Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Otwarta nauka w rozwoju nauk o bezpieczeństwie

Pajka Aneta

Kwartalnik Bellona

|

2026

|

Nr 2

37--50

PL

Upowszechnianie otwartego dostępu do publikacji i wyników badań naukowych wpisuje się w ogólnoświatowe tendencje, nasilające się wraz z rozwojem technologii ITC (Information and Communication Technologies). Nauka w systemie obronności i bezpieczeństwa ma dostarczać wiedzy, narzędzi, technologii oraz wykształconych kadr. Ma służyć zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego państwa. W artykule wskazano zakres działalności naukowej w obszarze nauk o bezpieczeństwie, określono rolę otwartych danych badawczych w rozwoju nauk o bezpieczeństwie oraz scharakteryzowano proces badawczy w dyscyplinie nauki o bezpieczeństwie w kontekście otwartej nauki w wybranych uczelniach wojskowych.

EN

The promotion of open access to publications and research findings is part of a global trend that is gaining momentum with the development of ICT (Information and Communication Technologies). Science within the defense and security system is intended to provide knowledge, tools, technologies and competent workforce. It is to ensure the security and public order of the state. This article outlines the scope of scientific activity in the field of security studies, defines the role of open research data in the development of security studies, and characterizes the research process within the discipline of security studies in the context of open science at selected military academies.

2

Interdyscyplinarność czy monodyscyplinarność nauk o bezpieczeństwie?

Gierszewski Janusz

Wiedza Obronna

|

2025

|

Nr 1

13--28

PL

Artykuł podejmuje analizę dylematu interdyscyplinarności i monodyscyplinarności w naukach o bezpieczeństwie, wskazując ich istotne cechy, zalety oraz ograniczenia. Zbadano, w jaki sposób interdyscyplinarne podejście może wzbogacić analizę złożonych problemów bezpieczeństwa, takich jak wojny hybrydowe czy cyberbezpieczeństwo, jednocześnie podkreślając znaczenie głębi i precyzji oferowanej przez monodyscyplinarność. W artykule zaproponowano model hybrydowy, który integruje elementy obu podejść, dostosowując je do dynamicznych wyzwań bezpieczeństwa i specyfiki nauk o bezpieczeństwie.

EN

The article examines the dilemma of interdisciplinarity and monodisciplinarity in security sciences, highlighting their essential features, advantages, and limitations. It explores how an interdisciplinary approach can enrich the analysis of complex security issues such as hybrid warfare and cybersecurity, while emphasizing the importance of the depth and precision offered by monodisciplinarity. The article proposes a hybrid model that integrates elements of both approaches, adapting them to the dynamic challenges of security and the specificity of security sciences.

3

Selected aspects of constructing scenarios of first responder exercises in conditions of an unrecognized terrorist threat

Sałaciński Tomasz, Wiaderek Barbara, Rzadkowska Klaudia

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2024

|

Nr 92 (tom 1)

265--287

EN

In the publicly available literature, there are no studies on the selection of training techniques to best prepare the members of law enforcement and rescue teams arriving as the first responders to the correct diagnosis of the CBRNE threat, despite the impact of the largest possible numer of external conditions, hereinafter referred to as factors. Among first responders, the key role is played by officers of the Fire Service and Health Service. On the other hand, the analysed factors may be both irrelevant to the correct recognition of CBRNE threats and may make it difficult or even impossible to properly assess the situation at the initial stage of the rescue operation. The research problem undertaken in this article is to investigate the extent to which the detail of the exercise scenarios, made through the selection of the aforementioned factors, allows a comprehensive description of the conditions prevailing at the time when rescuers are assessing whether a situation has arisen as a result of the use of CBRNE material(s). The analysis focuses on exercise scenarios assuming that first responders have a limited amount of technical means at their disposal to detect CBRNE threats, and that at least one of the following factors occurs: – the existing situation does not clearly indicate a terrorist attack with the use of hazardous material/materials from the CBRN group, or their accidental release; – the used CBRN material does not have immediate effects in the environment and neither procedures for its detection nor procedures to be followed in the event of its identification have been developed;– an explosive was used in combination with CBRN material(s) with the characteristics described above. The research method consisted in proposing 3 levels of detailing any issue included in the scenario of exercise related to the initial stage of the rescue operation, i.e. the stage of arrival of the first Fire Brigade, Police patrol or Medical Rescue Team at the scene. The adopted levels of detail in the description of a given issue are modules, variables and factors. Modules and variables are levels that describe selected factors in increasing detail. There can be an unlimited number of variables in each module. On the other hand, an unlimited number of factors can be assigned to each variable. Modules and variables make it easier to manage the entire set of factors. The result of the work is the indication of 23 modules, 48 variables and 225 factors. In 11 modules, variables and/or factors were not indicated. The modules taken into considerations are as follows: ‒ Hazardous material used, e.g. chemical substance, explosive material; ‒ Improvised explosive device (IED), e.g. pipe bomb, car bomb,;‒ Carrier, e.g. letter, suitcase, rail vehicle; ‒ Time, e.g. season of a year, day of a week; ‒ Weather conditions, e.g. temperature, presence and kind of wind; ‒ Location, e.g. airspace, river, city; ‒ Available detection techniques; ‒ Communications systems; ‒ Artificial intelligence and decision supporting systems; ‒ Security teams, e.g. state services, other formations’ ‒ Emergency Service Teams; ‒ Teams of specialist services; ‒ Cooperation of agencies; ‒ Media and social difficulties; ‒ Communication difficulties, e.g. roadblock, accident; ‒ Sources of electrical energy; ‒ Animals; ‒ Witnesses, e.g. availability of a witness, interactions with witnesses; ‒ Number and type of victims, e.g. interactions with victims, age of victims; ‒ Behaviour of victims; ‒ Number and type of perpetrators, e.g. nationality of the perpetrators, motivation of the perpetrators; and ‒ Behaviour of spectators. For each of the above factors, the point of view of the multiplicity effect was taken into account, i.e. whether a given factor occurred individually and only at one point in time, or whether it appeared several times in a given scenario.

4

Kultura strategiczna w naukach o bezpieczeństwie

Mitręga Adrian

Kwartalnik Bellona

|

2024

|

Nr 4

99--112

PL

Badania nad kulturą strategiczną mają kluczowe znaczenie dla zrozumienia polityki obronnej i bezpieczeństwa państw. Mogą być pomocne w rozwiązywaniu takich problemów, jak bezpieczeństwo narodowe, zapewnianie porządku wewnętrznego, postrzeganie polityki zagranicznej państwa, proliferacja broni masowego rażenia czy wykorzystanie dostępnych zasobów wojskowych i technologicznych. Badania nad kulturą strategiczną są użyteczne w analizach porównawczych państw, pozwalają bowiem uchwycić różnice w podejściu do użycia siły, opracowania doktryn wojskowych czy prowadzenia międzynarodowych negocjacji. W artykule omówiono rolę kultury strategicznej w naukach o bezpieczeństwie.

EN

Research on strategic culture is crucial for understanding the defense and security policies of individual states. It can be helpful in solving such problems as national security, ensuring internal order, perception of the state’s foreign policy, proliferation of weapons of mass destruction or the use of available military and technological resources. Research on strategic culture is useful in comparative analyses of states, as it allows for capturing differences in the approach to the use of force, development of military doctrines or conducting international negotiations. The article discusses the role of strategic culture in security sciences.

5

Dyskurs o bezpieczeństwie a media

Ciesielski Maciej

Cybersecurity and Law

|

2024

|

Vol. 12 (2)

282--294

PL

Celem artykułu jest podjęcie próby zrozumienia i wyjaśnienia bezpieczeństwa za pomocą języka, komunikacji, prawa oraz ich wpływu na władzę. Ze względu na subiektywną, procesualną perspektywę bezpieczeństwa staje się ono domeną wykorzystywaną do inicjowania bądź neutralizowania konkretnych zjawisk społecznych – mniej lub bardziej powiązanych z władzą zarówno oficjalną, państwową realizującą każdorazowo określone polityki bezpieczeństwa, jak i nieformalną, związaną z mechanizmami działań zakulisowych. Warto podkreślić, że do obszaru badawczego bezpośrednio związanego z analizą dyskursu o bezpieczeństwie możemy zaliczyć próby uzyskania odpowiedzi na następujące pytania: Jak modelować, czy moderować dyskurs o bezpieczeństwie, żeby minimalizować zagrożenia? Czy takie moderowanie dyskursu jest istotne? Jakie ma znaczenie w kontekście dezinformacji i walki informacyjnej? Jakie normy prawne pozwalają moderować i modelować dyskurs o bezpieczeństwie? Artykuł ma charakter wprowadzający do problematyki.

EN

This paper aims to make an attempt at understanding and explaining security through language, communication and law, and the impact these three aspects have on power and authority. Due to its subjective, processual perspective, security becomes a domain used to initiate or neutralise specific social phenomena that are more or less interconnected: it involves the official, state-mandated implementation of specific security policies, as well as the informal dimension of the mechanisms at work behind the scenes. It is worth stressing that the investigation related to security discourse analysis involves the following questions: How to model or moderate security discourse to minimise threats? Is such discourse moderation relevant? What is its significance in the context of disinformation and information warfare? What legal norms permit the moderation and modelling of security discourse? The following article provides an introduction into these issues.

6

Wnioski z prowadzonej wojny przez Federację Rosyjską przeciw Ukrainie dla nauk o bezpieczeństwie

Płaczek Janusz

Aviation and Security Issues

|

2024

|

No. 1

5--14

PL

Prowadzona wojna przez Federację Rosyjską przeciw Ukrainie wyzwala szereg istotnych spostrzeżeń dla uprawianych nauk o bezpieczeństwie. Mają one zarówno wymiar: polityczny, militarny, gospodarczy, społeczny, techniczny, jak i kulturowy. Wszystkie są istotne i wskazują na dynamiczny obraz kształtowanych nauk o bezpieczeństwie. Celem tego artykułu jest wskazanie na pewne prawidłowości z analizowanej wojny dla nauk o bezpieczeństwie. Chodzi tu o nowe akcenty, które stawia współczesna myśl wojenna. Pozwala to wyznaczać kierunki zmian i określać pola badawcze w ramach tej dyscypliny. Przedmiotem badań są tu prawidłowości tej wojny, a podmiotem oba walczące państwa. Cezura czasowa to 14 pierwszych miesięcy tej wojny. Do głównych metod badawczych zaliczane są: analiza, ocena, indukcja i dedukcja oraz uogólnienie.

EN

The war waged by the Russian Federation against Ukraine triggers a number of important observations for the science of security. They have both a political, military, economic, social, technical and cultural dimension. They are all important and point to a dynamic picture of the security sciences being shaped. The purpose of this article is to indicate certain regularities from the analyzed war for security sciences. These are the new accents put by contemporary war thought. This allows us to set directions for change and define research fields within this discipline. The subject of research here are the regularities of this war, and the subject of both warring states. The time caesura is the first 14 months of this war. The main research methods include: analysis, evaluation, induction and deduction, and generalization.

7

Środki ochrony zbiorowej przed skażeniami według wymagań NATO

Harmata Władysław, Wachna Piotr

Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej

|

2023

|

Vol. 72, nr 4

73--89

PL

Przeglądowy artykuł dotyczy aktualnej problematyki, jaką jest ochrona zbiorowa, w tym ochrona zbiorowa przed skażeniami. Przedstawiono podział ze względu na przeznaczenie i podstawowe wyposażenie umożliwiające wykorzystanie w warunkach skażeń. na podstawie dokumentów NATO sformułowano zalecenia funkcjonalne i eksploatacyjne.

EN

The review article deals with the current issue of collective protection, including collective protection against contamination. a breakdown by purpose and basic equipment for use in contamination conditions is presented. Based on NATO documents, functional and operational recommendations are made.

8

Poczucie bezpieczeństwa a badania w dyscyplinie nauk o bezpieczeństwie

Gromek Paweł

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2021

|

Nr 78 (tom 2)

35--50

PL

Poczucie bezpieczeństwa to integralny element bezpieczeństwa w ogóle. Nawiązuje do społecznych uwarunkowań funkcjonowania jednostki ludzkiej. Ma swoje przełożenie na ryzyko, a także powinno być uwzględniane w projektowaniu działań służących zapewnianiu bezpieczeństwa. Celem badań jest przedstawienie koncepcji umocowania poczucia bezpieczeństwa w badaniach naukowych realizowanych w dyscyplinie naukowej nauk o bezpieczeństwie. W artykule opisano istotę poczucia bezpieczeństwa. Wskazano obszary badań realizowanych w analizowanej dyscyplinie naukowej – obszary, w których można nawiązać do poczucia bezpieczeństwa bezpośrednio bądź pośrednio. Przedstawiona koncepcja pozwala uwzględnić poczucie bezpieczeństwa w analizach uwarunkowań funkcjonowania systemu bezpieczeństwa narodowego i jego systemów operacyjnych, a także w projektowaniu i przeprojektowywaniu tychże systemów. Jej implementacja może zwiększyć adekwatność działań prowadzonych na rzecz bezpieczeństwa narodowego oraz efekt synergiczny związany z racjonalnym kształtowaniem zaangażowania społecznego.

EN

The sense of security is an integral component of safety and security in general. It refers to social determinants of human functioning. It has its impact on risk and should also be taken into account in the planning of safety and security measures. The aim of the research is to present a concept of embedding the sense of security in research carried out in the scientific discipline of security sciences. The article describes the essence of the sense of security. An indication was made of areas of research implemented in the analysed scientific discipline – areas in which the sense of security can be directly or indirectly referred to. The presented concept allows to take into consideration the sense of security in analyses of the conditions of functioning of the national security system and its operational systems, as well as in the planning and redesigning of these systems. Its implementation may increase the adequacy of actions carried out in support of national security and the synergic effect related to rational shaping of social involvement.

9

Ochrona wojsk : zbiorowe środki ochrony przed skażeniam

Harmata Władysław

Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej

|

2021

|

Vol. 70, nr 4

59--83

PL

W artykule przedstawiono ogólne zasady użycia oraz klasyfikację zbiorowych środków ochrony przed skażeniami. Sprecyzowano zalecenia funkcjonalne i eksploatacyjne dla środków ochrony zbiorowej oraz opisano system wentylacji obiektów w zależności od ich rodzaju.

EN

This material presents the general principles of use and classification of collective means of protection against contamination. Functional and operational recommendations for collective protection measures are specified and the ventilation system for facilities is described depending on the type of facility.

10

Wybrane problemy indukcji w naukach o bezpieczeństwie

Domeracki Krzysztof

Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Zarządzania Ochroną Pracy w Katowicach

|

2020

|

Nr 1(16)

41--55

PL

Artykuł porusza wybrane zagadnienia związane z indukcją i jej stosowaniem w procesach badawczych prowadzonych w ramach nauk o bezpieczeństwie. Z uwagi na społeczny charakter nauk o bezpieczeństwie i klasyfikowaniem ich do nauk empirycznych stosowanie właśnie indukcji jest jednym z kluczowych założeń metodologicznych. W pracy skupiono się na przybliżeniu indukcji oraz możliwościach jej wykorzystywania w prowadzeniu badań naukowych w dyscyplinie nauk o bezpieczeństwie.

EN

The paper examines the role of induction in the research process within security sciences. It is related to social character of security sciences and its classification as a part of empirical sciences. The article is an introduction to wider discussion around the inductive method (empirical approach) and induction within theoretical methods of research.

11

The essence of security sciences

Czupryński Andrzej

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2020

|

Nr 73 (tom 1)

103--123

EN

Security sciences as a scientific discipline have formally existed in Polish science since 2011 and are still struggling to define their scientific identity, which is mainly due to their arbitrary creation and incorporating changes to them in a directive manner not resulting from the scientific assumptions of their development. To a large extent, the identity of security sciences is determined by an imprecisely defined subject of research and unformed research methodology, which researchers in security sciences uncritically borrow from other disciplines. The article emphasizes the need to clarify the structure of the discipline of security sciences and distinguish in it: methodology in security sciences, general security theory and detailed security theories.

PL

Nauki o bezpieczeństwie jako dyscyplina naukowa formalnie istnieją w nauce polskiej od 2011 r. i nadal borykają się z określeniem swojej tożsamości naukowej, co głownie wynika z arbitralnego ich utworzenia i dokonywania w nich zmian w sposób dyrektywny, niewynikający z naukowych założeń ich rozwoju. W dużym stopniu tożsamość nauk o bezpieczeństwie determinuje nieprecyzyjnie określony przedmiot badań oraz nieukształtowana metodologia badań, którą badacze w naukach o bezpieczeństwie zapożyczają bezkrytycznie z innych dyscyplin. W artykule podkreśla się konieczność doprecyzowania struktury dyscypliny nauk o bezpieczeństwie i wyodrębnienia w niej: teorii poznania w naukach o bezpieczeństwie, ogólnej teorii bezpieczeństwa oraz szczegółowych teorii bezpieczeństwa.

12

Istota nauk o bezpieczeństwie

Czupryński Andrzej

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2020

|

Nr 73 (tom 1)

81--101

PL

Nauki o bezpieczeństwie jako dyscyplina naukowa formalnie istnieją w nauce polskiej od 2011 r. i nadal borykają się z określeniem swojej tożsamości naukowej, co głownie wynika z arbitralnego ich utworzenia i dokonywania w nich zmian w sposób dyrektywny, niewynikający z naukowych założeń ich rozwoju. W dużym stopniu tożsamość nauk o bezpieczeństwie determinuje nieprecyzyjnie określony przedmiot badań oraz nieukształtowana metodologia badań, którą badacze w naukach o bezpieczeństwie zapożyczają bezkrytycznie z innych dyscyplin. W artykule podkreśla się konieczność doprecyzowania struktury dyscypliny nauk o bezpieczeństwie i wyodrębnienia w niej: teorii poznania w naukach o bezpieczeństwie, ogólnej teorii bezpieczeństwa oraz szczegółowych teorii bezpieczeństwa.

EN

Security sciences as a scientific discipline have formally existed in Polish science since 2011 and are still struggling to define their scientific identity, which is mainly due to their arbitrary creation and incorporating changes to them in a directive manner not resulting from the scientific assumptions of their development. To a large extent, the identity of security sciences is determined by an imprecisely defined subject of research and unformed research methodology, which researchers in security sciences uncritically borrow from other disciplines. The article emphasizes the need to clarify the structure of the discipline of security sciences and distinguish in it: methodology in security sciences, general security theory and detailed security theories.

13

Socjologia bezpieczeństwa jako subdyscyplina nauk o bezpieczeństwie

Ciesielski Maciej

Cybersecurity and Law

|

2019

|

Vol. 2 (2)

109--134

PL

Artykuł porusza dwie kluczowe kwestie: Co powoduje, że bezpieczeństwo wchodzi w obszar zainteresowania socjologów? Dlaczego socjologia bezpieczeństwa może być rozpatrywana jako subdyscyplina z obszaru nauk o bezpieczeństwie a nie wyłącznie jako subdyscyplina socjologiczna? Z punktu widzenia socjologii bezpieczeństwo jest kluczowym elementem życia społecznego, który zapewnia równowagę społeczną. Socjologowie zwracają uwagę, że bezpieczeństwo ma przede wszystkim charakter subiektywny, jest konstruowane przez aktorów ze względu na ich własne oczekiwania i interesy, ale odnosi się także do konkretnych okoliczności o charakterze obiektywnym – zjawisk, struktur i procesów społecznych. W publikacji przybliżono strukturę systemów bezpieczeństwa rozpatrywanych jako przedmiot badań socjologii bezpieczeństwa.

EN

The article addresses two key issues: What causes security to include in the area of interest of sociologists? Why can sociology of security be considered as a subdiscipline of security science and not as a sociological subdiscipline?From a sociological point of view, security is a key element of social life that ensures social balance. Sociologists point out that security is primarily subjective, it is constructed by actors because of their own expectations and interests, also refers to specific circumstances of an objective nature – phenomena, structures and social processes.The publication presents the structure of security systems considered as the subject of sociology of security.

14

Security sciences and their research areas

Jakubczyk T.

Scientific Journal of the Military University of Land Forces

|

2018

|

Vol. 50, No. 2(188)

47--60

EN

The specificity of the 21st century filled with economic and social problems, acts of terror as well as armed conflicts downrightly necessitates undertaking the research in the field of security sciences. However, each time defining a subject of scientific research is of the utmost importance in order to systemize research works and mainly concretize interests. Such the aim was chosen by the author of the current article who, while presenting the orientations of individual scientific theoreticians and researchers dealing with security issues, answers the subject matter question: What does constitute the subject of the research in security sciences? The author’s inquiries were preceded by the explanation of the types of security and its scope within individual cases, which includes the essence of national and international security. In the further part of the article the author’s attention was focused on the sphere of methodology in security sciences. The author notices that the subject of research in the security science is of multidimensional character hence explanation, description, analyzing, assessing and forecasting the consequences of ongoing processes and events in the security sphere, together with initiation of activities which serve for ensuring security, require applying the knowledge from various scientific disciplines, domains and fields. In the following part of the article the attempt to define the subject of research in security sciences and drawing the conclusions within that field was undertaken. The author cites the orientations by A. Dawidczyk and T. Jemiolo according to whom the subject of research in security sciences is defined as the threat coming from human surroundings and all the activities aiming at ensuring and maintaining security for a man. The article is summarized by the conclusions where it was determined that in security sciences, the security, its components, ratio, level and relations with respect to the subject of research are studied.

15

Wojskowe jednostki naukowo-techniczne w kompleksowej ocenie jednostek naukowych 2013-2016

Seń A, Szlachta M.

Problemy Techniki Uzbrojenia

|

2018

|

R. 47, z. 146

51--71

PL

W 2017 r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeprowadziło kompleksową ocenę jednostek naukowych. Ocena dotyczyła działalności jednostek w latach 2013-2016. Objęto nią 993 podmioty, w tym 14 wojskowych jednostek naukowo-technicznych (6 instytutów badawczych i 8 jednorodnych, podstawowych jednostek organizacyjnych uczelni wojskowych). Porównano wyniki działalności naukowej wszystkich podmiotów według tej samej metodyki w celu poznania stanu polskiej nauki oraz określenia wymaganego poziomu dofinansowania poszczególnych jednostek ze środków budżetu państwa. W procesie oceny brano pod uwagę osiągnięcia naukowe i twórcze, potencjał naukowy jednostek, praktyczne efekty uzyskane z prowadzonej działalności naukowej i rozwojowej oraz pozostałe efekty. W publikacji przedstawiono pozycję wojskowych jednostek naukowo-technicznych na tle innych jednostek podlegających ocenie w ramach poszczególnych kryteriów. Na podstawie uzyskanych wyników wskazane zostały działania niezbędne do podjęcia w celu poprawy dorobku wojskowych jednostek naukowo-technicznych i uzyskania wyższej kategorii naukowej w trakcie kolejnej oceny.

EN

A comprehensive evaluation of scientific entities was made by the Ministry of Science and Higher Education in 2017. The evaluation concerned the activities of entities within 2013÷2016. It included 993 entities consisting of 14 military scientific and technical units (6 research institutes and 8 faculties of military universities). Results of scientific activities of all entities were compared by using the same methodology in order to find out an actual status of the Polish science and to estimate the required level of budget subsidies for particular entities. The process of their evaluation has accounted scientific and creative achievements, scientific capabilities, practical effects of scientific and development activities and other effects. The publication shows the ranking of selected military scientific-technical entities on the breakdown of other entities subjected to evaluation within the frame of specific criteria. Obtained results have been used to indicate necessary actions needed to improvement of achievements of the military scientific-technical entities and obtaining a higher scientific category in the next process of evaluation.

16

Od Katedry do Instytutu Systemów Bezpieczeństwa i Obronności

Trejnis Z., Chyrzyński R.

Przegląd Nauk o Obronności

|

2016

|

R. 1, Nr 1/2

13--17

PL

Artykuł przedstawia historię powstania Instytutu Systemów Bezpieczeństwa i Obronności Wydziału Logistyki Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie.

EN

The article presents the creation history of the Institute of Security and Defence Systems, Faculty of Logistics, Military University of Technology in Warsaw.