Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 34

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
EN
Deep cryogenic treatment (DCT) is gaining popularity as a treatment used to modify structures obtained during heat or thermo-chemical treatment. The article presents the influence of DCT, carried out during heat treatment before and after gas nitriding processes, on the formation of gas nitrided layers on X153CrMoV12 steel. It was found that the use of DCT between quenching and tempering performed prior to gas nitriding processes, increases the hardness, thickness and wear resistance of the nitrided layers. At the same time, if we apply cryogenic treatment during post-heat treatment of nitrided layers, we also get very high wear resistance and increased thickness of nitrided layers, in comparison with conventional gas nitriding of X153CrMoV12 steel. In this case, DCT significantly increases also the hardness of the core by the transformation of retained austenite and the precipitation of fine carbides of alloying elements.
EN
The article presents a description of basic cartographic methods used to visualize spatial data. Information on average transaction prices of the undeveloped land in Warmińsko-Mazurskie voivodeship, from The Agricultural Property Agency, Regional Office in Olsztyn, was the basis for map creation. Unified data allows the accurate presentation of information and highlights the differences in selected cartographic methods. The objective of this article is to describe the selection process of the best method for presenting spatial data by identifying the data structure and visualization purpose; as well as to describe the different types of data presentation for its potential use for work related to activities performed by professionals dealing with the real estate market and by individuals.
PL
Artykuł przedstawia opis podstawowych metod kartograficznych wykorzystywanych do wizualizacji danych przestrzennych. Podstawą do stworzenia opracowań mapowych były dane o średnich cenach transakcyjnych nieruchomości gruntowych niezabudowanych w województwie warmińsko-mazurskim, pochodzące z Agencji Nieruchomości Rolnych, Oddział Terenowy w Olsztynie. Ujednolicone dane pozwalają na dokładne przedstawienie i uwidocznienie różnic w wybranych metodach kartograficznych. Celem artykułu jest opisanie procesu wyboru najlepszej metody przedstawiania danych przestrzennych, poprzez identyfikację struktury danych oraz celu wizualizacji; a także scharakteryzowanie poszczególnych rodzajów ich prezentacji w celu ich potencjalnego wykorzystania do prac związanych z czynnościami wykonywanymi przez osoby zajmujące się zawodowo rynkiem nieruchomości oraz przez osoby prywatne.
EN
The paper presents properties of HS6-5-2 high speed steel subjected to deep cryogenic treatment (DCT) and subsequent tempering at different temperatures. DCT process of HS6-5-2 steel leads to shifting of maximum hardness peak to the lower temperature and the reduction of the obtained maximum hardness by about 1 HRC. These changes in hardness may be due to the shifting of the stage of nucleation and growth of carbide phases to lower temperatures or the changes taking place in the matrix, connected with the additional transformation of the martensite proceeding during the isothermal martensitic transformation occurring at cryogenic temperatures and more extensively occurring precipitation processes, lowering the content of the carbon in the martensite, determining thereby its lower hardness.
PL
W artykule przedstawiono możliwość utwardzania warstwy azotowanej, jej podłoża i rdzenia azotowanej części przez dalsze wygrzewanie w temperaturze zbliżonej do temperatury austenityzacji połączone z szybkim chłodzeniem. Proces ten będzie powodować utworzenie się struktury martenzytycznej w obszarze pierwotnej warstwy azotowanej i jej dodatkowe utwardzanie poprzez wydzielanie się z przesyconego roztworu faz węglikoazotkowych podczas odpuszczania. Tak pomyślany proces prowadzi, w wyniku zachodzącej podczas austenityzowania dyfuzji azotu, do utworzenia się w strefie przypowierzchniowej azotowanych części stopu (Fe,M)-C-N o innych cechach strukturalnych (składzie fazowym i chemicznym) w porównaniu z pierwotną warstwą azotowaną. Z kolei przez dobór odpowiedniej temperatury austenityzowania i warunków chłodzenia można osiągnąć również utwardzenie niezawierającego azotu rdzenia. Wykazano, że istotne znaczenie z punktu widzenia efektów utwardzania warstw azotowanych poprzez obróbkę cieplna ma struktura i grubość pierwotnej warstwy azotowanej wytworzonej na stalach. Zastosowanie obróbki cieplnej w atmosferze aktywnej dla azotowanych stali narzędziowych pozwala na zwiększenie grubości warstw azotowanych w krótkookresowych procesach azotowania (do 6 h). Właściwy dobór parametrów azotowania i późniejsza obróbka cieplna w atmosferze ochronnej (endo) pozwala na osiągnięcie dużych grubości warstw azotowanych dochodzących do 800 /Lim, co stanowi ciekawą alternatywę na zastosowanie tego typu obróbek na koła zębate wykonane z typowych stali do nawęglania (18H2N2).
EN
The article draws attention to the possibility of strengthening of nitrided layer and the core of nitrided part by further soaking at temperatures close to the austenitizing temperature and subseąuent attenching. Such treatment will cause formation of the martensite in the area of the primarily nitrided layer and the addilional hardening by tempering/aging. Performed in such way process leads to (as a result of migration of nitrogen during austenitizing) formation in the nitride subsurface zone of (Fe,M)-C-N alloy with different structural features (chemical and phase composition) in comparison with the primarily nitrided layer. On the other hand, by selection of an appropriate austenitizing temperature and cooling conditions can be also achieved strengthening of the nitrogen-free core of the material. The paper shows that the very important from the point of view of the effects of strengthening of nitrided layers by heat treatment is the structure and thickness of the primarily nitrided layer formed on steel. Heat treatment in the active atmosphere of nitrided tool steel can increase the thickness of the nitrided layer formed by short-term nitriding process (up to 6 h). Proper selection of nitriding parameters and subsequent heat treatment in a protective atmosphere (endogas) allows to achieve high layer thicknesses up to 800 Lim, which is an interesting alternative to the use of this type of treatments in production of gear wheels made of conventional carburizing steel (18H2N2).
PL
Celem pracy było przeprowadzenie badań stali narzędziowej stopowej do pracy na zimno X153CrMoV12 poddanej wymrażaniu kriogenicznemu (DCT - Deep Cryogenic Treatment) oraz bezpośredniemu po wymrażaniu odpuszczaniu przy różnych temperaturach. Wyniki odniesione, zostały do właściwości stali poddanych konwencjonalnej obróbce cieplnej, tj. bezwymrażania. Uzyskana twardość wymrażanych stali narzędziowych jest ściśle związana ze zjawiskami zachodzącymi podczas podgrzewania materiału od temperatury ciekłego azotu do temperatury otoczenia oraz następnego odpuszczania. Procesy wydzieleniowe zachodzące podczas odpuszczania wymrażanej kriogenicznie stali X153CrMoV12 prowadzą do przesunięcia piku twardości wtórnej do niższych temperatur, wpływając jednocześnie na uzyskanie nieznacznie niższej maksymalnej twardości. Przedstawiony efekt wymrażania związany jest najprawdopodobniej z: (a) mniejszą zawartością austenitu szczątkowego, a więc mniejszym utwardzeniem materiału powodowanym przemianą austenitu podczas odpuszczania, (b) zachodzącymi w sposób odmienny procesami wydzieleniowymi, prowadzącymi do uzyskania większej ilości drobnodyspersyjnych wydzieleń węglików wtórnych, ze względu na zmiany dokonane w osnowie i wytworzenie dodatkowych miejsc zarodkowania dzięki rozdrobnieniu podziarna martenzytu i utworzeniu zarodków węglików poprzez atomy węgla gromadzone w klastry poprzez przemieszczające się dyslokacje.
EN
The aim of the study was testing X153CrMoV!2 cold work alloyed tool steel subjected to deep cryogenic treatment (DCT) and direct tempering after DCT at different temperatures. The results were attributed to the characteristics of steel subjected to a conventional heat treatment, ie. without DCT. The resulting hardness of deep cryogenically treated tool steel is closely related to the phenomena occurring while heating-up the material, from liquid nitrogen temperature to room temperature and thefollowing tempering. Precipitation processes occurring during tempering of the deep cryogenically treated XI53CrMoV12 steel lead to shifting of maxi-mum hardness peak to the lower temperature and reduction of the obtained maximum hardness. This effect of DCT is associated most likely with: (a) a reduced content of retained austenite, and therefore lower hardening of steel caused by transformation of austenite during tempering: (b) altered precipitation processes, leading to a higher quantity of fine secondary carbides, due to changes in the matrix, refinement of martensite plates and creating of additional nucleation sites by carbon atoms gathered into clusters by mobile dislocations.
6
Content available remote Obróbka cieplno-chemiczna stali w złożu fluidalnym aktywnym chemicznie
PL
Rosnące wymagania dotyczące właściwości materiałów narzucają konieczność poszukiwania nowych rozwiązań technologii obróbek cieplnych i cieplno-chemicznych. Nowoczesne procesy wymagają precyzyjnej kontroli składu atmosfery oraz wartości temperatury, przy jednoczesnym zapewnieniu redukcji kosztów obsługi oraz ograniczeniu emisji szkodliwych dla środowiska substancji [1]. Wymagania te spełnia nowo opracowana technologia obróbki cieplno-chemicznej w złożach fluidalnych aktywnych chemicznie. Dzięki swoim zaletom, takim jak: szybkie nagrzewanie wsadu, równomierna temperatura w przestrzeni roboczej pieca, możliwość obrabiania przedmiotów o skomplikowanych kształtach oraz łatwość obsługi urządzeń, technologia ta stanowi ciekawą alternatywę dla konwencjonalnie stosowanych procesów obróbki cieplno-chemicznej.
EN
Growing requirements for material properties impose the need to seek new solutions for heat and thermo-chemical treatment technologies. Modern processes require precise control of the composition of the atmospheres and temperature values, while ensuring a reduction in maintenance costs and reduced emission of environmentally harmful substances. The above requirements are met by the thermo-chemical treatment in chemically active fluidized beds. Due to its advantages, such as the rapid heating of the charge, uniform temperature distribution in the furnace, possibility of treatment of workpieces with complex shapes and easiness of carrying out of the processing, the technology is an interesting alternative to conventionally used thermo-chemical treatment processes.
EN
In order to improve the service life and functionality of various structural steel components such as gear wheels, toothed rollers, crankshafts, etc., which are subjected to tribological and corrosion impact, a thermo-chemical treatment such as nitrocarburizing is recommended. The aim of the paper is to present the properties of nitrocarburized layers formed on 42CrMo4 alloy steel by the new type of fluidized bed thermo-chemical treatment which is carried out in chemically active powders. Presented method combines the most important advantages of the box and atmospheric fluidized-bed methods. The source of carbon and nitrogen elements is based on a powder mixture of active carbon and the potassium ferrocyanide. Chemically active bed is fluidized by forced vibrations resulted from mechanical vibrations which are subjected to retort. The paper presents corrosion and wear resistance of 42CrMo4 steel after the new method of nitrocarburizing. The results of studies show positive influence of the presence of a thin iron carbonitrides layer formed during nitrocarburizing. Corrosion resistance test performed in a neutral salt spray atmosphere showed increased corrosion properties of steel after such treatment. Thermo-chemically treated samples revealed the first signs of corrosion after 72 hours of test. Wear test carried out in a 3 rollers-cone system showed above 3 times lower wear in comparison with steel after basic heat treatment.
PL
W celu poprawy trwałości i niezawodności działania różnych stalowych elementów konstrukcyjnych (takich jak koła zębate, wałki uzębione, wały korbowe, itp.), podlegających zużyciu przez tarcie oraz oddziaływaniu korozyjnemu, zalecana jest obróbka cieplno-chemiczna polegająca na wegloazotowaniu. Celem pracy jest zaprezentowanie właściwości warstw węgloazotowanych, otrzymanych na powierzchni stali stopowej 42CrMo4 przy użyciu nowego typu procesu obróbki cieplno-chemicznej w złożu fluidalnym, przeprowadzanej w mieszaninie proszków aktywnych chemicznie. Prezentowana metoda łączy w sobie największe zalety metody skrzynkowej oraz atmosferowo-fluidalnej. Źródłem węgla i azotu jest specjalna mieszanina na bazie aktywnego węgla oraz żelazocyjanku potasu. Aktywne chemicznie złoże fluidalne poddawane jest fluidyzacji wibracjami wynikającymi z wymuszonych drgań mechanicznych jakim poddawana jest retorta. W pracy zaprezentowano odporność korozyjną i na zużycie przez tarcie stali stopowej 42CrMo4 poddanej węgloazotowaniu nową metodą. Wyniki badań pokazują pozytywny wpływ obecności cienkiej warstwy węgloazotków Fe3(C,N), utworzonej w trakcie procesu węgloazotowania. Ocena odporności korozyjnej wykonana w atmosferze obojętnej mgły solnej wykazała lepsze właściwości antykorozyjne stali po zastosowaniu takiej obróbki. Próbki po obróbce cieplno-chemicznej wykazywały pierwsze ślady korozji po 72 godzinach badań. Próba zużycia wykonana na układzie 3 wałeczki-stożek wykazała natomiast ponad trzykrotnie mniejsze zużycie próbek węgloazotowanych w porównaniu ze stalą poddaną konwencjonalnej obróbce cieplnej.
PL
W artykule przedstawiono technologię wykonania osłon wielowarstwowych dla potrzeb minimalizacji przestojów transportowych materiałów. W transporcie sypkich mediów (przemysł wydobywczy) poszczególne części zsuwni specjalnych oraz zbiorników podlegają znacznym obciążeniom udarowym przy jednoczesnym intensywnym zachodzeniu procesów zużycia ściernego. Stwierdzono, że wykonanie bezpiecznej konstrukcji, zapewniającej podwyższenie właściwości mechanicznych tych elementów, możliwe jest dzięki wykorzystaniu płyt wielowarstwowych wykonanych technologią lutowania twardego w piecu próżniowym przez połączenie twardego żeliwa wysokochromowego z miękką stalą węglową. Wytworzone wielowarstwowe płyty trudnościeralne poddano technologicznej próbie zginania oraz pomiarom twardości żeliwa przed i po obróbce cieplnej, a także pomiarom ubytku masy próbek w próbie badania odporności na dynamiczne zużycie ścierne. Wyniki badań laboratoryjnych potwierdziły pełną użyteczność płyt dla celów niezawodnego transportu materiałów.
EN
The article presents the manufacture technology of multi-layer shields to minimize transport downtime of loose media. In the transport of loose media (the extractive industry) different parts of special chutes and tanks are subjected to significant impact loads with simultaneous intense dynamic processes of abrasion. It was found that the manufacture of a secure construction is possible by applying multi-layer plates made of by brazing the high chromium cast iron with carbon steel in a vacuum furnace. Manufactured multi-layer plates were subjected to the bending test, hardness measurements of the cast iron before and after heat treatment and measurements of the weight loss in the dynamic wear resistance test. The results of laboratory tests confirmed the usefulness of plates for the reliable materials transport.
9
Content available remote Azotowanie fluidalne stali HS 6-5-2 w złożu aktywnym chemicznie
PL
W artykule przedstawiono innowacyjną metodę azotowania fluidalnego w złożu aktywnej chemicznie mieszaniny proszkowej, fluidyzowanej za pomocą drgań mechanicznych. Badaniom w zakresie mikrostruktury, twardości powierzchni, odporności na zużycie przez tarcie oraz udarności poddano próbki ze stali szybkotnącej HS 6-5-2 azotowanej w temperaturze 530÷540°C przez 1÷4 godziny. Uzyskane wyniki odniesiono do stali poddanej konwencjonalnej obróbce cieplnej polegającej na hartowaniu i odpuszczaniu. Przeprowadzone procesy azotowania umożliwiły wytworzenie warstw o parametrach zbliżonych do warstw uzyskiwanych dzięki regulowanemu azotowaniu gazowemu. Otrzymane warstwy charakteryzowały się bardzo dobrą odpornością na zużycie przez tarcie.
EN
The article presents an innovative method of fluidized bed nitriding in chemically active powders, fluidized by means of mechanical vibrations. Research in the field of microstructure, surface hardness, wear resistance and impact strength was conducted on samples made of HS 6-5-2 high speed steel and subjected to nitriding at temperature 530÷540°C for 1÷4 hours. Obtained results were compared to the steel subjected to a conventional heat treatment (hardening and tempering). Conducted nitriding processes allowed to create layers with parameters similar to the layers obtained during conventional gas nitriding. Obtained layers were characterized by a very high wear resistance.
10
Content available remote Substruktura stali X153CrMoV12 po obróbce cieplnej z głębokim wymrażaniem
PL
W artykule podjęto próbę przybliżenia celowości stosowania głębokiego (kriogenicznego) długookresowego wymrażania w technologii obróbki cieplnej dla zwiększenia trwałości narzędzi wykonanych z wysokostopowych stali narzędziowych. W rozważaniach przedstawiono możliwość skutecznego oddziaływania na ukształtowanie struktury i morfologii węglików poprzez wpływ obróbki cieplnej na przebieg procesów wydzieleniowych. Zwrócono uwagę na znaczenie temperatury austenityzacji, warunków hartowania oraz niskotemperaturowego odpuszczania, rozpoczynającego się już podczas ogrzewania materiału od temperatury kriogenicznej do temperatury otoczenia. Podczas eksploatacji narzędzi istotna jest wiedza o zjawiskach strukturalnych zachodzących w osnowie i w węglikach wtórnych. Zjawiska, o których mowa, autorzy starają się przybliżyć na przykładzie stali X153CrMoV12, w oparciu o struktury otrzymane metodą mikroskopii elektronowe.
EN
The article attempts to clarify the advisability of use of deep cryogenic treatment in route of heat treatment technology in order to enhance the durability of tools made of high-alloyed tool steels. The discussion presents the possibility of forming of the structure and morphology of carbides through the influence of heat treatment on the course of precipitation processes. The importance of the austenitizing temperature, quenching conditions and low-temperature tempering, starting already during the heating up of the material from the cryogenic to ambient temperature, was highlighted. When operating the tools it is important to know about the structural phenomena occurring in the steel matrix and secondary carbides. The phenomena referred to, authors try to discuss on the example of X153CrMoV12 steel, based on the structures observed by electron microscopy.
EN
Purpose: This paper presents a new method of nitrocarburizing in chemically active powders fluidized by mechanical vibrations. Design/methodology/approach: The research in the field of microstructure (light microscopy), hardness, wear resistance and impact strength was carried out on specimens made of X37CrMoV5-1 alloy tool steel subjected to nitrocarburizing at a temperature 560°C with thermo-chemical treatment time 4 and 8 hours. Findings: The obtained results were related to the steel subjected to conventional heat treatment consisting of quenching and tempering. Conducted nitrocarburizing processes enabled the formation of layers with parameters similar to the layers obtained using other nitrocarburizing techniques, such as box methods in chemically active powders or in gaseous atmospheres. Practical implications: As a result of nitrocarburizing strengthened steel had significantly higher hardness and wear resistance than the material subjected to conventional quenching and tempering. Originality/value: Obtained diffusion layers confirmed the possibility of the practical use of studied fluidized bed nitrocarburizing technology for thermo-chemical treatment especially for tools designed for plastics processing.
PL
W artykule przedstawiono nową metodę węgloazotowania fluidalnego w złożu aktywnej chemicznie mieszaniny proszkowej fluidyzowanej za pomocą drgań mechanicznych. Badaniom w zakresie mikrostruktury, twardości, odporności na zużycie przez tarcie oraz udarności poddano próbki ze stali narzędziowej stopowej do pracy na gorąco X37CrMoV5-1 poddanej węgloazotowaniu w temperaturze 560°C i czas ie obróbki ciepl no chemicznej 4 i 8 godzin. Uzyskane wyniki zostały odniesione do stali poddanej konwencjonalnej obróbce cieplnej polegającej na hartowaniu i odpuszczaniu. Przeprowadzone pro cesy węgloazotowania umożliwiły w y tworzenie warstw o parametrach zbliżonych do warstw uzyskiwanych dzięki zastosowaniu innych technik węgloazotowania, np. metody skrzynkowej w proszkach aktywnych chemicznie lub w atmosferach gazowych. W drugiej części prac y przedstawiono wyniki badań stopnia zużycia w ykorzystywanej podczas węgloazo towania mieszaniny proszkowej zawierającej jako główne składniki aktywne żelazocyjanek potasu oraz węgiel aktywny. Przedstawiono także wyniki badań w zakresie mikrostruktury, twar dości powierzchni oraz rozkładu twardości próbek wykonanych ze stali X37CrMoV5 1 węgloazotowanych w mieszaninach proszkowych regenerow a nych według nowo opracowanej metody ich regeneracji. Otrzymane wyniki badań porównano z wynikami otrzymanymi dla procesów węgloazotowania przeprowadzonych w niezużytych złożach proszkowych.
EN
This paper presents a new method of nitrocarburizing in chemically active powders fluidized by mechanical vibrations. The research in the field of microstructure, hardness, wear resistance and impact strength were performed on specimens made of X37CrMoV5-1 alloy tool steel subjected to nitrocarburizing a t a temperature 560 °C and thermo chemical treatment tim e 4 and 8 hours. The obtained results were related to the steel subjected to conventional heat treatment consisting of quenching and te mpering. Conducted nitrocarburizing pr o cesses enabled the creation of layers with parameters similar to the layers obtain ed using other nitrocarburizing techniques, such as box methods in chemically active powders or in gaseous atmospheres. The second part of this paper presents the results of the wear degree of used for nitrocarburizing powder mixtures containing pota s sium ferrocyanide and activated carbon. The paper presents also the results of microstructure, surface hardness and hardness distribution research of specimens made of X37CrMoV5 1 steel nitrocarburized in regenerated powder mixtures according to the newly devel oped method for their regeneration. The presented results were compared with the results obtained for the processes carried out during th e nitrocarburizing with unused powder mixtures.
PL
W artykule przedstawiono wyniki badań odporności korozyjnej stali X153CrMoV12 po procesach azotowania. Na azotowanych próbkach przeprowadzono badania odporności korozyjnej w komorze z obojętną mgłą solną i elektrochemicznie. Badania przeprowadzono na warstwach azotowanych z ograniczoną do 15 µm przypowierzchniową warstwą azotków żelaza. Warstwy azotowane na stali X153CrMoV12 zwiększają odporność korozyjną zarówno w środowisku chlorkowym, jak również w siarczanowym. W obydwu środowiskach warstwa azotków zapewnia trwałą pasywację. Warstwa ta chroni przed agresywnym działaniem jonów chlorkowych, zapewniając jednocześnie ochronę przed korozją wżerową.
EN
The paper presents the results of corrosion resistance of steel X153CrMoV12 after nitriding processes. The nitrided samples studied the corrosion resistance of the chamber with a neutral salt spray and electrochemically. The study was conducted on the nitrided layers limited to 15 µm subsurface layer of iron nitrides. Nitrided layers on steel X153CrMoV12 increase corrosion resistance in both the chloride and the sulfate solutions. In both environments, provides a durable layer of nitride passivation. This layer protects against aggressive action of chloride ions while protecting against corrosion pitting.
PL
W artykule przeanalizowano mikrostrukturę i substrukturę stali szybkotnącej HS6-5-2-5 poddanej konwencjonalnej obróbce cieplnej na twardość wtórną oraz obróbce cieplnej z wymrażaniem kriogenicznym (z odpuszczaniem oraz bez odpuszczania). Zakres pracy obejmował również pomiary twardości powierzchni, określenie odporności na zużycie przez tarcie w próbie 3 wałeczki-stożek, badania udarności oraz statyczne badania właściwości mechanicznych: wytrzymałości na zginanie oraz ściskanie. Praca pozwoliła na stwierdzenie, że proces wymrażania kriogenicznego stali HS6-5-2-5 spowodował kilkakrotne rozdrobnienie płytek martenzytu (rys. 1). Rozdrobnienie podziaren martenzytu przyczyniło się do równomiernego rozmieszczenia w objętości stali wydzielających się podczas odpuszczania nanowęglików. Zmiany w strukturze i substrukturze osnowy materiału oraz w sposobie wydzielania się faz umacniających w wymrażanej stali znalazły odzwierciedlenie w poprawie odporności na zużycie przez tarcie (rys. 4). W porównaniu z konwencjonalną obróbka cieplną, przeprowadzenie obróbki cieplnej z wymrażaniem kriogenicznym pozwoliło na obniżenie średniej intensywności zużycia o około 50÷70%, w zależności od zastosowanych nacisków jednostkowych. Procesy wydzieleniowe zachodzące podczas odpuszczania stali szybkotnącej nie zostają zakończone po jednokrotnym odpuszczaniu, należy się spodziewać, że wielokrotne (np. 3-krotne) odpuszczanie będzie prowadzić do dalszej poprawy odporności na zużycie przez tarcie.
EN
In article the microstructure and substructure of HS6-5-2-5 high speed steel subjected to a conventional heat treatment for secondary hardness and to the heat treatment involving the deep cryogenic treatment (with or without subsequent tempering) is analyzed. The work covered the surface hardness measurements, resistance to frictional wear test in a three rollers-cone system, impact test and the static mechanical properties tests: bending strength test and compressive strength test. The work allowed to conclude that the deep cryogenic treatment process of steel HS6-5-2-5 caused the considerable refinement of substructure of martensite plates (Fig. 1). The refinement of the martensite subgrain size contributed to the uniform distribution of the precipitated during tempering the nanocarbides in volume of steel. These changes in the structure and substructure of the steel matrix and the manner of precipitation of strengthening phases in deep cryogenically treated steel were reflected in improved resistance to wear by friction (Fig. 4). In comparison with conventional heat treatment, conducting the deep cryogenic treatment allowed to reduce the average intensity of wear by around 50÷70%, depending on the applied unit pressure. Precipitation processes occurring during tempering of HS6-5-2-5 high-speed steel are not finished after a single tempering, it is expected that multiple (eg. 3-fold) tempering will lead to further improvement of resistance to wear.
PL
W artykule porównano odporność na zużycie przez tarcie stali narzędziowych X153CrMoV12 do pracy na zimno oraz HS6-5-2 szybkotnącej poddanych różnym wariantom obróbki cieplnej i azotowaniu z i bez niego. Ba­dania tribologiczne przeprowadzono metodą „3 wałeczki-stożek” przy naciskach jednostkowych 100 i 400 MPa w powiązaniu z badaniami substruktury stali za pomocą mikroskopii elektronowej rzutującej na kształtowanie się właściwości tribologicznych. Stwierdzono wyraźny korzystny wpływ składu chemicznego stali, przemian fazowych i procesów wydzieleniowych w wyniku azotowania w połączeniu z wymrażaniem na zmniejszenie zużycia przez tarcie zwłaszcza dla stali HS6-5-2 przenoszącej naciski jednostkowe 100 i 400 MPa, przy których stal X153CrMoV12 uległa już zatarciu.
EN
The article compares the wear resistance of X153CrMoV12 cold work and HS6-5-2 high-speed steels subjected to different heat treatment involving nitriding, with and without deep cryogenic treatment. The wear testing was carried out by the three rolls-cone method with unit pressures of 100 and 400 MPa, in conjunction with steel substructure studied using electron microscopy, affecting the formation of tribological properties. There was a significant positive effect of chemical composition of steel, phase transformations and precipitation processes occurring by nitriding combined with deep cryogenic treatment on reduction of wear rate, observed especially for HS6-5-2 steel under 100 and 400 MPa unit pressure, at which the X153CrMoV12 steel has undergone galling. Key words
PL
Niezwykle ważna z punktu widzenia trwałości narzędzi jest wiedza o właściwościach węglików specjalnych, zjawiskach występujących w stadium ich zarodkowania i wzrostu oraz przemianach fazowych zachodzących z ich udziałem. Przedmiotem analizy, przeprowadzonej w tej pracy, są węgliki specjalne wydzielone z martenzytu we wczesnym stadium odpuszczania. Dla przejrzystości analizy, poza uwagami o charakterze ogólnym, pominięto opis zjawisk strukturalnych zachodzących w osnowie i w węglikach pierwotnych podczas eksploatacji narzędzia.
EN
Particularly important from the point of view of tool life is the knowledge about the properties of special carbides as well as phenomena taking place at the stage of nucleation and growth of carbides and phase transformations occurringwith their participation.The subject of the analysis carried out in this work are special carbides precipitated from the martensite during the early stage of tempering. For clarity of analysis, except the comments of a general nature, description of the structural phenomena occurring in the matrix and primary carbides during the life of the tool, have been omitted.
PL
W artykule przedstawiono wyniki badań trwałości wierteł krętych ze stali szybkotnącej HS6-5-2 oraz stali szybkotnącej proszkowej Böhler S390 w zależności od zastosowanej metody obróbki cieplnej. Badania przeprowadzono na stali C45.
PL
Celem pracy jest zbadanie wpływu głębokiego wymrażania długookresowego (DCT) na odporność korozyjną azotowanej stali narzędziowej. Na stali X153CrMoV12 wytworzono warstwę azotowaną, składającą się ze strefy dyfuzyjnej o grubości około 110 mikrometrów i warstwy przypowierzchniowych azotków żelaza o grubości około 15-17 mikrometrów. Proces DCT nie spowodował istotnych zmian w grubości lub twardości strefy dyfuzyjnej lub przypowierzchniowej warstwy azotków żelaza. Wymrożenie warstwy azotowanej spowodowało jednakże homogenizację warstwy przypowierzchniowej. Głębokie wymrażanie długookresowe stali azotowanej spowodowało wzrost właściwości ochronnych materiału zarówno w środowisku siarczanowym jak i chlorkowym.
EN
The aim of the paper is to present the properties of nitrided layers subjected to deep cryogenic treatment (DCT) and the impact of this process on the corrosion resistance of nitrided tool steel. On X153CrMoV12 steel the nitrided layer was formed, consisting of a diffusion zone with a thickness of about 110 microns and the subsurface layer of iron nitrides with a thickness of about 15-17 microns. DCT process didn't cause any significant change in the thickness or hardness of the subsurface layer of iron nitrides and diffusion zone. However, DCT caused homogenization of the superficial layer, DCT of nitrided steel increased the protective properties of the material in sulphate and chloride solution.
19
Content available remote Głębokie długookresowe wymrażanie stali szybkotnącej
PL
Nieustający rozwój w dziedzinie inżynierii materiałowej prowadzi do powstawania coraz to nowych stopów, charakteryzujących się odpowiednio dobranym do przewidzianych zastosowań składem chemicznym oraz bardzo niską zawartością zanieczyszczeń. Opracowywane są coraz twardsze i odporne na zużycie materiały, takie jak węgliki spiekane, cermetale, ceramika narzędziowa i inne supertwarde materiały narzędziowe. W dziedzinie stali szybkotnących bardzo istotny jest postęp osiągnięty w obszarze metalurgii proszków. Stal szybkotnąca wytwarzana tą metodą cechuje się wyjątkowym połączeniem właściwości takich jak: wysoka wytrzymałość, wysoka odporność na ścieranie, wysoka twardość oraz twardość na gorąco, wynikającym z ich jednorodnej mikrostruktury z równomiernie rozłożonymi węglikami pierwotnymi. Jednakże uzyskanie równomiernej mikrostruktury stali zależy od odpowiedniego przeprowadzenia obróbki cieplnej.
PL
W pracy analizowano przyczyny występowania efektu egzotermicznego, z maksimum w temperaturze –55°C, tworzącego się przy odpuszczaniu próbek ze stali X153CrMoV12. Ciepło, które wydziela się w pierwszym etapie grzania próbek poddanych głębokiemu wymrażaniu długookresowemu (rys. 1b), ujawnia procesy porządkowania się atomów węgla w martenzycie, od chaosu w ich rozmieszczeniu do tworzenia klasterów i wydzieleń węglikowych. Substruktura martenzytu po głębokim wymrażaniu była porównywana z substrukturą uzyskaną po standardowej obróbce cieplnej na podstawie badań z wykorzystaniem mikroskopii elektronowej SEM/TEM. Głębokie wymrażanie powoduje deformację kryształów martenzytu kompensowaną systemem równoległych i mało ruchliwych dyslokacji, a także ogólne rozdrobnienie ziaren (rys. 2b). Przeprowadzone badania pozwalają na lepsze zrozumienie przyczyn zmian w strukturze stali narzędziowych poddawanych głębokiemu wymrażaniu. Uzyskane wyniki umożliwiają poznanie sposobów kształtowania struktury w celu zapewnienia wymaganej twardości wtórnej i trwałości eksploatacyjnej.
EN
The study analyses the cause of the exothermic effect with its maximum at a temperature of –55°C, occurring during tempering of X153CrMoV12 steel. The heat, that is dissipated in the first phase of heating up of the samples subjected to deep cryogenic treatment (Fig. 1b), reveals the processes of ordering of carbon atoms in the martensite, from the chaos in their distribution to creating of clusters and carbide precipitations. Martensite substructure after deep cryogenic treatment is compared with the substructure obtained by standard heat treatment, using SEM/TEM electron microscopy. DCT causes a deformation of martensite crystals compensated with parallel, low-mobile dislocations, and general refinement of the grains (Fig. 2b). The studies allow a better understanding of the causes of changes in the microstructure of tool steels subjected to deep cryogenic treatment. The obtained results enable to know how to form the microstructure of steel in order to provide the required secondary hardness and durability.
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.