Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Psychological barriers and the role of moti vation in forming students’ entrepreneurial readiness during war

Dubinczuk olgadlgad, Nestorenko Tetyana, Ostopolets Irina

Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach

|

2025

|

T. 20

103--116

EN

This article examines psychological barriers and the role of motivational factors in shaping students’ entrepreneurial readiness during wartime. The results of a survey conducted in April 2025 among 32 students of Berdyansk State Pedagogical University (temporarily relocated to Zaporizhzhia) revealed key internal obstacles that hinder youth entrepreneurial activity, including fear of failure, low self-esteem, lack of experience, insufficient support, and fear of responsibility. Special attention is paid to the influence of academic specialization, age characteristics, social environment, and the impact of the war on students’ psychological resilience. The study analyzes the importance of both extrinsic and intrinsic motivation in forming readiness to start one’s own business. The conclusion highlights the need to implement targeted educational programs that promote the development of entrepreneurial thinking, help overcome psychological barriers, and stimulate student initiative in times of uncertainty.

PL

Artykuł analizuje bariery psychologiczne oraz rolę czynników motywacyjnych w kształtowaniu gotowości przedsiębiorczej studentów w czasie wojny. Wyniki ankiety przeprowadzonej w kwietniu 2025 roku wśród 32 studentów Państwowego Uniwersytetu Pedagogicznego w Berdiańsku (tymczasowo przeniesionego do Zaporoża) ujawniły kluczowe wewnętrzne przeszkody, które ograniczają aktywność przedsiębiorczą młodzieży. Należą do nich: lęk przed porażką, niska samoocena, brak doświadczenia, niedostateczne wsparcie oraz strach przed odpowiedzialnością. Szczególną uwagę poświęcono wpływowi specjalizacji akademickiej, cechom wieku, otoczeniu społecznemu oraz wpływowi wojny na odporność psychiczną studentów. Przeanalizowano znaczenie motywacji zewnętrznej i wewnętrznej w kształtowaniu gotowości do rozpoczęcia własnej działalności. Wskazano na potrzebę wdrażania ukierunkowanych programów edukacyjnych, które będą wspierać rozwój myślenia przedsiębiorczego, przezwyciężanie barier psychologicznych i stymulowanie inicjatywy wśród studentów w warunkach niepewności.

2

Drone swarms - as an innovative tool to carry out irregular warfare

Olkiewicz Marcin, Wolniak Radosław, Terebecki Mariusz

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 215

387--408

EN

Purpose: The main purpose of the article is to analyze the possibilities of using drone swarms as an innovative battlefield tool. Design/methodology/approach: The research includes simulation methods by using computer simulation methods based on the so-called random walk - Brownian motion and Brownian bridge. Findings: The research shows that the innovative use of drone swarms will further increase the possibility of using them in an asymmetrical conflict. Particularly important is the cheapness of the presented solution, the possibility of using it after only a short training and the option to perform an earlier simulation of the effects of the drone swarms application by people with an average level of IT knowledge. Research limitations/implications: The study focused on analyzing the possibilities of using simulation methods to manage innovative drone swarms exclusively for military purposes and the possibilities of using such solutions. According to the authors, the research should be carried out in other areas of social life. Practical implications: In the era of Industry 4.0, which is based on digitization and robotization, it will be possible to increasingly use solutions that make use of artificial intelligence (AI) on the battlefield, such as the application of innovative drone swarms. Originality/value: The presented solution is based on innovations in various areas, it can be stated that this type of drone application is an open innovation and can be developed by both military and civilian companies.

3

Zmierzch czy renesans czołgów? : wnioski z wojny rosyjsko-ukraińskiej oraz innych konfliktówzbrojnych

Wójtowicz Tomasz

Wiedza Obronna

|

2025

|

Nr 1

133--157

PL

Niniejszy artykuł opisuje debaty na temat końca ery czołgów, do jakich doszło w XX i XXI wieku, ze szczególnym uwzględnieniem wojny – rosyjsko ukraińskiej. W pracy przedstawiona została debata, jaka miała miejsce w czasie dwudziestolecia międzywojennego, debata po wojnie Jom Kippur, debata, do której doszło po I wojnie w Zatoce Perskiej, debata po II wojnie w Libanie oraz wojnie w Górskim Karabachu. W czasie badań właściwych korzystano z opracowań i artykułów, jakie ukazały się na łamach: Militarywatchmagazine.com, Forbes, Oryx, Congressional Research Service, Armyrecognition.com, Nationalinterest.org, Worldbank, The Center for Strategic and International Studies, BBC, Defence24.pl, Warontherocks.com, RAND Corporation, czy United States Army Training and Doctrine Command. Zdaniem autora, żadna z opisywanych debat na temat końca ery czołgów nie zakończyła się całkowitym ich wycofaniem z wojsk lądowych bądź zastąpieniem przez inne systemy uzbrojenia. Do „końca ery pancernej” nie doprowadziło pojawienie się przeciwpancernych pocisków kierowanych, broni atomowej, myśliwców wielozadaniowych, nowych koncepcji teoretycznych, takich jak rewolucja w sprawach wojskowych, czy kryzysy finansowe zmuszające rządy do redukcji wojsk lądowych. Wojna rosyjsko – ukraińska spowodowała sytuacje, w której czołg stał się „ranny”, ale nie „martwy”. Wciąż pozostaje kluczową bronią umożliwiającą prowadzenie operacji zaczepnych i zajmowanie terytorium nieprzyjaciela.

EN

This article describes the debates on the end of the tank era, held in the 20th and 21st centuries, with particular emphasis on the Russian-Ukrainian war. The paper presents the debate that took place during the interwar period, the debate after the Yom Kippur War, the debate that took place after the First Gulf War, the debate after the Second Lebanon War and the Nagorno-Karabakh War. The proper research used studies and articles that appeared in the following media: Militarywatchmagazine.com, Forbes, Oryx, Congressional Research Service, Armyrecognition.com, Nationalinterest.org, Worldbank, The Center for Strategic and International Studies, BBC, Defence24.pl, Warontherocks.com, RAND Corporation, and United States Army Training and Doctrine Command. According to the author, none of the described debates on the end of the era of tanks resulted in their complete withdrawal from the land forces or their replacement by other weapon systems. The “end of the armoured era” was not brought about by the emergence of anti-tank guided missiles, nuclear weapons, multi-role fighters, new theoretical concepts such as the revolution in military affairs, or financial crises forcing governments to reduce land forces. The Russo-Ukrainian war caused a situation in which tanks became “wounded” but not “dead”. They remain a key weapon for conducting offensive operations and occupying the enemy’s territory.

4

A hospital with a shelter resilient to climate and war risks – an experimental approach

Strojny Rafał

Przestrzeń i Forma

|

2025

|

nr 63

71--94

EN

The effects of climate change and warfare are significant threats facing modern communities. As part of the critical infrastructure, hospitals should be at the forefront of preparing for different types of crises, as they are responsible for protecting health and life. The aim of this research was to identify the most important contemporary risks posed by climate change and to formulate general design guidelines for new healthcare facilities. As a result, a conceptual model of a hospital with a shelter was developed, which can function under extreme weather events and military action thanks to appropriate architectural, structural and modular solutions.

PL

Skutki zmian klimatu oraz działań wojennych stanowią istotne zagrożenie, z którym mierzą się współczesne społeczności. Jako element infrastruktury krytycznej, szpitale powinny być w pierwszej kolejności przygotowane na różnego rodzaju kryzysy, ponieważ odpowiadają za ochronę zdrowia i życia. Celem badań było określenie najważniejszych współczesnych zagrożeń wynikających ze zmian klimatycznych oraz sformułowanie ogólnych wytycznych projektowych dla nowych placówek ochrony zdrowia. W rezultacie opracowano koncepcyjny model szpitala ze schronem, który dzięki odpowiednim rozwiązaniom architektonicznym, konstrukcyjnym i modułowej strukturze może funkcjonować w warunkach ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz działań zbrojnych.

5

Handel rolno-spożywczy Polski z Ukrainą podczas wojny

Ambroziak Łukasz

Przemysł Spożywczy

|

2025

|

T. 79, nr 7

14--21

PL

Celem artykułu jest charakterystyka zmian, jakie zaszły w handlu rolno- spożywczym Polski z Ukrainą podczas rosyjsko-ukraińskiej wojny w kontekście zmieniających się uwarunkowań zewnętrznych, w tym warunków handlu UE-Ukraina, oraz wskazanie szans i zagrożeń związanych z dalszą współpracą handlową między Polską a Ukrainą. Wybuch wojny skutkował wyraźnym zwiększeniem importu rolno-spożywczego Polski z Ukrainy. Dzięki niższym kosztom produkcji ukraińscy producenci mieli bowiem przewagi cenowe na rynku unijnym. Wzrost importu tylko częściowo można też tłumaczyć zawieszeniem kontyngentów i systemu cen wejścia w przywozie z Ukrainy do UE. Zmniejszył się natomiast udział Ukrainy w polskim eksporcie rolno-spożywczym. Polska eksportuje do Ukrainy przede wszystkim produkty przetworzone, a w mniejszym stopniu także warzywa, owoce i kawę. Importuje zaś głównie oleje roślinne (m.in. słonecznikowy, sojowy i rzepakowy) oraz makuchy, wykorzystywane do produkcji pasz. Z jednej strony, dalsza integracja Ukrainy z jednolitym rynkiem europejskim oznacza konieczność podnoszenia konkurencyjności polskiego sektora rolno-spożywczego poprzez jakość, inwestycje i dywersyfikację eksportu. Z drugiej strony, import relatywnie tańszych surowców i półproduktów z Ukrainy może być korzystny dla przetwórców, m.in. producentów pasz i biopaliw. Ponadto, wzrost dochodów mieszkańców Ukrainy to szansa na zwiększenie sprzedaży na tym rynku przez polskich eksporterów żywności.

EN

The aim of this article is to characterize the changes that have taken place in Polish agri-food trade with Ukraine during the Russian-Ukrainian war in the context of changing external conditions, including EU-Ukraine trade conditions, and to identify the opportunities and threats associated with further trade cooperation between Poland and Ukraine. The outbreak of the war resulted in a significant increase in Poland’s agri-food imports from Ukraine. Thanks to lower production costs, Ukrainian producers had a price advantage on the EU market. The increase in imports can also be partly explained by the suspension of quotas and the entry price system for imports from Ukraine to the EU. Meanwhile, Ukraine’s share in Polish agri-food exports has decreased. Poland exports mainly processed products to Ukraine, and to a lesser extent vegetables, fruit, and coffee. It imports mainly vegetable oils (including sunflower, soybean, and rapeseed) and oilcake, used for feed production. On the one hand, further integration of Ukraine into the single European market means that the competitiveness of the Polish agri-food sector must be improved through quality, investment, and export diversification. On the other hand, imports of relatively cheaper raw materials and semi-finished products from Ukraine may be beneficial for processors, including producers of animal feed and biofuel. Moreover, the increase in incomes of Ukrainian citizens presents an opportunity for Polish food exporters to boost their sales in that market.

6

Sustainable consumption and production systems during wartime: needs, challenges, and adaptation strategies

Kuzior Aleksandra, Lobanova Alla, Bondar Oleksii

Production Engineering Archives

|

2025

|

Vol. 31, Iss. 2

212--221

EN

The article explores the impact of the Russo-Ukrainian war on sustainable consumption and production systems, with a focus on adaptive strategies of industrial enterprises and consumer behaviour. The study analyses how wartime conditions have caused significant changes in resource management, supply chain reconfiguration, and industrial efficiency. The research highlights a shift in consumption patterns towards essential goods, a reduction in energy consumption, and a prioritization of resource conservation. The war has led to increased industrial relocation, transformation of production processes, and a reassessment of sustainable development principles, including the traditional 3R model of 'Reuse-Reduce-Recycle,' supplemented by 'Rethink.' The findings of the study contribute to a better understanding of sustainable production and consumption strategies in crisis conditions, emphasizing innovative solutions for maintaining industrial operations and achieving sustainable development goals in extreme environments.

7

Drugie zaplecze. Dywersyfikacja łańcuchów dostaw w czasach niepewności

Majowicz Anna

Logistyka

|

2025

|

nr 2

54--57

PL

Firmy już nie pytają „czy warto mieć alternatywnego dostawcę?”, tylko „dlaczego jeszcze go nie mamy?”.

8

Potential of post-war Ukraine to handle transport of cargo between countries of the East and the European Union

Redmer Adam, Wyrwicki Krzysztof

Gospodarka Materiałowa i Logistyka

|

2025

|

nr 1

27--38

EN

The transport potential of Ukraine is discussed in terms of supply and demand, infrastructure and geopolitics considering domestic, import, export, and especially transit one. The demand is analysed as resulting from domestic production and trade links with countries of the European Union (EU), former Soviet bloc countries as well as Asian and Middle Eastern ones, including Transcaucasia. The Ukrainian transport infrastructure, including its condition, is analysed against the background of international transport corridors. The role of the geographical location of Ukraine and the resulting geopolitical situation (including the ongoing war with Russia) are also taken into account. Based on the above, the concept of transit cargo transport East–EU via the territory of Ukraine is proposed. The concept stays in line with development plans of the EU, the Middle East and Ukraine, significantly increasing potential of the latter to handle the transport of cargo between the East and the EU.

PL

Potencjał transportowy Ukrainy omawiany jest w kontekście podaży i popytu, infrastruktury i geopolityki, z uwzględnieniem przewozów krajowych, importowych, eksportowych, a zwłaszcza tranzytowych. Popyt na przewozy analizowany jest w kontekście produkcji krajowej oraz powiązań handlowych z krajami UE, byłego bloku sowieckiego, Azji i Bliskiego Wschodu, w tym Zakaukazia. Infrastruktura transportowa Ukrainy, w tym jej stan, analizowana jest na tle międzynarodowych korytarzy transportowych. Pod uwagę brana jest także rola położenia geograficznego Ukrainy i wynikająca z niej sytuacja geopolityczna (w tym trwająca wojna z Rosją). Na podstawie wyników przeprowadzonych analiz zaproponowano koncepcję tranzytowego transportu ładunków Wschód–UE przez terytorium Ukrainy. Koncepcja ta wpisuje się w plany rozwoju UE, Bliskiego Wschodu i Ukrainy, znacznie zwiększając potencjał tej ostatniej do obsługi transportu ładunków pomiędzy Wschodem a UE.

9

Zniszczenia stacji elektroenergetycznych na Ukrainie

Dołęga Waldemar

Elektro Info

|

2025

|

nr 5

56--58

PL

W artykule przedstawiono problematykę zniszczeń stacji elektroenergetycznych na Ukrainie. Przedstawiono stosowane rozwiązania konstrukcyjne stacji elektroenergetycznych na Ukrainie. Przeanalizowano odporność rozwiązań stacji na Ukrainie na działania wojenne. Omówiono zniszczenia wojenne stacji na Ukrainie i ich skutki.

EN

The article presents the problem of destruction of power substations in Ukraine. The applied design solutions of substations in Ukraine are presented. The resistance of substation solutions in Ukraine to warfare was analysed. Wartime destruction of substations in Ukraine and its consequences were discussed.

10

Psychosocial aspects of crisis counselling in war conditions

Ostopolets Irina, Kobylnik Liliia, Bilukha Tamara, Drozdova Diana

Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach

|

2024

|

T. 18

127--140

EN

The article is devoted to the analysis of psychosocial aspects of crisis counselling in wartime conditions. The methods, strategies, and their impact on the mental health of the affected individuals are examined. It is found that providing comprehensive support to the community during and after the war positively influences the restoration of resilience among the population. The high level of psychological distress in communities that have experienced military conflicts necessitates thorough psychological and psychosocial support. The article also discusses ethical issues and the integration of modern technologies into crisis counselling, which significantly expands access to psychological assistance. Additionally, the peculiarities of training and preparing specialists in the context of providing aid in extreme conditions are analysed. Crisis counselling in wartime conditions is an important tool for supporting mental health and social adaptation of the affected individuals. Considering psychosocial aspects, tailoring counselling methods to cultural and social conditions, integrating modern technologies, and preparing specialists are key elements of effective assistance. The use of exposure methods in crisis counselling during wartime is an effective means of psychosocial support for the population, reducing symptoms of stress, fear, and anxiety associated with traumatic memories. Further research and the development of practical recommendations will enhance the effectiveness of crisis counselling and improve the quality of life for those affected by war.

PL

Artykuł poświęcony jest analizie psychospołecznych aspektów poradnictwa kryzysowego w warunkach wojny. Badane są metody, strategie i ich wpływ na zdrowie psychiczne ofiar. Stwierdzono, że kompleksowe wsparcie społeczności w czasie wojny i po wojnie pozytywnie wpłynęło na przywrócenie witalności ludności. Wysoki poziom cierpienia psychicznego społeczności, które przetrwały konflikty zbrojne, wymaga wszechstronnego wsparcia psychologicznego i psychospołecznego. W artykule poruszono także kwestie etyczne oraz integrację nowoczesnych technologii w poradnictwie kryzysowym, co znacząco poszerza dostęp do pomocy psychologicznej. Ponadto, przeanalizowano specyfikę szkolenia i kształcenia specjalistów, w kontekście udzielania pomocy w ekstremalnych warunkach. Poradnictwo kryzysowe w warunkach wojny jest ważnym narzędziem wspierania zdrowia psychicznego i adaptacji społecznej ofiar. Uwzględnianie aspektów psychospołecznych, dostosowanie metod poradnictwa do warunków kulturowych i społecznych, integrowanie najnowszych technologii oraz szkolenie specjalistów to kluczowe elementy skutecznej opieki. Stosowanie metod ekspozycyjnych w poradnictwie kryzysowym w czasie wojny jest skutecznym środkiem wsparcia psychospołecznego ludności, redukującym objawy stresu, lęku i niepokoju związanego z traumatycznymi wspomnieniami. Dalsze badania i opracowanie praktycznych zaleceń przyczynią się do zwiększenia efektywności poradnictwa kryzysowego i poprawy jakości życia ofiar wojny.

11

Art projects in support of Ukraine: case study

Lukovska Olha

Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach

|

2024

|

T. 19

65--74

EN

This article is dedicated to the analysis of international poster art projects on war themes and to the study of the exhibition activities of Ukrainian and foreign artists. It is noted that since the beginning of the Russian military invasion of Ukraine on February 24, 2022, artists from various countries have been actively opposing the war through their works. The article traces the leading trends in wartime graphic art in Ukraine and the world, analyzes the most striking art projects of poster art during the war, and identifies important themes and messages that contemporary artists reveal in their works. The characteristic features of the creativity of individual iconic artists are studied, and their graphic works are analyzed.

PL

Artykuł jest poświęcony analizie ukraińskich i międzynarodowych projektów sztuki plakatowej o tematyce wojennej oraz badaniu działalności wystawienniczej ukraińskich i zagranicznych artystów. Zaznaczono, że od początku inwazji wojsk rosyjskich na Ukrainę 24 lutego 2022 roku artyści z różnych krajów aktywnie sprzeciwiają się wojnie poprzez swoje prace. W artykule prześledzono główne tendencje wojennej sztuki graficznej w Ukrainie i na świecie, przeanalizowano najważniejsze projekty artystyczne w dziedzinie sztuki plakatowej w czasie wojny, a także wyróżniono istotne tematy i przesłania, które współcześni artyści przedstawiają w swoich pracach. Zbadano charakterystyczne cechy twórczości wybranych znaczących artystów oraz dokonano analizy ich dzieł graficznych.

12

Perspektywy rozwoju polskich terenów przygranicznych w kontekście wojny na terytorium Ukrainy

Piotrowska-Trybull Marzena, Orłowska Małgorzata

Wiedza Obronna

|

2024

|

nr 1

1--23

PL

W artykule zaprezentowano wyniki badań dotyczące zmian w sytuacji społeczno-gospodarczej jednostek samorządu terytorialnego w województwie podkarpackim w kontekście wojny w Ukrainie. Inspiracją do podjęcia badań był napływ uchodźców z Ukrainy do krajów europejskich, w tym do Polski. W stosunku do przybywających do Polski uchodźców mieszkańcy gmin, organizacje pozarządowe, władze publiczne (samorządowe i rządowe) podjęły szereg działań, aby zabezpieczyć podstawowe potrzeby osób migrujących. Na potrzeby badań sformułowano problemy badawcze w brzmieniu: w jaki sposób wojna w Ukrainie wpłynęła na działania samorządów lokalnych w województwie przygranicznym oraz czy i jak w związku z tym zmieniła się ich sytuacja społeczno-gospodarcza. Badania realizowano na terenie województwa podkarpackiego, które po wybuchu wojny doświadczyło napływu uchodźców poszukujących schronienia. Część z nich zatrzymywała się w poszczególnych gminach na kilka, kilkanaście dni a następnie przemieszczała się dalej w głąb kraju lub za granicę, inni decydowali się zostać na terenie tego województwa. Badania realizowano z wykorzystaniem metod teoretycznych i empirycznych, analizy wykonano za pomocą programów Statistica v. 13.3 oraz Excel 2016, obejmują lata 2021-2023.

EN

The article presents the results of research on changes in the socio-economic situation of local selfgovernment units in the Podkarpackie voivodeship in the context of the war in Ukraine. The research was inspired by the influx of refugees from Ukraine to European countries, including Poland. In relation to refugees arriving in Poland, inhabitants of communes, non-governmental organisations, public authorities (local and governmental) have taken a number of measures to secure the basic needs of migrants. For the purposes of the research, the research problems were formulated as follows: how did the war in Ukraine affect the activities of local authorities in the border voivodeship, and whether and how did their socio-economic situation change as a result. The research was carried out in the Podkarpackie voivodeship, which experienced an influx of refugees seeking shelter afer the outbreak of war. Some of them stayed in particular communes for a few or several days and then moved further inland or abroad, others decided to stay in the region. The research was carried out using theoretical and empirical methods, analyses were performed using Statistica v. 13.3 and Excel 2016, and covers the years 2021-2023.

13

O plotce jako możliwym narzędziu dezinformacji : wojna w Ukrainie z 2022 r. i niektóre plotki w Polsce

Rosia-Zięba Ewa

Wiedza Obronna

|

2024

|

nr 3

180--202

PL

Przedmiotem tego artykułu jest analiza wybranych narracji krążących po Polsce po wybuchu wojny w Ukrainie, które można interpretować jako przejaw obu zarówno dezinformacji, jak i zwykłych plotek. Celem tej pracy jest zbadanie tego ostatniego zjawiska pod kątem cech, które mogą sprzyjać jej zastosowaniu jako środka rosyjskiej dezinformacji we współczesnej formie. Zastosowane metody badawcze mają charakter jakościowy. Obejmują analizę pojęć plotki i dezinformacji, a także analizę wybranych przykładów takich narracji pod kątem językowym i strukturalnym. Badanie pozwoliło wyodrębnić kilka cech plotki, przez które może ona stanowić wygodne narzędzie dezinformacji, jak i źródło informacji przydatnych do profilowania przyszłych narracji. Analiza prowadzi nadto do wniosku, że trudno jest ustalić jakieś kryterium, które pozwalałoby w każdym przypadku w sposób konkluzywny zidentyfikować rodzaj danej narracji.

EN

The subject of this paper is the analysis of selected narratives circulating in Poland after the outbreak of war in Ukraine, which can be interpreted as a manifestation of disinformation, as well as ordinary rumours. The aim of this study is to investigate the latter phenomenon in terms of the features that may foster their use as the means of Russian disinformation in its contemporary form. The research methods used are qualitative in nature. They include the analysis of the concepts of rumour and disinformation, as well as the linguistic and structural analysis of selected examples of such narratives. The study shows that there are several features of rumours that can make them both a convenient tool of disinformation and the source of information useful for profiling future narratives. The analysis furthermore leads to the conclusion that it is difficult to establish any criterion that would allow one to conclusively identify the type of narrative in each case.

14

Krajobraz dźwiękowy wojny: kierunki projektowania przestrzeni mieszkaniowych wspomagające rekonwalescencję psychiczną ofiar wojny na Ukrainie

Kumorek Dominika, Klimowicz Joanna

Środowisko Mieszkaniowe

|

2024

|

nr 46

49--57

PL

Podjęcie tematyki krajobrazu dźwiękowego wojny jest odpowiedzią na coraz pilniejszą konieczność dbałości o warunki akustyczne w kontekście miejsc zamieszkania społeczności ukraińskiej dotkniętej wojną. Celem badania jest określenie cech krajobrazu dźwiękowego komfortowego dla świadków wojny w Ukrainie i wskazanie kierunków w projektowaniu przestrzeni mieszkalnych, za pomocą których krajobraz ten można uzyskać. Przyjętymi metodami badawczymi są: analiza literatury traktującej o pojęciu krajobrazu dźwiękowego ogólnie i w kontekście wojny oraz ankieta w postaci formularza internetowego, w której imigranci i świadkowie toczącej się obecnie wojny w Ukrainie odpowiedzieli na pytania dotyczące ich doświadczeń dźwiękowych i związanych z nimi emocji. Wnioski z badania przedstawiono w postaci opisów poszczególnych elementów przestrzeni, których cechy sprzyjają utworzeniu komfortowego krajobrazu dźwiękowego dla ofiar wojny w nowych i istniejących już założeniach.

EN

Taking up the issue of the soundscape of war is a response to the increasingly urgent need to take care of acoustic conditions in the context of the inhabitants of the Ukrainian community affected by these varieties. The aim of the research is to try to define the elements of a comfortable soundscape for witnesses of the war in Ukraine and to indicate directions in designing living spaces which can be used to achieve this soundscape. The chosen research methods are an analysis of the literature on the concept of soundscape in general and in the context of war and an online survey in which immigrants and witnesses of the ongoing war in Ukraine answered questions about their sound experiences during the war and related emotions. The conclusions from the study were presented in the form of descriptions of individual space elements, the features of which contribute to the creation of a comfortable soundscape for victims of the war in Ukraine in both new and existing arrangements.

15

Wyzwania dla społeczeństwa w odniesieniu do wojen przyszłości

Szczygielska Agnieszka

Rocznik Bezpieczeństwa Morskiego

|

2024

|

R. XVIII

525--545

PL

Nieprzerwanie poszukiwane są nowe kierunki i sposoby działania, które dadzą w jakimkolwiek aspekcie przewagę i element zaskoczenia nad przeciwnikiem w różnego rodzaju konfliktach i wojnach. Równocześnie próbuje się znaleźć sposoby, aby chronić społeczeństwa w sytuacji tejże wojny lub konfliktów. Celem opracowania jest w związku z powyższym ukazanie istoty przyszłych form konfliktu i wojen, które powodują szereg zagrożeń i wyzwań dla społeczeństwa obecnego w strefie bezpośrednich działań wojennych jak i poza jego granicami. Wśród teoretycznych metod badawczych dominowały analiza i synteza, zaś z metod empirycznych wykorzystano metodę obserwacji pośredniej.

EN

There is a constant search for new directions and courses of action that will give in any aspect an advantage and element of surprise over the enemy in various types of conflicts and wars. At the same time, attempts are being made to find ways to protect societies in situations of such war, or conflicts. The aim of the study, therefore, is to show the essence of future forms of conflict and wars, which cause a number of threats and challenges for the society that is present in the zone of direct warfare, as well as beyond its borders. In the study, among the theoretical research methods, analysis and synthesis dominated, while from the empirical methods, the indirect observation method was used.

16

Oblicza współczesnych konfliktów zbrojnych i wojen. Stare czy nowe wojny?

Marszałek Maciej

Rocznik Bezpieczeństwa Morskiego

|

2024

|

R. XVIII

235--250

PL

Oblicza współczesnych konfliktów zbrojnych i wojen od pewnego czasu stały się bardzo popularną problematyką, którą zajęło się wielu ekspertów w kraju i za granicą. Jednakże zbyt często i zbyt łatwo generalizują pewne kwestie oraz nagminnie nadużywają przymiotnika nowe. Fundamentalnego znaczenia nabiera tu szczególnie identyfikacja istoty wojny, ale także istoty konfliktu. Klasyfikacja wojen z kolei porządkuje zakres pojęciowy odpowiadając jednocześnie na pytanie czy wszystko jest wojną? Specyfika współczesnych wojen wyraża się między innymi brakiem poszanowania prawa międzynarodowego, i wynikającymi stąd bardzo dużymi stratami osobowymi wśród ludności cywilnej. Trzy wojny, z których dwie obserwujemy i analizujemy na bieżąco (a także komentujemy w środkach masowego przekazu) to wojny: w byłej Jugosławii, w Ukrainie oraz na Bliskim Wschodzie. Wojny te stanowią doskonałe studium przypadków, którymi pieczołowicie zajęli się zarówno teoretycy, jak i praktycy. Kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i rozwoju państw (i Sojuszu Północnoatlantyckiego) ma jednak przyszłość. Prognozy dotyczące przyszłych wojen (i ewentualnych konfliktów zbrojnych) są zatem wielce pożądane, ale niestety wyjątkowo trudne do wypracowania.

EN

The face of contemporary armed conflicts and wars has been an issue that has been discussed by many experts in Poland and abroad for some time. However, they generalize certain issues too often and too easily and frequently overuse the adjective “new”. What is particularly important here is the identification of the essence of war, but also of armed conflict. The classification of wars, in turn, organizes the conceptual scope while answering the question: is everything a war? The specificity of modern wars is expressed, among other things, in the lack of respect for international law and the resulting very large personal losses among civilian population. Three wars, two of which we can observe and analyse on an ongoing basis (and also comment on in the mass media), are wars: in the former Yugoslavia, in Ukraine and in the Middle East. These wars are excellent case studies that have been carefully addressed by both theoreticians and practitioners. The future is of key importance for security and development of countries (and North Atlantic Alliance). Forecasts regarding future wars (and possible armed conflicts) are therefore highly desirable, but unfortunately difficult to develop.

17

Vigilantism and ‘‘Plastic Wrap Civil Justice’’ in 2022 during the Russo-Ukrainian War

Teixeira da Silva Jaime A.

Przegląd Nauk o Obronności

|

2024

|

R. 9, Nr 19

70--88

EN

Objectives: The aim of the article is to present the results of observations related to the phenomenon of vigilantism in the context of military operations in Ukraine, in 2022. Methods: A purely observational method was used in 2022 to gather evidence of vigilantism via social media, accompanied by a Google search for relevant literature. Results: In the first months of 2022, during the ongoing Russo-Ukrainian war, an “unusual” phenomenon was observed on social media, namely the wrapping of suspected lawbreakers (e.g., marauders and petty thieves) with plastic wrap to structures, such as utility poles. In some cases, such individuals were whipped, chastised, sometimes even left naked and exposed to the elements, and open to mistreatment by passers-by. This raw form of wartime justice is loosely referred to in this article as “plastic wrap civil justice”, and is interpreted as a form of vigilantism. Several examples are provided in the context of the wider literature on vigilantism in times of war. Conclusions: It is concluded that neither the specific phenomenon of “plastic wrap civil justice”, nor vigilantism more broadly, can provide a sustainable path to peace, civil security and a law-abiding society. In times of war, especially where social equilibrium is at risk and where conventional justice infrastructure, like policing, has broken down, some may take it upon themselves to implement their own form of justice, or vigilantism, in order to restore it. Although not a legally recognized form of justice, vigilantism may reduce crime. However, it introduces a parallel form of justice that may leave fellow citizens vulnerable.

18

The Influence of the World Grain Market on Prevalence of Mankind’s Undernourishment in the Times of War on the Ukraine

Kozlovskyi Serhii, Yousuf Allam, Butenko Vira, Kulinich Tetiana, Bohdaniuk Olena, Nikolenko Liudmyla, Lavrov Ruslan

Problemy Ekorozwoju

|

2024

|

Vol. 19, no. 1

31--42

EN

The world cereal production and supply as well as their trade, stock and losses are important indicators of the world market of cereals. They play a huge role in ensuring food security. The aim of this research is to identify the relation of the indicators of the world grain crops market (production, supply, losses, trade, stocks) and the level of malnutrition Prevalence of Undernourishment (PoU) among the world's population. Based on data from the Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), a correlation-regression analysis was conducted between indicators of the global grain crops market, in particular: the wheat market, the fodder market of grain crops, the rice market and PoU of the world population for the period 2013/14 – 2020/2021 marketing years. It has been proven that there is a close, statistically reliable relationship between the above mentioned indicators, except for grain stocks and POU. The analysis of the world cereal market showed that among the indicators characterizing its conditions, the indicator trade in grain crops (r = 0.851; D = 0.724; F = 3.968, (F > F t ); z = 1.26; rL = 0.37; rU = 0.97) has the highest level of correlation. It was found that with an increase in the volume of world cereal trade by 1 million tons, the PoU level will increase by 0.018%. A review of literary sources proves that the problem of ensuring food security, in particular with regard to reducing the level of starvation and malnutrition, cannot be solved only by fighting climate change, overcoming socio-economic and military problems, fighting pandemics, etc. Its solution to a large extent depends on fair, uniform export and import of food products, as evidenced by the calculations. A separate direction for solving the problem of the spread of malnutrition is the elimination of the policy of highly developed countries regarding the application of individual sanctions against countries with high PoU values, in particular, the Central African Republic, Madagascar, Haiti, Afghanistan, Chad, Congo, Lesotho, Liberia, Mozambique, etc.

PL

Światowa produkcja i podaż zbóż, a także handel nimi, zapasy i straty są ważnymi wskaźnikami światowego rynku zbóż. Odgrywają ogromną rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa żywnościowego. Celem badań jest identyfikacja zależności wskaźników światowego rynku zbóż (produkcja, podaż, straty, handel, zapasy) a poziomem niedożywienia (PoU) wśród ludności świata. Na podstawie danych Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) przeprowadzono analizę korelacji-regresji pomiędzy wskaźnikami światowego rynku zbóż, w szczególności: rynkiem pszenicy, rynkiem paszowym zbóż, rynkiem rynek ryżu i PoU światowej populacji w latach gospodarczych 2013/14 – 2020/2021. Wykazano, że istnieje ścisła, statystycznie wiarygodna zależność pomiędzy wymienionymi wskaźnikami, z wyjątkiem zapasów zbóż i POU. Analiza światowego rynku zbóż wykazała, że wśród wskaźników charakteryzujących jego warunki znajduje się wskaźnik handlu zbożami (r = 0,851; D = 0,724; F = 3,968, (F > F t ); z = 1,26; rL = 0,37; rU = 0,97) wykazuje najwyższy poziomem korelacji. Stwierdzono, że wraz ze wzrostem wolumenu światowego handlu zbożami o 1 milion ton poziom PoU wzrośnie o 0,018%. Przegląd źródeł literackich dowodzi, że problemu zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego, w szczególności w zakresie ograniczenia poziomu głodu i niedożywienia, nie można rozwiązać jedynie poprzez walkę ze zmianami klimatycznymi, przezwyciężanie problemów społeczno-gospodarczych i militarnych, walkę z pandemiami itp. Jego rozwiązanie w dużej mierze zależy od sprawiedliwego, jednolitego eksportu i importu produktów spożywczych, co potwierdzają wyliczenia. Odrębnym kierunkiem rozwiązania problemu szerzenia się niedożywienia jest eliminowanie polityki krajów wysoko rozwiniętych w zakresie stosowania indywidualnych sankcji wobec krajów o wysokich wartościach PoU, w szczególności Republiki Środkowoafrykańskiej, Madagaskaru, Haiti, Afganistanu, Czadu, Kongo, Lesotho, Liberii i Mozambiku.

19

Stosunek Polaków do polityki obronności państwa w obliczu zagrożenia wojną

Lewińska-Krzak Monika

Kwartalnik Bellona

|

2024

|

Nr 2

59--74

PL

Z badań wynika, że wojna Rosji z Ukrainą negatywnie wpłynęła na poczucie bezpieczeństwa Polaków, zwiększyły się zwłaszcza ich obawy przed rozprzestrzenieniem się konfliktu zbrojnego na terytorium naszego kraju. W artykule podjęto próbę określenia poziomu gotowości polskiego społeczeństwa do obrony kraju, stanu dotychczasowego przygotowania społeczeństwa oraz jego chęci doskonalenia swoich umiejętności obronnych na wypadek potencjalnej wojny. W trakcie badań starano się zweryfikować następującą hipotezę: realne zagrożenie bezpieczeństwa granic Polski wzbudziło w społeczeństwie chęć obrony ojczyzny w razie wojny, a także spowodowało większe zainteresowanie ćwiczeniami wojskowymi oraz innymi szkoleniami z zakresu obronności. Podstawowy materiał badawczy do analizy stanowiły aktualne badania ankietowe Fundacji Instytut Badań Rynkowych i Społecznych (IBRIS) oraz Fundacji Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS), natomiast jako punkt odniesienia przyjęto wcześniejsze badania o podobnej tematyce.

EN

The research shows that the war between Russia and Ukraine has had a negative impact on the sense of security of Poles. In particular, their fears of the spread of armed conflict on the territory of our country have increased. The article attempts to determine the level of readiness of Polish society to defend the country, the state of preparation of society to date and its willingness to improve its defensive skills in the event of a potential war. The research attempted to verify the following hypothesis: a real threat to the security of Poland’s borders aroused in society a desire to defend their homeland in the event of war, and also caused their greater interest in military exercises and other training in the field of defense. Basic research material for the analysis consists of current survey studies at the Institute for Market and Social Research Foundation (IBRIS) and the Public Opinion Research Center Foundation (CBOS Foundation), while earlier studies on similar topics were adopted as a reference point.

20

Protective structures as a device of ensuring the safety of victims in a war situation

Skrabacz Aleksandra, Wołoch Franciszek

Inżynieria Bezpieczeństwa Obiektów Antropogenicznych

|

2024

|

Nr 1

1--12

EN

Interest in protective structures is steadily increasing as the armed conflict in Ukraine unfolds. Experience shows that shelters and hiding places are the most effective form of protection for civilians from conventional and unconventional war threats. Meanwhile, there are no guidelines and rules for the construction of public and private shelters in Poland. The problem is a big one, especially in view of the war that is taking place in the close vicinity of Poland. The purpose of the article is to review Polish and foreign legal and organizational solutions in the field of protective constructions and to indicate the technical requirements necessary to meet in a situation of war danger, with particular emphasis on the use of nuclear weapons. The authors put forward the thesis that in the face of military and non-military threats, the effective way to protect and defend the life and health of the population are properly maintained and managed protective structures, including shelters and hiding places and places of temporary shelter. However, the basic problem remains the question of legal regulation in this regard and the responsibility for their financing and maintenance, which involves the issue of ownership (private and public shelters). In Poland, the experience of other countries that have adopted a variety of solutions should be a guideline for forward-looking activities in the area of protective structures.