Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Węglowe materiały adsorpcyjne z pozostałości po ekstrakcji nadkrytycznej róży pomarszczonej do oczyszczania gazów i cieczy

Wierzba Martyna, Paluch Dorota, Bazan-Woźniak Aleksandra, Pietrzak Robert

Wiadomości Chemiczne

|

2025

|

[Z] 79, 3-4

199--214

PL

The present study demonstrates that the waste material resulting from the supercritical extraction of Rosa rugosa can serve as a cost-effective precursor for the production of carbon adsorbents, which exhibit excellent sorption capacities for gaseous and liquid pollutants. The mineral content of the adsorbents is reduced by direct activation in both microwave and conventional furnaces in comparison to the mineral content of the raw material. The activated carbons obtained contain less than 4.8% ash, with the mineral content increasing in line with the activation temperature. Furthermore, surface chemistry analysis revealed that all samples exhibit basic functional groups, whose concentration rises with temperature. The adsorbents show limited efficiency in hydrogen sulfide removal, with improved performance in humid conditions. It was found that many of the carbons produced demonstrated strong adsorption capabilities for liquid-phase pollutants, with the most effective adsorbent for iodine, methylene blue, and Eriochrome Black T being the sample activated at 800°C in a conventional furnace. Conventional heating methods were found to yield higher sorption capacities in comparison to microwave activation techniques.

2

Usuwanie wybranych składników zawartych w kosmetykach przy pomocy adsorbentów węglowych otrzymanych z kory dębu

Żuberek Karolina, Wolski Robert, Paluch Dorota, Pietrzak Robert

Wiadomości Chemiczne

|

2025

|

[Z] 79, 5-6

297--317

3

Skuteczne usuwanie barwników organicznych za pomocą biowęgli otrzymanych z pozostałości po ekstrakcji nadkrytycznej nasion marchwi

Zieliński Damian, Paluch Dorota, Bazan-Woźniak Aleksandra, Wolski Robert, Pietrzak Robert

Wiadomości Chemiczne

|

2025

|

[Z] 79, 3-4

181--198

EN

The continuous development of the food, pharmaceutical, and chemical industries has led to increasing environmental pollution. Stricter legal regulations concerning air and water quality have intensified the search for more effective purification methods. Surface waters used for consumption are heavily contaminated by industrial and municipal wastewater discharge. The study presents the preparation, physicochemical properties, and adsorption capacities of activated carbons derived from residues of supercritical extraction of carrot seeds. The carbonization process led to a reduction in volatile matter and a significant increase in mineral content compared to the raw material. Acid-base analysis revealed variations in oxygen functional groups, with physically activated carbons displaying basic character and chemically activated ones showing acidic properties. The findings suggest that carrot seed extraction residues can serve as a cost-effective raw material for producing efficient carbon-based adsorbents for liquid-phase pollutant removal.

4

Metale ziem rzadkich : niezbędne pierwiastki technologii jutra

Czaja Małgorzata

Wiadomości Chemiczne

|

2025

|

[Z] 79, 11-12

1044--1064

EN

Rare earth elements (REE) are a group of 17 elements, including the lanthanides as well as scandium and yttrium, characterized by unique physicochemical properties arising from their electron configuration and the presence of 4f orbitals. This article presents the classification of REE, their occurrence in nature, physicochemical properties, and processing and recycling technologies, highlighting environmental and technological challenges. The significance of REE in modern technologies - such as electronics, renewable energy, automotive, magnetic materials, and catalysis - is discussed. The article also addresses the market situation and availability of these elements, emphasizing the need for sustainable extraction and recycling methods to ensure resource security and support technological development.

5

Właściwości wytrzymałościowe mas ceramicznych do produkcji kruszyw lekkich wypalanych w atmosferze redukcyjnej i utleniającej

Panna Wojciech, Cyboroń Jarosław, Gajek Marcin, Szumera Magdalena

Kruszywa : produkcja - transport - zastosowanie

|

2025

|

Nr 2-3

44--51

PL

W artykule opisano badania nad możliwością optymalizacji produkcji lekkich kruszyw ceramicznych, takich jak keramzyt, z surowców ilastych dostępnych w Polsce. Skupiono się na wpływie dodatków, takich jak celuloza i węglan wapnia, oraz warunków wypalania w atmosferze utleniającej i redukcyjnej na właściwości fizykochemiczne i mechaniczne wytworzonych materiałów. Praca analizuje, jak czynniki te wpływają na temperaturę spiekania, wytrzymałość na ściskanie oraz mikrostrukturę kruszyw, wskazując na możliwość obniżenia temperatury wypału i poprawy parametrów użytkowych kruszyw lekkich, co ma znaczenie zarówno technologiczne, jak i ekologiczne.

EN

The article describes studies on the possibility of optimising the production of lightweight ceramic aggregates, such as expanded clay, made from clay raw materials available in Poland. It focuses on the influence of additives like cellulose and calcium carbonate, as well as firing conditions in oxidising and reducing atmospheres, on the physicochemical and mechanical properties of the produced materials. The paper analyses how these factors affect the sintering temperature, compressive strength, and structure of aggregates, indicating the potential to lower the firing temperature and improve the functional parameters of lightweight aggregates, which is significant both technologically and environmentally.

6

Otrzymywanie wosków poliolefinowych w procesie termicznej degradacji. Część 2, Wpływ struktury surowca na właściwości wosku polietylenowego

Kowalska Justyna, Grzymek Marek, Czaja Krystyna

Przemysł Chemiczny

|

2024

|

T. 103, nr 3

368--374

PL

Gatunki polietylenów dużej gęstości (HDPE), małej gęstości (LDPE) oraz linowych polietylenów małej gęstości (LLDPE) wytypowane na podstawie wcześniej wykonanych badań molekularno-strukturalnych i termicznych poddano procesowi termicznej degradacji w ustalonych warunkach w kierunku uzyskania wosków polietylenowych. Otrzymane produkty poddano szczegółowej analizie, a uzyskane wyniki porównano z odpowiednimi wynikami uzyskanymi dla użytych surowców. Na tej podstawie przedyskutowano mechanizm tworzenia wosków polietylenowych w procesie termicznej degradacji poliolefin.

EN

Polyolefin waxes were produced by thermal degrdn. of high-d. low-d. and linear low-d. polyethylenes and studied for their structure by IR spectroscopy with Fourier transformation. The structures were compared with structures of resp. raw materials. The thermal degrdn. was confirmed as an efficient method for prodn. of polyolefin waxes.

7

Trwałość i badania fizyko-chemiczne tynków elewacyjnych

Bochen Jerzy

Inżynier Budownictwa

|

2024

|

nr 6

78--83

8

A comparative study on selected physical properties of diesel-ethanol-dodecanol blends

Krzemiński Artur, Jaworski Artur, Kuszewski Hubert, Woś Paweł

Combustion Engines

|

2024

|

R. 63, nr 1

99--105

EN

The article presents findings of the comparative analyses of the selected physicochemical parameters of diesel fuel and diesel-ethanol blends with the addition of dodecanol, used to stabilise the blend Diesel fuel and the blends were tested for density, flash point, and cold filter plugging point. The physicochemical properties were assessed in seven samples with different proportional volumes of ethanol contained in diesel fuel. Homogeneous blends were produced by adding 5% dodecanol to blends containing between 5% and 30% ethanol. The study was conducted to assess the selected physicochemical properties of diesel-ethanol blends with the addition of dodecanol and to compare the obtained results with the requirement of EN590:2022-08.

9

FTIR fingerprint — testing a new representation of the binary fingerprint based on FTIR spectra in the prediction of physicochemical properties

Tomaszewski Kacper, Kurczab Rafał

Science, Technology and Innovation

|

2023

|

Vol. 17, no. 1-2

9--29

EN

The paper deals with the development of a new method for the generation of binary fingerprints based on the Savitzky-Golay (SG) algorithm and first-order derivatives of FTIR spectra, which are then used to create prediction models for selected the physicochemical properties of chemical compounds. Models based on the FEDS (Functionally- Enhanced Derivative Spectroscopy) transformation and raw spectra were used as a reference to determine whether the use of the SG filter and first-order derivatives was worth to further develop. The FTIR spectra of 103 compounds with theoretically determined values of logP, logD and logS were studied. The Tanimoto coefficient and correlation coefficient were used to compare the fingerprints obtained, while the root mean square error (RMSE) was used to assess the quality of the prediction models. Based on the results, it was found that the use of the SG filter and derivatives had a positive effect on the quality of the prediction models for logP and logS, and a negative effect on the quality of the models for logD, compared to the models based on original spectra and FEDS transformation.

10

Wpływ rodzaju techniki obróbki kulinarnej na jakość filetów z karpia (Cyprinus carpio) pokrytych powłoką furcelleranowo-żelatynową

Modzelewska-Kapituła Monika, Tkacz Katarzyna, Mozolewski Wacław, Zduńczyk Weronika, Malczyk Ewa, Szulc Marta, Ziomek Agata

Przemysł Spożywczy

|

2023

|

T. 77, nr 4

30--34

PL

Celem pracy było określenie wpływu rodzaju techniki obróbki cieplnej, kulinarnej na właściwości fizykochemiczne, odżywcze i sensoryczne filetów z karpia (Cyprinus carpio) pokrytych aktywną powłoką furcelleranowo-żelatynową z dodatkiem ekstraktu z rozmarynu. Filety karpia, po naniesieniu powłoki, poddano: (i) pieczeniu w piecu konwekcyjno-parowym w środowisku pary wodnej, (ii) obróbce sous vide, (iii) pieczeniu w piekarniku w papilotach z folii aluminiowej oraz (iv) smażeniu w oleju rzepakowym w panierze z mąki ryżowej. Dokonano pomiarów parametrów barwy, składu chemicznego (zawartości wody, białka, tłuszczu i popiołu), cech tekstury oraz przeprowadzono ocenę organoleptyczną. Stwierdzono, że zastosowanie obróbki cieplnej zmodyfikowało barwę i skład chemiczny filetów w porownaniu do filetów surowych. Stwierdzono, że występują różnice we wpływie poszczególnych technik obróbki cieplnej na skład chemiczny, teksturę i barwę filetów. Obróbką kulinarną, pozwalającą na uzyskanie najbardziej pożądanych cech sensorycznych filetów karpia, było smażenie i może być ono rekomendowane jako metoda obróbki cieplnej filetów karpia pokrytych powłoką furcelleranżelatyna rybna z ekstraktem z rozmarynu.

EN

The study aimed to determine the effect of the type of culinary heat treatment technique on the physicochemical, nutritional and sensory properties of carp fillets (Cyprinus carpio) covered with an active furcellaran-gelatine coating with the addition of rosemary extract. After coating carp fillets, were subjected to: (i) heating in a convection-steam oven in a steam environment, (ii) sous vide processing, (iii) roasting in the oven in aluminium foil paper cases, and (iv) frying in rapeseed oil in batter from rice flour. Colour parameters, chemical composition (content of water, protein, fat and ash), texture characteristics were measured and organoleptic evaluation was carried out. It was found that the use of heat treatment modified the colour and chemical composition of fillets compared to raw fillets. It was found that there were differences in the effect of individual heat treatment techniques on the chemical composition, texture and colour of the fillets. The culinary treatment that allowed to obtain the most desirable sensory characteristics of carp fillets was frying and it can be recommended as a method of thermal treatment of carp fillets coated with furcelleran-fish gelatine with rosemary extract.

11

Wpływ stosunku substratów na właściwości palne i fizykochemiczne pianek poliizocjanurowych

Mizera Kamila, Celiński Maciej, Sałasińska Kamila, Kurańska Maria, Michałowski Sławomir, Kozikowski Paweł, Borucka Monika, Przybysz Jan, Gajek Agnieszka

Przemysł Chemiczny

|

2023

|

T. 102, nr 9

940--946

PL

Przedstawiono wpływ zastosowanych polioli na właściwości pianki poliizocyjanurowej (PIR), takie jak palność, ilość powstającego dymu oraz właściwości izolacyjne. Przygotowano 3 układy spieniające o różnym stosunku trzech głównych składników: poliolu polieterowego, poliolu poliestrowego i izocyjanianu. Określono parametry palności w kalorymetrze stożkowym i indeks tlenowy, a także przewodność cieplną i wytrzymałość na ściskanie. Zastosowany polieter jako poliol odzwierciedlał najwyższe wartości kalorymetryczne i wytwarzanie dymu. Jednak ten rodzaj poliolu zapewniał prawie o 30% wyższą wartość wytrzymałości na ściskanie mierzoną w kierunku równoległym badanej pianki. Optymalne wartości uzyskano dla pianki, która składała się z mieszaniny poliol polieter/poliester w stosunku masowym 50:50.

EN

A polyether polyol based on sorbitol and an arom. polyester polyol based on diethyl glycol and phthalic anhydride in mass ratios of 0, 50 and 100% were reacted with polymeric methylenediphenyl diisocyanate (PMDI) in the presence of a catalyst and foamed. The properties of polyisocyanurate (PIR) foam, such as flammability and oxygen index, as well as thermal cond. and compressive strength, were detd. The polyether polyol used showed the highest calorimetric values and smoke generation but almost 30% higher value of compressive strength measured in the parallel direction of the tested foam. The most optimal values were obtained for a foam that consists of a polyether/polyester polyol blend in a 50:50 mass ratio.

12

Technologia wytwarzania wysokogatunkowego papieru o wzmocnionych właściwościach fizykochemicznych

Mijowska Ewa, Wenelska Karolina

Przegląd Papierniczy

|

2023

|

R. 79, nr 5

236--237

PL

Wypełniacze mineralne są używane głównie do produkcji papierów drukowych i do pisania oraz niektórych rodzajów papieru gazetowego. Ich celem jest poprawa właściwości optycznych papieru i jego zdolności do drukowania, zwłaszcza w przypadku druku wielobarwnego. Wypełniacze nadają również nieprzezroczystość i zastępują droższą masę celulozową bielonymi tańszymi substytutami. Związki wapnia i kaolin są najczęściej stosowanymi wypełniaczami, a ich wykorzystanie wynika z potrzeby obniżenia kosztów produkcji. Jednakże, każdy dodatek wypełniacza obniża wytrzymałość wyrobów papierniczych, dlatego zastosowanie wypełniaczy zależy od wymagań jakościowych końcowego produktu. Wypełniacze są dodatkami stosowanymi w produkcji papieru, które wypełniają przestrzenie między włóknami i poprawiają jego właściwości, takie jak białość, nieprzezroczystość, miękkość, podatność na satynowanie i chłonność farby drukarskiej, a także stabilność wymiarową przy zmianach wilgotności powietrza.

EN

Mineral fillers are mainly used in the production of printing and writing papers and some newsprint grades. Their purpose is to improve the optical properties of the paper and its printability, especially for multi-colour printing. Fillers also impart opacity and replace more expensive pulp with bleached substitutes. Calcium compounds and kaolin are the most commonly used fillers and their use is driven by the need to reduce production costs. However, any filler addition reduces the strength of paper products, so the use of fillers depends on the quality requirements of the final product. Fillers are additives used in paper production that fill the spaces between the fibres and improve paper properties such as whiteness, opacity, softness, satinating ability and ink absorption, as well as dimensional stability under changes in air humidity.

13

The experimental study of the effect of magnetically sensitive elastomers on oil recovery of reservoirs containing high-viscosity oils

Mustafayeva Rena E.

Nafta-Gaz

|

2023

|

R. 79, nr 2

110--113

EN

In world practice, low-viscosity oil accounts for the main share of production. As the development progresses, the share of high-viscosity oil in the total balance increases year on year. The growing unused reserves of high-viscosity oil oblige researchers to solve the issue of developing these reserves, which is an important task for the oil industry. Studies have been carried out to increase oil recovery during the development of oil reservoirs containing high-viscosity oil by pumping a solution of magnetically active polymer, namely silicone oligomer, the matrix of which contains 5–25% Fe+3 ions, treated with a constant transverse magnetic field with a strength of H = 51740 A/m. A mixture of 90% by weight of quartz sand and 10% by weight of bentonite clay, with a permeability of k = 1.4 D, was used as a reservoir model. The high-viscosity oil model consisted of St-45 aviation oil. A silicone oligomer of 159–360 brand was used as a matrix with an operating temperature range of 60°C to +300°C, into which particles of gamma-Fe2O3 Nano powder with a size of 0.5 nm are introduced, with a degree of filling of the matrix of 5–25% by volume of Fe. Magnetization saturation is 80 emu/g, residual magnetization is 460 emu/g, and coercive force is 670 Oh. Validation of the proposed method was carried out by physical modeling of the process of displacement of high-viscosity oil with a magnetic elastomer on a laboratory installation. The oil recovery coefficient was calculated according to a wellknown method. The use of magnetically sensitive polymer can be an effective method of developing heavy oil fields. For each heavy oil field, taking into account its specifics (reservoir properties of the rock, physicochemical properties of oil, etc.), an appropriate magnet active polymer is selected. As the experimental results show, the best indicator of the oil recovery coefficient is achieved at 65%, compared with 48% of recovery in the absence of magnetic field exposure.

PL

W praktyce światowej główną część produkcji stanowią ropy o niskiej lepkości. W miarę postępu rozwoju udział rop o dużej lepkości w ogólnym bilansie rośnie z roku na rok. Rosnące niewykorzystane zasoby ropy naftowej o wysokiej lepkości obligują badaczy do rozwiązania kwestii zagospodarowania tych zasobów, co jest ważnym zadaniem dla przemysłu naftowego. W czasie zagospodarowania złóż ropy naftowej o dużej lepkości prowadzone były badania nad zwiększeniem wydobycia ropy poprzez tłoczenie roztworu magnetycznie aktywnego polimeru, jakim jest oligomer silikonowy, którego matryca zawiera 5–25% jonów Fe+3, poddanego działaniu stałego poprzecznego pola magnetycznego o natężeniu H = 51740 A/m. Jako model złoża zastosowano mieszaninę: 90% mas. piasku kwarcowego i 10% mas. glinki bentonitowej, o przepuszczalności k = 1,4 D. Modelem ropy o dużej lepkości był olej lotniczy St-45. Jako matrycę o zakresie temperatur pracy od 60°C do +300°C zastosowano oligomer silikonowy marki 159–360, do którego wprowadzone zostały cząsteczki nanoproszku gamma-Fe2O3 o rozmiarach 0,5 nm, a stopień wypełnienia matrycy jest w zakresie 5–25% obj. Fe. Nasycenie magnetyczne wynosi 80 emu/g, namagnesowanie szczątkowe wynosi 460 emu/g, a siła koercji wynosi 670 Oh. Walidację proponowanej metody przeprowadzono poprzez fizyczne modelowanie procesu wypierania oleju o dużej lepkości elastomerem magnetycznym w instalacji laboratoryjnej. Współczynnik odzysku oleju obliczono według znanej metody. Zastosowanie magnetycznie czułego polimeru może być skuteczną metodą zagospodarowania złóż ciężkich rop. Dla każdego złoża ciężkiej ropy naftowej, biorąc pod uwagę jego specyfikę (właściwości skały zbiornikowej, właściwości fizykochemiczne ropy itp.), dobierany jest odpowiedni polimer magnetycznie aktywny. Z eksperymentu wynika, że najlepszy współczynnik odzysku oleju osiągnięto na poziomie 65%, w porównaniu z 48% odzysku przy braku ekspozycji na pole magnetyczne.

14

Thermal and physicochemical properties of silicone-based composites reinforced with silanized magnetic powder

Powojska Anna, Niewęgłowska Joanna, Mystkowska Joanna

Engineering of Biomaterials

|

2023

|

vol. 26, no. 170

2--8

EN

Silicone-based materials are of great interest in medicine and cosmetic applications because of their biocompatibility and elasticity. Recently, there has been a significant focus on the development of functional materials that integrate multiple desirable characteristics. Elastic composites reinforced with magnetic filler are active in a magnetic field. These materials can be an interesting alternative to the currently used materials, after appropriate modification of the NdFeB powder. From the point of view of the use of materials in biomedical engineering, they require a lot of research and analysis to determine whether they are useful and will not cause potentially negative effects on a living organism. The aim of the work was to verify the influence of the powder silanization method on the thermal and physicochemical properties of silicone-based composites reinforced with NdFeB powder. The appropriate selection of the silanization parameters used in the process allows control of the properties of the composite. The powder surface silanization execution affects the physicochemical and thermal stability of the prepared composites. It has been established that, depending on the method of silanization, the composite properties were changed. The obtained experimental results may lead to further research on the functionalization of elastic composites reinforced with magnetic powder.

15

Surface water contamination by mining wastes: Case of the Sidi Kambar region (Skikda North-East Algeria)

Fekrache Fadila, Boudeffa Khaled

Ecological Chemistry and Engineering. S

|

2023

|

Vol. 30, nr 1

49--61

EN

The objective of this work is to assess the contamination of the Essouk stream, under acid drainage from the Sidi Kambar mine (southwest of Skikda, Algeria), which has been widely exploited during the previous decades. The methodology was conducted to control the current state of water chemistry, its evolution in space and time according to the variation of water physicochemical parameters and the content of trace metals (Pb, Fe, and Zn). In general, Essouk stream are highly sulphated (reached 598.56 mg/L) and have an elevated salinity, resulting in a high conductivity (1925 μS/cm) and presented a low pH (3.01). In addition, Fe, Pb and Zn contents reached 5.17 mg/L, 2.05 mg/L and 4.05 mg/L, respectively. Such results were linked to the bedrock of Sidi Kambar that is composed of galena, pyrite and sphalerite.

16

Waste-to-energy technologies as the future of internal combustion engines

Hamid Mohamad, Wesołowski Mateusz

Combustion Engines

|

2023

|

R. 62, nr 2

52--63

EN

Syngas has a promising future as alternative to petroleum products and as a fuel for combustion engines. This study provides an overview on the feasibility of using syngas to power internal combustion engines. It presents technological process solutions for producing syngas toward minimizing the formation of tars as the most undesirable component for engine applications.. The combustion process characteristic of syngas composition has been tackled including critical criteria such as the flammability limit, ignition delay, laminar velocity, turbulent velocity, and the subsequent challenges in determining a numerical methods that best matches the experimental datas. The syngas usage as alternative resource, while tackling the uncertainty issue of its composition, for Compression Ignition (CI) and Spark Ignition (SI) with the emission and performance effectiveness has been studied as well. The results of the review showed that syngas can be a viable alternative for some stationary applications, such as advanced integrated systems (ICCG), but its application is, however, relatively limited, for example as a secondary fuel in engines (CI) for automotive applications. However, significant discrepancies between numerical (simulation) and experimental results have been noted. This suggests that there are many scientific and experimental challenges in the area of syngas combustion processes in internal combustion engines. However, given the potential of this group of fuels, especially in the face of the energy crisis, this research is highly desirable and has a significant application perspective.

17

Polon i jego tajemnice

Skwarzec Bogdan

Analityka : nauka i praktyka

|

2023

|

nr 2

42--45

PL

Polon ma bogatą przeszłość, ale niezaprzeczalnie ma przed sobą interesującą przyszłość, w dalszym ciągu bowiem nie wszystkie jego tajemnice zostały ujawnione. Z punktu widzenia chemii i biologii nadaje się on na „doskonałą radioaktywną truciznę”.

18

Grzyby i odpady grzybowe jako nowe prekursory do otrzymywania adsorbentów węglowych

Koźlarek Natalia, Bazan-Woźniak Aleksandra, Pietrzak Robert

Wiadomości Chemiczne

|

2022

|

[Z] 76, 3-4

221--236

EN

Undesirable changes in the bacteriological, physical and chemical properties of water are a consequence of introduction of excessive amounts of inorganic and organic materials to it. These pollutants limit or prevent the use of water for drinking, food production and household purposes. The greatest amounts of pollutants enter the watersystem with sewage. Also the pesticides,surfactants, organic dyes, artificial fertilizers along with municipal and industrial waste can easily enter water system and threaten the organisms living there. Another, equally important problem is the pollution of atmospheric air. Emission of solid liquid or gas pollutants to the atmosphere has been proved to have significant impact on human health, climate and nature. That is why the search for new and more effective technologies for the environment purification is a continuous challenge. Recently, increasingly often carbon materials are used as effective adsorbents of pollutants from liquid and gas phases.

19

Physicochemical and Tribological Properties of Aqueous Solutions of Hydrolysate and Hydrolysate with Surfactants as Potential Lubricant Bases

Sułek Marian W., Szczerek Marian, Przepiórka Marian

Tribologia

|

2022

|

nr 2

67--78

EN

The study aimed to confirm the hypothesis that aqueous solutions of polymers with surfactants meet the criteria of ecological lubricant bases. An oat hydrolysate was used as the macromolecular substance, and the surfactants were successively: sodium dodecyl sulphate (SDS), Sodium Lauryl Ether Sulfate (SLES), Sodium Lauroyl Sarcosinate (SLS). The research was carried out for two-component solutions (water, hydrolysate) and three-component solutions (water, hydrolysate, surfactant). In order to document this thesis, tribological tests were performed with a constant and increasing load as a function of time. Stationary tests with loads of 2, 3, and 4 kN confirmed the predictions that active substances in two- and three-component solutions create a lubricating film that transfers high loads with relatively low motion and wear resistance. The stability and durability of the lubricating film were confirmed under the conditions of increasing load at a speed of 409 N/s. An approximately 12-fold increase in the seizing load for the hydrolysate solutions in relation to water was found, and the maximum load value for the T02 tester (7200 N) was achieved. The durability of the lubricating film was mainly determined by the adsorption of the hydrolysate, which was confirmed by physicochemical tests.

PL

Celem pracy było potwierdzenie hipotezy, że wodne roztwory polimerów z surfaktantami spełniają kryteria ekologicznych baz substancji smarowych. Jako substancję wielkocząsteczkową zastosowano hydrolizat owsa, a surfaktantami były kolejno: sodium dodecyl sulfate (SDS), Sodium Lauryl Ether Sulfate (SLES), Sodium Lauroyl Sarcosinate (SLS). Badania przeprowadzono dla roztworów dwuskładnikowych (woda, hydrolizat) oraz trójskładnikowych (woda, hydrolizat, surfaktant). Aby udokumentować tę tezę wykonano badania tribologiczne przy stałym i wzrastającym w funkcji czasu obciążeniu. Testy stacjonarne przy obciążeniach 2, 3, 4 kN potwierdziły przewidywania, że substancje ak tywne w roztworach dwu- i trójskładnikowych tworzą film smarowy, który przenosi wysokie obciążenia przy relatywnie niskich oporach ruchu i zużycia. Stabilność i trwałość filmu smarowego została potwierdzona w warunkach wzrostu obciążenia z szybkością 409 N/s. Stwierdzono około 12-krotny wzrost obciążenia zacierającego dla roztworów hydrolizatu względem wody oraz osiągniętą maksymalną dla testera T02 wartości obciążenia (7200 N). O trwałości filmu smarowego zdecydowała głównie adsorpcja hydrolizatu, co zostało potwierdzone badaniami fizykochemicznymi.

20

Ocena fizykochemicznych właściwości surowców roślinnych w formie proszku i otrzymanych z ich udziałem suchych szamponów do włosów

Zięba Małgorzata, Klimaszewska Emilia, Ruszkowska Millena

Przemysł Chemiczny

|

2022

|

T. 101, nr 8

568--575

PL

Przedstawiono wyniki badań właściwości fizykochemicznych proszkowych surowców roślinnych otrzymanych innowacyjną metodą suszenia w niskich temperaturach z jednoczesną mikronizacją. Opracowano 3 receptury i wykonano prototypy suchych szamponów do włosów różniące się zastosowanym surowcem roślinnym w formie proszku (ostropest, młody jęczmień, nać selera). Stwierdzono, że właściwości fizykochemiczne, takie jak zawartość i aktywność wody, gęstość luźna i utrzęsiona, kąt zsypu i nasypu, współczynnik Hausnera i indeks Carra, wartości współczynnika korelacji prostoliniowej r Pearsona mogą stanowić bardzo ważne wyróżniki jakości tego typu produktów. Na podstawie wyników badania aktywności wody stwierdzono, że wytworzone szampony suche, podobnie jak surowce roślinne w formie proszku, charakteryzowały się odpowiednio dużą stabilnością mikrobiologiczną. Odnotowano wpływ zastosowanego surowca roślinnego na parametry fizykochemiczne suchych szamponów otrzymanych z ich udziałem. Na podstawie otrzymanych wartości współczynnika Hausnera dla surowców naturalnych w proszku oraz szamponu w proszku zawierającego nać selera zaobserwowano cechy spójnego proszku (dużą kohezyjność). Stwierdzono, że szampony suche z udziałem naci selera charakteryzowały się dużą kohezyjnością. Wszystkie oceniane produkty charakteryzowały się słabą sypkością.

EN

Powdered plant materials (thistle, young barley or celery root) were obtained by the drying at low temp. with simultaneous micronisation and then mech. mixed with microcrystalline cellulose, sarcosyl, Na Me cocoyl taurate, white clay, Mg stearate and potato starch. The obtained prototypes of dry shampoos differed only in the type of plant material. The water content and activity, loose and shaken d., chute and bulk angle, Hausner’s coeff. and Carr’s index, values of Pearson’s rectilinear correlation coeff. ‘r’, both for powdered plant materials and for dry shampoos contg. them, were detd. Plant raw materials in the form of powders and dry shampoos obtained with their addn. showed appropriately high microbiolog. stability. The type of plant raw material used had an impact on the loose and thickened d. of the prepared shampoos. The celery root shampoo was highly cohesive. All the assessed products showed the poor flowability.