Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 52

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  urbanism
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
PL
Praca stanowi wprowadzenie do problematyki XLVII tomu „Teki…” - wydawnictwa Komisji Urbanistyki i Architektury Oddziału PAN w Krakowie. Tematyka koncentruje się wokół zagadnień estetycznych związanych z kształtowaniem i ochroną przestrzeni miejskich. Jest także swoistym wyrazem szacunku dla naukowych dokonań Profesora Wojciecha Kosińskiego, uczonego i architekta.
EN
This article is an introduction to the subject matter discussed in the forty-seventh issue of “Teka…”, the Journal of the Urban Design and Architecture Commission of the Krakow Branch of the Polish Academy of Sciences. It focuses on the aesthetic matters associated with the shaping and protection of urban spaces. It is also a homage to the academic achievements of Professor Wojciech Kosiński, as a scholar and an architect.
2
Content available remote Zagadnienie złożoności w teorii architektury końca XX wieku
PL
Postmodernizm podniósł rangę pojęcia złożoności, które stało się kluczowe dla teorii architektury XX wieku. Niezależnie przez pół stulecia rozwijały się interdyscyplinarne nauki o złożoności. Praca śledzi związki obu dziedzin, zwracając uwagę m.in. na wspólne źródła (teorię systemów złożonych Herberta A. Simona, z którego prac korzystali Robert Venturi i Christopher Alexander) oraz teoretyków architektury wyraźnie czerpiących z nauk o złożoności (m.in. Lucien Kroll, Nikos Salingaros).
EN
Postmodernism established the term ‘complexity’ as crucial for the twentieth century theory of architecture. Interdisciplinary complexity sciences developed independently throughout half of the century. The article tracks down relationships between the two, highlighting, among others, common genesis (Herbert A. Simon’s complex systems theory, adopted by Robert Venturi and Christopher Alexander) and theorists depending heavily on complexity sciences (eg. Lucien Kroll or Nikos Salingaros).
3
Content available remote Wpływ lokalizacji inwestycji mieszkaniowych na prawidłowy rozwój Krakowa
PL
Jednym z głównych wyzwań współczesnych miast jest dostępność mieszkań. Czynniki ekonomiczne kształtujące sytuację na rynku nieruchomości znacząco wpływają na dobór ich lokalizacji. Jako że jest to wybór deweloperów kierujących się swoim własnym zyskiem, nie zawsze jest on korzystny dla miasta. Niniejsza praca wyróżnia trzy podstawowe zasady wyboru działek, które niosą za sobą ryzyko zaburzeń dla prawidłowego rozwoju miasta, oraz dokonuje ich prezentacji na podstawie wybranych przykładów.
EN
One of the primary challenges for modern cities is the availability of homes. Today, the property market is very important because it affect for localization new housing estates. Investors choose locations, guided by yourself profit. Unfortunately sometimes their choice is not the best for the development of city and can create new problems for the city. In this publication are three main kind of locations negative for city development described with a few examples.
4
Content available Kożuchów – historyczne miasto z przyszłością
PL
Kożuchów jest miastem wyjątkowym, nie tylko w skali województwa lubuskiego ale w skali kraju. Zachowany w bardzo dobrym stanie system obronny, składający się z dwóch pierścieni kurtyn oraz fosy, wyróżnia je spośród setek innych. Należy jednocześnie do najstarszych miast Środkowego Nadodrza. Zachowane prawie na całym obwodzie fortyfi kacje uniemożliwiły scalenie się centrum z przedmieściami. Dzięki temu zachowało się pierwotne rozplanowanie tej części miasta i jego historyczny charakter. Te walory są jednak dużym wyzwaniem dla urbanistów i architektów w pracach planistyczno-urbanistycznych. Samo stare miasto stało się miejscem węzłowym w układzie przestrzennym ożuchowa. Ponadto, w nim samym, jest wiele dodatkowych węzłowych miejsc. Są to budowle mające znaczące wartości kulturowe: zamek, ratusz, gotycki kościół, zabudowa mieszkalna. Jest to również system fortyfi kacyjny z dobrze zachowanymi kurtynami, basztami, bastejami i fosą. Historyczny układ ulic nie ułatwia komunikacji pieszej i samochodowej na Starówce. Tereny zielone kryją ogromny potencjał. Niestety jest też dużo elementów degradujących miasto: budynki gospodarcze, zaniedbane podwórka, współczesna zabudowa tzw. bloki, pawilony handlowe, niezabudowane działki i kwartały. W opracowaniu przedstawiono próbę analizy problemów oraz propozycje zmian aby zachowany został wyjątkowy charakter tego miasta a jednocześnie powstała wartość dodana wynikająca z wprowadzenia propozycji nowych rozwiązań architektonicznych i urbanistycznych.
EN
Kożuchów is a unique town, not only in the Lubusz Voivodship but also in the whole country. The well-preserved defence system, consisting of two rings of curtains and a moat, distinguishes this town from hundreds of others. It is also one of the oldest towns in the Middle Oder Region. Nearly the entire circumference of the fortifi cations has been prevented, which makes it impossible to merge the centre with the suburbs. For this reason, the original layout of this part of the town and its historical character have been preserved. However, these factors are a big challenge for urbanists and architects in terms of urban-planning. The old town has become a central point in the spatial layout of Kożuchów. Moreover, there are a number of additional important objects such as buildings of signifi cant cultural value: the castle, the town hall, the gothic church and the residential buildings as well as the fortifi cation system with the well-preserved curtains, bastion, fortifi ed towers and moat. The historical layout of the streets makes walking and driving diffi cult in the Old Town. The green areas have enormous potential. Unfortunately, there are also a number of elements spoiling the look of the town: the business buildings, the neglected yard, the modern buildings – so called blocks of fl ats, the commercial pavilions, the undeveloped plots and quarters. The paper presents an attempt to analyse the problems and to provide suggestions for changes so as to preserve the unique character of the town and, at the same time, to add value resulting from the introduction of new architectural and urban-planning ideas.
PL
Artykuł dotyczy roli modelowania w planowaniu przestrzennym miast, które rozwijają swój potencjał metropolitalny i aspirują do miana miasta przyszłości. Zakładając, że budowa miasta przyszłości wymaga zmian o charakterze modelowym – zwłaszcza w relacjach: transport i użytkowanie terenu – zarysowano koncepcję modelu, który byłby narzędziem planistycznym odpowiadającym takiemu celowi. W tej części publikacji wykorzystano rezultaty projektu badawczego opracowanego, w latach 2016-17, przez zespół architektów, urbanistów i inżynierów transportu z Politechniki Krakowskiej. Projekt dotyczył modelowej interpretacji konstrukcyjnych, morfologicznych i funkcjonalnych atrybutów przestrzennej struktury Krakowa. W artykule akcent położono na konstrukcyjne aspekty tej interpretacji. Stąd kluczowa rola takich pojęć jak: zintegrowanie (connectivity), „konstrukcja urbanistyczna”, sieć przestrzeni publicznych i „strategiczne wiązania” (strategic connectors). To ostatnie pojęcie oznacza miejskie korytarze wiążące główne klastry miejsc węzłowych a zarazem kierunki wzdłuż których należałoby skupiać strategiczne projekty miejskie celem uzyskania efektu synergii. Aczkolwiek model opracowano dla Krakowa, wskazano też na możliwości jego zastosowania w przypadku Rzeszowa. Zwrócono tu uwagę na potrzebę wzmocnienia „strategicznych wiązań” integrujących śródmiejskie węzły miejskości z innymi, kluczowymi elementami przestrzennej struktury metropolitalnej. Podkreślono strukturotwórczą rolę węzłów i korytarzy miejskości o różnych cechach morfologicznych i funkcjonalnych. Mowa tu również o konstrukcyjnych powiązaniach takich obszarów strategicznych jak: historyczne centrum, rejon głównego dworca kolejowego, rejon portu lotniczego, a także potencjalne obszary rewitalizacji terenów poprzemysłowych. W tym sensie kreowanie nowej wizji rozwoju Rzeszowa jako miasta przyszłości wiązałoby się z tworzeniem synergicznych relacji między konstrukcyjnymi, funkcjonalnymi i morfologicznymi warstwami modelu planistycznego. Zakłada się, że prezentowy model mógłby być podstawą badań porównawczych nad zmianami struktury przestrzennej takich miast jak: Kraków, Lublin, Rzeszów.
EN
In the paper, the role of modeling urban spatial structure is discussed in the context of spatial planning process for the cities which are having potentials for the development of metropolitan functions and are revealing aspirations to be recognized as “the city of the future”. The main focus is put on structural aspect of modeling metropolitan space. Assuming that building the city of the future implies the change of the model – particularly in relations between transport systems and land use, the author outlines a new proposal for modelling metropolitan spatial structure based on the research project carried out for the city of Kracow by the team of architects, urbanists and civil engineers from the Cracow University of Technology. The key phrases of this model are: connectivity, urban construction and strategic connectors. This applies to such major components of spatial structure of the city as: the nodes and the corridors of urbanity and the network of public spaces. The model allows for the identification of new structural elements of urbanistic space as well as potential synergic relations between them. In the interpretation of urban connectivity significant role is played by strategic connectors – urban corridors linking major clusters of the nodal places and thus having potentials for concentrating strategic urban projects. It is assumed that this type of concentration helps to achieve the effect of urban synergy. Although the model was developed for the city of Krakow, references to the city Rzeszow are also made. In this case attention was drawn to potential strategic connectors linking the historic center – and other main nodes of urbanity within the inner city – with new potential metropolitan clusters of urban nodes such as close-to-station areas as well as potential areas of urban revitalization. It is emphasized that nodal places, corridors of urbanity, and strategic areas should be diversified in terms of morphological and functional attributes. It is assumed that the model presented in this paper could be used as a starting point for further comparative analyses within the framework of a collaborative project carried out by the joined university research team from the cities of Krakow, Lublin and Rzeszow.
PL
Tereny nieużytków miejskich powstają najczęściej w dwojaki sposób. Mogą one stanowić tereny użytkowane ekstensywnie o różnorakiej etymologii lub, co istotniejsze, rodzaj artefaktów pozostałych po wymarłej w danym miejscu funkcji. Tereny te, jako powstające na granicy pomiędzy przestrzeniami o różnorakim przeznaczeniu, stanowią w głównej mierze o jakości lub bylejakości linii przejścia pomiędzy tym, co w mieście planowane, a pozostałymi terenami rozwijającymi się niejako obok, bez wyraźnego planu. Dodatkowo brak aranżacji tych miejsc powoduje podział miasta na szereg niespójnych fragmentów – zarówno pod względem funkcjonalnym, kompozycyjnym jak i estetycznym. Z tego powodu celem podjętych badań była analiza lokalizacyjna terenów mogących w przyszłości służyć uspójnieniu miejskich terenów pozostających bez wyraźnego zagospodarowania i ich czasowej adaptacji na cele rekreacyjne, integracyjne czy edukacyjne, służące docelowo mieszkańcom miast zarówno ludzkim, jak i zwierzęcym. Wprowadzenie przestrzeni międzygatunkowych jako konkretnego rozwiązania, sposobu przekształcania problematycznych przestrzeni miejskich, ma wpływ na zmianę sposobu funkcjonowania miasta zarówno jako organizmu, ekosystemu, jak i struktury urbanistycznej. Takie kształtowanie powoduje kumulowanie pozytywnych cech przekształceń miasta – wzrostu jakości zielonych przestrzeni rekreacyjnych, terenów sportowych, poprawę bezpieczeństwa, odtwarzanie flory i fauny miejskiej i wiele innych.
EN
Urban wasteland areas are being formed in two ways. They can be a part of extensively used areas basing on different etymology or, what is more important, a form of artefacts remaining after extinct function. This nascent land, between space of different use, represents the quality or mediocrity of the bordering lines between things planned in the city and those areas left and developing beside without specified plan. Additionally, lack of wasteland’s arrangement causes functional, compositional and aesthetical division. With this reason the main purpose of the research is to analyze potential locations of land, which could, in the future, be used to make urban space left without any formal management more coherent and its temporary adaptation for recreational, integrative or educational purposes to be used by inhabitants – both human and animal. Moreover the implementation of idea of polyspecies areas as a form of actual solution, a method of transforming problematic urban areas, will have an influence on changing the way of city functioning as a living body, ecosystem and urban structure. This way of forming space cumulates positive features of urban transformations – building quality of green recreation areas, sports grounds, the increase of safety, recreating urban flora and fauna and much more.
7
Content available O synergii planu w urbanistyce
PL
Autor artykułu traktuje synergię jako kryterium oceny efektywności strategii urbanistycznych, a także formuły oraz ustaleń planu urbanistycznego. Przyjmując perspektywę, którą określa mianem „urbanistyki strategicznej”, formułuje ideę urbanistycznego modelu decyzyjnego nazywając go hasłem SAS (akronim od: Strategie, Aktorzy, Struktury). Oznacza to, że w urbanistyce, potencjalne efekty synergii powinny być interpretowane w kontekście zasad przyjętych w dokumentach miejskich polityk i strategii rozwoju, przy założeniu, że ustalenia te podejmowane są przez „aktorów gry o przestrzeń urbanistyczną” ze świadomością strukturalnych mechanizmów samoregulacji i strukturalnych konsekwencji przyjętych strategii. Mowa tu o miejskich politykach publicznych i strategiach sektora prywatnego – a także zintegrowanych strategiach publiczno-prywatnych – stosowanych w miastach europejskich, które wyróżniają się wysokim poziomem warsztatu urbanistycznego. W Polsce, stosowanie tak innowacyjnych podejść wymagałoby głębokich reform systemu sterowania rozwojem urbanistycznym. Zakłada się, że w ich wyniku pojawią się nowe narzędzia umożliwiające lepsze zintegrowanie planowania przestrzennego, strategicznego, urbanistyki operacyjnej oraz projektowania urbanistycznego. Autor identyfikuje atrybuty planu urbanistycznego, które mogą sprzyjać powstawaniu synergii polegającej na wzajemnie korzystnych oddziaływań między projektami miejskimi. W analizie tego rodzaju powiązań, układem odniesienia staje się „konstrukcja urbanistyczna”. Wg. autora pojęcie to może odegrać istotną rolę w rozwijaniu metod i technik zapisu ustaleń planistycznych w formule planowania zintegrowanego. Tworzenie logicznych powiązań między projektami urbanistycznymi a konstrukcją urbanistyczną, zdefiniowaną w planie rozwoju miasta, jest warunkiem koniecznym uzyskania synergii pojmowanej jako korzyści dodatkowe z tytułu prawidłowych relacji funkcjonalnych między projektami. Badania nad przykładami dobrej praktyki w zakresie urbanistyki operacyjnej i strategicznej wskazują, że efekty wzajemnie korzystnych oddziaływań między projektami urbanistycznymi powstają w przypadkach, w których: 1) istnieje zinstytucjonalizowana i dobrze zorganizowana kooperacja między aktorami strategii urbanistycznych; 2) w ustaleniach planistycznych znajdują się czytelne zapisy dotyczące strukturalnych aspektów planowanego układu urbanistycznego. Autor skupia się na potencjalnych relacjach synergicznych między projektami przebudowy śródmieść. Zakłada, że badanie tego rodzaju relacji to istotny element analitycznej podbudowy planów rewitalizacji śródmieść. Efekt synergii byłby znaczącym kryterium oceny ustaleń takich planów.
EN
In this paper the interpretation of synergic effects of planning decisions is discussed in the context of urban development strategies and respective attributes of urban plan. The author presents the concept of urban planning formula according to the model named as SAS (acronym from: strategies, actors, structures). This concept refers to urban strategies requiring new urban policy tools and even the reform of existing land use controls system. These changes should allow for better logical connections between spatial planning, strategic planning and urban design. Regarding potentials for inducing synergic effect of urban development as the assessment criterion of the plan, the author discusses the attributes of this plan which are appropriate to stimulate synergic functional links between the elements of land use arrangement, designed in a given planning document, and respective changes in socio-economic and cultural space. Two situations were identified as circumstances generating such effects. First type of such preconditions is described as the postulate to provide clear structural relations between strategic projects and “urbanistic construction” defined as the layout of main physical elements crystalizing spatial structure of the territory covered by the plan. Second significant type of preconditions for achieving synergic effects of the plan depends on the type of urban development strategies including the implementation strategy of key projects. Lessons learned from the cases of good practice in the area of operational urbanism indicate that mutually beneficial effects of interactions between key urban projects can be observed in case of implementation strategies where the respective rules of implementation are clearly defined with regard to urban construction of the planned land use layout. Significant role is also played here by the consistent implementation of the model defined in the long term vision for city development. Such a situation can be exemplified by the principles of urban development strategy defined for metropolitan Copenhagen in the concept known as the “Finger Plan”.
EN
Areas of the eastern part of the Old Town seem to be a special place on the map. One of the sparse preserved objects is the Bernardine complex, which now houses the Museum of Architecture. Built on the outskirts of the fifteenth century city it had already played an important role in the social and spiritual development of the people. To this day, it is a unique monument of those times, and one of the links in the cultural life of the city of Wrocław and its visiting tourists, but the adjacent areas have changed beyond recognition. In the paper an attempt is made to characterize the changes in the urban structure of this part of the city, thanks to which the earlier housing estate has been transformed into public buildings, which rank among the most important centers of cultural life of the inhabitants and important objects of modern architecture on a world scale.
PL
Tereny wschodniej części Starego Miasta Wrocławia wydają się być szczególnym miejscem na mapie miasta. Jednym z nielicznie zachowanych obiektów jest zespół pobernardyński, w którym obecnie mieści się Muzeum Architektury. Wybudowany na obrzeżach XV-wiecznego miasta już wtedy pełnił ważną funkcję w społecznym i duchowym rozwoju mieszkańców. Do dziś jest wyjątkowym pomnikiem tych czasów oraz jednym z ogniw kulturalnego życia wrocławian i turystów, lecz przylegające do niego tereny zmieniły się nie do poznania. W artykule nastąpi próba scharakteryzowania zmian w tkance urbanistycznej tej części miasta, dzięki którym wcześniejsza zabudowa mieszkaniowa została przekształcona w budynki użyteczności publicznej, będące jednymi z ważniejszych ośrodków życia kulturalnego mieszkańców oraz obiektami nowoczesnej architektury o światowej skali.
PL
Globalizacja zmniejszyła nasz świat – dziś projekty architektów krajobrazu nie ograniczają się do jednego regionu czy nawet kraju, ale często realizowane są na całej kuli ziemskiej. Dlatego ogromnym wyzwaniem jest nie tylko wypracowanie własnego stylu artystycznego, ale także tworzenie projektów dopasowanych do miejsc o innej niż własna kulturze i historii oraz zrozumienia potrzeb lokalnych społeczności oraz stworzenie projektu wpisującego się w lokalne uwarunkowania.
EN
The purpose of this paper is to demonstrate suitability of historic aerial photographs for the identification of urban conservation strategies in Poland after World War II. Legal regulations on heritage protection are discussed and the historic photographs - on which urban spatial structures are visible - are compared with modern aerial photographs. The discussed regulations and their social and political contexts led to identification of several practices. Many ? Some towns were viewed as German heritage. There was also a trend to unify and typify construction projects, to change spatial functions of town parts and to eliminate some elements from the town spatial structure. These practices are illustrated by the cases of Brzeg Dolny, Koźmin Wielkopolski, Lubiąż, Sławno, Ścinawa and Śmigiel. Our studies have affirmed that historic aerial photographs are highly suitable for the recording of landscape changes and activities of institutions responsible for urban heritage. They also demonstrate that there has been no devised model of conservation policy in Poland after World War II. The cultural heritage of every town should be approached on its own terms together with individual decisions taken and their social and political contexts.
PL
W artykule przedstawiono założenie urbanistyczne, będące modelowym, najlepiej zachowanym przykładem osiedla przemysłowego w północnych Włoszech. Przedmiotem badań prezentowanych w artykule jest przestrzeń publiczna osiedla Crespi d'Adda w Prowincji Bergamo w Lombardii. Szczególną uwagę zwrócono na występujące tam tereny zieleni oraz ich obecne użytkowanie. Program osiedla był bardzo zróżnicowany. Główne miejsce, poza fabryką, zajmował park publiczny, stanowiący ważny element kompozycyjny i ideologiczny. Zadanie badawcze miało na celu zapoznanie się, na przykładzie Crespi, z obecną sytuacją osiedli poprzemysłowych w północnych Włoszech, które stanowią dla autorki materiał porównawczy dla osiedli analizowanych w Polsce.
EN
The article presents the urban layout, which is a best-preserved example of industrial estates in northern Italy. The subject of the research is a public space of the Crespi d’Adda settlement in the Province of Bergamo in Lombardy. Particular attention is paid to green areas occurring there, and their current use. Program of the public areas was very varied. The main role, besides the factory, held the public park, which is an important compositional and ideological. element of the layout. Research task was to show on example of Crespi, the current situation of former settlements in northern Italy, which are for the author reference material for settlements analyzed in Poland.
EN
The paper contains a discussion of the problem regarding the proper placement of sailing ports within urban structures. Construction projects associated with sailing, both amateur and professional alike, are some of the most attractive in terms of function. Surely, structures and infrastructural elements like these are quite popular among both visitors and residents of a city in which they are located. Thus, the quality of both urban and architectural design solutions used in newly built marinas demand special attention. The paper discusses the spatial relations that occur between the urban built environment and the spatial structures of marinas on the example of the marina in Frejus in France and the Yacht Port in Szczecin.
PL
W artykule został omówiony problem właściwego lokowania przystani żeglarskich w strukturach miejskich. Inwestycje związane z żeglarstwem, zarówno amatorskim, jak i profesjonalnym, należą do bardzo atrakcyjnych pod względem funkcjonalnym. Z pewnością tego typu obiekty budowlane i infrastrukturalne cieszą się dużym zainteresowaniem zarówno mieszkańców, jak i osób odwiedzających miasta, w których są one zlokalizowane. W związku z tym należy zwrócić szczególną uwagę na jakość rozwiązań urbanistycznych i architektonicznych nowo realizowanych marin. W artykule relacje przestrzenne zachodzące pomiędzy zabudową miejską a strukturą przestrzenną przystani żeglarskich pokazano na przykładzie mariny Frejus we Francji i Portu Jachtowego w Szczecinie.
13
Content available Analiza klimatu akustycznego centrum Łodzi
PL
Celem pracy była analiza zjawisk akustycznych, składających się na klimat akustyczny centrum Łodzi, a co za tym idzie wskazanie stopnia uciążliwości hałasu w mieście i jego specyfiki. Zwrócono szczególną uwagę na szkodliwość i powszechność zjawiska hałasu w mieście. Dokonano analizy obszaru centrum Łodzi zlokalizowanego pomiędzy ulicami Północna – Kilińskiego – Sienkiewicza – Piłsudskiego – Kościuszki – Zachodnia pod kątem czynników mogących mieć wpływ na kształtowanie się hałasu. Przeprowadzono badania kontrolne, które wykazały w jaki sposób dźwięk kształtuje się w terenie zabudowanym. W wyniku badania określono poziomy dźwięku LAeqT, dla poszczególnych punktów pomiarowych. Dodatkowo wykonano analizę widm oktawowych z użyciem krzywych równej głośności N. W związku z zagrożeniami dla zdrowia człowieka, jakie niesie za sobą hałas, ważnym elementem było określenie działań naprawczych zmierzających ku poprawie jakości klimatu akustycznego centrum miasta.
EN
The aim of this study was the analysis of acoustic phenomena that have an influence on acoustic climate of the city center. What associated with it, an indication of the degree of noise pollution in the city and its specifics. It is important to draw attention to issues, harmfulness and universality of the phenomenon of noise in the city. To achieve this goal it was necessary to analyze the area of the center of Lodz, located between the streets: Polnocna – Kilinskiego – Sienkiewicza – Pilsudskiego – Kosciuszki – Zachodnia and pay attention to the factors that have an influence on the noise. To properly perform a complete analysis, it was necessary to perform the control examination. As a result of the study there were defined sound levels (LAeqT) for individual measurement points. What is more, there was made the analysis of octave band sound levels in comparison to equal loudness curves N. The results showed that the noise level is higher than the maximum standards. Noise threats to human health. That is why an important element was to determine corrective actions to improve the quality of the acoustic climate of the city center.
PL
W artykule przedstawiono koncepcyjny zarys budowy modelu zintegrowanej ochrony urbanistycznego dziedzictwa kultury. Wprowadzając tę kategorię pojęciową autor artykułuje specyfikę badań nad modelowaniem ochrony miejskiego dziedzictwa kulturowego prowadzonych z perspektywy dyscypliny naukowej: architektura i urbanistyka. Podkreśla też rangę problemów wynikających z braku odpowiednich powiązań między doktryną konserwatorską a teoriami wyjaśniającymi strukturalne zmiany w przestrzeni miejskiej. Istotną cechą prezentowanego tu modelu SAS (akronim od: Strategie – Aktorzy – Struktury) jest myślenie kategoriami „konstrukcji urbanistycznej”. Oznacza to, że: 1) wartości miejskiego środowiska zabytkowego należy odnosić do „architektury miasta” (pojmowanej jak u A. Rossiego); 2) ten rodzaj interpretowania urbanistycznych wartości dziedzictwa stanowi dobry punkt wyjścia dla strategii budowania formy urbanistycznej. Mowa tu o zasadach tzw. „urbanistyki strategicznej” oraz postulacie otwarcia polityk konserwatorskich, i innych narzędzi urbanistycznych regulacji, na strategie projektowe zawierające pierwiastki twórczej interpretacji kulturowych wartości dziedzictwa.
EN
In this paper a conceptual outline of the decision making model for the protection of urbanistic cultural heritage is presented. Introducing this category the author articulates the specifi city of the research area on modelling the protection of urban cultural heritage viewed from the perspective of academic discipline: architecture and urbanism. The point of departure for this consideration is the problem of insuffi cient logical connections between the conservation doctrines and theories of structural changes in urban space. The key assumption of the SAS model (acronym from: Strategies – Actors – Structures) is that thinking in terms of “urbanistic construction” opens up new chances for integrated protection of urban cultural heritage. This implies that: 1) values of urban cultural heritage should be linked with the “architecture of the city” (as defi ned by A. Rossi); 2) this approach to the interpretation of urban cultural heritage should also be linked with the strategies of building urban form. This, in turn, refers to the principles of “strategic urbanism” and conservation policies, as well as other spatial policies, to architectural and urban design strategies having the elements of the creative interpretation of cultural heritage values.
PL
Autor przedstawił własne badania na temat sztuki projektowania miast w Chinach, dokonane na miejscu i na drodze badań literaturowych,. Wyróżnione zostały „klasyczne” miasta geometryczne oraz „romantyczne” miasta organiczne. Autor ukazuje niedoceniane w Europie zasługi Chin w teorii oraz praktyce kształtowania miast. Sugeruje, iż „chińska lekcja” – także w dziedzinie sztuki kształtowania miast, posiada i reprezentuje najwyższe światowe standardy, i dlatego wymaga stosownego potraktowania.
EN
The author presents his original research on site, as well as an analysis of literary sources, on the topic of the art of planning cities in China. The author divides the subject matter into the “classical” geometric type cities and the “romantic” organic layouts. The author points out the achievements of the Chinese in the field of both theoretical and practical urban design, which is so often overlooked by Europeans. He also suggests that this “Chinese lesson” – in the art of designing cities, is of the highest world standard and demands due praise.
16
Content available remote Homo ludens and the nodes of urbanity. Places, maps, metaphors
EN
The author discusses the interrelationships between play and the art of urbanism focusing on the cluster of nodal places called here “nodes of urbanity”. At the background of Huizinga’s theory of Homo ludens as cultural component, the analysis of these foci of urban life seem to have explanatory value for architectural and anthropological theories of the “Ludic City”. The main points of this conceptual framework are illustrated with two cases from the city of Krakow.
PL
Autor prowadzi rozważania na temat wzajemnych związków między grą a sztuką urbanistyczną koncentrując uwagę na skupiskach miejsc węzłowych nazwanych tu „węzłami miejskości”. W świetle teorii Huizinga na temat Homo ludens, i gry jako kluczowego komponentu kultury, analiza tego rodzaju skupisk życia miejskiego wydaje się mieć niemały walor interpretacyjny dla architektonicznych i antropologicznych teorii „Miasta Ludycznego”. Główne tezy metodologicznych koncepcji tego rodzaju analiz zilustrowano dwoma przykładami z Krakowa.
17
Content available remote Pojęcie starości struktury przestrzennej miasta na przykładzie Góry Kalwarii
PL
Starość struktury przestrzennej miasta przejawia się w liczbie przekształceń układu przestrzeni publicznych. Te zaś są konsekwencją zmian otoczenia kulturowego. Tezę tę poparto przykładem przekształceń układu przestrzennego centrum Góry Kalwarii. W pracy przeanalizowano schematy przestrzeni publicznej z różnych etapów rozwoju miasta.
EN
An old age of the spatial structure of the city manifests itself in a number of transforma-tions of the public space layout. Those ones are the consequence of changes of the cultural sur-roundings. That thesis was supported by the example of transformations of the spatial arrangement of the center of Góra Kalwaria city. In the work it was analysed schemas of the public space from different development periods of the city.
PL
Wśród pól badawczych dotyczących problematyki miast średnich, jest jedno szczególnie ciekawe i rzadko spotykane. Dotyczy ono takich miast - lub takiego miasta średniej wielkości - które dzięki niezwykłemu zbiegowi uwarunkowań, zostaje wyniesione do godności stolicy. Może to być stolica: państwa, kultury, handlu i przedsiębiorczości, sportu a nawet rozrywki, uciech i hazardu. W tym zbiorze oczywiście status stolicy państwa jest szczególnie prestiżowy dla miasta średniej wielkości. Taki właśnie przykład został niniejszym przebadany i przytoczony. Jest nim stolica Macedonii - Skopje. To unikalne miasto - ważny świadek europejskiej historii, zostało tutaj ukazane w panoramie czasoprzestrzennej. Szczególnie wydobyte zostały trzy urbanistyczno-architektoniczne czasokresy. Są to: pierwotna ewolucja ku statusowi miejskiemu i mini - metropolitalnemu w regionie; - z kolei tragiczny czas katastrofalnego trzęsienia ziemi i fascynującej modernistycznej /późno modernistycznej odbudowy; - wreszcie czasy najnowsze - skrajnie konserwatywny/wsteczny kulturowo Program Skopje 2014. Jest on wykwitem niezdrowej sytuacji politycznej, wynikającej z równie patologicznej wersji transformacji ustrojowej na Bałkanach po 1989 roku. przejawia się zdumiewającym, kiczowatym neo - socrealizmem XXI wieku.
EN
In the fields of scientific research concerning medium-size towns/cities, there is always one that is extraordinary, attractive and rare. Depending on the towns/cities - or the one special town/city - in medium size, which thanks to an unusual set of coincidences or circumstances, is elevated to the position of the capital. It can be a capital of: a state, the culture, of trade and business, sports and even of pleasure, hedonism and gambling. Within this selection surely the position of the capital of a state is particularly prestigious, for a medium-size town/city. Such a sample has been hereby examined and described. This is the capital of the state of Macedonia - Skopje. This unique town/city - an important witness of European history, is here presented as a time-space panoramic view. Exposed are the three urban-architectural time-periods. The first is a period of a primary evolution; from origins - towards a status of a town and specifically a regional mini-metropolis. The second is the tragic time of the catastrophe of the earthquake and the fascinating rebuilding of the modern/late-modern city. Finally - there is contemporary, extremely conservative/reactive Program Skopje 2014. It is the result of an insane political situation, as a result of pathological transformation in the Balkan region after 1989. It occurred in a surprising, kitschy neo-socrealism of the 21st Century.
19
Content available remote Organization of public space in ancient cites. Case of Pula
EN
This paper presents the historical development of ancient towns exemplified by Pula. It analyzes political, social and geographical relations which play the dominating role in urban life. It also characterizes the impact of these factors on the formation of the spatial and visual structure of a given town.
PL
W artykule przedstawiono historyczne studium rozwoju miast antycznych na przykładzie Puli. Zanalizowano relacje polityczne, społeczne oraz geograficzne, pełniące dominującą rolę w życiu miasta. Scharakteryzowano wpływ powyższych czynników na ukształtowanie struktury przestrzennej i wizualnej miasta.
20
Content available remote Energy-efficient technologies in the formation of the cities of the future
EN
This paper presents problems concerning the possibility of realizing the idea of a city integrated with the natural environment through the development of energy-efficient concepts for architectural and urban solutions. In order to define contemporary tendencies, optimal solutions and patterns that could be continued while shaping future cities, this article shows the historical background of the energy-efficient principles of construction as well as experiments and models which have been created within this scope in recent decades. The specified problems are of importance considering the search for various forms of action for the development of the concept of a sustainable urban space.
PL
Artykuł prezentuje problematykę dotyczącą możliwości realizacji idei miasta zintegrowanego ze środowiskiem przyrody poprzez rozwijanie koncepcji energooszczędnych rozwiązań architektoniczno- urbanistycznych. W celu określenia współczesnych tendencji, optymalnych rozwiązań i wzorców, które mogłyby być kontynuowane w kształtowaniu zabudowy przyszłych miast, przedstawiono historyczne podłoże energooszczędnych zasad budowania, a także eksperymenty i modele, jakie powstały w tej dziedzinie na przestrzeni ostatnich dekad. Podjęta problematyka jest istotna z uwagi na poszukiwanie różnych form działań na rzecz rozwoju koncepcji zrównoważonej przestrzeni miejskie.
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.