Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

PFASs jako przykład antropogenicznych, szkodliwych związków chemicznych obecnych w ściekach komunalnych

Wadiak Bartosz, Czarnota Joanna, Masłoń Adam

Gaz, Woda i Technika Sanitarna

|

2026

|

Nr 3

14--21

PL

Poli- lub perfluorowane substancje alkilowane (z ang. per- and polyfluoroalkyl substances, PFASs) to szeroka grupa związków chemicznych, syntezowana chemicznie od lat czterdziestych ubiegłego stulecia, która znalazła szerokie zastosowanie w życiu codziennym człowieka oraz różnych gałęziach przemysłu. Inertność implikuje trwałość cząsteczek tej grupy zanieczyszczeń, co prowadzi do ich akumulacji w środowisku oraz obecności w wielu obszarach związanych z codziennym funkcjonowaniem człowieka, np. w ściekach komunalnych. Badania na przestrzeni lat wykazały wysoką toksyczność PFASs dla organizmów żywych oraz trudności w ich usuwaniu. W pracy przedstawiono charakterystykę PFASs, ich wpływ na organizmy żywe, sposoby analizy jakościowej i ilościowej tych związków, a także zwrócono uwagę na ich występowanie w ściekach komunalnych.

EN

Poly- or perfluoroalkyl substances (PFASs) are a broad group of chemical compounds, chemically synthesized since the 1940s, which have found wide application in everyday human life as well as in various branches of industry. Their inertness implies the persistence of molecules in this group of pollutants, leading to their accumulation in the environment and presence in many areas, including municipal wastewater. Research over the years has demonstrated the high toxicity of PFASs to living organisms and the difficulties associated with their removal. This paper presents the characteristics of PFASs, their impact on living organisms, methods for qualitative and quantitative analysis of these compounds, and emphasizes their occurrence in municipal wastewater.

2

Analysis of the possibility of using concrete waste in the groundwater remediation

Pawluk Katarzyna, Wrzesiński Grzegorz, Lendo-Siwicka Marzena, Piechowicz Konrad

Archives of Civil Engineering

|

2026

|

Vol. 72, nr 1

633--651

EN

The annual intensive exploitation of natural resources results in the generation of substantial amounts of waste, with construction being the primary contributor. This sector is accountable for nearly half of all non-renewable resources consumed by humanity and for producing over one million construction and demolition (C&D) wastes annually. An alternative approach to managing construction and demolition wastes involves recycling and reclaiming materials on-site for environmental remediation purposes. The research aimed to explore the potential use of concrete waste as a reactive material for groundwater remediation contaminated with heavy metals (Cu, Zn) and chlorides. Concrete C&D waste was gathered from demolition sites in Warsaw, crushed to the appropriate size, and subjected to preliminary tests to assess its physical and chemical properties, including granulometric analysis, absorbability, specific surface area, and sorption capacity. Additionally, surface modification of selected concrete wastes was performed to enhance their ability to retain contaminants, alongside batch tests (kinetic and chemical equilibrium reaction) using both raw and modified materials. The kinetic studies indicated that the pseudo-second order model best fit the test results (determination coefficient R2 value in the range of 0.72-0.99), while the chemical equilibrium studies revealed that the Langmuir, Freundlich, and Redlich-Peterson models were suitable (R2 in the range of 0.70-0.90). The findings demonstrated that C&D waste holds promise as an adsorbent material for environmental protection and remediation purposes.

PL

Intensywna eksploatacja zasobów naturalnych każdego roku prowadzi do powstawania ogromnych ilości odpadów. których największym wytwórcą jest budownictwo. Ten sektor gospodarki odpowiada za pozyskanie około połowy wszystkich zużywanych przez ludzkość zasobów nieodnawialnych oraz za wytwarzanie ponad miliona odpadów budowlanych i rozbiórkowych (C&D, ang. construction and demolition waste) rocznie. Duże ilości odpadów powstają zarówno podczas budowy nowych inwestycji, jak i podczas renowacji lub likwidacji budynków i budowli. Odpady C&D obejmują następujące materiały: beton, drewno, asfalt, gruz, cegły, metale, gips, szkło, tworzywa sztuczne, odzyskane elementy budynków (drzwi, okna i armatura wodno-kanalizacyjna). Pomimo wprowadzenia nowych przepisów i zaleceń, odpady te w głównej mierze trafiają na składowiska odpadów. W USA, Unii Europejskiej i Chinach masa odpadów C&D wynosi odpowiednio około 924 mln ton. 534 mln ton i 2.3 mld ton. Dlatego też, ogromne wyzwanie stanowi alternatywne podejście do gospodarki tymi odpadami. Zamienną metodą przetwarzania odpadów z budowy i rozbiórki jest recykling i odzysk materiałów w miejscu ich powstania. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. wprowadziło nowe wytyczne dotyczące zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych, uwzględniające problematykę recyklingu, wykorzystania materiałów przyjaznych środowisku i pochodzących z recyklingu, jak i trwałości budynków. Nałożony na państwa członkowskie UE obowiązek osiągnięcia do 2020 roku 70% poziomu recyklingu i odzysku odpadów powstałych podczas budowy i demontażu budynków. które nie są uznawane za niebezpieczne spełniło tylko kilka państw, którym udało się osiągnąć około 50% poziomu recyklingu tego strumienia odpadów. Dlatego też, kolejną promowaną metodą alternatywną przetwarzania C&D odpadów jest wykorzystanie ich jako materiału adsorpcyjnego do oczyszczania środowiska naturalnego. W pracy zbadano możliwości wykorzystania odpadów betonowych jako reaktywnego materiału do remediacji środowiska gruntowo-wodnego zanieczyszczonego metalami ciężkimi (Cu, Zn) i chlorkami. W tym celu zebrano z miejsc rozbiórki na terenie m. st. Warszawy betonowe odpady budowlane, które skruszono do odpowiedniej frakcji i poddano badaniom wstępnym w celu określenia ich właściwości fizyko-chemicznych. tj. analizie granulometrycznej, nasiąkliwości, powierzchni właściwej i pojemności sorpcyjnej. Przeprowadzono również modyfikację powierzchni wybranych odpadów betonowych w celu zwiększenia ich zdolności do zatrzymywania zanieczyszczeń oraz badania typu batch test (kinetyczne i równowagi chemicznej reakcji) z wykorzystaniem materiałów surowych i modyfikowanych. W badaniach kinetycznych najlepszym dopasowaniem do wyników badań charakteryzował się model pseudo-drugiego rzędu (wartość współczynnika korelacji R2 w przedziale 0.72-0.99), a w badaniach równowagi chemicznej model Langmuira, Freundlicha, Henrygo, Redlich-Petersona i Totha (R2 w zakresie 0.70-0.93). Wyniki badań wykazały, że odpady betonowe mogą potencjalnie stać się materiałem adsorpcyjnym w zabezpieczaniu i oczyszczaniu środowiska naturalnego.

3

A Review of Explosive Ordnance Disposal (EOD) Databases : Interdisciplinary Relevance, Environmental Impact, and Future Directions

Chołuj Artur, Szala Mateusz

Central European Journal of Energetic Materials

|

2025

|

Vol. 22, no. 3

409--431

EN

Explosive hazards - from legacy unexploded ordnance (UXO) to rapidly evolving improvised explosive devices (IEDs) - pose lasting risks to people and ecosystems. Beyond blast effects, open-burn/open-detonate (OBOD) practices release toxic metals (Pb, depleted U, W) and energetic residues (e.g. TNT, RDX, HMX) that persist in soils, sediments, and groundwater. This review benchmarks six widely used Explosive Ordnance Disposal (EOD) data resources: - TURPIN, - Cat-UXO, - EODVOID, - the NATO Ammunition Data Base (NADB), - IMSMA, and - ORDATA, against five criteria: - completeness, - update latency, - data-quality assurance, - environmental fields, and - accessibility. We synthesize empirical measurements around UXO sites and compare life-cycle evidence for OBOD versus contained detonation/burn and hydro-abrasive cutting. While the databases excel at imagery and identification, environmental metadata, quality assurance/quality control (QA/QC) provenance, and access remain uneven, limiting artificial intelligence (AI)-assisted analysis and coordinated remediation. Case studies consistently show metals and energetics above screening benchmarks, underscoring the need for standardized contamination fields (matrix, depth, analyte, method, units, detection limits). We propose a roadmap - harmonized exchange schemas, audit trails, and integration of real-time sensors with AI hotspot prediction - to evolve EOD databases into sustainability-oriented decision-support systems. A unified data ecosystem can advance cleaner water and seas, healthier soils, and safer communities, aligning with the 2023 UN Environment Assembly’s call to address conflict-related pollution.

4

Study of UV radiation emitted by partial discharge on the surface of a composite insulator

Wotzka Daria, Gryszpiński Mirosław, Urbaniec Ireneusz

Przegląd Elektrotechniczny

|

2022

|

R. 98, nr 10

189--192

EN

The article contains the results of measurements and analysis of partial discharges (PD) generated on the surface of a composite insulator. PDs were recorded with a specialized camera as the number of photon emission counts in the UV range. The study comparatively analyzed the number of photon counts emitted by PD on wet, dry, clean, and contaminated surfaces with different concentrations of salt solution and kaolin.

PL

Artykuł zawiera wyniki pomiarów i analiz WNZ generowanych na powierzchni izolatora kompozytowego. WNZ rejestrowano za pomocą specjalistycznej kamery jako liczbę zliczeń emisji fotonów w zakresie UV. W badaniach poddano analizie porównawczej liczbę zliczeń fotonów emitowanych przez WNZ na powierzchniach mokrych, suchych, czystych i zanieczyszczonych różnej wielkości stężeniami roztworu solnego i kaolinu.

5

Właściwości sorpcyjne proszków gaśniczych modyfikowanych chemicznie

Szułczyńska Dorota, Gniazdowska Justyna, Małek Jacek

Przemysł Chemiczny

|

2020

|

T. 99, nr 11

1673--1676

PL

Skażenie środowiska substancjami ropopochodnymi jest jednym z najważniejszych problemów ekologicznych. Przedostawanie się niedostatecznie oczyszczonych ścieków rafineryjno-petrochemicznych do gleb i gruntów, otwartych zbiorników wodnych oraz awarie tankowców mogą powodować poważne następstwa, wynikające z silnie toksycznego i kancerogennego charakteru tych substancji. Innym ważnym problemem ekologicznym jest rosnąca ilość odpadów, co motywuje do opracowywania materiałów i technologii umożliwiających wydłużenie życia danego produktu oraz do prowadzenia prac mających na celu modyfikację odpadu w celu ponownego zagospodarowania go z innym przeznaczeniem. Jednym z takich problematycznych odpadów są przeterminowane proszki gaśnicze. Modyfikacja i wstępne badania podstawowych właściwości przeterminowanych proszków gaśniczych poddanych modyfikacji potwierdzają możliwość użycia ich jako sorbentów do zbierania rozlewów olejowych z powierzchni utwardzonych, a ich chłonność jest porównywalna z chłonnością komercyjnie dostępnych sorbentów mineralnych.

EN

Expired extinguishing powders were modified with EtOH, (Me)₂CO or C₆H₁₄ and their diesel oil sorption was detd. The powders absorbency at the level of 70% (EtOH modified) confirmed the possibility of using them as sorbents for collecting oil spills from hardened surfaces and was comparable to the absorbency of com. available mineral sorbents.

6

Radiation-induced cancer risk and decision-making in a simulated Cs-137 urban event

Andrade Edson R., Gomes Renato G., Stenders Ricardo, Brum Tercio, Lima Sergio X., Castro Mariana S. C., Silva Ademir X.

Nukleonika

|

2020

|

Vol. 65, No. 1

37--43

EN

The triggering of a “dirty bomb” generates a complex scenario, with enormous challenges for the responders due to initial misinformation and the urgency to act quickly yet effectively. Normally, the first 100 h are decisive for perceiving the risk in a more realistic dimension, but the support of methodologies that rely on computational simulations can be valuable when making key decisions. This work seeks to provide support for the early decision-making process by using a Gaussian model for the distribution of a quantity of Cs-137 spread by a radiological dispersive device (RDD). By sequentially joining two independent programs, HotSpot Health Physics codes and RESidual RADiation (RESRAD)-RDD family of codes, we came up with results that suggest a segmented approach to the potentially affected population. These results advocate that (a) the atmospheric stability conditions represented by the Pasquill–Gifford classes and (b) the population subgroups defi ned by radiation exposure conditions strongly influence the postdetonation radiological effects. These variables should be taken into account in the elaboration of flexible strategies that include many climatic conditions and to prioritize attention to different groups of public at risk. During the initial phases of such an event, it is believed that simulations using Gaussian models may be of value in anticipating the possible changes in key variables during the decision-making process. These variables may severely affect the effectiveness of the actions of responders and the general public’s safety.

7

Investigation of Heavy Metal Sources on Railways: Ballast Layer and Herbicides

Samarska Alla, Zelenko Yuliia, Kovrov Oleksandr

Journal of Ecological Engineering

|

2020

|

Vol. 21, nr 8

32--46

EN

Railway operation can result in the significant environment contamination with heavy metals. The aim of the study was to broaden the knowledge about the railway transport as a source of heavy metals. Railway ballast stones and herbicides were chosen as the objects of the research since these contamination sources on railways are hardly investigated. The location of sampling the ballast stones was a passenger station, which is characterized by the high traffic intensity. The three most common glyphosate-based herbicides and two combination system herbicides of burn-down with other active agents were chosen for the analysis. The heavy metal content in the railway ballast stones was detected by means of XRF, in the herbicides ‒ by means of MP-AES. The railway ballast stones did not contain a sufficient amount of Cd, Co, Mo, Pd, Sn and W for detection. Pb and As were detected at the low concentration of less than 35 ppm only in several samples. The research results showed that the investigated railway ballast contained a significant amount of Fe, Mn, Cu, Cr and Ni. According to the absolute content of HMs in the contaminated ballast layer, they can be arranged in the following sequence: Fe > Mn > Cu > Cr > Ni > Zn > Pb > As. The content of Fe in the contaminated ballast stones was strongly correlated with that of Ni (r = 0.972), Cr (r = 0.954) and Mn (r = 0.943). These metals are components of the railway steel. Therefore, their source can be the abrasion of rails and wheels. All the investigated herbicides contained Cd, Co, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb and Zn. The highest content of Cd, Cr, Ni and Pb was detected in the “Anti field bindweed” herbicide, which can be related to its complicated composition. Compared to the heavy metal content in the ballast stones, the herbicides can be considered a negligible source of these pollutants.

8

Ecological safety of the Baltic Sea in the aspects of corrosive reprocessing of containers with toxic warfare agents

Fabisiak J., Jurczak W., Szubrycht G., Zaremba M.

Journal of KONBiN

|

2018

|

No. 45

27--44

EN

Issue of Corrosion of chemical ammunition dumped in Baltic Sea after WW2 is actual because of recent accidents involving contamination of fish, burns of fishermen and uncautious beach – goers by substances released from chemical ammunition show the need of taking counteractions. This poses a question, if extraction of these dangerous cartridges is possible in safe way without unsealing containers and releasing chemical measures into the environment. The aim of this paper is to examine corrosion rate of chemical munitions materials (in mm/year). This rate allows valuation of time period in which chemical containers remain sealed. In addition paper presents analysis of possibility of safe extraction of chemical ammunition without environment contamination.

PL

Problem korozji amunicji chemicznej zatopionej w morzach po II-giej wojnie światowej, szczególnie w Morzu Bałtyckim jest aktualny. Liczne przypadki skażeń ryb, poparzeń rybaków i nieostrożnych plażowiczów substancjami wydostającymi się z zatopionej chemicznej amunicji dowodzą, że potrzebne jest przeciwdziałanie. Jednym z ważniejszych elementów jest wyznaczenie szybkości roztwarzania korozyjnego materiałów zastosowanych na konstrukcje pojemników z BŚT (beczek i pocisków). Wyniki badań zawartych w artykule dotyczą szybkości korozji (w mm/rok) tych materiałów. Szybkość roztwarzania korozyjnego daje możliwość szacowania czasokresu utrzymania szczelności (trwałości) tych konstrukcji. Jednocześnie, celem prowadzonych badań jest ocena możliwości bezpiecznego wydobycia amunicji z BŚT zatopionej w Morzu Bałtyckim bez skażenia środowiska.

9

Mushrooms as biomonitors of heavy metals contamination in forest areas

Świsłowski P., Rajfur M.

Ecological Chemistry and Engineering. S

|

2018

|

Vol. 25, nr 4

557--568

EN

The aim of the research was to assess the level of contamination with heavy metals (manganese, iron, nickel, copper, zinc, cadmium and lead) in two forest areas selected in different places in Poland: the first one in the Swietokrzyskie Province (forests of the Staporkow Forest Division) and the second one in the Opolskie Province (forests of the Kup Forest Division). The degree of contamination of these forest areas with analytes was found using edible large-fruited mushrooms naturally occurring there - the research was carried out using passive biomonitoring method. Heavy metals in mushrooms (separately in stems and hats) as well as in soil samples were determined by atomic absorption spectrometry with excitation in flame (F-AAS). The obtained results were interpreted by assessing the degree of contamination of forest areas on the basis of concentrations of heavy metals in mushrooms. The obtained results indicate an increased accumulation of heavy metals in hats than in mushrooms stems. On the basis of the obtained data, significant contamination of forest areas with selected heavy metals was also found. This is confirmed by the possibility of using mushrooms as biomonitors in passive biomonitoring of forest areas, which are heavy metal accumulators. In the interpretation of the test results, the phytocumuling factor (PF) was also used. The degree of accumulation of heavy metals, from given forest areas - from soil to mushrooms - was assessed on the basis of determined PF coefficients. In addition, good bioavailability of the analysed analytes by mushrooms was found. Additionally, on the basis of the conducted studies, the possibility of mushroom consumption was assessed - they are not suitable for consumption due to the fact that the permissible concentration standards of heavy metals contained in mushrooms were exceeded.

10

The honey as a bioindicator of the environment

Sager M.

Ecological Chemistry and Engineering. S

|

2017

|

Vol. 24, nr 4

583--594

EN

Monofloral rape, sunflower, linden and acacia honeys as well as honeys sampled within and around the Austrian towns Vienna and Linz, as well as in rural areas in Lower Austria, were analysed for main and trace elements. The results were tested to be used as indication of urban dust exposure. Main elements of the ash are K, P, and B, which are specific for plant origin. Ash based data correct for dilutions by the sugar matrix. They showed enrichments of Cu, Zn and Mo, whereas the contaminant elements Cd, Pb and Co were found at about the same levels as expectable in dust. Ash-based Al, Fe, Cr and Li were much lower than soil levels obtainable from aqua regia. Among the monofloral honey samples, the effect of adjacent soil was largest for Mn. Most differences between rural areas and urban areas in Vienna and Linz were within experimental errors, both per sample weight and per ash weight. In cases honey samples are considered to trace contaminations, the additional use of ash-based data is recommended.

11

Narzędzie informacji geograficznej w aspekcie medycyny spersonalizowanej

Horodecka M.

Systemy Wspomagania w Inżynierii Produkcji

|

2016

|

z. 4 (16)

23--31

PL

Publikacja ta powstała na podstawie studiów literaturowych oraz źródeł wtórnych, charakteryzujących rolę medycyny spersonalizowanej w leczeniu pacjentów. Zwrócono w nim uwagę na potrzebę tworzenia profilu geograficznego pacjenta w medycynie spersonalizowanej, zwłaszcza w aspekcie migrujących społeczności. Przedstawiono także przykłady reakcji krajów wysokorozwiniętych na kształtowanie się medycyny spersonalizowanej i rekomendacje w Unii Europejskiej dot. medycyny spersonalizowanej oraz przytoczono postulat rozwoju medycyny w Województwie Śląskim. Ponadto zostały wskazane platformy komunikacji dotyczące zdrowia pacjenta.

EN

This article was prepared basing on the literature review and analysis of secondary sources, determining the role of customised medicine in treatment of patients. The attention was directed on the the need of creation of a geographical profile of the patient in customised medicine, particularly in the aspect of migrating societies. There were also presented some examples of reactions of higly developed countries on shaping of this type of medicine and appropriate recommendations in the European Union. There was also presented a postulate of development of customised medicine in the Silesia Region. There were also indcated platforms of communication regarding patient's health.

12

Charakterystyka adsorbentów stosowanych do usuwania zanieczyszczeń ropopochodnych z gleby i ścieków

Tic W. J., Pijarowski P. M.

Przemysł Chemiczny

|

2015

|

T. 94, nr 3

301-306

PL

Dokonano przeglądu adsorbentów stosowanych do usuwania skutków niekontrolowanych wycieków substancji ropopochodnych. Najczęściej do tego celu stosowane są materiały o strukturze porowatej. Są to adsorbenty organiczne naturalne, organiczne syntetyczne, nieorganiczne mineralne i chemiczne. Spośród adsorbentów mineralnych na szczególne uznanie zasługują minerały z grupy krzemianów, takie jak diatomity oraz ziemie okrzemkowe i krzemionkowe.

EN

A review, with 27 refs. of natural, mineral and synthetic adsorbents of practical importante.

13

Krajowa inwentaryzacja obciążenia środowiska związkami azotu z produkcji zwierzęcej

Walczak J., Krawczyk W., Herbut E., Godyń D.

Przemysł Chemiczny

|

2012

|

T. 91, nr 5

1053-1057

PL

Posiadanie wiarygodnych danych dotyczących wielkości krajowego pogłowia zwierząt gospodarskich, jego produkcyjności oraz innych danych hodowlanych ma pierwszorzędne znaczenie nie tylko z punktu widzenia gospodarki żywnościowej. Jak wskazują liczne wyniki badań naukowych, a nawet wdrożone porozumienia międzynarodowe, dane takie są równie istotne z punktu widzenia lokalnej ochrony środowiska, przeciwdziałania transgranicznym zanieczyszczeniom powietrza, a nawet globalnym zmianom klimatycznym. Wobec istotnych braków w zakresie tak statystyki rolniczej, jak i pomiarów oraz szacowania oddziaływania produkcji zwierzęcej na zanieczyszczenie środowiska podjęto badania, których celem było przeprowadzenie inwentaryzacji źródeł i wolumenu jakim obciążają one środowisko w postaci depozycji związków azotu. Uzyskane dane mogą posłużyć nie tylko do szacowania ryzyka obciążenia w odniesieniu do gleby, ale również po uwzględnieniu danych glebowych i pogodowych, do wyznaczenia obszarów zlewni zagrożonych nadmiernym uwalnianiem azotynów i doprecyzowaniu w ten sposób miejsc monitoringu wód.

EN

National inventory of the impact of livestock manure as sources of N compds. in environment was made. The amt. of natural fertilizer with an av. concn. of N compds. from each group of animals and maintain systems was specified.

14

Występowanie podbiału pospolitego (Tussilago farfara L.) na terenie skażonym arsenem

Chyc M. R., Krzyżewska I., Tyński P.

Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa

|

2012

|

nr 4

73--84

PL

Zanieczyszczenie środowiska związkami arsenu to ogromny problem wynikający z wysokiej toksyczności tego pierwiastka. Źródłami zanieczyszczenia środowiska arsenem są: - procesy wydobywania i przetwarzania kopalin arsenu, - energetyka węglowa, - przemysł wydobywczy, - przemysł hutniczy, - przemysł metalurgiczny. Zanieczyszczenie gleby arsenem powoduje jego dalszą migrację do środowiska wodnego (wody powierzchniowe i podziemne) i organizmów żywych występujących na skażonym terenie. Obecnie stosowane są różne techniki oraz sposoby remediacji gleb, zapobiegające negatywnemu wpływowi arsenu na środowisko. W celu usunięcia arsenu z gleby stosowane są sorbenty (zeolity, komposty, tlenki żelaza), mikroorganizmy (bakterie, grzyby), a także organizmy roślinne, które charakteryzuje różna tolerancja zanieczyszczeń. Rośliny mogą pełnić rolę: - bioindykatorów zanieczyszczeń (biowskaźników), - hiperakumulatorów zanieczyszczeń, - stabilizatorów terenu. Celem przeprowadzonych badań było określenie relacji stężeniowych między skażoną glebą, a nadziemnymi (liście z ogonkami i nadziemne części kłącza) i podziemnymi (podziemne części kłącza i korzenie) częściami rośliny. Pozwoliło to na dokonanie właściwego doboru metody usuwania arsenu z gruntu. Zebrane próbki roślin pochodziły z terenu, gdzie zanieczyszczenie arsenem obejmowało szeroki zakres stężeń, wynoszący 15-196 mg∙kg-¹. Stężenie arsenu w częściach nadziemnych rośliny wynosiło 0,1-5,5 mg∙kg–¹, natomiast w częściach podziemnych zakres stężenia arsenu utrzymywał się w przedziale 0,4-12,4 mg∙kg–¹. W niniejszym artykule określono także współczynniki podziału arsenu między części nadziemne i podziemne roślin, jak również współczynniki fitoekstrakcji względem nadziemnych części podbiału pospolitego.

XX

Environmental pollutions of arsenic compounds is a huge problem because of the high toxicity of this element. The sources of arsenic environmental pollution are the processes of extraction and treatment of arsenic minerals, coal mining, extractive and metallurgy industries. Soil contaminations lead to migration of arsenic into water (surface and groundwater) and living organisms present in the contaminated area. Currently, there are various techniques and methods remediation of soils in order to prevent any negative effect of arsenic on the environment. To remove the arsenic from the soil are used: sorbents (zeolites, composts, iron oxides), microorganisms (bacteria, fungi), as well as plant organisms which have a different tolerance of impurities. Plants can be used as bio-indicators of pollution (biomarkers), hyperaccumulators of impurities and stabilizers. The aim of the presented study was to investigate the relationship of concentration between the contaminated soil and shoots (leaf with petioles and aboveground elements of rhizome) and shoots (shoots of rhizomes and roots) of the plant, to select an appropriate method of removing arsenic from the soil. Plant samples were collected in area where the contaminations are included a wide range of arsenic concentrations from 15 up to 196 mg∙kg–¹. Concentrations of arsenic in aboveground parts of plant were 0,1-5,5 mg∙kg–¹, while in underground parts of the plant arsenic concentrations were 0,4-12,4 mg∙kg–¹. This paper determines the arsenic partition coefficients between the shoots and roots of plants and the phytoextraction coefficients of aboveground parts of coltsfoot.

15

Zastosowanie połączenia mikroekstrakcji do fazy stacjonarnej i chromatografii gazowej do oceny zanieczyszczenia środowiska bojowymi środkami chemicznymi

Wasilewska M., Banel A., Zygmunt B., Namieśnik J.

Ochrona Powietrza i Problemy Odpadów

|

2010

|

Vol. 44 nr 3

73-83

PL

Chromatografia gazowa to niezastąpione narzędzie do oznaczania lotnych zanieczyszczeń w próbkach środowiskowych. Najczęściej wymaga ona jednak wprowadzenia etapu przygotowania próbek. Wygodnym sposobem jest mikroekstrakcja analitów do fazy stacjonarnej. Anality mogą być ekstrahowane z gazu lub cieczy lub też z fazy nadpowierzchniowej cieczy lub ciała stałego do włókna pokrytego sorbentem. Desorpcja analitów następuje w dozowniku chromatografu gazowego, Połączenie tych dwóch technik pozwala oznaczyć lotne bojowe środki chemiczne na poziomie śladów zarówno w wodzie, glebie jak również w powietrzu.

EN

Gas chromatography is an irreplaceable tool for determining volatile contaminants in environmental samples. However, in majority of cases it requires a sample preparation phase, Microextraction of analytes to solid phase seems to be a comfortable alternative. Analytes can be extracted from gas or liquid or from the headspace above the liquids and solids to sorbent coated fibres. Analytes desorption takes place in the gas chromatograph injector. A combination of these two techniques allows determining volatile chemical warfare agents even in trace quantities in water, soil and in the air.

16

Site investigation and surveing as a key to brownfields redevelopment

Dawczyński S., Górski M., Krzywoń R.

Architecture Civil Engineering Environment

|

2008

|

Vol. 1, no. 4

141-146

EN

In Central and Eastern Europe countries degraded brownfields are very often located within big urban agglomerations, surrounded by areas inhabited by people. Due to their location they are usually attractive investment areas. However, redevel-opment of a degraded area is much more expensive and difficult than analogical investment in the area not utilised yet. Based on the experience gained during realisation of European programme regarding revitalisation of brownfields, the paper presents selected technical and environmental problems that occur in the process of degraded areas revitalisation. Particular attention was drawn to the problems of environment contamination, types of required tests and analyses identifying pollutions as well as characteristic of revitalisation process stakeholders including recognition of their needs.

PL

W państwach Europy Centralnej i Wschodniej zdegradowane tereny poprzemysłowe bardzo często znajdują się w obrębie dużych aglomeracji miejskich, w otoczeniu terenów zamieszkałych przez ludzi. Ze względu na swoją lokalizację są one zazwyczaj atrakcyjnymi terenami inwestycyjnymi. Jednakże ponowne zagospodarowanie terenu zdegradowanego jest znacznie bardziej kosztowniejsze i trudniejsze, niż analogiczna inwestycja w terenie dotychczas nie użytkowanym. Bazując na doświadczeniach uzyskanych w trakcie realizacji europejskiego programu dotyczącego rewitalizacji terenów poprzemysłowych, w artykule przedstawiono wybrane zagadnienia techniczne i środowiskowe występujące w procesie rewitalizacji terenów zdegradowanych. Szczególną uwagę poświęcono problemom skażenia środowiska, rodzajom niezbędnych badań i analiz identyfikujących zanieczyszczenia, a także charakterystyce uczestników procesu rewitalizacji wraz z rozpoznaniem ich potrzeb.

17

Detekcja i identyfikacja skażeń CBRN w warunkach zagrożeń nieklasycznych

Kloske M., Chałas A.

Zeszyty Naukowe AON

|

2007

|

nr 3(68)

154-190

EN

Modern warning and reporting systems, designated to recognize, generate, process and initially analyse information about CBRN contamination are complicated, both organizationally and technically. Bearing this in mind it is of the utmost importance to emphasise the capabilities of the specialist equipment. In the article, the authors try to present a contemporary knowledge of the modern military methods of detecting, monitoring, identifying contamination as well as the direction of current developments.

18

Perspektivnost' i ekonomičeskaâ celesoobraznost' primeneniâ ob'emnogo opryskivatelâ

Stepuk L.J., Kot T.P., Tanaś W., Zawierucha M.

Journal of Research and Applications in Agricultural Engineering

|

2006

|

Vol. 51, nr 4

64-66

EN

New technologies and means of mechanization of plants protection are briefly considered, allowing to improve quality of treatment of agricultural crops. It is essential to reduce dozes of entering chemical liquid and by that to reduce environmental contamination. The best perspective for today is application of volumetric sprayers, on basis of which principle of action of compulsory delivery of drops of working liquid to target objects is carried out by powerful air stream. In the article the basic advantages of volumetric spraying in comparison with traditional spraying and the newest technologies of spraying are considered. Also calculations of economic purposefulness and efficiency of use of a volumetric sprayer are presented.

19

Separator oleju - prawidłowa eksploatacja.

Dębska I.

Recykling

|

2005

|

nr 6

18-18

PL

Rozwój przemysłu, transportu i innych z nimi związanych gałęzi ma skutki nie tylko pozytywne, pożądane przez człowieka, lecz również skutki negatywne. Należy do nich skażenie środowiska naturalnego, w tym przenikanie produktów ropopochodnych do gleby oraz wód. Rozwiązaniem tej sytuacji są separatory oleju.

20

Wtórne wymywanie radu z osadów kopalnianych

Chałupnik S.

Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa

|

2005

|

nr 2

83-93

PL

Celem badań, omówionych w artykule, było stwierdzenie, w jakim stopniu rad, zaadsorbowany z wód radowych na różnego typu odpadach górniczych, może być uwalniany do środowiska naturalnego. W ostatnim czasie zainteresowanie tą tematyką na świecie jest dość znaczne; prowadzone są badania występowania naturalnych izotopów promieniotwórczych w środowisku i w odpadach przemysłowych. Tematyka NORM i TENORM (Technologically Enhanced Naturally Occurring Radioactive Materials), od kilku lat, stanowi poważną część prac badawczych w zakresie promieniotwórczości. Na obszarze Górnego Śląska badania nad występowaniem radu w środowisku wokół kopalń są prowadzone od wielu lat W ostatnim okresie stały się jeszcze bardziej istotne ze względu na zamykanie kopalń i planowane rekultywacje terenów składowisk i osadników. Stanowią one podstawę do opracowania metod zaradczych przeciw występowaniu wtórnych skażeń środowiska na terenach pogórniczych. Opisane badania są kontynuacją badań rozpoczętych w latach 1999-2000, wykonywanych w celu określenia jaka ilość radu może pojawiać się w wodach gruntowych w sąsiedztwie zbiornika Bojszowy po jego rekultywacji. Badania te wykazały również, że skażenia mogą występować w kopalniach, w których na powierzchnię były odprowadzane wody o minimalnej promieniotwórczości (np. z kopalni „Rymer"), a mimo to osady denne z osadników charakteryzują się podwyższoną promieniotwórczością. Problem ten może dotyczyć także filtrów piaskowych z zakładów uzdatniania wód pitnych, jednak szczególną uwagę należy zwrócić na likwidowane i rekultywowane osadniki kopalniane.

EN

Saline waters occurring in underground coal mines in Poland often contain natural radioactive isotopes, mainly 226Ra from uranium series and 228Ra from thorium series. Approximately 40% of total amount of radium remains underground in a form of radioactive deposits, but 225 MBq of 226Ra and 400 MBq of 228Ra are released daily to the rivers with mine effluents through surface settling ponds. Very peculiar situation is observed in coal mines, where as a result of precipitation of radium from radium-bearing waters radioactive deposits are formed. Sometimes natural radioactivity of such materials is very high, in case of scaling from coal mines radium concentration may reach 400 000 Bq/kg - similar activity as for 3% uranium ore. Usually such deposits can be found underground, but sometimes co-precipitation of radium and barium takes place on the surface, in settling pond and in rivers. Therefore maintenance of solid and liquid waste with technologically enhanced natural radioactivity (TENORM) is a very important subject. Lately another problem appeared - due to the decrease of the production of Polish coal industry and dismantling of several coal mines, also the ground reclamation should be done in their vicinity. But in several cases deposits in the ponds contain enhanced levels of radium concentration. Therefore laboratory tests were done to investigate a possibility of the re-entry of radium into groundwater or river waters from such deposits. Results show, that in case of insoluble barium and radium sulphates co-precipitated out from waters type A, re-entry ratio is very small. Different situation can be observed in case of radium, adsorbed on bottom sediments from waters type B, because re-entry ratio is much higher. Nevertheless, this phenomenon seems to be not so important and significant for the further pollution of the adjacent areas of the settling ponds in the future.