Obowiązujące od 2021 roku przepisy regulujące rozliczanie kosztów zużycia ciepła w budynkach wielolokalowych wprowadziły istotne i ważne zmiany dla właścicieli/zarządców budynków oraz dla użytkowników lokali w takich budynkach. W artykule zmiany te zostały omówione ze wskazaniem, jaki wpływ te przepisy mogą mieć na konsumentów ciepła w sektorze budynków mieszkalnych wielolokalowych, a także na standard rozliczeń kosztów ciepła oraz rynek usług rozliczeniowych. Wskazano także na niektóre niedoskonałości dokonanych regulacji w tym zakresie. Ważną rolę powinny spełnić uprawnienia Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) dotyczące wymierzania kar finansowych właścicielowi / zarządcy budynku wielolokalowego, który nie stosuje lub narusza wskazane przepisy ustawy Prawo energetyczne.
EN
The regulations governing the settlement of heating costs in multi-unit buildings, which came into force in 2021, have introduced significant and important changes for building owners/managers and users of premises in such buildings. This article discusses these changes, indicating how these regulations may affect heat consumers in the multi-unit residential building sector, as well as the standard of heat cost billing and the billing services market. It also points out some of the shortcomings of the regulations in this area. The powers of the President of the Energy Regulatory Office (URE) to impose financial penalties on the owner/manager of a multi-unit building who does not apply or violates the provisions of the Energy Law should play an important role.
W dniu 1 sierpnia 2024 r. weszła w życie nowelizacja rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wprowadzanym zmianom przyświeca główny cel – walka z tzw. patodeweloperką, a przykładem działań, które mają maksymalizować zyski kosztem dobrej architektury, zdrowego rozsądku, a czasem wymagań zawartych w przepisach są, w ocenie autorów nowelizacji, między innymi kwestie sytuowania budynków mieszkalnych wielorodzinnych, place zabaw, czy stanowiska postojowe dla pojazdów, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Co jednak istotne, powyższe zmiany nie objęły tylko deweloperów – nowe regulacje będą musiały być uwzględnione przy projektowaniu i budowie wszystkich budynków, w tym w szczególności będą musieli je uwzględnić projektanci i inwestorzy realizujący budynki magazynowe oraz handlowe. W artykule omówione zostały wybrane wprowadzone zmiany ze szczególnym uwzględnieniem wątpliwości i skutków, które zmiany te wywołają.
EN
On August 1, 2024, an amendment to the regulation of the Minister of Infrastructure of April 12, 2002 on the technical conditions to be met by buildings and their location will enter into force. The main goal of the changes introduced is to combat the so-called path-development, and an example of activities that are intended to maximize profits at the expense of good architecture, common sense, and sometimes the requirements contained in the regulations are, in the opinion of the authors of the amendment, among others, the issues of siting multi-family residential buildings, playgrounds, and parking spaces for the vehicles used by disabled people. Importantly, however, the above changes will not only apply to developers – the new regulations will have to be taken into account when designing and constructing all buildings, in particular designers and investors constructing warehouse and commercial buildings. The article discusses selected changes introduced, with particular emphasis on doubts and the effects that these changes will cause.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper presents some selected issues related to verification methods for concrete structures in fire situation according to the code PN-EN 1992-1-2. There are analyzed the simplified calculation methods used for fire design of concrete structures, with their assumptions and possible scope of application. The changes within this range introduced by the new code PN-EN 1992-1-2:2023 are also commented.
PL
W artykule przedstawiono wybrane zagadnienia dotyczące metod weryfikacji odporności ogniowej konstrukcji z betonu wg normy PN-EN 1992-1-2. Omówiono uproszczone metody obliczeniowe stosowane przy projektowaniu konstrukcji z betonu w sytuacji pożarowej, podając ich ogólne założenia i analizując możliwy zakres stosowania. Zaprezentowano i skomentowano zmiany w tym zakresie wprowadzone w nowej wersji normy PN-EN-1992-1-2: 2023.
W artykule omówiono kwestie dotyczące ochrony złóż strategicznych w Polsce po wprowadzeniu nowelizacji prawa geologicznego i górniczego z 2023 r. W ciągu ostatnich dwóch dekad rozwój gospodarczy kraju zwiększył zapotrzebowanie na kruszywa i jednocześnie zmniejszył dostępność terenów na nowe kopalnie, głównie z powodu rozbudowy infrastruktury i ochrony środowiska. W odpowiedzi na te wyzwania nowelizacja wprowadziła pojęcie „złoża strategicznego”, czyli złoża kopaliny o kluczowym znaczeniu dla gospodarki lub bezpieczeństwa kraju, które podlega specjalnej ochronie prawnej.
W artykule przedstawiono założenia nowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane wprowadzającego szerokie ułatwienia dla inwestorów w przekształcaniu budynków biurowych i handlowych o powierzchni sprzedaży przekraczającej 2000 m2 na mieszkalne bez pozwolenia i zgłoszenia. Omówiono zmiany proponowane przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii w stosunku do istniejących przepisów prawa. Zwrócono uwagę na proponowane ułatwienia w zakresie planowania przestrzennego.
EN
The article presents the assumptions of the new draft law on amendments to the Law - Construction Law introducing broad facilitations for investors in the conversion of office and commercial buildings with sales area exceeding 2000 m2 to residential ones without a permit and notification. Changes proposed by the Ministry of Development and Technology to the existing law were discussed. Attention is drawn to the proposed facilitations in the field of urban planning.
The unmanned aerial vehicle industry is developing dynamically and ahead of the regulations. Integrating manned and unmanned aviation is necessary to ensure an appropriate level of safety and the sustainable development of the unmanned aerial vehicle industry. Therefore, an amendment to the Polish aviation law has been prepared. It includes the effective EU regulations on UAS, which have been applied directly since the beginning of 2021. EU law, however, requires more details in many aspects. Specifying EU solutions will allow for a more effective impact of the regulations on UAS users and aviation authorities and the achievement of the assumed goals of the proposed changes. The article presents the reasons for the introduced changes, the outline and essence of EU regulatory solutions, and elements of national solutions. The proposed changes to the Aviation Law, the PANSA Act of December 8, 2006, and April 13, 2016, Act on compliance assessment and market surveillance systems were presented. The most important thing is the additional Section VIa - Unmanned Aerial Vehicles added to the Aviation Law. The article covers the content of six chapters, additional provisions, penal provisions, and new charges for geographic zones. The proposed amendments to the PANSA Act related to new obligations for the Agency are also presented. The article ends with a summary and conclusions that indicate the positive impact of the amendment. At the same time, an attempt was made to evaluate the introduced changes by identifying the shortcomings and imperfections of the new regulations.
PL
Branża bezzałogowych statków powietrznych rozwija się dynamicznie i wyprzedza regulacje z nią związane. Integracja lotnictwa załogowego z bezzałogowym jest koniecznością w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa oraz zrównoważonego rozwoju branży bezzałogowych statków powietrznych. Dlatego przygotowano nowelizację polskiego prawa lotniczego. Uwzględniono w niej obowiązujące regulacje unijne dotyczące UAS, które są stosowane bezpośrednio od początku 2021 roku. Prawo unijne wymaga jednak uszczegółowienia w wielu kwestiach. Doprecyzowanie rozwiązań unijnych pozwoli na bardziej skuteczne oddziaływanie przepisów na użytkowników UAS oraz władze lotnicze i osiągnięcie zakładanych celów projektowanych zmian. W artykule omówiono przyczyny wprowadzanych zmian, zarys i istotę unijnych rozwiązań regulacyjnych oraz elementy rozstrzygnięć krajowych. Zaprezentowano projektowane zmiany w ustawie Prawo lotnicze oraz ustawach o PAŻP z dnia 8 grudnia 2006 r i ustawie z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku. Najważniejsze znaczenie ma dodany do Prawa lotniczego dodatkowy Dział VIa - Bezzałogowe statki powietrzne. Artykuł omawia zawartość sześciu rozdziałów, zapisy dodatkowe oraz przepisy karne i nowe opłaty dotyczące stref geograficznych. Przedstawione są także projektowane zmiany do ustawy o PAŻP związane z nowymi obowiązkami dla Agencji. Artykuł zamykają podsumowanie i wnioski, które wskazują pozytywne oddziaływanie nowelizacji. Jednocześnie podjęto próbę wstępnej oceny wprowadzanych zmian określając braki i niedoskonałości nowych przepisów.
Możliwość produkcji energii elektrycznej na Bałtyku daje Polsce obietnicę budowy lokalnego łańcucha wartości, który może mieć kluczowy wkład w sprawiedliwą transformację tradycyjnego polskiego przemysłu. Warunkiem, który musi być spełniony, aby ten cel stał się możliwy do realizacji, są sprzyjające mechanizmy regulacyjne. Pakiet legislacyjny dotyczący offshore właśnie jest nowelizowany. To dobry znak - ustawodawca reaguje na postulaty podmiotów, których inwestycje dają podwaliny pod zupełnie nowy sektor polskiej gospodarki.
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1688), dalej jako: „Nowelizacja” przyniosła duże zmiany nie tylko w kontekście ogólnych przepisów planistycznych wprowadzając plan ogólny, który jest aktem prawa miejscowego w miejsce niebędącego źródłem prawa powszechnie obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Uchwalone zmiany dotykają również zagadnień planistycznych dotyczących lokalizacji odnawialnych źródeł energii.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu jest uporządkowanie zagadnień dotyczących właściwości betonu w podwyższonych temperaturach w ujęciu Eurokodu EN 1992-1-2 oraz jego nowelizacji pr EN 1992-1-2. Zmiany w kontekście właściwości materiałowych dotyczą przede wszystkim: betonów wysokich wytrzymałości; problemów związanych z fazą studzenia pożaru; przewodności cieplnej; wprowadzenia zapisów dotyczących betonów lekkich, betonów zbrojonych włóknami stalowymi oraz betonów na kruszywach z recyklingu.
EN
The authors aim to sort out the issues concerning the properties of concrete at elevated temperatures in terms of Eurocode EN 1992-1-2 and its revision prEN 1992-1-2. The changes in the context of material properties mainly concern: high strength concretes; problems related to the cooling phase of fire; thermal conductivity; the introduction of provisions for lightweight concrete, concrete reinforced with steel fibres, and concretes on recycled aggregates.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule omówiono projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przewidziane zmiany mają wejść w życie od 1 stycznia 2024 roku. Nowe regulacje mają dotyczyć m.in. lokalizacji większych budynków na działkach budowlanych, przeciwdziałaniu zjawisku tzw. patodeweloperki, zwiększenia dostępności do budynków użyteczności publicznej dla osób ze szczególnymi potrzebami, a także zwiększenia komfortu akustycznego lokali mieszkalnych.
EN
This article discusses a draft amendment to the regulation on technical conditions to be met by buildings and their location. The envisaged changes are to come into force from 1 January 2024. The new regulations are to concern, among other things, the location of larger buildings on building phots, counteracting the phenomenon of the so-called "patho-development", increasing the accessibility of public buildings for people with special needs, and increasing the acoustic comfort of dwellings.
Przedmiotem opracowania jest ustawowe prawo do odstąpienia od tzw. nowej umowy deweloperskiej, która została redefiniowana na mocy nowej ustawy deweloperskiej obowiązującej od dnia 1 lipca 2021 r. W artykule udzielono odpowiedzi na kluczowe pytania dotyczące zmian w zakresie ustawowych uprawnień nabywcy i dewelopera do odstąpienia od umowy deweloperskiej. Omówione zostały nowe przepisy regulujące stosunki między deweloperem, a nabywcą lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego i wpływ tych zmian na rynek nieruchomości. Zasadniczym celem autorki było kompleksowe omówienie kluczowych różnic w przesłankach i formie odstąpienia od umowy deweloperskiej, zarówno gdy odstępuje deweloper jak i nabywca.
EN
The subject of the study is the statutory right to withdraw from the so-called a new development agreement, which was re-defined under the new developer law applicable from 1 July 2021. The article answers the key questions regarding changes in the statutory rights of the buyer and the developer to withdraw from the development contract. New rules governing the relations between the developer and the buyer of a flat and also the impact of these changes on the real estate market were discussed. The main aim of the author was comprehensive discussion of the key differences in the premises and form of withdrawal from the development contract, both when the developer and the buyer withdraw.
Investors are obliged to carry out construction processes based on the binding rules and regulations. However, these regulations are constantly evolving and subject to various attempts of improvement. Therefore, the aim of this article is an attempt to present the changes that have recently occured in the Polish process of construction process of a single-family residential building, in the context of proceedings before architectural and construction administration authorities. Basic legal acts regulating this procedure have been amended, such as: the Construction Law Act and the Regulation of the Minister of Development on the detailed scope and form of a construction design. Since these regulations have changed their provisions many times over the years, the article focuses on the changes that entered into force during 2020 and 2021. An additional aim of the article is to check and show how these changes were adopted by both investors and participants in the construction process, such as designers. In order to achieve this goal, a survey was conducted among them in Małopolska region. The data concerning the submitted applications for permits for the construction of a single-family residential building, within the mentioned years, have been analyzed.
PL
Inwestorzy zobowiązani są realizować procesy budowlane w oparciu o obwiązujące zasady i przepisy. Przepisy te jednak ciągle ewoluują i poddawane są różnym próbom doskonalenia. Dlatego też, celem zamierzonego artykułu jest próba przedstawienia zmian, jakie zaszły w ostatnim czasie, w polskim procesie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w kontekście postępowania przed organami administracji architektoniczno-budowlanej. Nowelizacji uległy podstawowe akty prawne, regulujące to postępowanie, takie jak: Ustawa Prawo Budowlane oraz Rozporządzenie Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Ponieważ na przestrzeni lat przepisy te zmieniały swoje zapisy wielokrotnie w artykule skupiono się na zmianach, które weszły w życie na przestrzeni roku 2020 oraz 2021. Dodatkowym celem artykułu jest sprawdzenie i pokazanie, jak zmiany te zostały przyjęte zarówno przez inwestorów, jak i uczestników procesu budowlanego, jakimi są projektanci. Aby cel ten mógł zostać osiągnięty, przeprowadzono badania wśród tych osób, na terenie Małopolski. Analizie poddano dane dotyczące złożonych wniosków o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego w wymienionych latach.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Heavy metals in mine tailings induce severe environmental contamination of terrestrial ecosystems. They are hazardous to human health and must be cleaned up. However, ex-situ procedures are costly and soil-destroying. Phytoremediation approaches might be a cost-effective and environmentally friendly option. Phytostabilization of mine tailings, which employs plants, is a commonly used technique for preventing the spread of contaminants and particles from the site. Nutrient-deficient mine tailings must be amended to increase plant growth and phytoremediation performance. This study aims to investigate the tolerance of Atriplex nummularia to high heavy metal levels (Pb, Zn, and Cu) and the effects of compost and chemical fertilizer on biomass generation and heavy metal uptake. Halophyte species have been commonly employed for the phytoremediation of soil polluted with heavy metals. A pot experiment was undertaken with four treatments: T1 (agricultural soil), T2 (mine tailings), T3 (mine tailings mixed with compost), and T4 (mine tailings with chemical fertilizer). Results showed that both amendments demonstrated a significant beneficial effect on growth and biomass production. For all treatments, metals mostly accumulated in the roots, with only a small amount transferred to the shoots. Compost application resulted in a higher Pb concentration in roots than chemical fertilizer. The results of this study suggest that Atriplex nummularia can be used in phytostabilization for these types of mine tailings. However, long-term field data is needed to improve understanding of the Atriplex nummularia tolerance to high concentrations of heavy metals, as well as their uptake and translocation to aerial components.
W artykule została omówiona procedura uproszczonej legalizacji samowoli budowlanych w prawie polskim, wprowadzona ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 19 września 2020 r. Wskazano różnice, jakie w procedurze legalizacji wprowadziła wskazana ustawa. Jedną z nowości była legalizacja uproszczona, odnosząca się do samowoli budowlanych powstałych co najmniej 20 lat temu. Przedstawiono oraz szczegółowo opisano przesłanki wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie uproszczonej legalizacji samowoli budowlanej.
EN
The article discusses the procedure of simplified legalization of building arbitrariness in Polish law, introduced by the Act of February 13, 2020 amending the Building Code and certain other acts, which entered into force on September 19, 2020. The differences introduced in the legalization procedure which were stipulated by the aforementioned act amending the Building Code are meticulously described. One of the novelties was the introduction of simplified legalization, relating to building arbitrariness that have been finished at least 20 years ago. The reasons for initiating administrative proceedings regarding the simplified legalization of building arbitrariness have been presented and described in detail.
Przedmiotem opracowania jest tzw. nowa ustawa deweloperska, która wejdzie w życie 1 lipca 2022 r. W artykule udzielono odpowiedzi na kluczowe pytania dotyczące zmian przedmiotowych w zakresie obowiązywania i stosowania nowej ustawy. Omówione zostały nowe przepisy regulujące stosunki między deweloperem a nabywcą lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz przepisy dotyczące Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego, w tym zasadność jego powołania i wpływ na rynek nieruchomości. Zasadniczym celem autorki było kompleksowe omówienie kluczowych różnic między ustawą uchyloną a nową, mających wpływ na bezpieczeństwo transakcji i ochronę interesów nabywców, oraz omówienie kłopotliwych przepisów przejściowych.
EN
The article answers key questions about the amended Polish regulations that defend real estate buyers in connection with the process of purchasing real estate (a flat or a single-family house) from an estate developer. Polish legislator believes that now all rights and interest of real estate purchasers will be defended properly without any concerns. The paper discusses the conditions and procedure for paying into the new Real estate Guarantee Fund.