Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 90

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 5 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  speciation
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 5 next fast forward last
1
EN
The geochemical fractionation of heavy metals, including Mn, Fe, Cu, Pb, Zn, Cd and Ni, collected from the surface sediments of the Jeddah coastal zone of the Red Sea in Saudi Arabia was determined using a sequential extraction technique. The data obtained from the five fractions indicated that the concentration of metals varies among different locations in the study area. The total metal concentrations (%) in the exchangeable (F1), carbonate (F2), reducible (F3) and organic-bound (F4) fractions were measured to determine the mobility of each studied metal. The sum of the two fractions F3 and F4 represented 70% of the Cu, 72% of the Zn and 36% of the Pb. However, the sum of the three fractions F2, F3 and F4 represented 76%, 74%, 68% and 58% of the Cd, Ni, Fe and Mn, respectively. Approximately 46% of the total copper was related to organics, which could reflect a high mobility of copper in these sediments. The maximum mobility of metals in the sediments was confirmed by the bioavailability factor (BF), which was within the ranges of 0.47-0.93, 0.34-0.92, 0.62-0.95, 0.69-0.95, 0.24-0.82, 0.54-0.98, and 0.60-0.95 for Fe, Mn, Cu, Zn, Pb, Cd, and Ni, respectively. Based on the BF, the metals exhibited the following order: Cu ≈ Zn > Cd ≈ Ni ≈ Fe > Mn > Pb. The high levels of BF for the studied metals could reflect the potential for toxic metals to be easily released into the marine environment. The risk assessment code for Cd showed a medium risk in five sediment samples of the northern and southern regions and a high risk to the aquatic environment in the other sediment samples. However, the speciation of Fe, Mn, Cu, Zn, Pb and Ni in the studied sediments exhibited low to medium risks to the aquatic environment.
PL
W przypadku chromu szczególnie ważne jest badanie jego specjacji z powodu dużej różnicy w toksyczności jego poszczególnych form chemicznych. Naturalnie chrom występuje na dwóch stopniach utlenienia: III i VI. Chrom na III stopniu utlenienia jest ważnym mikroelementem, natomiast Cr(VI) jest formą silnie toksyczną.
PL
Analiza specjacyjna arsenu jest niezwykle istotna z punktu widzenia różnic w toksyczności różnych form tego pierwiastka oraz ciągłym jego dostarczaniu do środowiska wskutek działalności człowieka. Obecne w próbkach środowiskowych śladowe ilości związków arsenu mogą być z powodzeniem oznaczone z wykorzystywaniem różnorodnych metod separacji/wzbogacania i oznaczania.
PL
Problem zanieczyszczenia wód naturalnych związkami arsenu może być rozwiązany z wykorzystaniem różnych technologii usuwania arsenu, wśród których wyszczególnia się metody fizykochemiczne i biologiczne. Proces adsorpcji związków arsenu na materiałach węglowych jest najczęściej wykorzystywaną metodą usuwania arsenu z wód naturalnych.
EN
The chelating ion exchanger Diaion CR20 was applied for removal of chromium(VI) ions in the pH range from 1.5 to 10 and in the presence of 1 M H2SO4. The speciation analysis was used to predict the reduction process. Reduction of chromium(VI) to chromium (III) was observed during the chromium(VI) ions sorption. The kinetic parameters for the pseudo-first-order and pseudo-second-order, Elovich and intraparticle diffusion models were calculated. The most common three isotherm models: Freundlich, Langmuir and Dubinin-Radushkevich were used to describe chromium(VI) uptake. It was proved that the polyamine groups present in selected ion exchanger are able to sorb both chromium(VI) and (III) ions. The maximal sorption capacity towards chromium(VI) ions was estimated at pH 1.5 – 169.49 mg Cr(VI)/g and 159.31 mg Cr(VI)/g in 1 M H2SO4. Both static and column methods were used in the investigations.
EN
The mercury-containing tailing waste from public gold mines in Indonesia is generally deposited on soil without treatment. This research aimed at determining the amount and composition of mercury species in the tailing, and testing the effect of sulfur and sulfide on mercury stabilization. Samples were collected from a tailing pile at different depths in a public gold mine in Kulon Progo, Indonesia. The samples were characterized according to the mercury concentrations and Toxicity Characteristic Leaching Procedure (TCLP) test. Mercury speciation was carried out using nitrogen gas flow into tailing samples, which were placed in three test tubes. The released mercuric species was entrapped in KCl and KmnO4 solutions. The mercury stabilization was carried out using sulfur and sodium sulfide. TCLP test was performed to the stabilization products. The mercury concentrations were measured using a mercury analyzer. The results showed that the mercury in the tailings were dominated by elemental Hgo, the concentrations of which in the tailing piles of 30, 60, and 90 cm depths were 74.7%, 71.6%, and 76.5% respectively. Those of ionic Hg2+ form were 25.3%, 28.4%, and 23.5%, respectively. Additions of sulfur powder and sodium sulfide solution produced stable black-colored mercury sulfide. When compared to sulfide, sulfur was more recommended for stabilizing mercury in the tailing waste.
EN
The development of highly efficient methods of wastewater treatment and the emergence of new wastewater treatment plants is accompanied by the gradual increase in the amount of sewage sludge generated in Poland. However, no waste-free technologies or effective solutions for the complete elimination of the treatment products from the environment have been developed to date, which represents a challenge to the rational management of this type of waste. One of the strategies proposed in this area is the natural use of sewage sludge, mainly to fertilize soils and plants and for reclamation of degraded soils and soilless areas. The prerequisite for finding such a solution is an appropriate quality of sludge intended to be transformed into fertilizers, which has to meet specific hygienic, sanitary and chemical requirements. In the case of the criterion of chemical composition, current standards are mainly applicable for the total heavy metal concentrations in the sludge. In recent years, however, much attention has been paid to the capability of microelements to migrate in the environment, which allows for better evaluation of the quality of biosphere components and the potential risk of the spread of pollution. One of the methods to identify the forms of elements in the medium studied is speciation analysis, based on sequential extraction. The aim of this study was to indicate the importance of speciation in the evaluation of the quality of sewage sludge and the opportunities of its use in nature. Furthermore, one of the most popular methods of determination of the mobility of heavy metals was also discussed. Knowledge of heavy metal forms occurring in the sewage sludge tested allows for preparation of effective waste management strategies.
PL
Na skutek rozwoju wysokoefektywnych metod oczyszczania ścieków oraz powstawania nowych oczyszczalni obserwuje się systematyczny wzrost ilości generowanych osadów ściekowych w Polsce. Dotychczas nie opracowano jednak technologii bezosadowych ani skutecznego rozwiązania umożliwiającego całkowitą eliminację produktu oczyszczania ze środowiska, co stanowi problem związany z racjonalną gospodarką tego rodzaju odpadami. Jedną ze strategii proponowanych w tym zakresie jest przyrodnicze wykorzystanie osadów ściekowych, które opiera się głównie na nawożeniu gleb i roślin oraz rekultywacji gleb zdegradowanych i obszarów bezglebowych. Warunkiem takiego rozwiązania jest odpowiednia jakość osadów mających stanowić potencjalny nawóz, a mianowicie powinny one spełniać określone wymagania higieniczno-sanitarne oraz chemiczne. W przypadku kryterium, jakim jest skład chemiczny, obowiązują normy dotyczące przede wszystkim całkowitej zawartości metali ciężkich w osadzie. W ostatnich latach coraz większą uwagę zwraca się jednak na zdolność mikroelementów do przemieszczania się w środowisku, co umożliwia lepszą ocenę jakości elementów biosfery i przewidywanie potencjalnego ryzyka rozprzestrzeniania się zanieczyszczenia. Jedną z metod określania form pierwiastków w badanym medium jest analiza specjacyjna, oparta na ekstrakcji sekwencyjnej. Celem niniejszej pracy było wskazanie znaczenia specjacji w ocenie jakości osadów ściekowych i możliwości ich przyrodniczego wykorzystania. Ponadto, omówiono jedną z najpopularniejszych obecnie metod oznaczania mobilności metali ciężkich. Dysponowanie wiedzą na temat form metali ciężkich występujących w badanych osadach pozwala na precyzyjne ukierunkowanie gospodarki tym odpadem.
EN
Codeposition of antimony and tin from acidic chloride and chloride-sulfate baths was investigated. The calculations of distribution of species showed domination of neutral SnCl2 and anionic SbCl4 - complexes in chloride solution, while in the presence of sulfate ions neutral SnSO4 and cationic SbCl2+ complexes were found. Cyclic voltammetry, anodic stripping analysis and potentiostatic measurements showed that antimony deposited favorably and the reaction run under limiting control. Analysis of chronoamperometric curves suggested instantaneous nucleation of the solid phase in the chloride bath, but progressive model was more probable in the presence of sulfate ions.
EN
The kinetics studies of redox reaction between palladium(II) chloride complex ions and potassium formate in acidic aqueous solutions was investigated. It was shown, that the reduction reaction of Pd(II) is selective in respect to Pd(II) complex structure. The kinetic of the process was monitored spectrophotometrically. The influence of chloride ions concentration, Pd(II) initial concentration, reductant concentration, ionic strength as well as the temperature were investigated in respect to the process dynamics. Arrhenius equation parameters were determined and are equal to 65.8 kJ/mol, and A = 1.12×1011 s-1.
PL
Artykuł przedstawia wyniki badań chemicznych i ekotoksykologicznych pięciu gleb pozyskanych z obszaru zanieczyszczonego metalami ciężkimi zlokalizowanego w bezpośrednim sąsiedztwie Huty Miedzi Legnica, jak również wyniki analiz właściwości ich roztworów glebowych. Badania takie powinny stanowić podstawę oceny ryzyka ekologicznego dla terenów zanieczyszczonych. W badaniach uwzględniono także wpływ wybranych dodatków organicznych, powszechnie stosowanych w remediacji, na rozpuszczalność i ekotoksyczność metali ciężkich. Niektóre z dodatków, np. alkaliczny osad ściekowy, spowodowały radykalny wzrost rozpuszczalności miedzi, która bezpośrednio determinowała poziom ryzyka środowiskowego.
EN
The paper presents the results of chemical and ecotoxicological studies carried out with five soils collected from the area contaminated with heavy metals, located in the immediate vicinity of the Copper Smelter-Legnica, as well as the results of analyses focused on the properties of soil solutions. Such research should be considered as basic in environmental risk assessments for contaminated areas. Additionally, organic additives commonly used in remediation were added to soils. The study involved additionally the effects of soils amendment with organic matter, commonly used in soil remediation, on the solubility and ecotoxicity of heavy metals. Some of amendments, in particular alkaline sewage sludge, caused a drastic increase of copper solubility, which was directly associated with the level of environmental risk.
PL
Celem pracy było scharakteryzowanie osadów nadmiernych pochodzących z różnych typów oczyszczalni ścieków komunalnych pod względem występowania form specjacyjnych fosforu. Przeprowadzono wstępną analizę specjacyjną z wykorzystaniem ekstrakcji sekwencyjnej według Goltermana. Polega ona na wykorzystaniu odczynników chelatowych (Ca-EDTA i Na-EDTA) oraz roztworów NaOH i H2SO4. Pomiar ilości fosforu odbył się metodą spektrofotometryczną zgodnie z obowiązującymi normami. Wykorzystując powyższą metodę, zbadano ilości poszczególnych frakcji fosforu w osadach ściekowych oraz stężenie fosforu ogólnego w ściekach oczyszczonych i surowych. Według Goltermana, formą specjacyjną o największej dostępności dla organizmów żywych jest fosfor zaadsorbowany na powierzchni cząstek osadów, czyli tak zwany fosfor mobilny. Wstępne wyniki wskazują, iż znaczny udział fosforu mobilnego w osadach ściekowych występował w tych oczyszczalniach, gdzie stosowano zintegrowane metody oczyszczania ścieków (oczyszczalnie mechaniczno-biologiczno-chemiczne). Uzyskane wyniki upoważniają do stwierdzenia, że w zależności od warunków fizyczno-chemicznych występujących w poszczególnych typach oczyszczalni ścieków osady nadmierne charakteryzują się różnymi udziałami formy specjacyjnej fosforu mobilnego, co może wpływać na odzyskiwanie tego pierwiastka z osadów ściekowych.
EN
The aim of this work was to characterize wastewater sediments of various types of wastewater treatment plants in terms of the occurrence of forms of phosphorus speciation. The preliminary analysis of speciation using sequential extraction by Golterman was made. It consists in using chelating reagents (Ca-EDTA and Na-EDTA) as well as NaOH and H2SO4 solutions. The quantitative measurement of phosphorus was carried out using spectrophotometric method according to binding rules. The number of individual fractions of phosphorus in wastewater sediments and the concentration of total phosphorus in treated and raw wastewater were examined. According to Golterman the phosphorus absorbed on the surface of sludge particles, so called mobile phosphorus, is a speciation form that is the most easily accessible for organisms. Preliminary results show that the significant participation of mobile phosphorus in wastewater sediments appeared in these wastewater treatment plants, where integrated methods of the wastewater treatment were applied (wastewater treatment plants mechanical-biological-chemical). The results obtained allow to conclude that, depending on the physico-chemical conditions in the various types of wastewater treatment plants, excess sludge shares have different forms of mobile phosphorus speciation, which may affect the recovery of this element from wastewater sediments.
PL
Tal jest rzadkim, ale bardzo "toksycznym" metalem, jego komercyjne wydobycie powoduje wzrost skażenia środowiska. Występuje głównie jako domieszka rud siarczkowych cynku, ołowiu oraz żelaza. Ze względu na wysoką zdolność do migracji TL(l) z hałd odpadowych może z łatwością przedostawać się do wód gruntowych, a następnie zostać akumulowany przez rośliny i włączyć się do łańcucha pokarmowego.
PL
Celem pracy było scharakteryzowanie osadów ściekowych pod względem występowania form specjacyjnych fosforu. Dzięki takiemu postępowaniu analitycznemu można oznaczyć udział form fosforu mobilnego w osadach ściekowych. W tym celu przeprowadzono analizę specjacyjną z wykorzystaniem ekstrakcji sekwencyjnej, zaproponowanej przez Goltermana. Polega ona na wykorzystaniu odczynników chelatowych (Ca-EDTA i Na-EDTA) oraz roztworów NaOH i H2SO4. Według Goltermana, formą specjacyjną o największej biodostępności jest fosfor zaadsorbowany na powierzchni cząstek osadów, czyli fosfor otrzymany w ekstrakcji odczynnikami Ca-EDTA i Na-EDTA. W publikacji porównano wyniki analizy specjacyjnej osadów wstępnych, czynnych i nadmiernych, pochodzących z różnych typów oczyszczalni ścieków (oczyszczalnie mechaniczo-biologiczne oraz oczyszczalnie mechaniczno-biologiczno-chemiczne). Uzyskane wyniki badań wskazują na znaczne różnice pomiędzy udziałami form specjacyjnych fosforu w zależności od rodzaju przebadanego osadu oraz od warunków fizyczno-chemicznych występujących w poszczególnych typach technologii oczyszczania ścieków. W osadach wstępnych dominują formy organiczne fosforu (frakcja H2SO4 i NaOH) nad nieorganicznymi, natomiast w osadach nadmiernych dominującą formą fosforu jest fosfor nieorganiczny (frakcja Na-EDTA i Ca-EDTA). Oznaczenie ilościowe form fosforu mobilnego ma duże znaczenie w przypadku odzyskiwania fosforu wprost z osadów ściekowych bądź zastosowania ich do celów przyrodniczych.
EN
The aim of this paper was to characterise the wastewater sediments in terms of the occurrence of the phosphorus speciation forms. Through this analytical process the share of mobile phosphorus forms in the wastewater sediments can be marked. Therefore the speciation analysis using the sequential extraction suggested by Golterman was carried out. It consists in the application of chelating reagents (Ca-EDTA and Na-EDTA) as well as solutions NaOH and H2SO4. According to Golterman the most bio-available speciation form is phosphorus adsorbed on the surface of the sediment particle, that is the phosphorus obtained in course of extraction with reagents Ca-EDTA and Na-EDTA. In this paper the results of analysis of primary, activated and excessive sludge from various types of wastewater treatment plants (mechanical-biological and mechanical-biological-chemical wastewater treatment plants) were compared. The obtained results point to significant differences between the shares of speciation forms of phosphorus according to the kind of analysed sediment as well as physical-chemical conditions occurring in particular types of wastewater treatment technology. In the primary sludge the organic forms of phosphorus (fraction H2SO4 and NaOH) are dominant over the non-organic forms while in the excessive sludge the dominant phosphorus form is the non-organic phosphorus (fraction Na-EDTA and Ca-EDTA). The quantitive marking of the mobile phosphorus forms is significant in case of the recovering of phosphorus from the wastewater sediments or using them for nature purposes.
PL
Specjacja chemiczna jest ważna w dziedzinie ochrony środowiska, w badaniach toksykologicznych i analitycznych, dlatego że toksyczność, dostępność i reaktywność pierwiastków śladowych zależą od postaci chemicznej, w jakiej pierwiastek występuje. W ramach analityki specjacyjnej można wyróżnić oznaczanie substancji wytwarzanych przez ludzi i przez nich emitowanych do środowiska, a także analizę związków naturalnych, które powstają w wyniku przemian biochemicznych w organizmach żywych lub w środowisku.
EN
Chemical speciation is important in the environmental protection area, toxicological and analytical research because the toxicity, availability and reactivity of trace elements depends on the chemical form in which the element is present. As part of the speciation analysis can be distinguished the determination of substances produced by humans and their emitted into the environment, and the analysis of natural compounds that are formed as a result of biochemical changes in living organisms or in the environment.
PL
Fosfor jest pierwiastkiem o dużym znaczeniu biologicznym i przemysłowym. Ponad 90% wytwarzanych związków fosforu wykorzystywanych jest w przemyśle rolniczym i spożywczym. Wzrost zapotrzebowania na związki fosforu przyczynia się do znacznego wykorzystywania naturalnych, nieodnawialnych złóż apatytów i fosforytów, stanowiących główny surowiec do produkcji nawozów, pasz i związków chemicznych. Prognozy dotyczące naturalnych światowych złóż fosforu przewidują, że ponad 50% zasobów fosforowych obecnie wykorzystywanych na świecie zostanie zużyte w ciągu 60-70 lat. Każdy proces oczyszczania ścieków wiąże się z powstawaniem osadów ściekowych, które jako odpady podlegają odpowiednim metodom zagospodarowania lub unieszkodliwiania, wśród których są m.in. metody termiczne. W pracy podjęto badania nad możliwościami wykorzystania popiołu po unieszkodliwieniu termicznym osadów ściekowych jako potencjalnego źródła fosforu. Kierunek wykorzystania popiołu, jak też możliwość odzysku z niego fosforu, jest zależny od postaci chemicznej, w jakiej ten pierwiastek występuje w popiołach. Wykonano badanie specjacji fosforu w popiołach i pyłach pochodzących ze spalania osadów ściekowych. Badania zostały przeprowadzone z wykorzystaniem metody Goltermana, która umożliwia wyselekcjonowanie zarówno frakcji biologicznie dostępnej, jak i frakcji zawierających fosfor w postaci trudno rozpuszczalnej. Uzyskane dotychczas wyniki badań wskazują na znaczną zawartość frakcji biologicznie dostępnej, gdzie fosfor występuje w formie dostępnej dla roślin.
EN
Phosphorus is a chemical element of great biological and industrial importance. More than 90% of the phosphorus compounds produced are used in agricultural and food industries. Growth in demand for phosphorus compounds contributes to a significant use of natural, non-renewable deposits of apatite and phosphorite, which are the main raw material for the production of fertilizers, feed stuffs and chemicals. The prognosis for the world’s reserves of natural phosphorus predict that more than 50% of the phosphorus is currently used in the world and will be consumed within a time of 60-70 years. Each wastewater treatment process is associated with the formation of sludge, which as a waste is subjected to the appropriate planning methods or disposal, which include thermal methods. The work undertakes research on the possibilities of using fly ash after disposal of thermal sludge as a potential source of phosphorus. The direction of use of fly ash as well as a potential for the recovery of the phosphorus is dependent on the chemical form in which the element is present in the fly ash. A study of phosphorus speciation was investigated. The investigation was performed with using the Golterman methodology that allows selection of both a bioavailable fraction and fractions containing phosphorus in the form of a sparingly soluble. The results obtained so far show a significant content of biologically available fraction, where phosphorus is present in a form accessible to plants.
EN
Analysed was the effect of various material supplements, ie municipal sewage sludge and various doses of ash-sludge and ash-peat mixtures on total content of heavy metals (Cr, Zn, Pb, Cu, Cd and Ni) and their fractions. Five fractions of heavy metals were determined in soil by means of Tessier’s method after competed three-year pot experiment on maize as the test plant. Application of ash-sludge and ash-peat mixtures to the soil influenced the increase in heavy metal content in soil but the amount of these metals did not exceed the standards established for arable soils. The pot experiment with maize revealed that the residual fraction played the main role in Cr, Zn and Pb accumulation, fraction bound to organic matter in Cu and Ni accumulation, whereas exchangeable and residual fraction in Cd accumulation. Heavy metal mobility (the sum of two first fractions) in the analysed ash-sludge and ash-peat mixtures supplied to the soil, irrespectively of applied extractant, was diversified and did not exceed the following values of total content: Cr – 0.39 %; Zn – 20 %, Pb – 13 %, Cu 10 %, Cd – 69 % and Ni – 4 %. The investigations have shown that cadmium was the best available to maize whereas chromium the least.
PL
Badano wpływ dodatku materiałów, tj. komunalnego osadu ściekowego, popiołu paleniskowego i torfu oraz różnych dawek mieszanin popiołowo-osadowych i popiołowo-torfowych na całkowitą zawartość metali ciężkich (Cr, Zn, Pb, Cu, Cd, Ni) oraz ich frakcje. Oznaczono pięć frakcji metali ciężkich w glebie metodą Tessiera po zakończonym trzyletnim doświadczeniu wazonowym z kukurydzą jako rośliną testową. Zastosowanie do gleby mieszanin popiołowo-osadowych oraz popiołowo-torfowych spowodowało zwiększenie zawartości metali ciężkich w glebie, ale zawartość tych metali nie przekraczała standardów ustalonych dla gleb uprawnych. W doświadczeniu wazonowym z kukurydzą stwierdzono, że główną rolę w magazynowaniu Cr, Zn i Pb odegrała frakcja rezydualna, a Cu i Ni frakcja związana z materią organiczną, natomiast Cd frakcja wymienna i rezydualna. Mobilność metali ciężkich (suma pierwszych dwóch frakcji) w badanych mieszaninach popiołowo-osadowych i popiołowo-torfowych wprowadzonych do gleby, niezależnie od zastosowanego ekstrahenta była zróżnicowana i w przypadku Cr nie przekraczała 0,39 %, Zn – 20 %, Pb – 13%, Cu – 10 %, Cd – 69 %, Ni – 4 % zawartości ogólnych. Z badań wynika, że największą dostępnością dla kukurydzy odznaczał się kadm, a najmniejszą chrom.
EN
Ni - Sn alloys were electrodeposited from acidic chloride-sulphate solution in potentiostatic and galvanostatic conditions. Cyclic voltammetry and Hull cell were used for the selection of the appropriate deposition potentials and cathodic current densities, respectively. In the potentiostatic conditions (-1.0 - -1.2 V vs. Ag/AgCl) porous deposits (~7-10 wt% Ni) were obtained, while dense coatings (~15-34 wt% Ni) were produced in the galvanostatic conditions (0.5-1.5 A/dm2). In both cases, deposits consisted of β - Sn and Ni3Sn4 phases. Speciation of the bath was also calculated.
PL
Stopy Ni - Sn osadzano katodowo z kwaśnego roztworu chlorkowo-siarczanowego w warunkach potencjostatycznych i galwanostatycznych. Warunki elektrolizy wytypowano na podstawie pomiarów chronowoltamperometrycznych i testów w komórce Hulla. W warunkach potenjostatycznych (-1.0- -1.2 V wzgl. Ag/AgCl) otrzymano warstwy porowate (7-10%mas Ni), natomiast w warunkach galwanostatycznych (0.5-1.5 A/dm2) tworzyły się warstewki zwarte (15-34%mas Ni). We wszystkich przypadkach uzyskano dwufazowe osady katodowe zawierające (β-Sn i Ni3Sn4. Obliczono także rozkład form jonowych w stosowanej kąpieli.
PL
Przedmiotem niniejszej pracy było opisanie występowania form metali ciężkich w ekosystemie rzeki Utraty i określenie form mobilnych i biodostępności metali oraz określenie czynników, które wpływają na występujące formy. Wykazano, że w badanych wodach ilość i biodostępność metali ciężkich w toni wodnej i osadach dennych była zróżnicowana; duże różnice w zawartości metali ciężkich występowały w osadach, na wytypowanych stanowiskach. W pracy oceniono wpływ wskaźników jakości wody i osadów na rozdział metali między formy rozpuszczone i związane w fazie stałej (w zawiesinie i osadach). Czynnikami, które wpływały na występowanie metali w postaci biodostępnej były: zawartość jonów wapnia i magnezu w wodzie, alkaliczny odczyn, przewodnictwo elektrolityczne oraz twardość i zasadowość wody. Z wykorzystaniem analizy korelacyjnej, analizy czynników głównych i analizy skupień określono współwystępowanie analizowanych metali w elementach środowiska wodnego i na stanowiskach. Zastosowano model matematyczny PHREEQC2 do wyodrębnienia rozpuszczonych form metali w wodzie Utraty. W wodach rzeki obserwowano wysoki udział procentowy form mobilnych i ekotoksycznych cynku, kadmu i ołowiu. Miedź w wodzie występowała w 90% w postaci kompleksów hydroksylowych. Wykorzystano sekwencyjny schemat ekstrakcji wg Tessiera do wyznaczenia form występowania metali w osadach dennych. Badania wykazały duży udział metali w formach labilnych i biodostępnych. Dla potwierdzenia labilnego wiązania metali w osadach dennych zastosowano analizę pojedynczej ekstracji z wykorzystaniem różnych ekstrahentów. Ekstrakcja wodą, 1M roztworem MgCl2 i roztworami EDTA wykazała dużą mobilność metali zdeponowanych w osadach. Do oceny stopnia zanieczyszczenia osadów dennych Utraty wykorzystano wskaźniki geochemiczne (indeks geochemiczny i współczynnik wzbogacenia) oraz wskaźniki ekotoksyczności. Wskaźniki geochemiczne potwierdziły, że osady rzeki Utraty najsilniej zanieczyszczone były kadmem, słabiej ołowiem i miedzią, a najsłabiej cynkiem. Analiza jakości osadów pod względem kryteriów ekotoksykologicznych wykazała silne zanieczyszczenie kadmem i miedzią, a słabsze ołowiem i cynkiem.
EN
The aim of this study was to describe the occurrence of heavy metals forms in the Utrata river ecosystem and to determine the forms of mobility and bioavailability of metals, and to identify factors that affect the occurring forms. It was shown that the amount and bioavailability of heavy metals in sediments and in the tested water varied; large differences in the content of heavy metals occurred in the sediment at selected sites. The paper evaluated the redound quality of the water and sediments on metals separation between dissolved and bound forms in the solid phase (in particular matter and sediment). The factors which affected the presence of bioavailable form of metals were: the content of calcium and magnesium ions in water, pH, electrolytic conductivity and hardness. With the use of correlation analysis, principal component analysis and cluster analysis, the coexistence of analyzed metals in the aquatic environment and the positions was identified. With the use of mathematical model PHREEQC2, soluble forms of metals in Utrata’s water were isolated. A high percentage of mobile and eco-toxic forms of zinc, copper and lead were observed in the river water. 90% copper forms which occurred in the water were hydroxyl complexes forms. Tessier sequential extraction scheme was used to determine the form of the presence of metals in the sediments. Studies showed a large share of metals in labile and bioavailable forms. To confirm the labile binding of metals in sediments single speciation was performed using different extractants. Water extraction, 1M MgCl2 and EDTA solutions showed a high mobility of metals in deposited sediments. Geochemical indicators (geochemical index and enrichment factor) and indicators of ecotoxicity were used to assess the degree of contamination of Utrata bottom sediments. Geochemical indicators have shown that the Utrata river sediments were most contaminated with cadmium, less with lead and copper and the least with zinc. Analysis of sediments in terms of ecotoxicological criteria showed heavy contamination with cadmium and copper, and smaller with lead.
PL
Arsen jest toksycznym metaloidem, szeroko rozpowszechnionym w różnych systemach biologicznych i środowisku. Toksyczność arsenu zależy od jego formy chemicznej, jednak nieorganiczne formy specjacyjne arsenu są 100 razy bardziej toksyczne niż organiczne. W artykule przedstawiono przykłady zastosowania techniki łączonej LC-ICP-MS w analizie specjacyjnej arsenu w próbkach pochodzenia biologicznego, jak również procedur postępowania z tego typu próbkami.
EN
Arsenic is a toxic metalloid widely used in a variety of biological systems and the environment. Toxicity of arsenic depends on its chemical form, but the inorganic forms of arsenic speciation are 100 times more toxic as organic. The paper presents application examples of arsenic speciation analysis using hyphenated technique LC-ICP-MS in biological samples as well as procedures for dealing with this type of samples.
PL
Mangan jest pierwiastkiem bardzo rozpowszechnionym w skorupie ziemskiej, znajduje się w wielu minerałach, występując w postaci tlenków, węglanów i krzemianów. W warunkach naturalnych mangan jest oksyfilny i występuje najczęściej na trzech stopniach utlenienia: +2, +3, +4. Chemizm manganu i jego związków jest złożony i pozostaje w dużej mierze pod wpływem warunków pH-Eh. Mangan jest używany w przemyśle hutniczym, chemicznym, ceramicznym, włókienniczym i wielu innych. Mobilność i dostępność biologiczna metali śladowych, w tym manganu, zależą nie tylko od całkowitego stężenia, ale również od form fizykochemicznych, w których występują. U człowieka przewlekłe przedawkowanie może powodować tzw. manganizm, co z kolei może prowadzić do wielu chorób.
EN
Manganese is highly prevalent element in the earth’s crust, is found in many minerals, appearing in the form of oxides, carbonates and silicates. Under natural conditions, the manganese is oxyphilic and usually occurs in three oxidation states +2, +3, +4. The chemistry of manganese and its compounds is complex and remains largely under the influence of the pH-Eh. Manganese is used in metallurgy, chemical, ceramic, textile and many others. Mobility and bioavailability of trace metals including manganese depends not only on the total concentration, but also on the physicochemical form in which they occur. In humans, due to its chronic overdose can cause the so-called manganism which in turn can cause a variety of diseases.
first rewind previous Strona / 5 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.