Although many processes shaping the Polish capital's suburbs have more universal or even global dimensions, the sources of some phenomena can undoubtedly be found in historical factors and planning omissions, as well as in legislation that has not kept pace with evolving needs. Warsaw's neighbouring commune, Wiazowna, was selected for analysis as it is an interesting example of an area where suburbanization processes are evident. However, it should be emphasized that they are still in the initial phase. The authors of this paper conducted research, including a trial implementation of a Geographic Information System (GIS)-based management procedure, which could be used in the future as part of the planning process. The assumption is to introduce scientific University expert knowledge into the city's urban management process. The outcomes can be utilized by existing participants in the urbanization process and effectively support the activities of local self-government. The second element, the effectiveness of which was tested, is the choice of the focus areas as the desirable nodes of further spatial development. The conducted research has shown that to rationalize the development of Wiazowna and protect its values, investment areas should be strengthened so that they achieve nucleus status, initiating further development.
PL
Choć wiele procesów kształtujących przedmieścia stolicy Polski ma wymiar bardziej uniwersalny, a nawet globalny, źródeł niektórych zjawisk można z pewnością doszukiwać się w czynnikach historycznych i zaniechaniach planistycznych, a także w ustawodawstwie, które nie nadąża za zmieniającymi się potrzebami. Do analizy wybrano gminę Wiązowna, ponieważ stanowi ona interesujący przykład obszaru, na którym procesy suburbanizacji są widoczne, choć należy podkreślić, że wciąż znajdują się one w fazie początkowej. Autorzy niniejszego artykułu przeprowadzili badania, w tym próbne wdrożenie procedury zarządzania opartej na Systemie Informacji Geograficznej (GIS), która mogłaby być w przyszłości wykorzystywana w procesie planowania. Założeniem jest wprowadzenie naukowej wiedzy eksperckiej uczelni do procesu zarządzania miastem. Uzyskane rezultaty mogą być wykorzystane przez obecnych uczestników procesu planistycznego i efektywnie wspierać działania samorządu lokalnego. Drugim elementem, którego skuteczność została przetestowana, jest wybór obszarów koncentracji jako pożądanych węzłów dalszego rozwoju funkcjonalno-przestrzennego gminy. Przeprowadzone badania wykazały, że w celu racjonalizacji rozwoju Wiązowny i ochrony jej walorów należy wzmacniać tereny inwestycyjne tak, aby uzyskały status centrum inicjującego dalszy rozwój.
Suburbanizacja dużych miast niesie ze sobą wiele zagrożeń i negatywnych skutków dla strefy podmiejskiej. Poznań i przyległe do niego gminy są jednym z najlepiej zbadanych jej przykładów. Uważa się, że aglomeracja poznańska jest miejscem, gdzie procesy związane z migracją ludności, podmiotów gospodarczych i kapitału są szczególnie dynamiczne. Jednakże zjawisko to nie musi dotyczyć jedynie gmin ościennych Poznania, które tradycyjnie określane są jako peryferia. Pewne jego symptomy są zauważalne również w gminach położonych w dalszej odległości, które jednak pozostają w strefie oddziaływania miasta-rdzenia. Takim przykładem jest gmina Pobiedziska, położona we wschodniej części powiatu poznańskiego. W artykule wykazano, że typowe aspekty suburbanizacji są zauważalne w Pobiedziskach. Przedstawiono przykłady ich negatywnego wpływu na ład przestrzenny przede wszystkim w miejscach, gdzie zabudowa kreowana jest na podstawie decyzji administracyjnych. Jednocześnie wskazano na dobre praktyki – zwiększanie pokrycia miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego czy ochronę planami terenów rolnych i leśnych cennych przyrodniczo oraz pozytywne skutki ich wdrażania.
EN
Suburbanization of large cities brings with it many risks and negative consequences for suburban zone. Poznań and its adjacent municipialities are one of the best studied examples of it. It is believed that the Poznań agglomeration is a place where the processes associated with the migration of population, businesses and capital are particularly dynamic. However, this phenomenon does not necessarily apply only to the neighboring municipalities of Poznań, which are traditionally referred to as the periphery. Some of its symptoms are also noticeable in communes located farther away, but which remain within the sphere of influence of the core city. Sucha n example is Pobiedziska. The article shows that typical apsects of suburbanizaion are noticeable in Pobiedziska. Article shows examples of its negative impact on spatial order in places where development is based on administrative decisions. At the same time, good practices were pointed out. Increasing the coverage of local spatial development plans, or the protection of agricultural and forest land plans and the positive effects of their implementation.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł omawia zagadnienie „osiedli łanowych” w podmiejskich rejonach Polski z wyszczególnieniem Krakowa i Warszawy. Powstałe na wąskich działkach porolnych osiedla przyczyniają się do suburbanizacji, kongestii drogowej i szkodzą środowisku oraz społeczeństwu. Badanie ankietowe wykazało, że mimo niższych cen i pragnienia własnego domu z ogrodem, mieszkańcy borykają się z problemami infrastrukturalnymi i ograniczonym dostępem do usług, co obniża jakość ich życia.
EN
The article discusses the issue of “field estates” in suburban areas of Poland, with particular emphasis on Kraków and Warsaw. Settlements built on narrow former agricultural plots contribute to suburbanization, road congestion and harm the environment and society. The survey showed that despite lower prices and the desire for their own house with a garden, residents struggle with infrastructure problems and limited access to services, which reduces their quality of life.
The following article analyzes the diversity of residential development forms in the suburban areas of Szczecin, considering the rising prices of real estate land. The author discusses how changes in the real estate market influence the shaping of various types of development, such as single-family homes, small-scale developer projects, and multi-family housing. It is highlighted that the increase in land prices forces developers and residents to seek more compact and economical solutions. This phenomenon leads to a densification of development and shifts in the spatial structure of suburban zones, which are gaining importance as an alternative to the more expensive and crowded city center.
PL
Poniższy artykuł analizuje różnorodność form zabudowy na terenach podmiejskich Szczecina biorąc pod uwagę rosnące ceny nieruchomości gruntowych. Autorka omawia w jaki sposób zmiany na rynku nieruchomości wpływają na kształtowanie się różnych typów zabudowy takich jak domy jednorodzinne, małe inwestycje deweloperskie oraz zabudowa wielorodzinna. Wskazuje, że wzrost cen gruntów zmusza deweloperów i mieszkańców do poszukiwania bardziej kom paktowych, ekonomicznych rozwiązań. Zjawisko to prowadzi do intensyfikacji zabudowy oraz zmian w strukturze przestrzennej stref podmiejskich, które zyskują na znaczeniu jako alternatywa dla droższego i bardziej zatłoczonego centrum miasta.
Opracowanie wpisuje się w dyskusję nad procesami urbanizacji w strefie podmiejskiej dużych miast. Celem artykułu jest ukazanie przemian przestrzennych na styku małej wsi i dużego ośrodka o funkcji subregionalnej. Przedmiotem analizy są etapy rozwoju nowego budownictwa mieszkaniowego i jego rozmieszczenie. Zakres pracy obejmuje niewielką wieś Biała w gminie Kłobuck w północnej części województwa śląskiego. Wyniki badań ukazują istotne przemiany krajobrazu w mikroskali w bezpośrednim zapleczu Częstochowy. We wsi Biała w okresie dwudziestu ośmiu lat powstało ponad 100 nowych domów, co znacznie przyczyniło się do wzrostu i zmian struktury budownictwa jednorodzinnego. Jego lokalizacja podlegała różnym etapom rozwoju. W pierwszej fazie obiekty powstawały przy głównych ulicach, a następnie rozprzestrzeniały się na drogi wewnętrzne. W przyszłości należy spodziewać się dalszych zmian przestrzennych i zdynamizowania procesów na tym obszarze, gdyż gmina nie prowadzi polityki ograniczającej rozwój tego typu zabudowy. Główne czynniki suburbanizacji to położenie w strefie oddziaływania dużego miasta, które bezpośrednio graniczy z badaną wsią oraz korzystne położenie drogowe w pobliżu ważnego węzła autostrady.
EN
This paper contributes to the discussion on urbanization processes in the suburban zone of large cities. Its aim is to present spatial transformations at the intersection of a small village and a large subregional center. The analysis focuses on the development stages and distribution of new residential buildings. The scope of the study includes the small village of Biala in Klobuck municipality, located in the northern part of the Silesian Voivodeship. The results show significant micro-scale transformations in the landscape in the immediate vicinity of Czestochowa. In Biala village, over 100 new houses have been built over the course of twenty-eight years, which has significantly contributed to the growth and changes in the structure of single-family housing. There have been several stages of development. In the initial phase, buildings were erected along the main streets, and they later spread to internal roads. In the future, further spatial changes and the intensification of processes in this area are expected, as the municipality has no policy restricting this type of development. The main factors driving suburbanization are Biala’s location within the zone of influence of a large city, which directly borders it, and the village’s favorable position on the road network near an important highway junction.
At present, an intensive increase in housing development in suburban areas can be observed - both private, single-family developments and projects in the form of single- and multi-family housing complexes carried out by companies specialising in this field. These projects, known as developer-built projects, have already become a permanent part of the landscape of Polish suburbs. Spatial and demographic analyses of the rural municipalities of the Kraków Metropolitan Area (KMA) presented in this paper indicate the largest concentrations of this type of development. Moreover, they make it possible to indicate certain directions in which these trends are heading, the pace of their changes and their interrelationships. These analyses may provide guidance to project sponsors, local authorities, or legislators on what measures to take to prevent, as far as possible, any negative effects that may be caused by uncontrolled development or spatial, urban, and architectural chaos.
PL
Współcześnie obserwuje się intensywny przyrost zabudowy mieszkaniowej na obszarach podmiejskich - jest to zarówno zabudowa prywatna, jednorodzinna, jak również inwestycje w formie zespołów zabudowy jednoi wielorodzinnej realizowane przez wyspecjalizowane w tym przedsiębiorstwa. Wydawać by się mogło, że inwestycje te, zwane deweloperskimi, już na stałe wpisały się w krajobraz polskich przedmieść. Zawarte w niniejszym artykule analizy przestrzenne i demograficzne gmin wiejskich Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego (KOM) wskazują na największe skupiska takiego rodzaju zabudowy. Ponadto pozwalają wskazać pewne kierunki, w jakich zmierzają owe tendencje, tempo ich zmian oraz wzajemne powiązania. Dla inwestorów, włodarzy czy ustawodawców mogą one stanowić wskazówkę, jakiego rodzaju podjąć działania, by w możliwie największym stopniu zapobiec ewentualnym negatywnym skutkom, jakie może pociągnąć za sobą zjawisko niekontrolowanego rozrostu zabudowy czy chaosu przestrzennego, urbanistycznego i architektonicznego.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł dotyczy problematyki suburbanizacji, jej konsekwencji oraz postrzegania jej przez osobyz różnych grup społecznych. Na podstawie literatury przedmiotu, badań in situ oraz sondaży internetowychpoddano analizie wpływ pochodzenia, wieku i innych czynników na postrzeganie urbanizacjiprzedmieść. Pozwoliło to na ustalenie możliwych płaszczyzn, na które należy zwrócić uwagę przy rozwojuobszarów podmiejskich.
EN
The article deals with the issue of suburbanization, its consequences and the perceptions of people from different social groups. On the basis of the literature on the subject, in situ research and Internet surveys, the influence of origin, age and other factors on the perception of suburbanization was analyzed. This made it possible to identify possible areas to pay attention to in suburban development.
The article investigates the ongoing urbanization processes at suburban zone's in Poland. Due to the weak spatial planning system and the lack of legal restrictions inhibiting the expansion of urbanized areas only in the last 15 years their surface per capita in Poland has increased by approx. 20% (according to the Central Statistical Office of Poland). The spatial policy of polish cities needs to cope with the process of excessive dispersion of development. According to the strong position of private properties owners in Poland, there can be seen the weakness of urban planning, which in fact is unable to use well known planning tools, like re-parceling or other types of urban planning regulations. The paper shows characterization of urbanization processes on examples of few Polish cities.
PL
Artykuł śledzi zachodzące procesy urbanizacyjne w strefach podmiejskich w Polsce. Ze względu na słaby system planowania przestrzennego i brak ograniczeń prawnych hamujących ekspansję obszarów zurbanizowanych tylko w ciągu ostatnich 15 lat ich powierzchnia na mieszkańca w Polsce wzrosła o ok. 20% (GUS). Polityka przestrzenna polskich miast musi sprostać procesowi nadmiernego rozproszenia zabudowy. W związku z silną pozycją właścicieli prywatnych nieruchomości w Polsce widać słabość urbanistyki, która w rzeczywistości nie potrafi wykorzystać dobrze znanych narzędzi planistycznych, takich jak scalanie czy innego rodzaju regulacje urbanistyczne. Artykuł przedstawia charakterystykę procesów urbanizacyjnych na przykładzie kilku polskich miast.
W artykule przedstawiono zasady funkcjonowania systemu Poznańskiej Kolei Metropolitalnej (PKM) jako alternatywy dla zwiększającego się udziału transportu samochodowego w Aglomeracji Poznańskiej. Jedną z zasadniczych przyczyn utworzenia PKM jest problem suburbanizacji, który spowodował przeprowadzkę do przyległych gmin dużej liczby mieszkańców miasta Poznania, którym należy zapewnić sprawny dojazd do Poznania. Z przeprowadzonych badań wynika, że najlepszym rozwiązaniem problemu jest zapewnienie szybkich i cyklicznych połączeń kolejowych, szczególnie dla codziennych przemieszczeń mieszkańców do pracy i szkół. Ponadto w treści wskazano, że uruchomienie PKM stanowi atrakcyjną ekonomicznie alternatywę dla rozbudowy sieci dróg samochodowych, niezbędnej w razie kontynuacji dotychczasowych tendencji transportowych.
EN
The article presents the principles of functioning of the Poznań Metropolitan Railway (PKM) system as an alternative to the increasing share of car transport in the Poznań Agglomeration. One of the main reasons for the creation of PKM is the problem of suburbanisation, which caused a large number of inhabitants of the city of Poznań to move to the adjacent communes, who need to be provided with efficient access to Poznań. The conducted research shows that the best solution to the problem is to provide fast and cyclical railway connections, especially for daily movements of residents to work and schools. In addition, the content indicates that the launch of PKM is an economically attractive alternative to the expansion of the road network, necessary in the event of continuation of the current transport trends.
This paper discusses the security and safety of the polycentric functio-spatial structure of the city in the context of a pandemic. The research hypothesis is as follows: will the fear of the epidemic affect the manner of planning polycentric structures, reinforce local service concentrations and restore the commercial role of the city street? This paper presents a new outlook on urban security. Local service polycentricism is of particular significance. The problem was investigated based on original analyses of polycentricism and a definition that points to levels of understanding the notion of the centre while accounting for current theories and trends. The study discusses differences in the perception of polycentricism over time. On the example of the history of Cracow’s development, the author analysed factors that affect polycentricism, such as: political decisions, suburbanisation and transport-related behaviour patterns.
PL
W artykule poruszona została problematyka bezpieczeństwa policentrycznej struktury funkcjonalno-przestrzennej miasta w kontekście pandemii. Autorzy artykułu zastanawiają się, czy poczucie zagrożenia epidemicznego wpłynie na sposób planowania policentrycznej struktury, wzmocni lokalne koncentracje usługowe i przywróci handlową rolę ulicy miejskiej. Artykuł prezentuje nowe spojrzenie na bezpieczeństwo urbanistyczne. Szczególne znaczenie ma usługowa policentryczność lokalna. Problem wyjaśniony został w oparciu o autorskie analizy policentryczności i definicję wskazującą poziomy rozumienia centrum z uwzględnieniem bieżących teorii i trendów. Policentryzm w zależności od skali - czy to regionalnej, czy to urbanistycznej - postrzegany jest odmiennie. Jego percepcja podlega też zmianie wraz z upływem czasu (na przestrzeni dekad, czy wieków). Struktura funkcjonalno-przestrzenna miasta zależna jest od prowadzonej polityki oraz od wolnorynkowych zjawisk i wzorców zachowań (globalnych i lokalnych). Ponadto w zależności od skali spojrzenia ten sam układ osadniczy może być interpretowany monocentrycznie lub policentrycznie. Wewnętrznie policentryczna aglomeracja złożona z jednego miasta-rdzenia będzie układem monocentrycznym w ujęciu regionalnym - w przeciwieństwie do policentrycznej konurbacji. Percepcja policentryzmu może ulec zmianie również wraz z upływem czasu i rozwojem przestrzenno-funkcjonalnym miasta. W niniejszym artykule rozważania prowadzone są na bazie obserwacji demograficznej eksplozji i urbanizacji, a następnie suburbanizacji i zmian struktury funkcjonalno-przestrzennej miasta Krakowa
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przebadano korelacje demograficzno-przestrzenne, uwzględniając relację pomiędzy dostępnością pracy a zmianami w zakresie zamieszkania. Zmiany migracyjne zachodzące na terenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii mają znaczny wpływ na jakość życia mieszkańców. Wykazano, że możliwość pozyskania pracy w centrum Metropolii nie ma bezpośredniego wpływu na zamieszkiwanie na tym samym obszarze.
EN
The article examines demographic and spatial correlations, taking into account the relationship between the availability of work and changes in the area of residence. Migration changes taking place in the Metropolis GZM have a significant impact on the quality of life of the inhabitants. It has been shown that finding a job in the center of the Metropolis has no direct impact on living in the same area.
Narastający problem urban sprawl, czyli rozlewanie się miast, dotykający przede wszystkim duże miasta, jest coraz bardziej zauważalny nie tylko w Polsce, ale ogólnie na świecie. Proces ten przyczynia się w dużej mierze do kongestii ruchu, czyli zatłoczenia miast, a tym samym powoduje coraz więcej trudności dla użytkowników. Urban sprawl sprawia, że życie w mieście i poruszanie się w nim stają się uciążliwe, napędzając jeszcze bardziej ucieczkę z miast, co powoduje dalsze postępowanie tego zjawiska. Artykuł przedstawia praktyczne działania równoważenia transportu miejskiego. Rozgraniczono je na działania zniechęcające – powodujące odstąpienie od używania aut osobowych – oraz na sposoby usprawniające korzystanie z transportu publicznego. Przeanalizowano sposoby reagowania w obszarze transportu miejskiego na terenie Wrocławia, w niektórych przypadkach porównano z działaniami podejmowanymi w innych miastach.
EN
The growing problem of urban sprawl, affecting mainly large cities, is becoming more and more noticeable not only in Poland but also globally. This process is a major cause of traffic congestion, i.e. urban crowding, and thus causes more and more difficulties for its users. Urban sprawl makes living in the city and moving around in it burdensome, driving even more to escape from the city, which in turn causes further urban sprawl processes. The article presents measures of balancing urban transport. They are categorized as disincentives – resulting in abandoning the use of passenger cars and ways to improve the use of public transport. Response methods in the area of urban transport in Wrocław have been analyzed, and in some cases compared with actions taken in other cities.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The city life cycle is an issue that can be considered from many perspectives. Klaassen’s period cycle is the basic model of city life: urbanisation– suburbanisation–deurbanisation reurbanisation. In each of these periods, cities develop by, building and transforming their structures. This article presents various approaches to shaping new urban spaces using the city of Rzeszów as an example. In the city’s history, three periods are distinguished during which structures referred to as the ‘new town’ were created in the 16ᵗʰ and 20ᵗʰ centuries and continue to be created now. After analysing the site‑forming processes, the most important features of new-town urban systems are compared.
The existence of many field estates, despite their apparent order, from the landscape point of view is chaotic, incoherent and inefficient in terms of communication. The article attempts to create a typology of the most characteristic layouts of housing estates and to indicate the main factors influencing the formation of building complexes. The subject of the study is the analysis of the specificity of the spatial development of suburban zones in three cities: Rzeszów, Poznań and Warsaw. The aim of the analysis is to show the similarities and differences in selected areas. The implementation effect is the recognition of the nature of the buildings spreading outside the city’s territory. Determining the typology of buildings that can be located in specific areas may also help in practice of issuing decisions on development conditions. The catalogue of possible solutions, together with the analysis of the produced communication systems, will allow to forecast the spatial shape of future investments and, consequently, to optimize the provisions limiting pathological solutions.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The unsusual rise in the land surface temperature is playing a vital role toward the rapid and intense changes in global climate. Occurrence of certain land use land cover and alternative changes in them is the prime cause of bringing extreme changes in temperature. In this research, using 30-year long time series (1988–2018) data from Landsat satellites for understanding relation of mean temperature with the two largest and main controlling land use classes (vegetation and built-up) in a rapidly urbanizing district, Lahore. For this purpose, multivariate statistical approaches of scatter plot and correlation coefcient were employed. Temperatures, vegetative and built-up areas were derived using a combination of diferent spatiotemporal tools in a specifcally designed model. Critical analysis suggests breaking up of investigation timeline in two portions based on changing trend. A 23-year period from 1989 to 2011 (Temporal Window-1) and a 6-year period from 2013 to 2018 (Temporal Window-2) were tested separately for the same arguments. Vegetative area showed an increase throughout the temporal window-1 and then a rapid decrease from 2013 to 2018, while built-up area and mean temperature presented an ever-increasing trend during both temporal windows but with much higher rates in second window. Correlation of tempera ture with the both the investigated thermal controls has found getting strong in Temporal Window-2 showing that relation of these landcover areas with temeperature is not linear and severity is increasing with time. Moreover, temperature is found to be strongly dependent upon changes in built-up areas than that of vegetative areas. So, an increase in built-up area has much more devastating efects over the temperature rather than decrease in vegetative area. It was concluded that Lahore district is contributing in global warming more rapidly than it had ever done before.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Rozlewanie się miast powoduje pogorszenie jakości zamieszkania, utrudnia dostęp służb ratowniczych, a także wpływa na zanieczyszczenie środowiska. Osiedla podmiejskie rozwijają się chaotycznie i pochłaniają ogromne obszary, co przekłada się na jakość infrastruktury. Brak sieci wodociągowej i kanalizacyjnej oznacza indywidualne ujęcia wody i zbiorniki szczelne, często nielegalnie zamieniane na przydomowe oczyszczalnie ścieków. Brak sieci gazowej i ciepłowniczej oznacza korzystanie z paliw stałych i ciekłych, a w praktyce smog. Obraz dopełnia długotrwałe czekanie w korku. Rozlewanie się miast ma zatem bezpośredni wpływ na aspekty zdrowotne. W tym kontekście badanie skoncentrowane jest na stworzeniu modelu analitycznego, którego zastosowanie pozwala określać parametry warunkujące tempo rozwoju, a przez to wspomagać proces planowania przestrzennego. Badania przeprowadzono na wybranych terenach mieszkaniowych objętych planami miejscowymi w granicach aglomeracji poznańskiej.
EN
Urban sprawl causes a deterioration in the quality of housing, hinders access to emergency services, and also influences the environmental pollution. Suburban development is chaotic and absorbs huge areas. In turn, it leads to the low quality of infrastructure. Lack of water supply and sewage treatment results in individual water intakes and septic tanks, often illegally turned into individual sewage treatment plants. Lack of gas and heating network causes the usage of solid and liquid fuels, and in practice smog emission. The picture is completed with traffic jams. Therefore, urban sprawl has also a direct impact on the public health issues. In this context, the research is focused on establishing a regression model. Its application will allow to determine the parameters indicating the future development. This model can be used as the spatial planning supporting. The study was conducted in selected residential areas covered by local spatial development plans according to within the Poznan urban agglomeration out of city area.
Unlike previous years, the changes that took place in housing complexes at the beginning of the 21st century include functional and spatial unification and an excessive increase in road traffic. Another problem is the lack of publicly available recreational areas and access to services in the immediate vicinity. After analyzing many housing complexes, those on the outskirts and suburban area were selected for research.
PL
Zmiany jakie zachodzą w zespołach mieszkaniowych na początku XXI wieku w odróżnieniu od lat wcześniejszych, to w szczególności unifikacja funkcjonalno-przestrzenna oraz nadmierny wzrost ruchu kołowego. Problemem jest również brak ogólnodostępnych terenów rekreacyjnych i dostępu do usług w znajdujących się w najbliższym otoczeniu. Po analizie wielu zespołów zabudowy mieszkaniowej, do badań wybrano te, które znajdują się na obrzeżach i strefie podmiejskiej.
This paper aimed to access the changes that appeared between 2009 and 2018 in the context of progress in the spatial planning process at the local planning level. The study also attempts to classify communes in the metropolitan area due to the diversification of the degree of implementation in the spatial planning process. The research was conducted on the example of Poznań Metropolitan Area (PMA), which covers 45 communes. The analysis was based on data from the Local Data Bank of Statistics, Poland. The communes in PMA were classified into 12 groups. The most numerous group (almost half of the analysed units) are communes with small coverage of local spatial development plans and very low dynamics of issuing of decisions on building conditions. These are communes where the urbanisation pressure, due to the distance from Poznań, is lower than in the administrative units located near or in the immediate vicinity of Poznań.
PL
Celem artykułu była ocena dynamiki procesów planistycznych na poziomie lokalnym w latach 2009-2018. W opracowaniu podjęto również próbę sklasyfikowania gmin w obszarze metropolitalnym ze względu na zróżnicowanie stopnia postępujących procesów planistycznych. Badania przeprowadzono na przykładzie Poznańskiego Obszaru Metropolitalnego (POM), który obejmuje 45 gmin. Analiza została oparta na danych Banku Danych Lokalnych GUS. W wyniku przeprowadzonych analiz gminy w POM zostały podzielone na 12 grup. Najliczniejszą grupę (obejmującą prawie połowę analizowanych jednostek administracyjnych) stanowią gminy o niewielkim pokryciu miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i bardzo niskiej intensywności wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Są to gminy, w których presja urbanizacyjna ze względu na odległość od Poznania, jest mniejsza niż w jednostkach administracyjnych położonych blisko lub w bezpośrednim sąsiedztwie Poznania.
W oparciu o założenia Ebenezera Howarda dotyczące projektowania nowej wizji miast w formie miast-ogrodów w Szczecinie na początku XX wieku powstały kameralne osiedla mieszkaniowe na niegdysiejszych obrzeżach miasta. Dziś, po około 100 latach od ich utworzenia, dzielnice te są integralną częścią tkanki miejskiej. Ich willowy charakter, dojrzała zieleń i bliskość centrum miasta powodują, że są one najbardziej pożądanymi miejscami do zamieszkania. W zestawieniu z intensywnym rozwojem mieszkalnych suburbiów Szczecina obserwujemy liczne różnice, które pozwolą nam zrozumieć fenomen ponad stuletnich dzielnic, a zarazem będą stanowiły wytyczne do planowania i uniknięcia ponownych błędów w zagospodarowaniu przedmieść miasta.
EN
Based on Ebenezer Howard's assumptions regarding the design of a new vision of cities in the form of garden cities, at the beginning of the 20th century, intimate housing estates were built in Szczecin on the former suburbs of the city. Today, about 100 years after their creation, these districts are an integral part of the urban area. Their villa character, mature greenery and proximity to the city center make them the most desirable places to live. Nowadays, in comparison with the intensive development of residential suburbs of Szczecin, we observe many differences that will allow us to understand the phenomenon of over a hundred-year-old districts and at the same time will be guidelines for planning and avoiding repeated mistakes in the development of the city's suburbs.
The article discusses selected functional and spatial issues related to suburbanization process. Above-mentioned processes are studied during socio-economic transformation of Poland. The development of local self-governments and civil society, as well as an introduction of market economy to economic processes, contributed, inter alia, to the transformation of rural communes bordering on a large city. Selected social and spatial phenomena concerning the transformation of housing functions both in a city and in rural areas were analysed. The functional and spatial structure of housing areas in communes is characterized by a predominance of single-family housing areas influencing changes in the rural landscape. The urbanization of rural communes bordering a central city is connected, inter alia, with the migration of people to their areas. Above processes occurring in rural communes take place in the ecological, economic and social context.
PL
Artykuł omawia wybrane zagadnienia funkcjonalno-przestrzenne dotyczące procesu suburbanizacji. Procesy badane są w okresie transformacji społeczno-gospodarczej Polski. Rozwój samorządności lokalnej i społeczeństwa obywatelskiego oraz urynkowienie procesów gospodarczych przyczyniły się między innymi do przekształcania terenów gmin wiejskich graniczących z dużymi miastami. Analizowano wybrane zjawiska społeczne oraz przestrzenne dotyczące funkcji mieszkaniowych zarówno w mieście, jak i na terenach wiejskich. Struktura funkcjonalna, a także przestrzenna obszarów mieszkaniowych gmin charakteryzuje się przewagą terenów zabudowy jednorodzinnej wpływających na zmiany krajobrazu wiejskiego. Urbanizacja gmin wiejskich graniczących z miastem centralnym jest powiązana między innymi z migracją ludności na ich tereny. Procesy występujące na terenach gmin wiejskich zachodzą w kontekście ekologicznym, ekonomicznym i społecznym.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.