Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Możliwości rozwoju kolei metropolitalnej w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii

Pająk M., Soczówka A.

TTS Technika Transportu Szynowego

|

2018

|

R. 25, nr 6

36--43

PL

Pierwsze koncepcje budowy szybkiej kolei na obszarze obecnej Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii pojawiły się jeszcze w latach 70. XX wieku. Zaprojektowana w kolejnej dekadzie Kolej Ruchu Regionalnego miała zastąpić mieszkańcom metro. Konsekwencją przemian społeczno-gospodarczych po 1989 roku był regres kolei, wiele linii zamknięto, a na pozostałych znacznie spadły przewozy pasażerskie. Próbą nowego spojrzenia na kolej była niedopracowana, zrealizowana jedynie częściowo, koncepcja szybkiej kolei na trasie Tychy–Katowice–Sosnowiec. Do pomysłów wzmocnienia roli kolei w systemie transportowym powrócono wraz z utworzeniem na mocy ustawy Górnośląsko- -Zagłębiowskiej Metropolii i dostępnością dodatkowych środków na transport publiczny. Celem artykułu jest ocena możliwości technicznych oraz szacunek potencjalnych kosztów realizacji projektu kolei metropolitalnej. Szczególną uwagę zwrócono na: uwarunkowania tworzenia kolejowego rozkładu jazdy, ograniczenia infrastrukturalne oraz możliwości zwiększenia przepustowości linii objętych projektem oraz na warunki integracji z komunikacją miejską.

EN

First concepts of the fast railway connection construction in the area of the current Upper Silesian-Zagłębie Metropolis appeared in the 1970s. Designed in the next decade Regional Railway was supposed to replace metro to local residents. A consequence of socio-economic changes after 1989 was railways regression, many lines were closed, and on the remaining ones passenger transport volumes significantly decreased. The attempt to look at railways at a different perspective by creating a fast connection & nbsp; Tychy–Katowice–Sosnowiec was underdeveloped and implemented only partially. The idea to strengthen the role of railway in the transport system & nbsp;have then returned together with creating an Upper-Silesian Metropolis and due to the availability of additional funds for public transport. The purpose of this article is to assess technical capabilities and estimate the potential costs of a metropolitan railway project. Particular attention was given to: timetable planning conditions, & nbsp; infrastructural limitations and the possibility of increasing lines capacity as well as integration with city transport.

2

Wpływ składu gatunkowego drzewostanów na cechy jakościowe próchnicy glebowej tworzącej się na zrekultywowanym wyrobisku popiaskowym

Woś B., Pietrzykowski M., Pająk M.

Quarterly of Environmental Engineering and Design

|

2018

|

Vol. 169 (49)

71--79

PL

W pracy omówiono wpływ składu gatunkowego drzewostanów na cechy jakościowe próchnicy glebowej tworzącej się na zrekultywowanym i zalesionym wyrobisku popiaskowym KP Szczakowa. Skład frakcyjny i właściwości optyczne badano na próbkach pobranych z wierzchnich poziomów inicjalnych gleb (0-5 cm) w litych drzewostanach: sosny zwyczajnej, modrzewia europejskiego, brzozy brodawkowatej i olszy czarnej. Badane próchnice charakteryzowały się przewagą węgla kwasów fulwowych (CKf) w stosunku do węgla kwasów huminowych (CKh) w składzie frakcyjnym puli węgla związanego (Cog) oraz stosunkowo niskim stosunkiem ekstynkcji kwasów huminowych (E465/E665). Czynnik gatunku zadziałał na właściwości próchnicy glebowej najsilniej w przypadku olszy czarnej. Gleby pod olszą charakteryzowały się większą zawartością węgla organicznego ogółem (Corg) i węgla związanego z kwasami huminowymi i fulwowymi (CKh+CKf) w porównaniu do pozostałych gatunków drzew. Potwierdza to duże zdolności fitomelioracyjne i przydatność do rekultywacji olszy czarnej.

EN

The paper presents influence of tree species composition on qualitative properties of humus in soil developed on reclaimed and afforested sand mine excavation KP Szczakowa. Fractional composition and optical properties were determined on 16 samples collected from top soil layer (0-5 cm) under different species: pure stands of Scots pine, European larch, common birch and black alder. The examined humus were generally characterized by predominance of fulvic acids (CKf) in relation to humic acids (CKh) and relatively low optical density of humic acid (E465/E665). Black alder in comparison to other species, most significantly modified the properties of soil humus. Soil under alder were characterized higher content of soil organic carbon (SOC) and carbon associated with humic and fulvic acid (CKh+CKf). The results confirm high phytomeliorative effect and usefulness of black alder to reclamation.

3

Analysis of changes in traffic rules and assessment of their impact on road traffic safety

Muślewski Ł., Landowski B., Pająk M., Sójka M.

Journal of KONES

|

2018

|

Vol. 25, No. 4

299--308

EN

Road safety is an important social issue. Hence, changes in road traffic rules have a large influence on travel safety improvement. One of the major issues to be addressed is the speed limit of motor vehicles and radar speed measurements. Moreover, road traffic rules impose the obligation to wear safety belts during driving, carrying children in car safety seats and they put a ban on drink driving as well as driving under the influence of other intoxicating substances that have a negative influence on the driver’s physical condition and driving skills. This study analyses changes in traffic rules and provides assessment of the way they affect road traffic safety in Poland. The study presents an analysis of the issues connected with road vehicle operation and safety of the passengers including: wearing safety seat belts, use of children car safety seats, vehicle lighting, speed limit. Such issues as the proposed changes in breathalyzer use and implementation of safety systems to provide road users with safety have been addressed.

4

Badania betonu zbrojonego włóknami ze zużytych opon samochodowych

Pająk M.

Inżynieria i Budownictwo

|

2018

|

R. 74, nr 5

267--270

PL

Przedstawiono problem wtórnego wykorzystania włókien stalowych z recyklingu opon samochodowych do zbrojenia betonu. Obawa przed stosowaniem kordu stalowego jest związana z jego charakterystyką geometryczną. Podano wyniki badań, które dowodzą, że ten rodzaj włókien może być zastosowany w celu poprawy posprężystych właściwości.

EN

The paper deals with the problem of the secondary management of steel fibers from end-of-life tires as a reinforcement of concrete. Fear of using steel cord is mainly connected with their geometrical characteristics. The presented research proved that this kind of fibers can be used for improving post-peak mechanical parameters of concrete.

5

Application of fibers from end-of-life tires as a self-compacting concrete reinforcement - an experimental study

Pająk M.

Architecture Civil Engineering Environment

|

2018

|

Vol. 11, no. 1

105--113

EN

Concrete reinforced with various types of fibers is increasingly used construction material. The currently applied steel fibers are characterized by various geometrical parameters and are produced specially for this purpose. The paper deals with application of steel fibers coming from end-of-life tires (RSF) in self-compacting concrete. The geometry of RSF with small diameter, variable length and their curved longitudinal shape causes doubts in their effectiveness in the concrete mix in comparison to industrial fibers. To clarify the real influence of RSF on mechanical properties of self-compacting concrete (SCC) the compression and flexural tests were evaluated. The high amounts of RSF equal to 1% and 1.5% were choosen. As expected, RSF slightly influenced the compressive strength of SCC. The results from the four-point flexural tensile tests demonstrate that the RSF fibers were not only a material that improves the ductility of brittle SCC matrix but also were uniformly distributed in the matrix. The high amounts of RSF truly decreased the rheological parameters of SCC, what was tested in slump flow and L-box test, however, did not have a negative influence on the homogeneity of the mix. Concluding, the fibers from end-of-life tires were fibers that can be successfully used as a randomly distributed reinforcement of selfcompacting concrete.

PL

Beton zbrojony różnego rodzaju włóknami jest coraz chętniej stosowanym materiałem konstrukcyjnym. Obecnie stosowane stalowe zbrojenie rozproszone stanowią specjalnie w tym celu wytwarzane włókna o przeróżnej geometrii. Artykuł dotyczy możliwości zastosowania włókien stalowych pochodzących ze zużytych opon (RSF) do zbrojenia betonu samozagęszczalnego. Geometria RSF z ich małą średnicą, zmienną długością i zakrzywionym podłużnym kształtem powoduje powątpiewanie w ich skuteczność w mieszance betonowej w porównaniu z włóknami przemysłowymi. W celu określenia prawdziwego wpływu RSF na właściwości mechaniczne SCC wykonano testy ściskania i zginania. Zastosowano duże zawartości objętościowe RSF wynoszące 1.0% i 1.5%. Zgodnie z oczekiwaniami, odnotowano niewielki wpływ RSF na wytrzymałość betonu samozagęszczalnego na ściskanie. Wyniki uzyskane w badaniach czteropunktowego zginania wykazały, że włókna RSF są nie tylko materiałem, który poprawia plastyczność kruchej matrycy SCC, ale również są równomiernie rozmieszczone w matrycy. Zaaplikowanie wysokich zawartości objętościowych włókien istotnie zredukowały parametry reologiczne SCC, które były badane w teście rozpływu i L-box, jednakże nie spowodowały negatywnego wpływu na homogeniczność mieszanki. Podsumowując można stwierdzić, że włókna pochodzące z recyklingu opon są materiałem, który z powodzeniem może być stosowany jako zbrojenie rozproszone w betonie samozagęszczalnym.

6

Synchronizacja linii tramwajowych na przykładzie Zagłębia Dąbrowskiego

Pająk M., Soczówka A.

Transport Miejski i Regionalny

|

2017

|

nr 6

25--32

PL

Problem synchronizacji linii tramwajowej omówiono na przykładzie Zagłębia Dąbrowskiego, wschodniej części sieci łączącej 13 miast konurbacji katowickiej. Na tej części sieci linie kursują z różnymi modułami częstotliwości, co uniemożliwia dobrą koordynację. Dodatkową barierę stanowią odcinki jednotorowe z mijankami. Artykuł zawiera uproszczoną metodykę postępowania przy ocenie możliwości i kosztów remarszrutyzacji sieci tramwajowych. Opisane w nim zostały podstawowe zasady synchronizacji linii. W oparciu o przedstawioną metodykę przygotowano projekt nowej synchronizacji linii – odpowiedź na pytanie: czy dla tej części sieci korzystniejszy jest wariant modułów 15- i 20-minutowych, czy też jest możliwość techniczna i finansowa wprowadzenia w godzinach szczytu modułów 10-minutowych? Uwzględniając bariery infrastrukturalne, dla obydwu wariantów przeanalizowano: poziom i jakość oferty na głównych ciągach komunikacyjnych, wielkość pracy eksploatacyjnej w ujęciu tygodniowym, zapotrzebowanie na tabor i czas pracy kierujących oraz szacunkowe koszty reformy w podziale na jednostki administracyjne. Przedstawiono również tabele koordynacji linii w modułach 10-, 15- i 20-minutowych. Badania wykazały, że wprowadzenie w Zagłębiu Dąbrowskim jednolitych, przyjaznych pasażerowi częstotliwości kursowania tramwajów nie jest możliwe bez dodatkowych inwestycji infrastrukturalnych.

EN

The problem of synchronization of the tram line is discussed on the example of the Dąbrowski Basin, the eastern part of the network connecting 13 cities of the Katowice conurbation. On this part of the network lines run with different frequency modules, which prevents good coordination. An additional barrier is the one-lane ramp sections with turnouts. The article contains a simplified methodology for evaluating the possibilities and costs of rerouting of tram networks. The basic principles of line synchronization are described here. Based on the presented methodology, a new synchronization project has been prepared – the answer to the question: is this 15- and 20-minute module better for this part of the network, or are there technical and financial possibilities of introduction of 10-minute modules in peak hours? Taking into account the infrastructure barriers, both options analyzed the level and quality of the offer on major transport routes, the amount of weekly operating work, demand for rolling stock, working time of the managers and estimated costs of reform by administrative units. The tables for line coordination in 10-, 15-, and 20-minute modules are also presented. The research has shown that the introduction of uniform passenger-friendly frequencies in the Dąbrowski Basin is not possible without additional infrastructure investments.

7

Method of building a model of operational changes for the marine combustion engine describing the impact of the damages of this engine on the characteristics of its operation process

Landowski B., Pająk M., Żółtowski B., Muślewski Ł.

Polish Maritime Research

|

2017

|

nr 4

67--76

EN

This article deals with the modeling of the processes of operating both marine main and auxiliary engines. The paper presents a model of changes in operating conditions of ship’s internal combustion engine. The semi-Markov decision process was used to mathematically describe the process model of the engine. The developed model describes the effect of engine damage on the characteristics of its operation. A change in the input parameters of the model can simulate the influence of internal and external factors on the course of the analyzed process. A simplified calculation example is also presented for illustration purposes. The presented method together with developed algorithms and IT tools can be used to solve a wide range of problems related to the operation of marine main engines and other marine equipment as well as maritime and port facilities. This concerns primarily the economic, risk management and operational security issues of complex technical systems, as well as the readiness and reliability analysis of technical facilities.

8

Analiza ryzyka dla transportu drogowego towarów niebezpiecznych stwarzających zagrożenie wybuchem

Pająk M., Madej M., Ozimina D.

Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza

|

2017

|

Vol. 48, iss. 4

54--69

PL

Cel: W artykule opisano metodykę analizy ryzyka grupowego dla transportu drogowego towarów niebezpiecznych stwarzających zagrożenie wybuchem. Projekt i metody: Do określenia poziomu ryzyka związanego z transportem drogowym towarów niebezpiecznych stwarzających zagrożenie wybuchem zastosowano dane przestrzenne obejmujące swym zasięgiem obszar całej Polski. Do przetworzenia wyżej wymienionych danych wykorzystano oprogramowanie GIS oraz bazę danych PostgreSQL z nakładką Postgis. Analiza ryzyka została opracowana w oparciu o matrycę, której składowymi były: analiza prawdopodobieństwa wystąpienia wypadku oraz jego skutków dla społeczeństwa zamieszkującego wokół dróg krajowych. W analizie prawdopodobieństwa uwzględniono: dotychczasowe miejsca występowania wypadków z udziałem towarów niebezpiecznych stwarzających zagrożenie wybuchem (w latach 2010–2015), przestrzenne rozmieszczenie parkingów ze stanowiskami dla pojazdów przewożących towary niebezpieczne, stan nawierzchni dróg krajowych oraz parametr określający kolizyjność lub bezkolizyjność tych dróg. Przedstawiono również metodykę dotyczącą sposobu selekcji akcji w transporcie drogowym z udziałem autocystern przewożących towary niebezpieczne stwarzające zagrożenie wybuchem. Omówiono także statystykę wyżej wymienionych wypadków. W analizie skutków uwzględniono szczegółową gęstość zaludnienia wokół dróg krajowych w promieniu do 1000 metrów. Analizy zostały wykonane indywidualnie dla każdego odcinka drogi krajowej o długości do 1 km. Ich etapy zostały zwizualizowane w formie map, które obejmują swym zasięgiem wszystkie drogi krajowe w Polsce. Wyniki: Na podstawie przeprowadzonych badań określono poziom ryzyka grupowego związanego z transportem towarów niebezpiecznych stwarzających zagrożenie wybuchem dla wszystkich odcinków dróg krajowych. Wyniki przeprowadzonych badań mogą być pomocne w bardziej świadomym planowaniu tras przewozu tego typu towarów niebezpiecznych. Wnioski: We wnioskach przedstawionych w artykule opisano działania mające na celu obniżenie ryzyka związanego z transportem drogowym towarów niebezpiecznych. Uwzględniono w nich również rekomendacje mające na celu optymalizację metodyki, na bazie której została opracowana analiza ryzyka.

EN

Objective: This paper describes the methodology for analysing the societal risk involved in road transport of dangerous goods. Project and methods: Spatial data covering the whole territory of Poland were used to determine the level of risk involved in the transport of dangerous goods by road. The GIS software and PostgreSQL database with a POSTGIS extension were employed to process this data. The risk analysis was based on a matrix which included an accident-likelihood assessment and a consequence assessment for communities living near national roads. The likelihood assessment included the recorded locations of accidents involving explosive dangerous goods (in the years 2010–2015), the spatial distribution of parking areas with spaces intended for vehicles carrying explosive dangerous goods, the condition of pavements on national roads and whether these roads have partial or no grade separation, or full grade separation. The paper also presents a methodology for the selection of fire-service operations involving tanker lorries carrying explosive dangerous goods. The statistics of the abovementioned accidents are also discussed. The consequence assessment takes into account the specific population density around national roads within a radius of up to 1,000 meters. The assessments were undertaken individually for each national-road section with a length of up to 1 km. The individual stages of these assessments were visualised as maps covering all national roads in Poland. Results: The study has established the level of societal risk associated with the transport of explosive dangerous goods for all national-road sections. The results of the study could help to make better-informed planning decisions regarding dangerous-goods routes. Conclusions: In the conclusions section, the paper describes the measures to mitigate the societal risk associated with road transport of dangerous goods. The conclusions also include recommendations to optimise the methodology used in the risk analysis.

9

Transport drogowy towarów niebezpiecznych : wybrane aspekty analizy ryzyka

Pająk M., Madej M., Ozimina D.

Autobusy : technika, eksploatacja, systemy transportowe

|

2017

|

R. 18, nr 10

60--66

PL

W artykule opisano wybrane zagadnienia dotyczące analizy ryzyka zagrożeń związanego z przewozem drogowym towarów niebezpiecznych. Przedstawiono metodykę określającą prawdopodobieństwo aktywizacji ww. zagrożeń. Zdefiniowano towary niebezpieczne stwarzające największe ryzyko zagrożeń. Wykonano analizę polegającą na zestawieniu przestrzennego rozmieszczenia: wypadków z udziałem ww. towarów oraz parkingów dla pojazdów transportujących towary niebezpieczne. Opisano również wybrane wyniki badań związane z analizą skutków, która została opracowana z uwzględnieniem gradacji gęstości zaludnienia dla pory nocnej i dziennej. Omówiono także matrycę ryzyka, która unifikuje wyniki wyżej opisanych analiz. Badania przeprowadzono z wykorzystaniem oprogramowania GIS.

EN

The article describes selected issues related to the risk analysis of dangers associated with the road transport of dangerous goods. The methodology for determining the probability of the activation of the aforementioned dangers is presented. Dangerous goods that pose the highest risk of dangers have been identified. The analysis was made on the basis of the comparison of spatial distribution: accidents involving the aforementioned goods and car parks for vehicles transporting dangerous goods. Moreover, the selected research results connected to the impact analysis that have been developed taking into account the gradation of population density for both the night and the day are deecribed. The risk matrix that unifies the results of the above analysis is also discussed. The research was conducted using GIS.

10

Rekultywacja leśna realizowana na terenach pogórniczych kopalni siarki „Osiek”

Pająk M., Krzaklewski W., Pietrzykowski M., Likus J., Kowalczewski W.

Zeszyty Naukowe. Inżynieria Środowiska / Uniwersytet Zielonogórski

|

2016

|

nr 161 (41)

87--95

PL

W pracy na podstawie wymiarów, jakości i żywotności drzew oraz właściwości gleb oceniono, że realizowana rekultywacja leśna na terenach pogórniczych kopalni Osiek przebiega na ogół prawidłowo. Zbiorowiska drzewiaste z sukcesji wykorzystywane w proces rekultywacji charakteryzowały się dużym bogactwem gatunkowym oraz dobrą żywotnością. Skażenie siarką gleby wystąpiło tylko w nielicznych punktach. Pewien niepokój wzbudza natomiast niska przeżywalność 3-letnich upraw wprowadzonych na badany teren.

EN

The studies on the assessment of forest reclamation on post-mining areas of the Osiek Sulpfur Mine were carried out on 24 experimental plots (10 × 10 m), sixteen of which were located in the area where the full cycle of reclamation treatments was conducted, whereas eight of them were the lands where the existing secondary biocenoses were used. The ongoing forest reclamation on the post-mining lands of the "Osiek" Sulphur Mine was assessed as generally appropriate. The trees that entered the area under the evaluation through succession displayed lower quality, though considerably higher viability when compared with those introduced in the scope of reclamation treatments. While the initial soils in the areas subjected to the full cycle of reclamation treatments were characterised by more favourable granulation, higher pH value and higher carbonate con-tent in relation to the soils where the biocenoses formed through succession were left.

11

Charakterystyka wybranych właściwości gleb i zbiorowisk roślinnych na terenach rekultywowanych i pozostawionych sukcesji po byłej Kopalni Siarki „Grzybów”

Krzaklewski W., Pietrzykowski M., Likus J., Pająk M., Twaróg A.

Zeszyty Naukowe. Inżynieria Środowiska / Uniwersytet Zielonogórski

|

2016

|

nr 161 (41)

78--86

PL

Badano gleby i roślinność na terenach zrekultywowanych i pozostawionych sukcesji na obszarach poeksploatacyjnych Kopalni Siarki „Grzybów”. Nie stwierdzono fitotoksycznego zasiarczenia gleb. Zbiorowiska obydwu kategorii powierzchni różnił skład i budowa. Zbiorowiska z sukcesji, ze względu na większą różnorodność, powinny stanowić uzupełnienie rekultywacji leśnej.

EN

The soil and vegetation in area reclaimed and left the succession were re-searched on the post-mining areas KS Grzybów. There was not detected the phytotoxic sulfation of soils. Plant communities composition were different for both categories. The communities appeared in the way of succession should be complementary in the forest reclamation process because of their bigger diversity.

12

Operation and service processes expressed in the technical states space of a system

Pająk M.

Problemy Eksploatacji

|

2016

|

no. 1

65--79

EN

During an operation phase, a technical system accomplishes goals, which were the reason of the system designing and creation. The main characteristics of a technical system’s ability to accomplish these goals are the amount of the operational potential included in the system and the disposed amount of the potential. These values, expressed in the technical states’ space, depend on the system’s technical state and the definition of the ability and inability subspaces. During the operation and service processes, the technical states of the system changes. Therefore, in these processes, the change of the amount and the disposed amount of the operational potential takes place. In the paper, the changes of the amount and the disposed amount of the operational potential are expressed in the technical states’ space of a system. Additionally, correlations of these changes are analysed. Next, in the space, the operation and service processes are expressed. Therefore, the changes of the amount and the disposed amount of the operational potential, which happened during operation and service processes, could be observed. Based on presented description, the instructions of the efficient maintenance of the complex technical systems were formulated. At the end of the paper, the industrial research is presented. During this research, the operation and service processes of a real industrial system were analysed. As a result of the analysis, the changes of the disposed amount of the operational potential for these processes were calculated. Consequently, the quality of the system operation and servicing was estimated.

PL

Podstawowymi wielkościami charakteryzującymi zdolność systemu eksploatacyjnego do realizacji zadań, do wypełnienia których został stworzony jest ilość zawartego w nim potencjału użytkowego i ilość dysponowana tego potencjału. Wielkości te wyrażone w przestrzeni stanów technicznych zależą od stanu technicznego systemu i definicji obszarów zdatności i niezdatności. Ponieważ w trakcie przeprowadzania procesów użytkowania i odnowy stan techniczny ulega zmianie, to zmieniają się również ilość potencjału użytkowego i jego ilość dysponowana. W opracowaniu odwzorowano zmiany ilości potencjału użytkowego i ilości dysponowanej tego potencjału w przestrzeni stanów technicznych systemu, analizując ich wzajemne powiązania. Na tej podstawie zdefiniowano pojęcie stanu gra-nicznego optymalnego. Następnie w przestrzeni tej odwzorowano procesy użytkowania i odnowy, obrazując zmiany ilości dysponowanej potencjału użytkowego zachodzące w trakcie realizacji tych procesów. Bazując na wprowadzonym opisie, sformułowano wskazania mające na celu racjonalizację eksploatacji złożonych systemów technicznych. W końcowej części opracowania opisano badania eksploatacyjne przeprowadzone na rzeczywistym systemie przemysłowym. W trakcie tych badań obliczono zmiany ilości dysponowanej potencjału użytkowego rozważanego systemu technicznego zachodzące w procesach użytkowania i odnowy. Na tej podstawie określono jakość użytkowania i odnawiania analizowanego systemu eksploatacyjnego.

13

A method for determining the usability potential of ship steam boilers

Muślewski Ł., Pająk M., Landowski B., Żółtowski B.

Polish Maritime Research

|

2016

|

nr 4

105--111

EN

Ship large-power steam boiler may serve as an example of complex critical technical system. A basis for rational control of operation of such system is knowledge on its capability of fulfilling the tasks to which it was intended. In order to make it possible to apply computer aiding to operational decision-making the capability should be described analytically. In this paper it was proposed to express the capability of ship steam boiler ( considered a complex system) to perform service tasks, by calculating components of its usability potential in a given instant t. To this end , was distinguished a set of steam boiler fundamental features which formulate space of its technical states. Values and characteristic intervals of the features were defined and this way sub-spaces of serviceability and non-serviceability states of the object in question were determined. Next, in the considered space, technical state of the boiler and its usability potential was determined. Owing to this it become possible to quantitatively express the steam boiler functioning capability which served as a basis for elaborating an algorithm for controlling the operational processes of a complex technical system under action. In this paper is also described a way of application of the presented method to calculation of ship steam boiler usability potential, which may be especially instrumental in the case of operational control of the boilers of the kind , equipped with interstage reheaters, i.e. those operating with high values of operational parameters.

14

The Variability of Selected Features of the Morphological Structure of Scots Pine Introduced on a Reclaimed Waste Dump of a Former Sulfur Mine in Piaseczno

Pająk M., Wąsik R., Michalec K., Płoskoń M.

Journal of Ecological Engineering

|

2016

|

Vol. 17, nr 4

83--90

EN

This paper presents the results of studies on the variability of selected features of the morphological structure of Scots pine trees, introduced on the post-mining lands in Piaseczno reclaimed for forestry. The field research was conducted in 2014 in the north-western part of a waste dump, on one-are circular sample plots. These plots were established in three groups, depending on the type of a substrate and the implemented reclamation treatments (1 – the Quaternary loose sands, 2 – mixed sediments of the Quaternary loose sands and the Tertiary Krakowiec clays, 3 – mixed sediments of the Quaternary loose sands and the Tertiary Krakowiec clays after an intensive preplant fertilization). The Scots pine trees introduced on the reclaimed dump displayed various crown structures and growth parameters. The longest and the widest crowns were recorded for the pine trees growing on mixed sediments of sands and clays, whereas the trees growing on loose sands had the smallest diameters at breast height.

15

Zawartość cynku, ołowiu i kadmu w podgrzybku brunatnym (Xerocomus badius (fr.) E.) zebranym w silnie zanieczyszczonym kompleksie leśnym

Pająk M.

Inżynieria Ekologiczna

|

2016

|

Nr 49

221--226

PL

Prace badawcze zostały przeprowadzone na terenie Nadleśnictwa Świerklaniec Obręb Brynica, który znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie zakładu metalurgicznego, jakim jest Huta Cynku „Miasteczko Śląskie” (HCMŚ). Jesienią 2008 roku na przedmiotowym terenie założono 31 stałych powierzchni badawczych w regularnej siatce kwadratów 1500×1500 m. Powierzchnie badawcze zostały usytuowane na północny wschód i wschód od emitora (HCMŚ), zgodnie z kierunkiem panujących wiatrów. We wrześniu 2013 r. oraz wrześniu i październiku 2014 r. na powierzchniach tych dokonano zbioru owocników podgrzybka brunatnego (Xerocomus badius (Fr.) E.). W pobranym materiale oznaczono zawartości metali ciężkich (Zn, Pb, Cd) techniką spektrometrii emisyjnej z wzbudzaniem plazmowym ICP-AES. Celem niniejszej pracy było określenie poziomu kumulacji wybranych metali ciężkich (Zn, Pb, Cd) w podgrzybku brunatnym lasów obrębu Brynica Nadleśnictwa Świerklaniec oraz ich korelacji pomiędzy zawartością w glebie i badanych grzybach. Przeprowadzona analiza zawartości wybranych metali ciężkich w badanym gatunku grzybów wykazała, że stopień zanieczyszczenia owocników Cd, Pb i Zn jest na powierzchniach badawczych obrębu Brynica bardzo wysoki. Stwierdzono bardzo wyraźne przekroczenie dopuszczalnych norm określających maksymalną zawartość szkodliwych pierwiastków w grzybach, zwłaszcza w odniesieniu do Cd.

EN

The research was carried out in the Świerklaniec Forest District, the Brynica sub-district, which is located in the immediate vicinity of a metallurgical plant, a zinc mine named Huta Cynku “Miasteczko Śląskie” (HCMŚ). In autumn 2008, in the area in question, 31 permanent trial plots were established, aligned within a regular net of squares, with dimensions of 1500×1500 m. The trial plots were located to the north-east and to the east of the emitter (the HCMŚ zinc mine), accordingly with the direction of prevailing winds. In September 2013, and September and October 2014, sporocarps of bay bolete (Xerocomus badius (Fr.) E.) were collected from the trial plots. The analyses performed for the material gathered covered a determination of heavy metal content in mushrooms (Zn, Pb and Cd), using a method of inductively coupled plasma atomic emission spectroscopy ICP-AES. This paper aimed to establish the accumulation levels of selected heavy metals (Zn, Pb and Cd) in bay bolete growing in forests of the Brynica sub-district, in the Świerklaniec Forest District, and the correlation between their content in soil and in the mushrooms under scrutiny. The analyses revealed that the contamination degree in the investigated species was extremely high. The content of toxic elements in bay bolete significantly exceeded the acceptable standards referring to the maximum content of heavy metals in mushrooms, which was particularly true for cadmium.

16

Zastosowanie powłok diamentopodobnych na elementy trące środków transportu wewnętrznego w przemyśle kruszywowym

Milewski K., Kudliński J., Pająk M., Madej M., Ozimina D.

Autobusy : technika, eksploatacja, systemy transportowe

|

2016

|

R. 17, nr 10

150--156

PL

W artykule omówiono wpływ zastosowania powłok diamentopodobnych na zużycie elementów trących w środkach transportu wewnętrznego w zakładzie przemysłu kruszywowego na przykładzie Trzuskawica S.A. Scharakteryzowano warunki środowiskowe w jakich pracują urządzenia w zakładzie przemysłowym. Przedstawiono przenośnik taśmowy jako urządzenie przeznaczone do transportu kruszywa, oraz omówiono najczęściej występujące w nim uszkodzenia. Zaproponowano zabezpieczenia elementów roboczych przenośników taśmowych w postaci przeciwzużyciowych powłok diamentopodobnych typu a-C:H. Do obserwacji próbek z naniesionymi powłokami użyto skaningowej mikroskopii elektronowej SEM. W pomiarach struktury geometrycznej powierzchni próbek pokrytych powłokami DLC, posłużono się profilometrem optycznym. Badania tribologiczne wykonano na testerze T-01M pracującym w skojarzeniu kula-tarcza. Przedstawione wyniki wykazały, że powłoki DLC charakteryzują się mniejszym współczynnikiem tarcia niż stal 100Cr6.

EN

In the article one has discussed the impact of the application of diamond-like carbon coatings on the wear of friction elements in means of internal transport in the plant of aggregate industry using Trzuskawica S.A. as an example. One has characterized the environmental conditions in which equipment is used in the plant. The conveyor is belt shown as a device intended to transport the aggregates and the most common damage appearing in it were also discussed. One has proposed security elements of operating conveyor belts in form of anti-wear diamond-like-carbon coatings of type a-C:-H. To observe samples with coating , the SEM scanning electron microscopy was used. In the measurements of geometric structure of the surface of samples coated with DLC coatings, optical profilometer was used. The testing was performed on the T-01M tester operating in ball - disc system. The results indicated that the DLC coatings have a lower coefficient of friction than steel 100Cr6.

17

Zarządzanie gospodarką smarowniczą w zakładzie przemysłu wapienniczego na przykładzie Trzuskawica S. A.

Kudliński J., Milewski K., Madej M., Ozimina D., Pająk M.

Autobusy : technika, eksploatacja, systemy transportowe

|

2016

|

R. 17, nr 4

78--82

PL

W artykule opisano funkcjonowanie gospodarki smarowniczej w zakładach przemysłowych, na przykładzie Trzuskawica S.A. Przedstawiono rolę i funkcję środków smarowych w zakładach wapienniczych. Omówiono główne problemy związane ze zużywaniem się elementów roboczych maszyn i urządzeń. Przedstawiono także prawidłowe zarządzanie gospodarką smarowniczą przy wykorzystaniu programu komputerowego SUR-FBD. Dodatkowo opisano przykładowe analizy zużycia środków smarowych oraz proces doboru ich zamienników.

EN

The article describes the lubrication management in a lime factory, with the Trzuskawica SA. Lime Company as an example. It presents the role and function of lubricants in lime manufacturing plants. The article discusses the problems connected with machine, and other equipment, working elements wear out. It also shows a proper lubrication management using a computer program - SUR-FBD. In addition, there was given an exemplary analysis of lubrication exhaustion as well as the process of choosing their substitutes.

18

Wypadki w transporcie drogowym towarów niebezpiecznych : analiza zdarzeń z lat 2010-2015

Pająk M., Madej M., Ozimina D., Milewski K.

Autobusy : technika, eksploatacja, systemy transportowe

|

2016

|

R. 17, nr 10

85--91

PL

W pracy przedstawiono statystykę wypadków w transporcie drogowym towarów niebezpiecznych. Statystyka została opracowana na podstawie danych Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej oraz Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Wnioski płynące z jej analizy są podstawą do określenia poziomu ryzyka jakie stwarza drogowy transport towarów niebezpiecznych. Artykuł zawiera także szczegółowe kryteria kwalifikacyjne, na podstawie których opracowano statystykę. Zostały również zaprezentowano mapy z przestrzennym rozmieszczeniem wypadów w transporcie drogowym z udziałem towarów niebezpiecznych.

EN

he paper presents the statistics of accidents in road transport of dangerous goods. The statistics is based on data of the National Headquarters of The Fire Service and the Chief Inspectorate for Environmental Protection. The conclusions of its analysis are the base for determining the risk level posed by road transport of dangerous goods. The article also provides detailed eligibility criteria that are the base of the statistics. The maps of the spatial distribution of accidents in road transport of dangerous goods were also presented.

19

Transport drogowy towarów niebezpiecznych : prognoza na lata 2015-2020

Pająk M., Madej M., Ozimina D., Milewski K.

Autobusy : technika, eksploatacja, systemy transportowe

|

2016

|

R. 17, nr 4

127--132

PL

W pracy przedstawiono metodykę opracowania prognozy przewozu drogowego towarów niebezpiecznych. Założenia do niniejszej prognozy dają możliwość zastosowanie jej do oceny zmiany poziomu bezpieczeństwa wewnętrznego w Polsce. Artykuł zawiera również prognozy trendów wzrostu przewozu drogowego poszczególnych klas towarów niebezpiecznych. W pracy omówiono także stan regulacji prawnych związanych z monitoringiem i kontrolą przewozu towarów niebezpiecznych.

EN

The paper presents a methodology for the forecast elaboration of the road transport of dangerous goods. The assumptions for this forecast gives the opportunity to apply it to evaluate changes in the level of internal security in Poland. The article includes also forecasts of trends in growth of individual classes of the road transport of dangerous goods. The paper discusses also the status of regulations related to monitoring and control of the transport of dangerous goods.

20

Sorption of Acid Green 16 from Aqueous Solution onto Low-moor Peat and Smectite Clay Co-occurring in Lignite of Belchatow Mine Field

Kyzioł-Komosińska J., Rosik-Dulewska C., Pająk M., Czupioł J., Dzieniszewska A., Krzyżewska I.

Rocznik Ochrona Środowiska

|

2015

|

Tom 17, cz. 1

165--187

PL

Celem badań było wyznaczenie pojemności sorpcyjnej iłu smektytowego i torfu niskiego towarzyszących pokładom złóż węgli brunatnych w stosunku do barwnika Acid Green 16 (AG–16) oraz określenie mechanizmu jego wiązania. Wyniki wskazały, że badany torf niski był skutecznym sorbentem barwnika AG-16 w całym zakresie stężeń początkowych (1–1000 mg/dm3), natomiast ił smektytowy – jedynie z zakresie stężeń wysokich (> 250 mg/dm3). W wyniku aktywacji termicznej iłu nastąpił wzrost jego pojemności sorpcyjnej w stosunku do badanego barwnika. Proces sorpcji barwnika przebiegał przy ujemnie naładowanej powierzchni sorbentów i wskazywał, że jednym z mechanizmów wiązania barwnika AG–16 były oddziaływania elektrostatyczne. Ponadto barwnik ten był wiązany przez torf również w wyniku wymiany jonowej z jonami Ca2+ występującymi w jego kompleksie sorpcyjnym. Stwierdzono, że sorpcję barwnika AG-16 na iłach najlepiej opisuje izoterma Freundlicha i Dubinina-Raduszkiewicza, a na torfie – wszystkie 3 izotermy. Sorpcja barwnika na iłach miała charakter fizyczny a na torfie była to chemisorpcja. Proces sorpcji przebiegał według równania pseudo-drugiego rzędu. Istotną rolę dyfuzji wewnątrz cząsteczkowej stwierdzono jedynie dla sorpcji barwnika na cząstkach iłu naturalnego i modyfikowanego.