In this article, a bleaching method with simultaneous disinfection using hydrogen peroxide in the gas phase (Vaporised Hydrogen Peroxide - VHP) is presented as an innovative, environmentally friendly, low-temperature method without wastewater generation. After the process, the cellulose products are characterised by acceptable whiteness and microbiological purity. The method presented is an eco-friendly alternative for the conventional water- and energy intensive bleaching process with reference to products made of cellulosic fibres to be applied in special applications: medical (gauze, cotton wool, bandages) and hygienic (e.g. face masks used in the prophylaxis of bacterial and/or viral infections). After tests of the sensitising effect on animals, the bleached materials were considered safe for potential users.
PL
W artykule zaprezentowany został innowacyjny, bezściekowy i niskotemperaturowy sposób bielenia z jednoczesną dezynfekcją wyrobów z włókien celulozowych z zastosowaniem nadtlenku wodoru w fazie gazowej (waporyzowanego nadtlenku wodoru). W wyniku obróbki uzyskuje się wyroby charakteryzujące się akceptowalną białością oraz czystością mikrobiologiczną. Prezentowana metoda jest proekologiczną alternatywą dla konwencjonalnego wodo- i energochłonnego procesu bielenia w odniesieniu do wyrobów z włókien celulozowych przeznaczonych do zastosowań specjalnych: medycznych (gaza, wata, bandaże) oraz higienicznych (m. in. maski zabezpieczające drogi oddechowe człowieka, stosowane w profilaktyce przenoszenia zakażeń bakteryjnych i/lub wirusowych). Rezultaty badań uczulających wykonanych na zwierzętach zgodnie z procedurą OECD pozwalają uznać materiały celulozowe poddane procesowi bielenia z jednoczesną dezynfekcją z zastosowaniem waporyzowanego nadtlenku wodoru za produkt bezpieczny dla potencjalnych użytkowników.
Ultraviolet radiation is one of the harmful factors in the work environment, as excessive exposure to this radiation can lead to harmful effects with respect to the eyes and skin, as well as adversely affect the human immune system. Within the R&D project "Envirotex"*) new barrier materials protecing against UV radiation, and new criteria for assessing the safety and wear performance of protective clothing made of textile barrier materials have been developed. The paper presents the evaluation criteria of clothing protecting against UV radiation (from natural and artificial sources). Described are ailso models of new personal protection items with certified barrier properties (special label - registered trademark - UV STOP®. *) project POIG 01.03.01-00-006/08 performed within Operational Programme lnnovative Economy 2007-2013 co-financed by the European Regional Development Fund
Najważniejszym elementem ochrony skóry przed szkodliwym wpływem promieniowania ultrafioletowego naturalnego i emitowanego przez źródła sztuczne jest odzież wykonana z materiałów włókienniczych o odpowiednich właściwościach barierowych i użytkowych. W niniejszej pracy przedstawiono wyniki badań właściwości barierowych przed promieniowaniem ultrafioletowym dzianiny bawełnianej modyfikowanej nowymi organicznymi absorberami UV opartymi na 1,3,5-triazynie typu reaktywnego i bezpośredniego. Skuteczność modyfikacji dzianiny bawełnianej, także po wielokrotnym praniu i ekspozycji na promieniowanie UV, sprawdzana była na dwuwiązkowym spektrofotometrze UV-Vis. Zbadano także właściwości użytkowe barierowej dzianiny bawełnianej przeznaczonej na środki ochrony indywidualnej, takie jak rękawiczki, koszulki z długim rękawem, nakrycia głowy.
EN
The most important element in protecting the skin against the harmful effects of ultraviolet radiation emitted by natural and artificial sources is an apparel made from textile materials with a suitable barier and wear properties. This paper presents test results of barrier properties against the ultraviolet radiation of a cotton knitted fabric modified with new organic UV absorbers based on 1,3,5-triazine-reactive and direct type. The effectiveness of the modified cotton knitted fabric, also after multiple-washings and exposure to UV radiation was tested on a double beam UV-Vis spectrophotometer. Wear properties of the barrier cotton knitted fabric applied for personal protective equipment such as: gloves, long sleeve shirts, hats, trousers were examined, too.
Do ochrony przed promieniowaniem słonecznym w pomieszczeniach mieszkalnych, użyteczności publicznej (biura, archiwa, muzea) wykorzystuje się wyroby włókiennicze - tkaniny i dzianiny, rzadziej włókniny, w postaci rolet, zasłon, żaluzji wewnątrz budynku oraz markiz na zewnątrz nad oknami. Brak jest kryteriów oceny właściwości barierowych dla promieniowania ultrafioletowego tych materiałów. W celu opracowania metodyki badań i kryteriów oceny ww. właściwości wykonane zostały pomiary transmitancji promieniowania UVA i UVB na spektroradiometrze oraz próby starzeniowe z wykorzystaniem różnych aparatów. Po określonym czasie ekspozycji na promieniowanie UV została oceniona zmiana właściwości barierowych dla UV, różnica barwy oraz stopień obniżenia wskaźników wytrzymałościowych dla 10 próbek wytypowanych wyrobów włókienniczych przeznaczonych do budownictwa i wyposażenia wnętrz. Zaproponowano kryteria oceny właściwości barierowych dla UV dla tych materiałów oraz metodykę badań.
EN
The various textiles - fabrics, knitwears in the forms of roller blinds, curtains, external and internal building window blinds are utilized to protect against the harmful solar radiation in the flats as well as public buildings (offices, archives, museums).There are the lack of standards to evaluate the UV barrier properties of the above materials. The aging tests and spectrophotometric measurements of UVA and UVB transmittance of textiles were made. The ten samples of textiles for building interior design were exposed in the certain period of time to the UV radiation. The change of UV barrier properties, colour fastness as well as durability factors were estimated. The methodology of tests and UV barrier properties factors for evaluation purposes were proposed.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono analizę zagrożeń związanych z ekspozycją skóry pracowników na promieniowanie UV źródeł sztucznych oraz propozycję zasad oceny właściwości barierowych wyrobów włókienniczych przeznaczonych na odzież ochronną. Oceny zagrożenia skóry nadfioletem słonecznym dokonuje się według skuteczności CIE, natomiast nadfioletem źródeł sztucznych – według skuteczności IRPA/INIRC, mających podobny przebieg w obszarze długofalowym UV, natomiast znacznie różniących się w obszarze krótkofalowym. Poza tym sztuczne źródła UV emitują promieniowanie o widmie znacznie odbiegającym od widma nadfioletu słonecznego. Dlatego nie można stosować takich samych procedur wyznaczania stopnia barierowości tkanin przed nadfioletem słonecznym i źródeł sztucznych. Zaproponowano, aby właściwości barierowe tkanin dla UV źródeł sztucznych określać przez podanie średnich wartości transmitancji w pasmach 220-300 nm, 300-325 nm i 325-400 nm.
EN
The article presents an analysis of issues related to workers’ skin exposition to UV radiation emitted by artificial sources, and a proposition of methods for barrier properties characteristics evaluation of fabrics predestined for protection clothing. Skin UV hazard is currently evaluated according to CIE or IRPA/INIRC effectiveness, that have similar run in long-wave range, but are much different in short-wave UV range. Besides artificial sources emit UV radiation of spectrum strongly different from that of solar UV. That is why same procedures cannot be applied for evaluating both solar UV and artificial sources UV /barrier properties of fabrics. It is proposed to evaluate their properties by giving average transmittance values in 220-300mm, 300-325mm and 325-400mm ranges.
Lekarze dermatolodzy alarmują o zwiększającej się corocznie ilości zachorowań, w tym przypadków bardzo groźnego czerniaka, spowodowanych szkodliwym działaniem promieniowania nadfioletowego. Do ochrony skóry przed promieniowaniem UV stosowane są najczęściej wyroby włókiennicze. Wyrób włókienniczy o ścisłej zabudowie, wybarwiony w średnich i ciemnych intensywnościach posiada bardzo dobre właściwości ochronne przed UV, ale jednocześnie charakteryzuje się niskim komfortem fizjologicznym, człowiek w odzieży z takich tkanin lub dzianin intensywnie się poci i przegrzewa. Istnieje zatem potrzeba opracowania obok kryteriów oceny właściwości barierowych tekstyliów dla UV, także kryteriów oceny ich parametrów użytkowych. Na podstawie uzyskanych w Instytucie Włókiennictwa wyników badań komfortu fizjologicznego oraz trwałości właściwości ochronnych dzianin dla nadfioletu słonecznego, opracowano kryteria oceny właściwości użytkowych wyrobów włókienniczych przeznaczonych na odzież ochronną przed promieniowaniem nadfioletowym.
EN
Dermatologists worry about the alarming annual increase of incidences of melanoma due to harmful effects of ultraviolet (UV) radiation. Most often textile fabrics are used to protect human skin against UV. Textile fabrics of dense structure, dyed into medium or dark colours have very good barrier properties against UV radiation. Yet at the same time such a product provides poor physiological comfort for its user. A man dressed in such a clothing (woven or knitted) sweats intensively and becomes easily overheated. Hence there is a need to develop, apart from the criteria of assessment of UV barrier properties, also the criteria of evaluating wear parameters of these textiles. On the basis of test results obtained at Textile Research Institute (IW) of physiological comfort and durability of protective properties of knitted fabrics against UV, the criteria for assessing wear properties of textiles to be applied for protective clothing/apparel against of UV radiation were developed.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Nanotechnology offers the possibility of rendering textiles certain properties which protect humans and their natural environment. Nano-particles of metal oxides – titanium oxide (TiO2) and zinc oxide (ZnO) – belong to a group of compounds showing photoca¬thalytic properties i.e, the ability to absorb UV radiation and antibacterial properties. The aim of this research work, carried out by the Textile Research Institute, was the development of nano-structural textile composites with barrier properties. In the first stage of the research, the morphology and micro-structure of titanium dioxide before and after modification with a minosilane were determined at the Institute of Technologyand Chemical Engineering at Poznań University of Technology. Further works focused on the development of: compositions of optimal dispersion containing ZnO and TiO2 nano-particles and the methodology of nano-particle incorporation into selected tex¬tile substrates. Antibacterial properties were evaluated using the gram positive bacteria Staphylococcus aureus and the gram negative bacteria Escherichia coli. The evaluation also concerned the ability to block UV radiation by textile materials modified with nano-particles of metal oxides. The works performed proved the possibility of manufacturing a new generation of textile nano-composites with barrier properties against UV radiation and bacterial development.
PL
Nanotechnologia oferuje możliwość nadawania wyrobom włókienniczym wybranych właściwości, które chronią człowieka i jego środowisko naturalne. Nanocząstki tlenków metali – tytanu (TiO2) i cynku (ZnO) – należą do grupy związków wykazujących zdolność do pochłaniania promieniowania UV, właściwości fotokatalityczne i właściwości antybakteryjne. Celem opisywanych badań, wykonanych w Instytucie Włókiennictwa, było opracowanie nanostrukturalnych kompozytów włókienniczych o właściwościach barierowych. W pierwszym etapie badań w Instytucie Technologii i Inżynierii Chemicznej Politechniki Poznańskiej określono morfologię i mikrostrukturę dwutlenku tytanu przed i po modyfikacji aminosilanami. Dalsze prace dotyczyły opracowania optymalnego składu dyspersji zawierających nanocząstki ZnO i TiO2 oraz metodyki wprowadzania nanocząstek do wybranych nośników włókienniczych. Właściwości antybakteryjne zostały ocenione wobec gram dodatniej bakterii Staphylococcus aureus i gram ujemnej bakterii Escherichia coli. Ocena dotyczyła także zdolności do blokowania promieniowania UV przez materiały włókiennicze modyfikowane nanocząstkami tlenków metali. Wykonane badania potwierdziły możliwość wytwarzania nowej generacji nanokompozytów włókienniczych o właściwościach barierowych przed promieniowaniem UV i rozwojem bakterii.
The physicochemical and dispersive characterizations were conducted on the selected commercial titanium dioxides produced by, Z. Ch. POLICE, S. A. The dispersive properties were defined in detail by an analysis of particle size distribution and polydispersity index. Moreover, the microscope studies were executed to evaluate the surface morphology of the studied TiO2 forms. The profiles of titanium dioxides sedimentation in water were determined and the specific surface areas were defined by the BET method.
The majority of available on the market woven and knitted fabrics applied for summer clothing does not conform to the protection requirements against UV radiation. UPF (Ultraviolet Protection Factor) is within the range 5-20 while the recommended value of UPF should be above 40 (according to European Standard EN 13758-2:2003). Ultraviolet radiation absorbed by human skin can cause numerous reactions including cancers - very dangerous melanoma. This paper describes test results of barrier properties against UV radiation and of physiological comfort of knitted fabrics used for summer clothing.
Nowe możliwości wytwarzania materiałów o wielofunkcyjnych właściwościach ochronnych stwarza wykorzystanie nanotechnologii. Wielu naukowców zajmuje się wytwarzaniem i badaniem właściwości TiO2 o rozdrobnieniu nano na różnych podłożach (polimerowych, ceramicznych). Związek ten posiada właściwości barierowe dla UV, a także fotokatalityczne, samoczyszczące, bakteriobójcze, antystatyczne, neutralizacji zapachów. W referacie przedstawiono wyniki wstępnych badań wpływu nanocząsteczkowego ditlenku tytanu (TiO2) na właściwości barierowe dla promieniowania UV wyrobów włókienniczych. Badania obejmowały uzyskanie nanodyspersji TiO2 metodą zol-żel, a następnie jej aplikacji na dzianiny i tkaniny z włókien bawełnianych, najczęściej stosowanych w letniej odzieży. Oceniano właściwości ochronne przed UV poprzez pomiar transmitancji promieniowania nadfioletowego na spektrofotometrze Jasco 550. Zbadany został wpływ procesu dogrzewania, dodatku środków dyspergujących na trwałość uzyskanego efektu barierowego po wielokrotnym praniu użytkowym.
EN
Nanotechnology opens new possibilities of manufacturing materials of multifunctional protective properties. Many researchers work on production and assessment of nano-TiO2 on different bases/substrates (polymer, ceramic). Nano-TiO2 has barrier properties against UV as well as photo-catalytic, self-cleaning, bactericidal, antistatic and deodorizing properties. The paper presents results of initial studies on the effect of nano-TiO2 on barrier properties of textile fabrics against UV radiation. The studies covered: - acquisition of TiO2-nano-dispersion according to sol-gel method, - nano-TiO2 dispersion application on cotton knitted and woven fabrics - most often used for summer clothes. Barrier properties against UV radiation were evaluated by ultraviolet radiation transmittance using JASCO 550 spectrophotometer. The influence of heating up and addition of dispersing agents on the durability of obtained UV barrier effect were also examined after repeated washing cycles.
Wielu badaczy jako najważniejszy czynnik decydujący o barierowosci wyrobu włókienniczego dla promieniowania UV wymienia rodzaj włókna, porowatość, a dopiero w następnej kolejności barwnik i intensywność wybarwienia. Przedstawiono wyniki badań wskaźnika barierowości promieniowania ultrafioletowego UPF dzianiny bawełnianej. Dzianinę poddawano, metodą okresową, procesowi uszlachetniania, a mianowicie bieleniu, barwieniu wybranymi barwnikami bezpośrednimi, a także aplikacji środków zawierających absorber UV. Otrzymane wyniki badań współczynnika UPF wskazują, że rola zastosowanego barwnika jest bardzo ważna i może w dużym stopniu wpłynąć na uzyskanie odpowiednich wartości UPF.
EN
Many researchers enumerate fibre type and fibre porosity as the most Important factors deciding upon barrier properties of textile fabrics, only then they list dyestuffs and colour depth. Test results of UPF - ultraviolet protection factor for cotton knitted fabric were presented. Knitted fabric was subjected - according to batch method - to bleaching, dyeing with selected direct dyes and also to the action of agents containing UV absorber. Obtained results of UPF indicate that the applied dyestuff plays an important role and can have an effect on reaching appropriate UPF values.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W chemicznej obróbce włókien celulozowych dąży się do eliminacji związków chloru na rzecz stosowania związków utleniających o charakterze nadtlenkowym, np. nadtlenku wodoru lub kwasu nadoctowego. Kwas nadoctowy ma większy potencjał utleniający w porównaniu z nadtlenkiem wodoru, stwarza to możliwość prowadzenia procesu bielenia w niższej temperaturze, w kąpieli o pH w zakresie 6–8. Przedstawiono wyniki badań wpływu parametrów procesu bielenia wyrobów z włókien celulozowych, takich jak: pH i temperatura kąpieli bielącej na uzyskany stopień bieli, stopień polimeryzacji i właściwości wytrzymałościowe celulozy. Opracowana w Instytucie Włókiennictwa technologia bielenia tekstyliów z włókien bawełny i lnu równowagowym kwasem nadoctowym, produkcji PIW „Impuls”, została sprawdzona w warunkach przemysłowych. Wdrożenie technologii bielenia kwasem nadoctowym spowodowało zredukowanie parametru AOX w ściekach do wartości < 0,5 mg/dm3 oraz zmniejszenie zużycia wody i energii, przy uzyskaniu wysokiego stopnia bieli i zachowaniu wymaganych wartości wskaźników wytrzymałościowych tekstyliów.
EN
Existing methods for preparing AcOOH were sketched. Steridial W-10, 50 g/L, contg. AcOOH 9–11 % and H2O2, AcOH, detergents adjusted to pH 6–8 with 7–8 g/L NaOH, was used to bleach a linen woven fabric (235 g/m2) pretreated in a bath of 7.5 g/L Na2CO3, 4.5 g/L NaOH, and 1 g/L detergent (1 h, 98°C), by two methods: (I) 3.0 g/L NaOCl, 1.5 g/L NaNO3, 1 g/L detergent (0.5 h, 90°C) and 6 mL/L 40% H2O2, 2 g/L stabilizer, 2.2 g/L NaOH (1.5 h, 90°C); and (II) 50 mL/L Steridial W-10, 2 g/L stabilizer (45 min, 60°C) and with H2O2 as in method I. COD, BOD5, and AOX were: (I) 1454, 520 mg O2/L, and 5.94 mg/L; (II) 2952, 1362 mg O2/L and <01 mg/L, resp. Whiteness was comparably high and so was bleached fiber strength. AcOOH can replace H2O2 to bleach cotton and flax fibers at 60–80°C, pH 6–8, with savings in water and energy.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The aim of this research work was to test the possibility of applying peracetic acid in bleaching cotton knitted fabrics. The fabric was bleached with the product containing peracetic acid and, for comparison, it was also bleached according to the hypochlorite-peroxide method. The influences of pH, temperature and time of bleaching with peracetic acid on the degree of whiteness, polymerisation degree and the strength parameters of cotton fabric were tested. A similar degree of whiteness was obtained when compared with sodium hypochlorite bleaching.
PL
Celem wykonanych prac badawczych było sprawdzenie możliwości wykorzystania kwasu nadoctowego w procesie bielenia wyrobów z bawełny. Przedmiotem badań była dzianina bawełniana, którą bielono przy wykorzystaniu produktu, zawierającego kwas nadoctowy lub dla porównania metodą podchlorynowo-nadtlenkową. Zbadano wpływ pH, temperatury, czasu bielenia kwasem nadoctowym na stopień bieli, stopień polimeryzacji i wskaźniki wytrzymałościowe wyrobów z włókien bawełny. Uzyskano stopień bieli porównywalny do uzyskanego po bieleniu podchlorynem sodu. Wykonane badania wykazały, że w procesie bielenia wyrobów z włókien bawełnianych istnieje możliwość zastąpienia podchlorynu sodu kwasem nadoctowym, w wyniku czego zmniejszeniu ulegnie obciążenie ścieków adsorbowalnymi organicznymi związkami chlorowców.
Przedstawiono wyniki badań nad możliwością wykorzystania enzymów w obróbce wstępnej tkanin z włókien lnu i bawełny. Zastosowanie obróbki enzymatycznej jest proekologiczną alternatywą dla tradycyjnej, alkalicznej obróbki tkanin (alkali scouring) przed ich bieleniem. Stwierdzono większą chłonność wody przez włókno lnu i bawełny poddane bioobróbce z wykorzystaniem enzymów pektynolitycznych, niż po tradycyjnej alkalicznej obróbce. Zastosowanie procesów enzymatycznych stwarza możliwość proekologicznej optymalizacji procesu obróbki wstępnej, bielenia i barwienia tkanin z włókien celulozowych.
EN
Results of tests on the possibilities of enzymes application in pre-treatment of woven fabrics made of flax and cotton fibres have been presented. Enzymatic pre-treatment forms a pro-ecological alternative to traditional alkali scouring of woven fabric before its bleaching. Water absorption by flax and cotton fibres subjected to bio-treatment applying pectinolytic enzymes has been proved higher when compared to the effects of traditional treatment. Application of enzymatic processes offers a possibility of pro-ecological optimization of pre-treatment process, bleaching and dyeing of woven fabrics made of cellulose fibres.
Badano wpływ procesu wykończenia na właściwości mechaniczne tkanin sukienkowych z włókna Lenzing Lyocell. Tkaniny sukienkowe poddano różnym procesom wykończenia: procesowi wykończenia AE 4425 (środek powstrzymujący fibrylizację włókna), procesowi wykończenia "peach skin" metodą niemiecką, procesowi wykończenia "peach skin" metodą włoską. Wyznaczano siłę zrywającą i wydłużenie przy zerwaniu oraz masę powierzchniową, grubość, wrobienie oraz liczbę nitek/1 dm po kolejnych operacjach procesów technologicznych. Stwierdzono, że proces AE 4425 spowodował jedynie niewielki ubytek siły zrywającej tj. około 15 %. W przypadku wykończenia "peach skin" prowadząc operacje enzymatycznej defibrylacji i wtórnej fibrylizacji na tkaninie wybarwionej metodą zimnonawojową (metoda włoska) uzyskano tkaniny o dobrych właściwościach mechanicznych (ubytek siły zrywającej 11-18%). Proces wykończenia "peach skin" metodą niemiecką spowodował wyraźne pogorszenie właściwości mechanicznych, przy czym największy ubytek siły zrywającej, rzędu 29-41%, został spowodowany operacją enzymatycznego oczyszczenia powierzchni.
EN
Influence of finishing process on mechanical properties of textile fabrics for dresses made of Lenzing Lyocell fibre has been tested. Such a dressing material was subjected to different finishing processes: AE 4425 (fibrillation reducing agent), "peach skin" - German method, "peach skin" - Italian method. After each operation within selected processes the following parameters were measured: breaking strength, elongation at break, area weight, thickness, take up (warp and weft), number of threads per 1 dm. It has been stated that AE 4425 process caused only a minor loss of breaking strength, i.e. about 15 %. With reference to "peach skin" finish enzymatic operations of defibrillation and secondary fibrillation of textile fabric dyed according to cold pad-batch method (Italian method) allowed to achieve textile fabrics having good mechanical properties (breaking strength loss of about 11-18%). While "peach skin" process according to German method considerably deteriorated mechanical properties; the greatest loss of breaking strength - ca. 29-41% resulted from enzymatic surface cleaning.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.