Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

The image of the main shopping street. Architectural and social issues on the example of the Niepodległości – Wyzwolenia axis in Szczecin

Tuszyński Mariusz

Przestrzeń i Forma

|

2026

|

nr 65

61--78

EN

The article recognizes the image of the 1.4-kilometer axis of Niepodległości–Wyzwolenia Avenue in Szczecin as a potential main shopping street. An urban and architectural analysis was used, as well as an interpretation based on Lynch's concept and Alexander's patterns, and data was collected in 48 interviews (October 2025–December 2025) and a study using sketch maps and a questionnaire (n=54). Over 70% of respondents visit the axis at least once every two weeks. The dominant association is with transit and traffic, with appreciation for the range of services on offer. The junctions and landmarks are strong, but there is a lack of places for activity and squares. The need to strengthen the ground floors and pedestrian comfort was indicated.

PL

Artykuł rozpoznaje wizerunek 1 4-kilometrowej osi al Niepodległości–Wyzwolenia w Szczecinie jako potencjalnej głównej ulicy handlowej Zastosowano analizę urbanistyczno-architektoniczną oraz interpretację w ramach koncepcji Lyncha i wzorców Alexandra a dane zebrano w 48 wywiadach (10 2025–12 2025) oraz badaniu z mapami szkicowymi i ankietą (n=54) Ponad 70% respondentów odwiedza oś co najmniej raz na dwa tygodnie Dominuje skojarzenie z tranzytem i ruchem przy docenieniu oferty usługowej Silne są węzły i landmarki lecz brakuje miejsc aktywności i placów Wskazano potrzebę wzmocnienia parterów i komfortu pieszego.

2

Coupon for architecture: how Szczecin chose its icons in 1962-1974

Tuszyński Mariusz, Żywucki Krzysztof

Przestrzeń i Forma

|

2026

|

nr 66

209--232

EN

The article presents and interprets the Mister Szczecin competition organized by Kurier Szcze ciński in cooperation with SARP O/Szczecin as a tool for social evaluation of post-war architecture. Against the backdrop of reconstruction and intensification of housing construction in the 1960s and 1970s, the editions from 1962 to 1974 are analyzed: lists of nominations, voting results, and justifi cations of the competition juries. A compilation of expert and resident opinions allows us to capture the tensions between modernist ideas and the aesthetic preferences of the audience, as well as the role of the press in shaping local identity.

PL

Artykuł przedstawia i interpretuje konkurs „Mister Szczecina” organizowany przez Kurier Szczeciński we współpracy z SARP O/Szczecin jako narzędzie społecznej oceny powojennej architektury. Na tle odbudowy i intensyfikacji budownictwa mieszkaniowego w latach 60.–70. analizowane są edycje z lat 1962–1974: listy nominacji, wyniki głosowań oraz uzasadnienia sądów konkursowych. Zestawienie opinii ekspertów i mieszkańców pozwala uchwycić napięcia między modernistycznymi ideami a preferencjami estetycznymi odbiorców oraz rolę prasy w kształtowaniu lokalnej tożsamości.

3

Trasa Zamkowa w Szczecinie. Modernizacja systemu mostów i estakad w kluczowej fazie

Kwinta Wojciech

Geoinżynieria : drogi, mosty, tunele

|

2026

|

nr 1

62--64

PL

Z tekstu dowiesz się: czym jest Trasa Zamkowa w Szczecinie, jak przebiega jej modernizacja, jakie ma znaczenie dla miasta.

4

Stan wiedzy o formie architektonicznej średniowiecznego kościoła św. Mikołaja w Szczecinie – na podstawie wyników badań architektonicznych z 2022 r.

Płotkowiak Maciej

Wiadomości Konserwatorskie

|

2025

|

Nr 84

50--65

PL

Kościół św. Mikołaja był jedną ze świątyń średniowiecznego Szczecina, obok kościoła św. Jakuba, kościoła Najświętszej Marii Panny, kościoła św. św. Piotra i Pawła oraz kościoła Franciszkanów pw. św. Jana. Zlokalizowano go od strony wschodniej, u podnóża Wzgórza Zamkowego z grodem, na terenie ograniczonym przez zachodni brzeg Odry – na południowym skraju słowiańskiej osady Kessin, stanowiącej najstarszą część późniejszego miasta lokacyjnego. Kościół przetrwał w niemal nienaruszonej formie do 1811 r., kiedy uległ pożarowi. Próby odbudowy nie powiodły się, co doprowadziło do rozbiórki jego ruiny w 1816 r. i powstania na jego miejscu Rynku Nowego (Neuer Markt). Od tego czasu badań pozostałości obiektu, w tym jego reliktów podziemnych, nie prowadzono. Poglądy na temat jego formy architektonicznej ugruntowały się na podstawie ikonografii, a przede wszystkim planu kościoła przedstawionego na mapie miasta z 1721 r. Wyniki badań architektonicznych wykonanych w 2022 r. pozwoliły zrewidować panujący dotychczas pogląd na temat formy architektonicznej kościoła i zakwalifikować go do grupy obiektów z chórem trójapsydowym.

EN

The church of St. Nicholas was one of the churches of medieval Szczecin, alongside the church of St. James, the church of the Blessed Virgin Mary, the church of St. Peter and St. Paul, and the Franciscan church of St. John. It was located on the eastern side, at the foot of Castle Hill with the stronghold, in an area bounded by the western bank of the Oder River— on the southern edge of the Slavic settlement of Kessin, which was the oldest part of the later town. The church survived in almost intact form until 1811, when it was destroyed by fire. Attempts to rebuild it failed, which led to the demolition of its ruins in 1816 and the creation of the New Market (Neuer Markt) in its place. Since then, no research has been conducted on the remains of the building, including its underground relics. Views on its architectural form were based on iconography and, above all, on the plan of the church shown on a map of the city from 1721. The results of architectural research carried out in 2022 made it possible to revise the prevailing view of the architectural form of the church and classify it as a building with a three-apse choir.

5

Wieżowiec wielofunkcyjny jako współczesne wyzwanie projektowe. Hanza Tower w Szczecinie

Paszkowski Zbigniew Władysław, Czyńska Klara

Środowisko Mieszkaniowe

|

2025

|

nr 50

18-36

EN

The mixed-use high-rise building as a contemporary design challenge: Hanza Tower in Szczecin, Poland

6

Bezwykopowa budowa kabla światłowodowego w Szczecinie

Raczyński Tomasz

Inżynieria Bezwykopowa

|

2025

|

nr 2

76--80

PL

Z tekstu dowiesz się: w jaki sposób wykonano trzy przekroczenia, jakie były wyzwania na placach budowy, jakie zalety ma wykorzystana podczas robót wiertnica.

7

Szczecińskie standardy zieleni

Safader-Domańska Marta

Zieleń Miejska

|

2023

|

Nr 7-8

54--57

PL

W szczecińskiej zieleni dużo się dzieje. Miasto od wielu lat prowadzi działania na rzecz zachowania i wzmocnienia zielonej infrastruktury w przestrzeni publicznej, stawiając na zrównoważone gospodarowanie istniejącymi zasobami oraz zwiększenie ilości zieleni, szczególnie w silnie zurbanizowanych częściach miasta.

8

Research into proportions of a historical urban development – example of the New City district of Szczecin

Kozłowska Izabela, Rek-Lipczyńska Agnieszka

Przestrzeń i Forma

|

2023

|

nr 56

273--284

EN

Proportion and mathematical ratio, as elements of beauty, have been used in architecture and urban planning since ancient times. This article presents a case study of this phenomenon in the form of mathematical analysis of spatial parameters in the district of Nowe Miasto in Szczecin (1845). The analysis demonstrates the absence of the use of geometrical proportion principles, while the principle of ratios was applied. The urban composition of New Town features urban elements shaped in the Baroque era, such as wide promenades connected to squares. However there has been a "loosening" of the rigorous geometry and symmetry typical of the Baroque era.

PL

Proporcja i stosunek matematyczny, będące elementami piękna, były stosowane w architekturze i urbanistyce od czasów antyku. W artykule przedstawiono studium przypadku tego zjawiska w formie matematycznej analizy parametrów układu przestrzennego dzielnicy Nowe Miasto w Szczecinie (1845). W wyniku przeprowadzonej analizy udowodniono brak wykorzystania zasad geometrycznych proporcji, stwierdzono natomiast zastosowanie zasady stosunków. Kompozycja urbanistyczna Nowego Miasta cechuje się elementami urbanistycznymi ukształtowanymi w epoce baroku, takimi jak szerokie aleje spacerowe powiązane z placami. W przypadku szczecińskiej dzielnicy doszło jednak do „poluzowania” rygorystycznej geometrii i symetrii barokowej.

9

Evolution of a pre-war single-family house in Szczecin: architecture, history and metamorphosis

Czekiel-Świtalska Elżbieta, Świtalska Alicja

Przestrzeń i Forma

|

2023

|

nr 55

347--364

EN

The article presents the architectural metamorphosis and changes in land management within the context of single-family housing, with a focus on the twin building structure in the Pogodno neighborhood of Szczecin. The analysis encompasses the evolution of spatial layout and its adaptation to the needs of successive generations of residents. Consideration is given to alterations in the utilization of adjacent spaces, in the context of overarching architectural trends and lifestyles. The study aims to unveil the history of the property, as well as the architectural transformations and land management developments.

PL

Artykuł przedstawia metamorfozę architektoniczną i zmiany w zagospodarowaniu działki w kontekście zabudowy jednorodzinnej, skupiając się na bryle budynku w zabudowie bliźniaczej na osiedlu Pogodno w Szczecinie. Analiza obejmuje ewolucję układu przestrzennego oraz jego dostosowanie do potrzeb kolejnych pokoleń mieszkańców. Rozważane są zmiany w zagospodarowaniu przyległej przestrzeni, w kontekście ogólnych trendów architektury i stylów życia. Badanie ma na celu pokazanie historii obiektu i przekształceń architektonicznych oraz zagospodarowania terenu.

10

Evaluation of the possibility of increasing the biologically active space in the highly urbanized built-up area: a case study of the "Niebuszewo-Bolinko" district of the city of Szczecin

Piesik Jarosław

Przestrzeń i Forma

|

2023

|

nr 56

341--358

EN

The Paris Agreement sets a goal of reducing air pollution emissions by 55% by 2030 compared to the 1990 levels. One way to achieve this is by increasing the biologically active areas in cities, where there is limited space. This article explores the possibility of using the vertical space on the walls of buildings, such as a housing estate in Szczecin, by planting vines. It also tries to determine the size of the area that can be used, which will result in an increase in the biologically active areas of cities.

PL

Zgodnie z Porozumieniami Paryskimi należy do 2030 r. ograniczyć emisje zanieczyszczeń powietrza o 55% w porównaniu do poziomu z roku 1990. Jedną z możliwych metod oczyszczenia środowiska jest zwiększenie powierzchni biologicznie czynnych w mieście na które jednak brak jest przestrzeni. Autor w artykule na przykładzie osiedla Szczecina odpowiada na pytanie: czy istnieje wertykalna przestrzeń na ścianach budynków możliwa pod adaptację przez pnącza. Podejmuje także próbę określenia jej wielkości, co bezpośrednio przełoży się na zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej miast.

11

From legend to discovery - historical and geotechnical conditions related to the discovery of tunnels under the Castle Hill in Szczecin

Godlewski Tomasz, Mieszkowski Radosław, Maślakowski Maciej

Archives of Civil Engineering

|

2023

|

Vol. 69, nr 1

453--467

EN

The historical past of a building has a key influence on the variability of geotechnical conditions. These conditions change with a modification of the structural system, a change in function or only architectural elements (fashionable in a given period). In the article, various geotechnical and geophysical surveys are described, which led to a discovery of potential causes of a structural failure at historical Castle of Dukes of Pomerania in Szczecin. The investigation resulted in a discovery of an underground tunnel system constructed under the Castle, which existence was only suspected. The tunnels were constructed primarily during II World War, but also before that period. The article summarizes facts discovered due to investigation as well as historical and geological background related to the execution of the reinforced concrete and masonry tunnels. The lesson learned resulting from this discovery is that great care should be taken when historical areas are considered, even if the structure seems to be massive and robust.

PL

Historyczna przeszłość budynku ma kluczowy wpływ na zmienność warunków geotechnicznych. Warunki te zmieniają się wraz z modyfikacją układu konstrukcyjnego, zmianą funkcji lub tylko elementów architektonicznych (modnymi w danym okresie). W artykule opisano różne badania geotechniczne i geofizyczne, które doprowadziły do odkrycia potencjalnych przyczyn katastrofy historycznego skrzydła Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie. Przeprowadzone badania doprowadziły do odkrycia podziemnego systemu tuneli zbudowanych pod Zamkiem, których istnienie tylko podejrzewano. Tunele zostały zbudowane głównie w czasie II wojny światowej, ale także przed tym okresem. W artykule podsumowano aktualne fakty odkryte w wyniku badań oraz uwarunkowania historyczne i geotechniczne związane z wykonaniem tuneli żelbetowych i murowanych.

12

Na straży zieleni w Szczecinie

Piecak Lidia

Zieleń Miejska

|

2022

|

Nr 1

36--37

PL

Podejmowanym przez Społeczną Straż Ochrony Zieleni Szczecina inicjatywom towarzyszy przeświadczenie, że rozwój miasta i poszanowanie środowiska naturalnego mogą, a wręcz powinny iść w parze.

13

Cmentarz Centralny w Szczecinie, czyli projekt doskonały

Pilarczyk Aleksandra

Zieleń Miejska

|

2022

|

Nr 11

10--14

PL

W okresie obchodów dnia Wszystkich Świętych nasza uwaga kieruje się ku grobom zmarłych i cmentarzom. Kwiaty, znicze, dekoracje oraz liczni odwiedzający tworzą odświętną atmosferę, wzbudzoną potrzebą uczczenia pamięci zmarłych i zadośćuczynienia tradycji. Pobyt na cmentarzu z okazji Święta Zmarłych skłania do refleksji na temat tych miejsc. Zakładane przede wszystkim dla celów funeralnych powinny jednocześnie sprostać wielu wymogom i spełniać różne inne funkcje, służąc ludziom dziś żyjącym oraz przyszłym pokoleniom.

14

Protection and development of the cityscape and high-rise buildings based on the 2020-2021 Composition study of Szczecin

Czyńska Klara, Rubinowicz Paweł, Marzęcki Waldemar

Teka Komisji Urbanistyki i Architektury Oddział PAN w Krakowie

|

2022

|

T. 50

3--22

EN

This paper discusses the protection and development of the cityscape with the use of digital techniques to determine the location of tall buildings. It presents the methodology applied while developing the 2020-2021 Composition Study of Szczecin. The study was commissioned by the City, and its results were included in the Study of Conditions and Directions for Spatial Development of Szczecin adopted in 2022. The aim was to define a framework for the development of high-rise buildings, while at the same time protect historical vistas preserved in the public consciousness. The paper discusses various methods of digital cityscape analysis based on the use of 3D city models, e.g.,Visual Protection Surface (VPS) and Visual Impact Size (VIS), which allow to indicate the maximum height of new buildings that would enable to protect strategic views and to analyse the impact of new buildings on the city space. The process resulted in the formulation of precise guidelines and the drafting of a long-term and sustainable spatial policy for the cityscape of Szczecin. The research has a universal formula and may also be applied to other cities.

PL

Artykuł dotyczy ochrony i kształtowania krajobrazu miejskiego z wykorzystaniem technik cyfrowych w celu lokalizacji zabudowy wysokiej i wysokościowej. Prezentuje metodologię zastosowaną w Studium kompozycyjnym Szczecina 2020–2021. Opracowanie przygotowano na zlecenie Urzędu Miasta, a uzyskane wyniki uwzględniono w uchwalonym w 2022 roku Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Szczecin. Celem było określenie ram rozwoju zabudowy wysokościowej, przy jednoczesnej ochronie historycznie uformowanych i utrwalonych w społecznej świadomości widoków miasta. W artykule omówiono różne metody cyfrowej analizy krajobrazu oparte na wykorzystaniu modeli 3D miast, m.in.: Visual Protection Surface (VPS) oraz Visual Impact Size (VIS), które pozwalają na wskazanie maksymalnych wysokości nowej zabudowy z założeniem ochrony widoków strategicznych oraz analizę oddziaływania nowych inwestycji. W rezultacie otrzymano precyzyjne wytyczne. Wyniki pozwoliły na sformułowanie długofalowej i zrównoważonej polityki przestrzennej w zakresie kształtowania krajobrazu Szczecina. Badania mają uniwersalną formułę i mogą być zastosowane również w innych miastach.

15

Inwestycje w wymagających warunkach - fundament to podstawa

Konarska Monika, Morawski Łukasz, Sulikowski Jakub

Inżynier Budownictwa

|

2022

|

nr 11

49--54

16

Średniowieczny Targ Rybny na Podzamczu w Szczecinie w świetle dotychczasowych badań (na tle wybranych miast portowych południowego pobrzeża Bałtyku)

Płotkowiak Maciej, Słowiński Sławomir, Paszkowski Zbigniew

Wiadomości Konserwatorskie

|

2021

|

Nr 67

71--85

PL

Targ Rybny, położony w najstarszej dzielnicy Szczecina – Podzamczu, przedstawiano w dotychczasowej historiografii miasta nie jako plac targowy, lecz ulicę o niewyróżniającej się formie, łączącą Targ Warzywny z Rynkiem Nowym. W niniejszym artykule zaprezentowano wyniki badań archeologicznych i architektonicznych z lat 1999–2000 i 2017, które stały się podstawą rekonstrukcji układu urbanistycznego tej części miasta. Dowiedziono, że średniowieczny Targ Rybny w Szczecinie miał formę ciągu ulicznego (Strassemarkt) o szerokości około 19 m – czyli analogiczną do form ulic targowych zastosowanych w miastach portowych południowego i południowo-wschodniego wybrzeża Bałtyku lokowanych w średniowieczu, w okresie kolonizacji niemieckiej (m.in. w Lubece, Gdańsku, Elblągu, Braniewie, Kłajpedzie). Targ Rybny wraz z Targiem Warzywnym, Rynkiem Nowym i Rynkiem Siennym tworzył system przestrzeni rynkowych o interesującej kompozycji urbanistycznej, odtwarzanej współcześnie w trakcie odbudowy Podzamcza.

EN

The Fish Market, located in Szczecin’s oldest district- Podzamcze- had been presented in the city’s previous historiography not as a market square, but a street with an indistinct form that linked the Vegetable Market with the New Market. This paper presents the findings of archaeological and architectural studies from the years 1999–2000 and 2017, which became the basis for reconstructing the urban layout of this part of the city. It was proved that the medieval Fish Market in Szczecin had the form of a street sequence (Strassemarkt) with a width of around 19 m - analogous to the forms of commercial streets featured in port towns of the southern and south-eastern coast of the Baltic Sea that had their charters granted in the Middle Ages, during the period of German colonization (e.g., in Lübeck, Gdańsk, Elbląg, Braniewo and Klaipėda). The Fish Market, together with the Vegetable Market, the New Market and the Hay Market, formed a system of commercial spaces with an interesting urban composition that is currently being reconstructed as Podzamcze is being rebuilt.

17

Between historicism and modernism – villa architecture of Adolf Thesmacher in Szczecin

Lamprecht Agnieszka

Przestrzeń i Forma

|

2021

|

nr 45

277--304

EN

The dynamic development of Szczecin residential architecture, which began at the end of the nineteenth century, entered a new stage at the beginning of the twentieth century. Its shape was influenced by political, economic and social changes. New aesthetic currents, which heralded the coming new era, were also significant. One of the most important architects who was active in contemporaneous Szczecin was Adolf Thesmacher. An analysis of his achievements in the field of villa architecture of Szczecin can be a valuable analogy to the shaping of contemporary local architecture.

PL

Dynamiczny rozwój szczecińskiej architektury rezydencjonalnej, zapoczątkowany u schyłku XIX w, wkroczył na początku XX stulecia w nowy etap. Wpływ na jego kształt miały przemiany polityczne, gospodarcze i społeczne. Nie bez znaczenia okazały się także nowe prądy estetyczne, będące zwiastunem nadchodzącej, nowej epoki. Jednym z ważniejszych architektów tworzących w ówczesnym Szczecinie był Adolf Thesmacher. Analiza jego dorobku, w zakresie architektury willowej Szczecina, może stanowić cenną analogię do kształtowania współczesnej architektury lokalnej.

18

Mobilna stacja tankowania LNG i mały statek na paliwo gazowe w Trójmieście i Szczecinie powstają innowacyjne projekty

Klepacz Marlena

Nowa Energia

|

2021

|

nr 5/6

38--40

PL

Mobilna stacja tankowania skroplonego biogazu (bio-LNG) lub gazu ziemnego (LNG) oraz mały statek zasilany paliwem gazowym - takie innowacyjne jednostki powstają w Trójmieście i Szczecinie. Te prototypowe inwestycje, realizowane w ramach unijnego projektu Liquid Energy, przyczynią się do zmniejszenia emisji spalin i ochrony środowiska.

19

Budowa zintegrowanego węzła komunikacyjnego w Szczecinie

Drogi Publiczne

|

2021

|

nr 4

18--19

PL

Kończy się budowa zintegrowanego węzła komunikacyjnego Łękno wraz z infrastrukturą na przebiegu Trasy Średnicowej dla obsługi wewnątrz aglomeracji ruchu pasażerskiego w Szczecinie.

20

Stained-glass window set in the Church of Our Lady the Queen of the Crown of Poland in Szczecin

Płotkowiak Maciej

Przestrzeń i Forma

|

2020

|

nr 41

279--298

EN

The set of stained-glass windows that had been designed and manufactured for the Kreuzkirche, which is now the Church of Our Lady the Queen of the Crown of Poland in Szczecin, by PuhlWagner-Heinersdorff, a leading German company, is a unique example of the use of modern 1930s visual arts in religious art. A considerable part of the stained-glass window manufacturer's archival documentation is currently stored at the Berlinische Galerie in Berlin, where fifteen original stained-glass window design cartons intended for the Kreuzkirche in Szczecin were found. The objective of this text is to determine the author of the glasswork of the stained-glass windows in the church in Szczecin.

PL

Zespół witraży zaprojektowanych i wykonanych do Kreuzkirche, obecnie kościoła pw. Matki Bożej Królowej Korony Polskiej w Szczecinie przez czołową niemiecką wytwórnie Puhl-WagnerHeinersdorff stanowi unikalny przykład zastosowania w sztuce sakralnej - plastyki nowoczesnej z lat .30 XXw. Znaczna części dokumentacji archiwalnej producenta witraży jest obecnie przechowywana w Berlinische Galerie w Belinie, gdzie udało się odnaleźć piętnaście oryginalnych kartonów projektowych witraży przeznaczonych dla Kreuzkirche w Szczecinie. Celem tekstu jest ustalenie autorstwa zaszkleń witrażowych w szczecińskiej świątyni.