Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 66

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  trends
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
EN
The paper presents results of the nationwide questionnaire survey of trade unions on the five leading megatrends: automation, decarbonisation, demography, digitisation, globalization. The aim was to investigate and complete analysis of the labour market participants' competences and the attitudes to the key problems of the contemporary world.
2
Content available Global trends in maritime cruise fleet development
EN
The exercise of the economic and social functions of maritime tourism has undergone significant changes in recent years. A case in point is the development of the maritime cruise fleet, in both quantitative and qualitative terms, across various regions. This is a result of, among other things, the changing needs of international tourists in particular regions. The worldwide expansion of globalization has also marked a turnaround in preferences, with customers now willing to visit regions formerly unattractive or rarely considered by tourists. These changes are also visible in the variety of transport modalities available to passengers for both domestic and international voyages. To a large extent, these changes stem from technological developments. New possibilities for quick and efficient passenger transport have contributed to transforming maritime tourism in many countries. This, in turn, has led to increasing volumes of tourist traffic, generating economic growth for such nations. This article discusses contemporary trends in the world’s cruise ship fleets in the context of the technical parameters of global cruise shipping. The authors have attempted to determine the basic quantitative parameters and metrics expected for characterizing the global cruise ship fleet. To accomplish this, the method of linear regression has been used, with the input data being the sizes of cruise ship fleets and some other characteristic parameters, during particular time periods, carrying capacities, registered tonnages, numbers of passenger cabins, main and auxiliary engine powers, and levels of fuel consumption. The econometric model of linear regression has allowed calculating the projected values for the nearest future.
PL
Opracowanie ma charakter koncepcyjny, prezentujący przydatność analizy ogólnej otoczenia organizacji jaką jest marynarka wojenna państwa średniej wielkości, w procesie jej modernizacji. Zaprezentowano sekwencje działań związanych z tą analizą, dzięki której można zdefiniować wpływ otoczenia na siły marynarki wojennej, definiując jego burzliwość i złożoność oraz trendy wiodące i niespodziankowe, co pozwala zdefiniować pewne wytyczne i kierunkowe działania do tworzenia programów modernizacyjnych. Zastosowanie przedmiotowej analizy jest charakterystyczne dla nauk o zarządzaniu i jakości, niemniej ze względu na dużą kompatybilność stosowania, można ją łatwo implementować w obszarze bezpieczeństwa i obronności.
EN
The application of environment analysis within the process of establishment of modernization program for naval forces was presented in the paper. The analysis is composed of several activities, which allow determine the influence of environment on naval forces functioning through identifying the environment characteristic like its boisterousness and complexity, more and less likely trends related to the key factors depicting the organisation environment. The result of the analysis make the basis to define some recommendation referring to modernization programs establishment. The application of the analysis is typical for sciences of management and qualities. However, its compatibility of use, makes it very practicable within the national security and defense areas.
EN
This article analyses the commonality of trends in fine art and architecture of the late 19th and early 20th centuries. By the examples of the legacy of Wilhelm Kotarbiński, Arnold Böcklin, Oleksandr Verbytsky and Valerian Rykov it is proven how antique subjects were creatively reconsidered in the age of historicism-eclecticism and modern art. The difference between the paintings and bas-reliefs of the late 19th and early 20th centuries from the Greek images is analysed and the main features of the legacy of famous artists are determined. The distribution of a specific kind of national romanticism in Russia – the neo-Russian style of Abramtsevo and Talashkino – is characterised.
PL
W dziedzinie architektury przeanalizowano tendencje w sztuce i architekturze końca ХІХ i początku ХХ wieków. Na przykładzie twórczości Wilhelma Kotarbińskiego, Arnolda Böcklina, Aleksandra Wierbickiego i Waleriana Rykowa udowodniono, że w dobie historyzmu-eklektyzmu i secesji ulegały twórczemu przemyśleniu wątki antyczne. Zbadano różnice między malowidłami i płaskorzeźbami z końca ХІХ i początku ХХ wieku a greckimi obrazami. Określono indywidualne cechy twórczości znanych malarzy. Scharakteryzowano specyficzną odmianę narodowego romantyzmu w Rosji – neorosyjski styl Abramcewa i Tałaszkina.
EN
In modern conditions, the competitive advantages of the economy of Kazakhstan and the possibility of its modernization, which is inextricably linked with innovative activity, are largely determined by the accumulated and realized human capital. In a knowledge-based economy, the generation of high-quality human capital, necessary for sustainable economic, social, cultural and natural development, is vital, which requires both research and assessment of the state of human capital. The purpose of this study is to analyze the state, dynamics of management and development of human capital in Kazakhstan, and also presents a methodology for its calculation. The article considers the influence of various factors on the human development index using a multivariate correlation and regression model, which allows you to effectively analyze the available data and predict their value for the next period under consideration. A comparative study of the development of human capital in Kazakhstan and abroad is given.
PL
We współczesnych warunkach o przewadze konkurencyjnej gospodarki Kazachstanu i możliwości jej modernizacji, nierozerwalnie związanej z działalnością innowacyjną, w dużej mierze decyduje zgromadzony i zrealizowany kapitał ludzki. W gospodarce opartej na wiedzy kluczowe znaczenie ma generowanie wysokiej jakości kapitału ludzkiego, niezbędnego do zrównoważonego rozwoju gospodarczego, społecznego, kulturalnego i przyrodniczego, który wymaga zarówno badań, jak i oceny stanu kapitału ludzkiego. Celem tego opracowania jest analiza stanu, dynamiki zarządzania i rozwoju kapitału ludzkiego w Kazachstanie, a także przedstawienie metodologii jego obliczania. W artykule uwzględniono wpływ różnych czynników na wskaźnik rozwoju społecznego przy użyciu wielowymiarowego modelu korelacji i regresji, który pozwala skutecznie analizować dostępne dane i przewidywać ich wartość na następny rozważany okres. Podano badanie porównawcze dotyczące rozwoju kapitału ludzkiego w Kazachstanie i za granicą.
EN
The TSL industry plays a significant role in the supply chains and the economy of the country. This situation entails the need to be competitive, and this is why we strive to develop innovation. They are to contribute to obtaining benefits that will allow to build a high market position. The process of creating and implementing innovation is influenced both by the innovative potential of the enterprise itself as well as by the external environment in which the entity operates. Thus, the aim of the article is to indicate the most important trends observed in the TSL industry, which influence the development of the main groups of innovations (product and process) in the activities of logistics services enterprises.
PL
Branża TSL odgrywa znaczącą rolę w łańcuchach dostaw oraz gospodarce kraju. Sytuacja ta pociąga za sobą konieczność bycia konkurencyjnym, a z tym związane jest dążenie do rozwoju innowacji. Mają się one przyczyniać do uzyskiwania korzyści, które pozwolą na budowę wysokiej pozycji rynkowej. Na proces tworzenia jak i wdrażania innowacji wpływ ma zarówno potencjał innowacyjny samego przedsiębiorstwa jak również otoczenie zewnętrzne, w którym funkcjonuje podmiot. Stąd celem artykułu jest wskazanie naj-ważniejszych trendów obserwowanych w branży TSL, które wpływają na rozwój głównych grup innowacji (produktowych i procesowych) w działalności przedsiębiorstw usług logistycznych.
EN
The article identifies the optimal location of the warehouse distribution centre for Slovenian companies in the international environment. The process of location selection takes into account a series of interconnected factors, including flows of goods between countries; the level of development of the transport system and transport infrastructure; the number of transport companies; labour costs and labour productivity; and the tax benefits existing in each country. Scientific literature mentions various methods for choosing a warehouse location, which differ in complexity and in the use of different qualitative and quantitative factors. However, the methods discussed have a disadvantage in that they use the current input variables when defining the optimal location. Choosing the optimal warehouse location is an important long-term logistics process, which should consider the fact that the environment in which companies operate is constantly changing. Using the proposed approach, future trends in the international environment are presented, which enables a better choice of warehouse location in the long run. Through this approach, companies can save on logistic costs, while also providing better quality logistics services. The analysis represents a starting point for deciding the location of a warehouse, but does not constitute a complete set of guidelines for companies to follow, as the choice of a particular location is dependent upon the complexity of the international environment in which a company operates.
PL
Poszukiwanie innowacyjnych rozwiązań spełniających zmieniające się oczekiwania konsumentów żywności jest nieodzownym warunkiem sukcesu rynkowego przedsiębiorstw spożywczych. Pomocna może być zatem znajomość trendów w żywnościowych innowacjach produktowych, występujących współcześnie w różnych regionach świata, których charakterystykę w ujęciu porównawczym przedstawiono w niniejszym artykule. Głównym celem artykułu jest określenie, na ile nasilenie występowania tego typu trendów cechuje uniwersalność, a na ile odmienność wynikająca choćby z uwarunkowań ekonomicznych czy kulturowych. W analizie wykorzystano dane udostępnione przez XTC World Innovation Panorama [12]. Stwierdzono, że intensywność występowania analizowanych trendów cechuje znaczne podobieństwo, aczkolwiek można dostrzec pewne różnice, które wynikają z ich relatywnej ważności w zależności od regionu. Wskazano również, które z tych trendów mogą zyskiwać na znaczeniu pod wpływem ewolucji preferencji konsumentów.
EN
Searching for innovative solutions meeting changing expectations of food consumers is an indispensable condition of food companies’ market success. Knowledge of the food product innovation trends occurring in various world regions and countries, which are characterized in this article in a comparative manner, can be useful in this regard. The main goal of the article is examine to what extent intensity of occurrence of such trends in different world regions is universal, and to what extent specific, at least because of economic and cultural determinants. The analysis was based on data provided by the XTC World Innovation Panorama [12]. It was found that intensity of occurrence of the analyzed trends is quite similar; however, certain differences can be noticed regarding their relative importance depending on the region. It was also pointed out which of those trends may gain importance due to an evolution of consumer preferences.
9
PL
Obserwując sytuację w energetyce nietrudno zauważyć, że zachodzą w niej bardzo głębokie zmiany. Polegają one przede wszystkim na odchodzeniu od energetyki konwencjonalnej do energetyki odnawialnej. Taką tendencję ma zwłaszcza energetyka w unii Europejskiej. Europa stara się być prekursorem w dziedzinie odnawialnych technologii i liderem w walce z globalnym ociepleniem. Likwidowany jest przemysł wydobywczy, a elektrownie węglowe wypierane są przez odnawialne źródła energii. Sytuacja taka wynika nie tylko z dyrektyw unijnych, ale również oddolnych inicjatyw społecznych inspirowanych przez grupy ekologów. Blokowane jest uruchamianie nowych odkrywek węgla brunatnego ze względu na brak akceptacji społecznej, a także budowa elektrowni konwencjonalnych. Nie pomagają argumenty ekonomiczne przemawiające za rozwojem energetyki opartej na węglu brunatnym, który jest paliwem zdecydowanie tańszym niż inne, czy też zapewnienia potencjalnych inwestorów o stworzeniu nowych miejsc pracy. Również w innych regionach świata wstrzymywane są inwestycje węglowe. z badań przeprowadzonych przez koncern węglowy CoalSwarm wynika, że w 2016 roku drastycznie spadła liczba inwestycji w energetyce węglowej w świecie. Nawet w Chinach i Indiach, gdzie najbardziej w ostatnich latach rozwijała się energetyka węglowa, wstrzymano około 100 inwestycji. Niejasna jest sytuacja w USA. Chociaż Barack Obama podpisał porozumienie paryskie, to obecny prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump wypowiedział to porozumienie i w licznych wystąpieniach zapewnia o chęci powrotu do dominującej roli węgla w gospodarce amerykańskiej. W Polsce nadal utrzymywana jest struktura węglowa energetyki, ale według zapowiedzi resortu energii nowy blok w elektrowni Ostrołęka będzie ostatnim budowanym w Polsce blokiem węglowym. Pozwala to sądzić, że w najbliższym czasie może nastąpić zwrot w polityce energetycznej Polski, a długo oczekiwany dokument Polityka energetyczna Polski do 2050 roku określi kierunki zmian na następne lata.
EN
Observing the situation in the power industry it is easy to see that there are very deep changes in it. They rely primarily on moving away from conventional energy to renewable energy. This is particularly the case for energy in the European union. Europe strives to be a forerunner in renewable technologies and a leader in the fight against global warming. The mining industry is being abolished and coal-fired power stations are being displaced by renewable energy sources. This situation is not only a result of EU directives but also of grassroots social initiatives inspired by environmental groups. The new lignite openings are being blocked, due to the lack of public acceptance, and the construction of conventional power plants. They do not help economic arguments for the development of energy based on coal, lignite, fuel that is significantly cheaper than the other, or to provide potential investors with the creation of new jobs. Also, coal investments are suspended in other regions of the world. CoalSwarm coal research shows that 2016 saw a dramatic fall in the amount of coal investment in the world. Even in China and India, where most of the coal industry has developed in recent years, about 100 investments have been suspended. The situation in the US is unclear. Although Barack Obama signed the Paris Agreement, current united States President Donal Trump has spoken out about this agreement and in numerous speeches and is eager to return to the dominant role of coal in the American economy. Poland still maintains the carbon structure of the power industry, but the Minister of Energy has announced that the new block at the Ostrołęka power plant will be the last coal-fired power plant to be built in Poland. This statement allows us to believe that there may be a return to Poland’s energy policy in the nearest future, and the long-awaited document, Poland’s energy policy until 2050, will determine the direction of change for the coming years.
10
Content available Flexible lighting distribution on “party ships”
EN
TRIZ trends predict an increased electrification of engineering systems. One of the visible effects of this is lighting, in this case party lights on boats. The need to furnish a boat with colorful illumination requires a flexible, redispatchable system. Cable-bound illumination does not meet this requirement. A solution is presented in this paper using TRIZ as a problem-solving methodology. TRIZ comprises a set of heuristic tools for problem analysis, reformulation, root cause analysis, and problem-solving algorithms. TRIZ, however, concentrates on generating solutions to problems irrespective of given limitations concerning, for example, safety, producibility, or cost. TRIZ provides a direction of thinking that has been proven successful in the past for similar problems. Other tools must, nevertheless, be used to carry out a technical evaluation of the feasibility of the solution, scalability, practicability, or cost target. TRIZ tools are widely used by engineers in multinational corporations such as Intel, GE, Philips, Siemens, Bosch, Boeing, Samsung, LG, and Cochlear. In this paper, selected tools from the overall TRIZ toolbox will be used and explained, with a focus on functional analysis, trimming, and resources. However, other aspects (Trends, Function Oriented Search (FOS), and Ideal Final Result (IFR)) will also be presented.
PL
Celem artykułu jest wykazanie współczesnych trendów związanych z konsumpcją mięsa w Polsce. Dane do jego opracowania pochodzą z ogólnopolskiego badania internetowego przeprowadzonego w 2015 r. na próbie 1000 konsumentów. Analiza materiału badawczego pozwala na stwierdzenie, że 43,3% badanych spożywa mięso kilka razy w tygodniu, a 34,1% konsumuje je codziennie. Respondenci próbujący zadbać o zdrowie deklarują spożywanie mięsa o mniejszej zawartością tłuszczu. Konsumują więcej drobiu, wykazują także gotowość do spożywania dziczyzny, ryb oraz cielęciny. Dla współczesnego konsumenta – poza wyglądem, barwą i ceną mięsa – istotne znaczenie przy podejmowaniu decyzji o jego spożywaniu mają: jakość, wartość odżywcza, kraj pochodzenia oraz ekologiczne pochodzenie.
EN
The aim of this article is to demonstrate the contemporary trends associated with the consumption of meat in Poland. Data for its development come from a nationwide online survey conducted in 2015 on a sample of 1,000 consumers. Analysis of the research material leads to the conclusion that 43.3% of respondents eat meat several times a week, and 34.1% consumed it daily. Trying to take care of your health, respondents declare their consumption of meat is characterized by a lower fat content. They consume more poultry, as well as show a willingness to consume venison, fish and veal. For the modern consumer’s outside appearance, color and price of meat relevant to making a decision about consumption are factors, e.g.: the quality, nutritional value, country of origin, as well as organic origin.
PL
Wramach niniejszej publikacji przedstawiono bieżącą sytuację odlewnictwa na świecie według danych na koniec 2015 roku. Na tle rynku globalneo oceniono europejcką oraz krajową produkcję odlewów. Zaprezentowane dane są wynikiem badań i analiz statystycznych z branży odlewniczej, prowadzonych rokrocznie przez Instytut Odlewnictwa w Krakowie.
PL
Cel: Zasadniczym celem artykułu jest określenie wieloletniej zmienności liczby pożarów lasów i spalonej powierzchni leśnej w wybranych 28 krajach Europy, Kanadzie i USA oraz ocena skuteczności systemów zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów w tych państwach. Celem dodatkowym jest wydzielenie grup krajów podobnych pod względem występowania pożarów lasów oraz skuteczności działania systemów zabezpieczenia przeciwpożarowego obszarów leśnych. Wprowadzenie: Pożary lasów skutkują nie tylko wymiernymi stratami gospodarczymi, ale najczęściej powodują również poważne zmiany w ekosystemach leśnych. Tym samym przyczyniają się do pogarszania jakości życia społeczeństw. Pożarami zagrożonych jest na świecie około 40% powierzchni lasów, a w Europie ponad 60%. Dodatkowo ze względu na ocieplanie klimatu, spadek wielkości opadów atmosferycznych i wydłużanie się okresów bezdeszczowych prognozuje się, że zagrożenie pożarowe lasów będzie wzrastać, co przełoży się nie tylko na większą liczbę pożarów, ale sprzyjać będzie ich intensywnemu rozprzestrzenianiu. W tym kontekście prowadzenie na bieżąco analiz pożarów lasów nabiera szczególnego znaczenia. Metodologia: Analizie poddano dane o liczbie pożarów lasów, spalonej powierzchni leśnej i średniej powierzchni pojedynczego pożaru dla 28 krajów europejskich, Kanady i USA. Liczbę pożarów i spaloną powierzchnię odniesiono do powierzchni lasów w poszczególnych krajach, dokonując przeliczenia wartości tych charakterystyk na 1000 ha powierzchni leśnej danego państwa. Dla będących w dyspozycji różnej długości serii danych dokonano oceny trendów za pomocą nieparametrycznego testu Manna-Kendalla. Do grupowania krajów pod względem występowania pożarów lasów oraz skuteczności systemów zabezpieczenia pożarowego obszarów leśnych w latach 1990–2015 wykorzystano hierarchiczną metodę analizy skupień z zastosowaniem euklidesowej miary odległości i metody aglomeracji Warda. Wnioski: Przeprowadzone dla 30 krajów badania generalnie nie potwierdziły poglądów niektórych badaczy dotyczących możliwości zwiększania się liczby pożarów lasów czy też rozmiaru spalonych powierzchni leśnych w konsekwencji zmian ziemskiego klimatu. Niemniej dla niektórych państw odnotowano potwierdzone statystycznie niepokojące tendencje wzrostowe tych cech. Najniższa wartość średniej powierzchni pożaru lasu charakteryzuje Czechy, Finlandię, Niemcy, Austrię, Szwecję, Litwę, Łotwę, Polskę i Ukrainę. Uprawnia to do stwierdzenia, że w krajach tych skuteczność przeciwpożarowego zabezpieczenia obszarów leśnych jest najwyższa. Pod względem liczby pożarów i spalonej powierzchni leśnej Polska tworzy wspólną grupę z Węgrami, Turcją, Francją i Bułgarią. Hierarchiczna analiza skupień z użyciem wskaźników liniowego tempa zmian dla liczby pożarów, spalonej powierzchni i dla średniej powierzchni pożaru (wartości Sen’s slope) oraz średniej powierzchni pożaru lasu skupia Polskę z Łotwą, Słowacją, Ukrainą i Białorusią obok Finlandii, Czech, Litwy, Niemiec, Szwecji i Austrii.
EN
Aim: The primary aim of this paper was to determine long-term variability in the number of forest fires and burnt forest area in selected 28 European countries, Canada and the USA and to assess the effectiveness of fire protection systems in the forests of those countries. The secondary aim was to identify similarities between the analysed countries in terms of the incidence of forest fires and the effectiveness of forest fire protection systems. Introduction: Forest fires not only cause tangible economic losses, but they also typically result in serious changes in forest ecosystems. By affecting fauna, flora and the air, among other things, they simultaneously contribute to a deterioration of living conditions. Worldwide approx. 40% forested areas are at risk of forest fires, while in Europe it is over 60%. Additionally, due to climate change, decreasing precipitation and prolonged periods with no rainfall it is forecast that fire hazard in forests is going to increase, which will not only be manifested in a greater number of fires, but will also contribute to their intensive spreading. In this context, it is crucial to conduct analyses of forest fires. Methodology: Analyses were conducted on data concerning the number of forest fires, burnt forest areas and the mean area of a single fire in 28 European countries, Canada and the USA. The number of fires and the burnt area were compared to the total forested areas in individual countries by converting the values of these characteristics per 1000 ha forested area in a given country. Trends for the available varying lengths of data series were determined using the non-parametric Mann-Kendall test. Countries were clustered in terms of the incidence of forest fires and the effectiveness of fire protection systems in the years 1990-2015 using the hierarchical method of cluster analysis based on Euclidean distances and the Ward agglomeration method. Conclusions: Generally, the analyses conducted in the above-mentioned 30 countries did not confirm forecasts on the increasing numbers of forest fires or burnt forest areas, which may be explained e.g. by the consequences of climate change. Nevertheless, in some countries statistically disturbing trends were observed for these characteristics. The lowest mean forest fire areas were recorded for the Czech Republic, Finland, Germany, Austria, Sweden, Lithuania, Latvia, Poland and Ukraine, which indicates that those countries had the highest effectiveness of forest fire protection measures. In terms of the number of fires and burnt forested area Poland is clustered with Hungary, Turkey, France and Bulgaria. Hierarchical cluster analysis using linear indices for changes in the number of forest fires, burnt area and mean fire area (Sen’s slope) as well as mean forest fire area clustered Poland with Latvia, Slovakia, Ukraine and Belarus next to Finland, the Czech Republic, Lithuania, Germany, Sweden and Austria.
EN
The aim of the study is to investigate trends in selected hydroclimatic indices using novel and conventional tools, for future climate projections in the twenty-first century. Selected quasi-natural Norwegian and Polish catchments are used as a case study. The projected flows are provided by GR4J rainfall-runoff conceptual model, coupled with an ensemble of climate model projections from EURO-CORDEX initiative. The trends are analysed using conventional Mann–Kendall and modified Mann–Kendall statistical approaches, a time–frequency approach based on discrete wavelet transform (DWT) and the dynamic harmonic regression (DHR) method. Of all methods applied the DHR gives the most conservative trend estimates. Trends depend on the specific hydroclimatic character and flow regime of the catchment. The results confirmed that in catchments with a rainfall-driven flood regime, an increase in the amount of precipitation is followed by increased flows, with strong seasonal changes, whereas, in catchments with a snow-driven flood regime, despite an increase of mean annual flow, decrease in annual maximum flow is observed. Generally, positive trend is the most dominant in all catchments studied and the methods were consistent in detection of trend except in seasonal trend test.
PL
Działalność górnicza powoduje negatywne zmiany w środowisku, które najczęściej określane są szkodami górniczymi. Głównymi skutkami działalności górniczej są deformacje ze skutkami wtórnymi, zrzut wód zasolonych z odwodnienia zakładów górniczych, odpady górnicze, tereny wymagające rekultywacji i zagospodarowania, emisja metanu z kopalń, emisja zanieczyszczeń pyłowych i gazowych. Należy również podkreślić, że szkody górnicze silnie wpływają na psychikę osób zamieszkujących tereny zdegradowane i mogą wywoływać poczucie braku nadziei, osamotnienia i bezradności wynikającej z miejsca zamieszkania [3]. Wygląd terenów zdegradowanych jest mocno związany z przemianą społeczeństwa przemysłowego w społeczeństwo poprzemysłowe. Zmiany te odnoszą się nie tylko do gospodarki i działań ekonomicznych, ale również do standardów przestrzennych i wszystkich stylów życia. Te nowe formy aktywności powinny być sprawą priorytetową dla terenów zdegradowanych. W społeczeństwie poprzemysłowym mniejsze jest zapotrzebowanie przestrzenne na cele produkcyjne a większe na cele usługowe, konsumpcyjne i wypoczynkowe [7, 10]. Zjawiska związane z niekorzystnym oddziaływaniem działalności górniczej szczególnie widoczne są na obszarze przygranicznym obejmującym województwo śląskie (Polska) i kraj morawsko-śląski (Czechy) [6]. Artykuł prezentuje dyskusje wyników badań mających na celu zapoznanie się z opinią lokalnej społeczności na temat preferowanych kierunków rewitalizacji terenów pogórniczych. W przeprowadzonych badaniach przeanalizowano opinie różnych grup społecznych z podziałem na zawód, wiek, wykształcenie. Badania zostały przeprowadzone na terenie gminy znajdującej się na pograniczu polsko-czeskim.
EN
Mining activity causes negative changes in the environment, which are most frequently referred to as mining damage. The major effects of mining activity include deformations with secondary effects, discharge of saline waters from mining plants’ drainage, mining waste, areas requiring reclamation and management, methane emissions from mines, emissions of dust and gases. It should be emphasised that mining damage has a strong influence on the psyche of people inhabiting the degraded areas and can cause the sense of hopelessness, loneliness and helplessness, which results from living in such a place [3]. The appearance of degraded areas is closely related to the change of industrial society into post-industrial society. These changes refer not only to economy and economic activity, but also to spatial standards and all kinds of lifestyles. These new forms of activity should become a priority for degraded areas. In post-industrial society the spatial demand for production purposes is lower, whereas for services, consumption and recreation this demand is higher [7, 10]. Phenomena related to the unfavourable effect of mining activity are particularly visible in the border area of the Silesian Province (Poland) and Moravian-Silesian Region (Czech Republic) [6]. The article presents a discussion of the results of studies the aim of which was to become acquainted with the local community’s opinion on the preferred directions of post-mining areas’ revitalization. In the conducted studies the opinions of different social groups according to their occupation, age and education have been analysed. The research was conducted in a commune near the Polish-Czech border.
EN
In the present study, trends and variations in climatic variables (i.e. rainfall, wet day frequency, surface temperature, diurnal temperature, cloud cover, and reference and potential evapotranspiration) were analyzed on seasonal (monsoon and non-monsoon) and annual time scales for the Ajmer District of Rajasthan, India. This was done using non-parametric statistical techniques, i.e. the Mann–Kendall (MK) and Modified Mann–Kendall (MMK) tests, over a period of 100 years. The MK test with prewhitening (MK–PW) of climatic series was also applied to climatic variables and the results were compared to those obtained through the MK and MMK tests in order to assess the performance of trend detection methods. The Pettitt–Mann–Whitney (PMW) test was applied to detect the temporal shift in climatic series. The trend analysis revealed that annual and seasonal rainfall did not show any statistically significant trend at a 10% significant level. A noticeable trend increase was found in wet day frequency, surface temperature and reference evapotranspiration (ET) during the non-monsoon season from the three non-parametric statistical tests at a 10% significance level. A statistically significant decrease in maximum temperature was found during the non-monsoon season by the MK–PW test alone. This analysis of several climatic variables at the district scale is helpful for the planning and management of water resources and the development of adaptation strategies in adverse climatic conditions.
PL
W pracy analizowano trendy i zmienność czynników klimatycznych (opad, częstotliwość dni wilgotnych, temperaturę powierzchni ziemi, temperaturę dobową, zachmurzenie oraz ewapotranspirację wskaźnikową i potencjalną) w skali sezonowej i rocznej w dystrykcie Ajmer, w Radżasthanie (Indie). Analizę przeprowadzono za pomocą nieparametrycznych technik statystycznych Manna–Kendalla (MK) i zmodyfikowanej techniki MK (MMK) dla 100-letniego okresu. Test MK z eliminacją korelacji serii klimatycznych (prewhitening – MK–PW) zastosowano także do zmiennych klimatycznych, a wyniki porównano z uzyskanymi z użyciem testów MK i MMK, co pozwoliło na ocenę wiarygodności wykrywania trendu zmian w czasie. W celu wykrycia czasowych przesunięć serii klimatycznych zastosowano test Pettitta–Manna–Whitneya (PMW). Na podstawie analizy trendu stwierdzono, że opady roczne i sezonowe nie wykazywały statystycznie istotnego trendu na poziomie istotności 10%. Wykorzystując trzy testy nieparametryczne, stwierdzono rosnący trend w przypadku częstości występowania wilgotnych dni, temperatury powierzchni i ewapotranspiracji wskaźnikowej w okresie pozamonsunowym na poziomie istotności 10%. Statystycznie istotny spadek maksymalnej temperatury w tym okresie stwierdzono jedynie, gdy stosowano test MK–PW. Przedstawiona analiza kilku zmiennych klimatycznych w skali dystryktu może być pomocna w planowaniu i zarządzaniu zasobami wodnymi i w rozwoju strategii adaptacji do niekorzystnych warunków klimatycznych.
EN
There are two aims of this paper. The first is to outline the current developments in the port industries in the South Baltic Region, and the second is to reveal the prospects for ports development. This comparative research comprises analysis of the freight traffic in volume and structure and refers to ports of the South Baltic Region, namely Rostock, port complex of Szczecin and Świnoujście, ports of Gdańsk and Gdynia and Klaipeda. Prospects for ports development are elaborated in view of the main port investments and feasible advances in freight traffic. In the first part of the paper, the potential of each port is reviewed. In the second part of the paper, with the support of statistics about the volume and structure of the transhipments, main changes that have foregone in the ports are explored. Investments in infrastructure and handling capacities are reviewed and then used as the ground for elaborating potential in cargo handling advances for each port. Finally, the main findings concerning advances of the port industries are presented in the comparative descriptive form and followed by the discussion about prospects of their developments and issues, referring to the inter port competition.
PL
Cele artykułu, to przedstawienie trendów rozwojowych w wybranych portach morskich Regionu Południowego Bałtyku oraz wskazanie na możliwości ich rozwoju. Analizę porównawczą przeprowadzono względem wielkości i struktury rodzajowej przeładunków dla portów: Rostock, Szczecin, Świnoujście, Gdańsk, Gdynia i Kłajpeda, a przy ocenie perspektyw rozwoju uwzględniono najważniejsze inwestycje portowe i możliwości rozwoju poszczególnych rodzajów przeładunków. W pierwszej części artykułu scharakteryzowano potencjał produkcyjny poszczególnych portów morskich. W oparciu o analizę statystyczną wielkości i struktury obrotów portowych, wskazano na najważniejsze zmiany, do jakich doszło w dotychczasowym rozwoju portów. W kolejnej części opracowania przedstawiono inwestycje nakierowane na rozwój infrastruktury i potencjału przeładunkowego i na tej podstawie wskazano na możliwości rozwoju przeładunków w poszczególnych portach. Ostatnia część artykułu zawiera porównanie najważniejszych ustaleń z przeprowadzonej analizy, dyskusję o perspektywach rozwoju poszczególnych portów i pojawiającej się na tym tle konkurencji między portami.
EN
The article is devoted to revealing the peculiarities of Ukrainian researches in nanoscience and nanotechnology. The comparative analysis of publications, patents and R&D resources in Ukraine and developed countries has been performed. It is shown that the tendency in Ukrainian researches in nanoscience and nanotechnology corresponds to the global trend. But the share of researches in nanomedicine in Ukraine is significantly larger than that of the global ones, while the share of nanoelectronics is too small. The built models allow forecasting the number and share of publications in different branches and demonstrating the gap between Ukraine and other countries.
PL
Duże znaczenie i wykorzystanie aromatów spożywczych sprawia, że dodatki do żywności przechodzą ciągłą ewolucję. Obecnie konsumenci preferują przede wszystkim aromaty naturalne, gdyż uważają je za bezpieczne. Otrzymuje się je stosując tradycyjne metody, takie jak ekstrakcja czy destylacja z parą wodną z materiałów roślinnych. Coraz większe zainteresowanie mają techniki biotechnologiczne, a także ekstrakcja gazami w stanie nadkrytycznym. Duży wpływ na rynek aromatów spożywczych mają także kierunki rozwoju produktów spożywczych (np. żywność funkcjonalna) oraz zainteresowanie potrawami z różnych zakątków świata. Kolejnym aspektem jest mikrokapsułkowanie, które m.in. pozwala na kontrolowane uwalnianie aromatu oraz zabezpieczanie składników labilnych. Duże zainteresowanie tą technologią sprawia, że nieustannie opracowywane są nowe jej warianty.
EN
Great importance and use of food aromas makes that continuous evolution can be seen in the area of this kind of food additives. Nowadays, consumers prefer primarily natural flavors, because these are perceived as safer. For their preparation, conventional methods such as extraction or steam distillation of materials of plant origin can be employed, but techniques using microorganisms or enzymes, and a process of supercritical extraction gain increasing interest. A huge impact on the market of food flavors have trends observed in food products (e.g. functional food) and the interest of dishes from around the world. Further aspect includes microencapsulation that, among others, allows the controlled releasing of aroma and securing unstable components. Due to strong interest in this method, new variants are continually developed.
PL
W niniejszym artykule przedstawiono statystyczną analizę zmian w polskim transporcie morskim. Przeanalizowano trendy w takich aspektach, jak: liczebność i wiek floty transportowej; liczba statków zawijających do polskich portów ogólnie i z wyszczególnieniem czterech głównych portów: Gdańsk, Gdynia, Szczecin i Świnoujście; ilość przeładowanych towarów; struktura ładunków, przewożonych przez polską flotę oraz liczba pasażerów przewiezionych polskimi promami. W większości analizowanych przypadków wyznaczono wielomianowe linie trendu, dla których współczynnik determinacji był wysoki (ponad 0,8). Dla miesięcznych obrotów ładunkowych w polskich portach dokonano dekompozycji szeregu czasowego.
EN
In this paper a statistical analysis of changes in polish maritime transport has been presented. Such aspects as: number and age of polish maritime cargo-carrying fleet; number of ship arrivals at polish seaports, generally and for major polish seaports: Gdańsk, Gdynia, Szczecin i Świnoujście; cargo traffic in seaports; cargo traffic by group and maritime ferry passenger movements have been considered. In the most of analyzed cases a coefficient of determination has been determined. For monthly cargo traffic in polish seaports a decomposition of time series has been made.
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.