Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Duet przyszłości – tradycja i nowoczesność w mleczarstwie

Gajlewicz Izabela

Przemysł Spożywczy

|

2025

|

T. 79, nr 10

38--42

PL

Przemysł mleczarski od wieków stanowi fundament gospodarki rolno-spożywczej. Produkty mleczne – mleko, ser, masło i jogurt – są obecne w diecie człowieka od tysięcy lat, a ich znaczenie wykracza poza kwestie żywieniowe. Mleko jest również częścią kultury, tradycji i tożsamości wielu narodów. Jednak dziś sektor ten stoi przed ogromnymi wyzwaniami: globalizacją, rosnącą konkurencją, zmianami klimatu i ewoluującymi oczekiwaniami konsumentów. Właśnie dlatego przemysł mleczarski to miejsce, gdzie tradycja spotyka się z nowoczesnością – a to spotkanie decyduje o jego przyszłości.

EN

The dairy industry has been a cornerstone of the agri-food economy for centuries. Dairy products – milk, cheese, butter, and yogurt – have been present in the human diet for thousands of years, and their importance extends beyond nutritional matters. Milk is also part of the culture, tradition, and identity of many nations. However, today, the sector faces enormous challenges: globalization, growing competition, climate change, and evolving consumer expectations. This is precisely why the dairy industry is a place where tradition meets modernity—and this meeting determines its future.

2

Energy efficiency optimization of milk homogenizers: a contribution to the european green deal goals

Samoichuk Kyrylo, Kovalyov Alexandr, Palianychka Nadiia, Hutsol Taras, Komarnitskyi Serhii, Bezaltychna Olena, Kuboń Maciej, Tabor Sylwester, Kukharets Valentyna

Production Engineering Archives

|

2025

|

Vol. 31, Iss. 1

15--26

EN

The modern global milk processing industry involves the use of innovations and optimization of existing industry management methods, which contributes to the realization of sustainable development and energy efficiency. Increasing the energy efficiency of dispersing and homogenizing milk and dairy products can contribute to the practical implementation of the philosophy of the "European Green Deal". The jet-slot milk homogenizer is one of the most energy-efficient among all types of homogenizers in the dairy industry. The principle of its operation is based on the creation of a maximum speed difference between the fat balls of cream and the flow of skimmed milk. This makes it possible to obtain a high degree of dispersion with high energy efficiency of the process. Reducing the specific energy consumption and finding the optimal parameters of the homogenizer were based on the results of both theoretical and experimental studies and were carried out graphically. The optimization criteria (decreasing specific energy consumption while maintaining high homogenization quality) were chosen to achieve a dispersion of 0.8 μm with minimal energy consumption. The diameter of the confusor is optimized at the point of greatest narrowing. The obtained results indicate that to increase the energy efficiency of homogenization, the parameter values should be within 3.5–4.0 mm. The parameters of the width of the ring gap, the fat content and the speed of the cream are optimized. The results showed that it is possible to reduce the specific energy intensity of the process to values of 0.88–0.92 kWh/t when using cream with a fat content of 33–43%, which should be fed through an annular gap with a width of 0.6–0.8 mm. Optimum values of the cream feed speed were found, which should be equal to 7–11 m/s. The research results are of high practical value for the further development of an energy-efficient industrial model of a jet-slot homogenizer.

3

Estimation rate of total alpha particle emission in blood and milk of women living in city center and rural areas of Al-Muthanna Governorate-Iraq

Al-Zaalimiu Tuqa H., Al-Hamzawi Anees A.

Nukleonika

|

2025

|

Vol. 70, No. 4

117--123

EN

Iraq has long suffered from environmental pollution due to past wars, specifically the first and second Gulf Wars in 1990 and 2003. Al-Muthanna governorate, as part of Iraq, was directly affected by these conflicts and has experienced environmental and epidemiological changes that may increase the risk of cancer in the region. For this reason, monitoring the alpha particles emissions in human blood and milk was of significant importance. This study aims to estimate the total alpha particle emission rate (Eα) in blood and milk samples of women residing in different environments (rural area and city center) of Al-Muthanna Governorate, using CR-39 detectors. The results revealed that the highest, lowest, and mean Eα values in milk samples from city center and rural areas were (1.63, 0.68, and 1.10 mBq/ml) and (1.59, 0.56, and 1.01 mBq/ml), respectively. The maximum, minimum, and average Eα values in the city center and rural areas blood samples were (2.05, 0.90, and 1.31 mBq/ml) and (1.61, 0.66, and 1.12 mBq/ml), respectively. The findings indicated that the Eα in milk and blood samples in rural areas were lower than in the city center, which may be attributed to the reduced anthropogenic and military activities in rural areas.

4

Milk temperature measurements in milking systems – own research

Jędruś Aleksander

Journal of Research and Applications in Agricultural Engineering

|

2025

|

Vol. 70, nr 2

21--28

EN

The article presents the results of research conducted at the Department of Biosystems Engineering of the Poznań University of Life Sciences, related to the issue of temperature measurement in milking cluster. The construction of a four-quarter diagnostic milking system made it possible to re-examine the problem of using temperature sensors installed in teatcups for cow diagnostics. An original approach was the construction of a quarter milking system equipped with an electronic pulsator controlled by temperature sensors. Tests of temperature sensors using a modern laboratory station enable detailed identification of disturbances affecting temperature measurement conditions in the milking cluster. The main area of interest was to simulate phenomena occurring during cow milking, which for methodological reasons cannot be studied directly at units in cowsheds.

5

Practical aspects of the use of milking robots

Borusiewicz Andrzej, Romaniuk Wacław, Winnicki Stanisław, Skibko Zbigniew, Zarajczyk Janusz

Journal of Water and Land Development

|

2023

|

no. 57

116--129

EN

The article presents results of monitoring carried out in barns with milking robots. The use of milking robots makes it possible, with proper stocking, to milk cows without human intervention. The analysis included all barns with Lely robots located in the Podlaskie Voivodeship in 2018-2021. In 2018-2019, there were seven such barns, and in 2020-2021 nine. In all barns, high milk yields were obtained of more than 1000 kg compared to the average milk yield obtained from stock of cows under monitoring in the Podlaskie Voivodeship. In 2021, four barns milked more than 9.5 thous. kg, three barns more than 10 thous. kg and two barns almost 12 thous. kg of milk. Fat and protein contents were typical for the breed. Three barns were monitored more closely in 2021, with varying numbers of robot milking stations in barns, i.e. A one, B two and C three milking stations. In 2021, over 700,000 kg was milked per stall in stall A, over 750,000 kg in B and over 850,000 kg of milk in C. The average milk per cow per milking was high, with over 11 kg in barn A, 12 kg in B and 13 kg in C.

6

Wpływ konfliktu zbrojnego w Ukrainie na branżę mleczarską w Polsce

Szajner Piotr

Przemysł Spożywczy

|

2022

|

T. 76, nr 10

2--6

PL

Wojna w Ukrainie wpływa na sytuację rynkową w krajowej branży mleczarskiej głównie poprzez tendencje cenowe na światowym rynku. Duży wzrost cen surowcow energetycznych i rolnych oraz zakłócenia logistyczne w łańcuchach dostaw skutkowały wzrostem światowych cen trwałych produktów mlecznych. Wysokie ceny światowe i czynniki inflacyjne w gospodarce narodowej doprowadziły do dużego wzrostu cen w całym łańcuchu dostaw krajowej branży mleczarskiej. W pierwszym okresie po inwazji przemysł mleczarski uzyskiwał dobre wyniki finansowe, w tym także w handlu zagranicznym. Niepokojącym zjawiskiem jest jednak spowolnienie działalności inwestycyjnej przedsiębiorstw oraz spodziewany spadek spożycia przetworow mlecznych. Duża liczba wojennych uchodźców będzie jednak rekompensowała spadek popytu w krajowych gospodarstwach domowych. W kolejnych miesiącach 2022 r. przewidywany jest duży wzrost ryzyka produkcyjnego i handlowego w branży mleczarskiej, a zdecydują o tym zagrożenia dostaw nośników energii i innych materiałów oraz wysoka inflacja, która niekorzystnie wpływa na sytuację finansową firm i siłę nabywczą konsumentów.

EN

The war in Ukraine affects the market situation in the domestic dairy industry mainly through price trends on the global market. Large increases in Energy and agricultural commodity prices, as well as logistical disruptions in supply chains, have resulted in an increase in world prices for dairy products. High world prices and inflation factors in the national economy have led to sharp rise in price throughout the supply chain of the domestic dairy industry. During the first period of the war, the dairy industry achieved good financial results, also in foreign trade. A worrying phenomenon is the slowdown in investment activity of enterprises and the expected decline in dairy product consumption. However, a large number of war refugees will compensate for the decline in demand in domestic households. In the following months of 2022, a large increase in production and commercial risk in the dairy industry is expected, and this will be determined by the threats to the supply of Energy and other materials as well as high inflation, which adversely affects the financial situation of companies and the purchasing power of consumers.

7

Czy ozon może być stosowany w przemyśle mleczarskim?

Ziarno Małgorzata, Zaręba Dorota

Przemysł Spożywczy

|

2022

|

T. 76, nr 10

20--26

PL

Mleko jest spożywane prawie we wszystkich społecznościach, ale nieprzetworzone może stanowić zagrożenie dla zdrowia lub życia konsumentów i aby temu zapobiec, konieczne jest właściwe jego przygotowanie. Ozonowanie jest czystą techniką, która wykazuje działanie przeciwdrobnoustrojowe ze względu na swój potencjał utleniający, który w efekcie redukuje populację żywych komórek mikroorganizmów i ogranicza aktywność enzymów. W przemyśle spożywczym ozon jest z powodzeniem stosowany do dezynfekcji powierzchni kontaktujących się z żywnością, wody technologicznej oraz niektórych surowców. Ten zakres aplikacji nie wykorzystuje całego potencjału ozonowania w branży spożywczej, szczególnie w mleczarstwie. Interesujące okazały się wyniki nielicznych badań nad wykorzystaniem ozonu do niszczenia mikroorganizmów bezpośrednio w mleku. Na skuteczność ozonowania mają wpływ m.in. temperatura, pH, wilgotność i obecność materii organicznej. Pod względem redukcji populacji mikroorganizmów lepsze wyniki uzyskuje się w przypadku mleka o niskiej niż wysokiej zawartości tłuszczu.

EN

Milk is consumed in almost all communities, but unprocessed milk can pose a risk to the health or life of consumers and must be properly processed to prevent this from happening. Ozonation is a pure technique that shows antimicrobial activity due to its oxidizing potential, reducing the population of living microorganisms cells and limiting the activity of enzymes. In the food industry, ozone is successfully used to disinfect various types of surfaces in contact with food, proces water and some raw materials. This range of applications does not use the full potential of ozone in the food industry, especially in the dairy industry. The results of a few studies on the use of ozone to destroy microorganisms directly in milk turned out to be particularly interesting. Although the effectiveness of ozonation is influenced, among others, by temperature, pH, humidity and the presence of organic matter. The best results in terms of reducing the microbial population were obtained with low-fat milk.

8

Trade in selected raw materials of animal origin in the EU®

Topczewska Jadwiga, Ormian Małgorzata, Augustyńska-Prejsnar Anna

Postępy Techniki Przetwórstwa Spożywczego

|

2022

|

nr 1

195--199

EN

The aim of the work presented in the article was to assess the scale of trade in raw materials of animal origin as part of trade between the European Union and third countries. The research material consisted of data published by the European Union in 2016–2020 within the TRACES system and trade data of the World Bank (World Integrated Trade Solution). Meat trade in the world far outweighs other raw materials and products of animal origin. It has accounted for no less than 43% of trade in recent years. Meat exported from the European Union is mainly beef, pork and poultry. The world dairy market is dominated by a small number of countries, with EU member states accounting for more than a third of world exports. It should be noted that international trade in animal raw materials, which amounted to 152 billion euros in 2018, is dominated by exports from several countries, including the EU.

PL

Celem pracy przedstawianej w artykule była ocena skali obrotu surowcami pochodzenia zwierzęcego w ramach wymiany handlowej między Unią Europejską a krajami trzecimi. Materiał badawczy stanowiły dane publikowane przez Unię Europejską w latach 2016-2020 w ramach systemu TRACES oraz dane handlowe Banku Światowego (World Integrated Trade Solution). Obrót mięsem na świecie zdecydowanie przeważa nad innymi surowcami i produktami pochodzenia zwierzęcego. Stanowił on w ostatnich latach nie mniej jak 43% wymiany handlowej. Mięso eksportowane z Unii Europejskiej to głównie mięso wołowe, wieprzowe oraz drobiowe. Światowy rynek produktów mleczarskich jest zdominowany przez niewielką liczbę krajów, a państwa członkowskie UE mają udział w ponad jednej trzeciej światowego eksportu. Należy podkreślić, że międzynarodowy handel surowcami pochodzenia zwierzęcego, który w 2018 roku wynosił 152 mld euro, jest zdominowany przez eksport z kilku krajów, w tym z UE.

9

The nutritional and health value of milk and fermented milk drinks ®

Frąckiewicz Joanna

Postępy Techniki Przetwórstwa Spożywczego

|

2022

|

nr 1

142--151

EN

Milk and fermented milk drinks are foods rich in a range of essential nutrients. They include, among others highly digestible proteins, B vitamins, vitamins A and D, calcium, potassium and phosphorus. It is also worth noting that the use of bacterial starter cultures in the production of fermented milk drinks increases the bioavailability of some of these nutrients. The fermentation leading to the formation of such beverages therefore results in the end-products gaining not only a texture, aroma and taste different from milk, but also other properties. Increases, among others digestibility of their proteins, and as a result of the partial breakdown of lactose, they become more affordable for people with intolerance to this disaccharide. The nutritional value of milk and fermented milk drinks has a positive impact on human health. Among other things, the beneficial effect of the ingredients of these products on bone health and the ability to lower blood pressure have been proven, and the preventive role of milk in the risk of developing metabolic syndrome diseases has been confirmed.

PL

Mleko i mleczne napoje fermentowane to produkty bogate w szereg niezbędnych składników odżywczych. Należą do nich m.in. wysoce przyswajalne białka, witaminy z grupy B, witaminy A i D, wapń, potas i fosfor. Warto także zauważyć, że użycie kultur starterowych bakterii podczas produkcji mlecznych napojów fermentowanych przyczynia się do zwiększenia biodostępności niektórych z tych składników odżywczych. Fermentacja prowadząca do powstania takich napojów sprawia zatem, że końcowe produkty zyskują nie tylko odmienną od mleka teksturę, zapach i smak, ale także inne właściwości. Zwiększa się m.in. strawność ich białek, a w wyniku częściowego rozpadu laktozy, stają się one bardziej przystępne dla osób z nietolerancją tego dwucukru. Wartość odżywcza mleka i mlecznych napojów fermentowanych ma swoje przełożenie na ich pozytywny wpływ na zdrowie człowieka. Udowodniono, między innymi korzystne oddziaływanie składników zawartych w tych produktach spożywczych na zdrowie kości, zdolność obniżenia ciśnienia krwi, a także potwierdzono prewencyjną rolę mleka w przypadku ryzyka rozwoju chorób zespołu metabolicznego.

10

Consumption of milk and milk products in Poland in t he years 2004–2020®

Wiza Paulina Luiza

Postępy Techniki Przetwórstwa Spożywczego

|

2022

|

nr 2

5--10

EN

The aim of the research was to present changes in the consumption of milk and its dairy products in Poland. The research covered data for the years 2004-2020. The time interval of the research was determined by the availability of data in the database of the Central Statistical Office. The research material included literature on the subject, which contributed to the characterisation of the issue of consumption and on-going changes in the consumption of dairy products. Based on the literature, the factors that determine changes in the consumption of milk and its dairy products in dynamic terms were identified. The descriptive and cause-and-effect methods were applied in the presentation of research results. Based on the research analyses and the literature review, it was shown that changes in the level of milk consumption were small in relation to changes in prices expressed in current prices, as well as consumer income. In contrast, there were changes in dairy consumption. Between 2004 and 2020, the consumption of highly processed dairy products, i.e. yoghurts, cheeses, cottage cheese, increased, while the consumption of liquid milk decreased and the consumption of fat products, i.e. butter and cream, increased at a lower rate.

PL

Celem badań było przedstawienie zmian konsumpcji mleka i jego przetworów mleczarskich w Polsce. Badania obejmowały dane za lata 2004-2020. Przedział czasowy badań był determinowany dostępnością danych w bazie Głównego Urzędu Statystycznego. Materiał do badań obejmował literaturę przedmiotu, która przyczyniła się do scharakteryzowania zagadnienia konsumpcji oraz zachodzących zmian w spożyciu artykułów mleczarskich. W oparciu o literaturę wskazano czynniki, które determinują zmiany spożycia mleka i jego przetworów mleczarskich w ujęciu dynamicznym. Przy prezentacji wyników badań zastosowano metodę opisową oraz przyczynowo-skutkową. W oparciu o przeprowadzone analizy badawcze oraz przegląd literatury wykazano, że zmiany poziomu konsumpcji mleka były niewielkie w odniesieniu do zmian cen wyrażonych w cenach bieżących, a także dochodów konsumentów. Nastąpiły natomiast zmiany w konsumpcji nabiału. W latach 2004-2020 wzrosło spożycie artykułów mleczarskich wysokoprzetworzonych, tj. jogurty, sery, twarogi, przy jednoczesnym spadku konsumpcji mleka płynnego, a także mniejszej dynamice wzrostu spożycia produktów tłuszczowych, czyli masła oraz śmietany.

11

Bioaktywne peptydy z białek mleka ®

Pluta Antoni Stanisław, Garbowska Monika, Stasiak-Różańska Lidia, Berthold-Pluta Anna

Postępy Techniki Przetwórstwa Spożywczego

|

2022

|

nr 1

207--216

PL

Najliczniejszymi białkami mleka są α-kazeina, β-kazeina, κ-kazeina, β-laktoglobulina i α-laktoalbumina. Poza wysoką wartością odżywczą, białka mleka mają ogromny wpływ na właściwości technologiczne mleka, takie jak między innymi: stabilność cieplną, podatność na koagulację pod wpływem podpuszczki, zdolności emulgujące czy pianotwórcze. Białka te są także głównym źródłem składników bioaktywnych w mleku. Bioaktywne peptydy pochodzące z białek mleka cieszą się dużym zainteresowaniem naukowym i aplikacyjnym ze względu na ich różnorodność i potencjalne korzyści zdrowotne. Peptydy te wykazują m.in. aktywność przeciwnadciśnieniową, immunomodulującą, przeciwnowotworową, przeciwzakrzepową, przeciwbakteryjną i cytotoksyczną. Ze względu na wiele znanych i domniemanych korzyści dla zdrowia ludzkiego, bioaktywne peptydy z mleka są stosowane jako składniki nutraceutyków.

EN

The most abundant milk proteins are α-casein, β-casein, κ-casein, β-lactoglobulin and α-lactalbumin. In addition to the high nutritional value, milk proteins have a huge impact on the technological properties of milk, such as, among others, heat stability, susceptibility to rennet coagulation, emulsifying and foaming abilities. These proteins are also the main source of bioactive ingredients in milk. Bioactive peptides derived from milk proteins are of great scientific and application interest due to their diversity and potential health benefits. These peptides show, inter alia, antihypertensive, immunomodulating, antitumor, anticoagulant, antibacterial and cytotoxic activity. Due to many known and alleged benefits to human health, bioactive milk peptides are used as ingredients in nutraceuticals.

12

Automation of dairy cow feeding as the method for reduction of greenhouse gas emission, originating in animal production

Siatka Kamil

Polish Technical Review

|

2022

|

No. 1

2--9

EN

The increasing number of the population and the related intensification of animal-origin food production are indicated as the source of climatic changes. The present paper contains the information concerning the impact of animal production on anthropogenic emission of greenhouse gases (GHG). A special attention was paid to the problems connected with milk production. The selected methods for mitigation of GHG emission, derived from dairy farms, were presented. The recent part of the paper was dedicated to the comparison of energy consumption in automatic (AFS) and conventional (CFS) feeding systems and the potential profits, resulting from the application of automatic feeding systems.

PL

Rosnąca liczba ludności i związana z tym intensyfikacja produkcji żywności pochodzenia zwierzęcego wskazywane są jako źródło zmian klimatycznych. W niniejsze pracy zawarto informacje dotyczące wpływu produkcji zwierzęcej na antropogeniczną emisję gazów cieplarnianych (GHG). Szczególną uwagę poświecono kwestiom związanym z produkcją mleka. Przedstawiono także wybrane metody łagodzenia emisji GHG pochodzącej z gospodarstw mlecznych. Ostatnią część pracy poświęcono porównaniu energochłonności automatycznych (AFS) i konwencjonalnych (CFS) systemów żywienia oraz potencjalnym korzyściom wynikającym z użytkowania automatycznych systemów żywienia.

13

Simulation of design parameters of a milking cup with an extended service life

Čėsna Jonas, Medvedskyi Oleksandr, Postol Yulia, Kukharets Valentina, Zayets Maksym, Hrudovij Roman, Pantsyr Yuriy, Zarajczyk Janusz, Daniel Zbigniew

Agricultural Engineering

|

2022

|

Vol. 26, No. 1

243--252

EN

Modern milking machines need some additional studies to meet the requirements as to milking equipment. An imperfect design of a teatcup results in an incomplete milking of cows. The availability of devices for milk flow stimulation promotes an increase in a cow milk yielding capacity. But here arises a problem of an uncontrolled axial motion of a teatcup on a teat. As a result, a full milkflow is reduced, particularly at the final stages of milking. There is an effect of an increase in an inner diameter of a liner barrel, which causes that teatcups fall down. A scientific problem of the mitigation of some negative developments with the view to improve the efficiency of a teatcup arises. In a teatcup shell a liner is in a detended position during milking and resting periods. Thus, it under constant stretching. It results in a loss of elasticity irrespective of the material, as well as in reduction ofthe period of service maintenance. The use of a device for supporting a liner which is in a stretched state only during the milkflow, will result in an increase of a teatcup efficiency. The suggested automatic pneumatic mechanism releases a liner from the load during the resting period. The dependence of a tension force of a liner from the surface area of an annular membrane has been established. It has been proven that the membrane surface of 0.00065 m2 provides tension for a mechanism performance irrespective of operating vacuum pressure. The regression equation which connects geometrical parameters of an operating system with the efforts directed at the opening of a leading membrane has been received. A suitability of operation of using a pneumatic tightening device has been substantiated. An insignificant axial motion of a liner during a cycle of milking creates a stimulating effect. As a result, a completeness of miliking increases by 3-8%.

PL

Współczesne maszyny udojowe wymagają prowadzenia dalszych badań, aby sprostać wymaganiom sprzętu udojowego. Nieidealny projekt kubka udojowego wpływa na niezupełny wydój krów. Dostępność urządzeń do stymulacji przepływu mleka zwiększa wydajność udoju. Jednak, pojawia się problem niekontrolowanego ruchu osiowego kubka udojowego na strzyku krowy. W rezultacie, przepływ mleka jest zmniejszony, szczególnie na końcowych etapach udoju. Dochodzi do zwiększenia wewnętrznej średnicy gumy strzykowej co powoduje odpadanie kubków udojowych. Pojawia się kwestia złagodzenia niektórych negatywnych skutków aby ulepszyć wydajność kubków udojowych. W kubku udojowym, guma strzykowa znajduje się w pozycji odprężenia podczas dojenia i spoczynku. Dlatego podlega ciągłemu rozciąganiu. Powoduje to zmniejszenie elastyczności bez względu na materiał a także skrócenie okresu serwisowego. Zastosowanie urządzenia do potrzymania gumy, która znajduje się w stanie rozciągnięcia tylko podczas przepływu mleka, spowoduje zwiększenie wydajności kubka udojowego. Zaproponowany automatyczny mechanizm pneumatyczny zwalnia gumę od obciążenia podczas okresu spoczynku. Ustalono zależność siły napięcia gumy od powierzchni membrany pierścieniowej. Udowodniono, że powierzchnia membrany 0.00065 m2 dostarcza napięcia mechanizmowi bez względu na podciśnienie robocze. Otrzymano równanie regresji, które łączy parametry geometryczne systemu roboczego z wysiłkiem skierowanym na otwarcie membrany. Potwierdzono odpowiedniość działania przy zastosowaniu pneumatycznego urządzenia zacieśniającego. Nieznaczący ruch osiowy gumy podczas dojenia stwarza efekt stymulujący. W rezultacie kompletność udoju zwiększa się o 3-8%.

14

Changes in the concentrations of selected toxic and essential elements in ewe milk from area with a potentially undisturbed environment

Pšenková Martina, Toman Róbert, Imrich Ivan, Hluchý Svätoslav

Science, Technology and Innovation

|

2021

|

Vol. 13, no. 2

28--34

EN

The aim of this study was to evaluate the effect of lactation on the concentration of selected essential and toxic elements in sheep milk forma area of Slovakia with potentially undisturbed environment and to find the actual contamination of selected area, in view of its environmental character. The research was conducted with 400 sheep (Tsigai breed), where the milk samples were taken during the lactation periods (early, middle and late lactation stage). Sheep were reared on the extensive pastures, reared indoors afterwards, fed with pasture ad libidum. Milk samples were collected after morning and afternoon milking. The samples of milk were analysed toxic and essential elements (Ca, Se, Mg, Zn, Fe, Cu, As, Cd, Hg, Ni, Pb) by the method of atomic absorption spectroscopy (AAS). The macro elements concentration in milk changes following the stages of lactation (p < 0.05). There was found that Ca milk concentration increased gradually in the following stages of lactation while Mg, Se, and Fe only in the last stage of lactation. With order hand, the milk concentration of Zn was the highest during summer (p < 0.05). Simultaneously the contents of essential elements (Cu) and toxic elements (As, Cd, Hg, Ni, Pb) in milk were very low, below the limit of quantification. In conclusion, ewe’s milk from potentially undisturbed environmental areas of Slovakia is safe and poses no risk to consumer health, and is suitable for use directly or in dairy processing.

15

Wpływ wdrożenia unijnej strategii „Od pola do stołu” na rozwój branży mleczarskiej w Polsce

Szajner Piotr

Przemysł Spożywczy

|

2021

|

T. 75, nr 10

4--10

PL

Strategia „Od pola do stołu” określi warunki funkcjonowania unijnego sektora rolno-spożywczego, w tym także branży mleczarskiej. Polska branża mleczarska jest relatywnie dobrze przygotowana do realizacji strategii, która będzie jednak dużym wyzwaniem, gdyż gospodarstwa rolne i przemysł mleczarski będą zmuszone przeprowadzić głębokie procesy modernizacyjne. Strategia stwarza branży zarówno szanse, jak i zagrożenia rozwojowe. Szansą jest niewątpliwie restrukturyzacja branży w kierunku modelu gospodarki w obiegu zamkniętym, która będzie generowała korzyści społeczne i gospodarcze oraz będzie miała korzystny wpływ na środowisko naturalne. Realizacja strategii będzie wymagała głębokich procesów dostosowawczych i modernizacyjnych, których efektem może być wzrost kosztów produkcji i przetworstwa mleka oraz cen produktów mlecznych. W konsekwencji może wystąpić pogorszenie przystępności cenowej produktów oraz konkurencyjności branży na rynkach wewnętrznym i zewnętrznym.

EN

The „Farm to Fork” strategy defines the conditions for the functioning of the EU agri-food sector, including the dairy industry. The Polish dairy sector is relatively well prepared to implement the strategy, which, however, will be a big challenge, as farms and the dairy industry would have to carry out a substantial modernization processes. The strategy creates opportunities for the sector as well as development threats. The opportunity is undoubtedly the restructuring of the sector towards a circular economy model, which will generate social and economic benefits and will have a positive impact on the environment. The implementation of the strategy will require an adjustment and modernization processes, which may result in an increase in the costs of milk production and processing as well as the prices of dairy products. As a consequence, the affordability of products and the sector’s competitiveness on the foreign markets may deteriorate.

16

Mleko i przetwory mleczne w żywności funkcjonalnej – wybrane zagadnienia prawne dotyczące składu, znakowania i reklamy

Mirosz Paweł

Przemysł Spożywczy

|

2021

|

T. 75, nr 12

10--13

PL

Mleko i przetwory mleczne odgrywają ważną rolę w diecie zarówno populacji generalnej jak i wrażliwych grup konsumentów. Termin „żywność funkcjonalna” nie jest zdefiniowany w unijnym prawie żywnościowym jednak nie oznacza to, że produkty ktore charakteryzuje korzystana dla zdrowia funkcjonalność nie podlegają obowiązującym przepisom. Żywność funkcjonalna podlega pod ogólne i szczegółowe przepisy dotyczące zarówno jakości handlowej jak i bezpieczeństwa. Z punktu widzenia przedsiębiorców szczególnie istotne wydają się zagadnienia dotyczące stosowania nazw zarezerwowanych dla mleka i produktów mlecznych, zasady dodawania do żywności witamin i składników mineralnych oraz innych substancji o działaniu odżywczym lub innym fizjologicznym, a także reguły dotyczące przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, ze szczególnym uwzględnieniem stosowania terminu „probiotyk”.

EN

Milk and milk products play an important role in the diet of both the general population and vulnerable consumers. The term “functional food” is not defined in the EU food law, however, it does not mean that products with health-promoting properties are not the subject of current regulations. Functional food undergoes general and specific regulations regarding both marketable quality and safety. For food business operators particularly important might be, the issues regarding the use of names reserved for milk and milk products, the rules of adding vitamins and minerals and other substances with nutritional or other physiological properties, as well as the rules for providing information about food to consumers, with particular focus on the use of the term of “probiotic”.

17

Uwarunkowania rozwoju polskiego handlu zagranicznego produktami mlecznymi

Szajner Piotr

Przemysł Spożywczy

|

2020

|

T. 74, nr 10

3--8

PL

Na polskim rynku mleka i produktów mlecznych systematycznie rosną obroty handlu zagranicznego, który ma coraz bardziej wewnątrzgałęziowy charakter. Branża mleczarska pozostaje jednak eksporterem netto. Eksport ma duże znaczenie w bilansie rynkowym, gdyż produkcja mleka jest większa od zużycia. Duży eksport wiąże się z tym, że ceny krajowe są silnie skorelowane z cenami światowymi. W handlu zagranicznym przeważają finalne produkty konsumpcyjne, ale do krajów trzecich eksportowane są duże ilości trwałych produktów mlecznych. Dodatnie saldo wymiany w handlu zagranicznym potwierdza konkurencyjność krajowego mleczarstwa na rynku międzynarodowym. Recesja gospodarcza wywołana przez pandemię COVID-19 nie miała negatywnego wpływu na handel zagraniczny branży mleczarskiej.W pierwszym półroczu 2020 r. spadek obrotów handlowych wystąpił tylko w kwietniu.

EN

The Polish dairy market is featured with a systematic increase in foreign trade, which shows growing inter-branch character. Nevertheless, the dairy branch still remains on the position of a net exporter. Exports are quite important in the market balance sheet because the production of milk exceeds domestic uses. Large exports imply strong correlation of domestic prices with the prices on the world market. The structure of foreign trade is dominated with processed products ready for consumption; however bulk quantities of preserved dairy milk products (milk powder, hard cheese and butter) are exported to third countries. The surplus in foreign trade confirms competitiveness of Polish dairy industry on international markets. Economic recession triggered by COVID-19 did not have any negative impact on foreign trade of the branch. In the first half of 2020 turnover declined only in April.

18

Mleko i produkty mleczne jako potencjalne źródło enterotoksyn gronkowcowych

Wiśniewski Patryk, Chajęcka-Wierzchowska Wioleta

Przemysł Spożywczy

|

2020

|

T. 74, nr 10

24--27

PL

Liczne doniesienia naukowe i epidemiologiczne wskazują na poważny problem dotyczący obecności Staphylococcus sp. w surowym mleku oraz w jego przetworach. Enterotoksyny gronkowcowe SEs (ang. Staphylococcal enterotoxins) charakteryzują się wysoką termostabilnością, dlatego też pozostają w produktach mlecznych nawet po zastosowaniu cieplnych metod ich utrwalania. Zrozumienie toksykologii enterotoksyn gronkowcowych niewątpliwie przyczynia się do poprawy bezpieczeństwa produktów mlecznych. Aby uzyskać jak najlepszą poprawę, konieczne jest prowadzenie dalszych badań nad opracowaniem odpowiednich sposobów ograniczenia zanieczyszczenia.

EN

Numerous scientific and epidemiologicalreports indicate a serious problem concerning the presence of Staphylococcus sp. in raw milk and dairy products. The staphylococcal enterotoxins (SEs) are characterized by high thermostability, therefore they remain in dairy products even after applying thermal methods of their preservation. Understanding the toxicology of staphylococcal enterotoxins undoubtedly contributes to improving the safety of dairy products. In order to achieve the best possible improvement, it is necessary to conduct further research on development of appropriate methods to reduce contamination.

19

Mleko i mleczne napoje fermentowane oraz ich wpływ na zdrowie

Wolańska-Buzalska Diana, Wiśniewska Klaudia, Okręglicka Katarzyna

Przemysł Spożywczy

|

2020

|

T. 74, nr 10

30--37

PL

Mleko i produkty mleczne są głównym źródłem wapnia w diecie oraz ważnym źródłem witamin B2 i B12, białka, magnezu, cynku i potasu. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami żywieniowymi codzienna dieta powinna zawierać co najmniej 2 duże szklanki mleka, które można zastąpić jogurtem, kefirem lub częściowo serem. Mimo wspomnianych rekomendacji jest to grupa produktów często eliminowana z diety z różnych przyczyn. Dodatkowo badania dotyczące spożycia mleka i produktów mlecznych oraz ich wpływu na zdrowie często dostarczają sprzecznych informacji. W artykule przedstawiono aktualne dane dotyczące wpływu spożycia mleka i mlecznych napojów fermentowanych na zdrowie człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem otyłości, zespołu metabolicznego, cukrzycy typu 2, osteoporozy czy niektórych nowotworów. Spożycie odpowiedniej ilości mleka i jego przetworów, zgodnie z najnowszymi wytycznymi żywieniowymi, może korzystnie wpływać na zdrowie ludzi ze wszystkich grup wiekowych, z wyjątkiem osób z niektórymi schorzeniami, takimi jak nietolerancja laktozy lub alergia na białka mleka.

EN

Milk and dairy products are the main source of dietary calcium and an important source of vitamins B2 and B12, protein, magnesium, zinc and potassium. According to the current dietary recommendations, the daily diet should contain at least 2 large glasses of milk, which can be replaced with yogurt, kefir or partly cheese. Despite these recommendations, this group of products is often eliminated from the diet for various reasons. Additionally, studies of milk and dairy consumption and their health effects often provide conflicting information. The aim of this article is to present current data on the health impact of the consumption of milk and fermented milk drinks, with particular emphasis on obesity, metabolic syndrome, type 2 diabetes, osteoporosis and certain cancers. Adequate consumption of milk and milk products, in accordance with available dietary guidelines, can be beneficial to human health in all age groups, with the exception of people with certain medical conditions such as lactose intolerance or allergy to milk proteins.

20

Bioaktywne składniki mleka - właściwości i możliwości otrzymywania za pomocą technik membranowych

Zajączkowska Agata, Kowalik Jarosław, Żulewska Justyna, Łobacz Adriana

Przemysł Spożywczy

|

2020

|

T. 74, nr 10

9--12

PL

Związki bioaktywne są substancjami chemicznymi występującymi w powszechnie spożywanej żywności, nie są niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb energetycznych i odżywczych organizmu, ale pozytywnie wpływają na poprawę stanu zdrowia ludzi. Substancje te wykazują działanie przeciwutleniające, proutleniające oraz działają jako inhibitory enzymów. Mleko jest źródłem bioaktywnych związków, które pozytywnie oddziałują na organizm człowieka i naturalnie występują w produktach pochodzenia zwierzęcego. Wysokowartościowe bioaktywne składniki znajdują się w podstawowych frakcjach mleka – tłuszczowej oraz wodno-białkowej. Rozwój przemysłu spożywczego w zakresie produkcji żywności funkcjonalnej spowodował zmiany w procesach produkcyjnych oraz technologicznych. W efekcie tych zmian pozyskiwanie substancji bioaktywnych umożliwiają procesy membranowe, które mogą być stosowane do rozdziału substancji biologicznie aktywnych. Do najczęściej wykorzystywanych zalicza się technikę mikrofiltracji (MF) – zarówno do separacji bakteryjnej, jak i rozdziału białek, w zależności od zastosowanej membrany do MF, a także ultrafiltracji (UF). Dzięki tym procesom uzyskuje się bioaktywne składniki takie jak laktoferyna czy kwas linolowy (CLA – ang. Conjugated Linoleic Acid).

EN

Bioactive compounds are chemical substances found in commonly consumed food, other than those essential to meet basic energy needs and the nutrients of body, but having health improving properties. These substances show antioxidant and prooxidant effects and act as enzyme inhibitors. Milk is a source of bioactive compounds naturally occurring in animal products, which have a beneficial effect on the human body. High quality bioactive ingredients are found in all basic fractions of milk – fat and water-protein. Increased interest and development of the food industry in the production of functional food caused changes in production and technological processes. As a result of these changes, we can obtain bioactive substances through membrane processes, which can be used to separate biologically active substances. The most frequently used processes include the microfiltration technique (MF) for both bacterial and protein separation depending on the membrane used for MF, as well as ultrafiltration (UF). These processes allow us to obtain bioactive components such as lactoferrin and linoleic acid (CLA).