Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 61

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  kwas siarkowy
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
PL
W piątej i ostatniej części cyklu artykułów na temat identyfikacji włókien do celów konserwatorskich zaprezentowano włókna bawełny oraz włókna celulozowe przetwarzane chemicznie. Podjęta tematyka jest związana zarówno z przemysłem papierniczym, jak i tekstylnym, ponieważ obydwie gałęzie przemysłu wzajemnie korzystały z własnych osiągnięć. W artykule przypomniano ważne wydarzenie, jakim było odkrycie obecności celulozy w tkankach roślinnych. Stało się to przyczynkiem do opracowania metod jej przemysłowego wyodrębniania z drewna oraz opracowania szeregu chemicznych modyfikacji celulozy pozwalających na uzyskanie włókien o nowych cechach użytkowych. Zaprezentowano przykłady wyrobów używanych w przemyśle papierniczym oraz tekstylnym. Szczególne miejsce w artykule zajmuje omówienie bawełny, będącej znakomitym, czystym surowcem do chemicznych modyfikacji celulozy. Omawiając badania mikroskopowe włókien zwrócono uwagę na wygląd mikroskopowy włókien bawełny, bawełny merceryzowanej, wiskozy oraz fibry. Niniejsze opracowanie jest krótką syntezą własnych obszernych doświadczeń zawodowych autorów, jak również próbą streszczenia bardzo obszernych zagadnień historyczno-technologicznych wybranych włókien na bazie celulozy.
EN
In the fifth and final part of the series of articles on fibre identification for conservation purposes, cotton fibres and chemically processed cellulose ibres were presented. The subject matter is related to both the paper and textile industry, because both industries shared their achievements. The article recalls an important fact, which was the discovery of cellulose presence in plant tissues. This became a reason to develop methods for its industrial extraction from wood and to develop a number of chemical modifications of cellulose that allow obtaining fibres with new functional properties. Examples of products used in the paper and textile industry are presented. A special place in the article is dedicated to cotton, which is an excellent, pure raw material for chemical modifications of cellulose. Discussing the microscopic examination of fibres, the attention was paid to the microscopic appearance of cotton, mercerized cotton, viscose and fibre. This study is a brief synthesis of the authors’ own extensive professional experience, as well as an attempt to summarize very extensive historical and technological issues of selected cellulose-based fibres.
PL
Jak uchronić się przed działaniem żrącym niektórych substancji i mieszanin? Charakteryzujemy najczęściej stosowane materiały żrące oraz ich magazynowanie, przewóz i usuwanie. Przybliżamy także, jak powinna wyglądać bezpieczna praca z materiałami żrącymi w laboratorium.
4
Content available remote Renowacja żelbetowych konstrukcji komór kanalizacyjnych
PL
Ekspertyza stanu technicznego jednej z komór rozprężnych z pompowni oraz komory zasuw na kolektorze DN800 w Markach wykazała występowanie zjawiska zaawansowanej korozji siarczanowej. Stwierdzono również, że zbrojenie konstrukcyjne uległo odkryciu, a w konsekwencji postępowała jego degradacja. Niezbędne okazało się pilne przeprowadzenie prac naprawczych.
5
Content available remote Przepływowy model instalacji dystrybuowania kwasu siarkowego
PL
W publikacji zaprezentowano przepływowy model instalacji napełniania cystern kolejowym kwasem siarkowym (VI). W modelowaniu matematycznym procesu przepływu w instalacji przemysłowej wykorzystano schemat modelowy obiektu oraz eksperymenty przeprowadzone w trakcie pracy instalacji. Analiza wyników poszczególnych serii eksperymentów wykazała nietypowy kształt charakterystyk strumienia masy w funkcji stopnia otwarcia zaworu (zbyt szeroka histereza), znacznie odbiegających od typowych charakterystyk przepływowych podawanych w normach i literaturze. Do opisu podstawowej charakterystyki przepływowej posłużono się charakterystyką współczynnika przepływu podaną przez producenta armatury. W wyniku modelowania przepływu w instalacji kwasu siarkowego zaprezentowano charakterystykę o pożądanym kształcie, jaki powinien być uzyskany ze wskazań układu pomiarowego, gdyby nie był on obarczony błędem bezwładności.
EN
The publication presents a flow model of a tank filling installation for sulfuric acid (VI). In mathematical modelling of the flow process in an industrial installation, the model of the object was used and experiments carried out during the operation of the installation. Analysis of the results of individual series of experiments showed unusual shape of mass flow characteristics as a function of valve opening degree (too wide hysteresis), significantly different from typical flow characteristics given in standards and literature. To describe the basic flow characteristics the flow rate characteristic given by the valve manufacturer was used. As a result of flow modelling in the sulfuric acid installation the characteristic of desired shape was presented, which should be obtained from the indications of the measurement system if it was not subject to the inertia error.
PL
Najczęstszym źródłem awarii przemysłowych są zbiorniki magazynowe niebezpiecznych substancji chemicznych. Substancją taką jest produkowany przez Grupa Azoty Zakłady Chemiczne „Police” S.A. kwas siarkowy. Z uwagi na niebezpieczne właściwości kwasu, istotna jest ocena zagrożeń, jakie niesie za sobą jego magazynowanie. Czy potencjalny wyciek składowanego na terenie zakładu kwasu może mieć wymierne skutki dla otoczenia? Czy środki zaradcze stosowane w zakładach przemysłowych są wystarczające, aby zapobiec skażeniu środowiska, a przede wszystkim zabezpieczyć pracujących w pobliżu pracowników? Aby odpowiedzieć na te pytania, przeprowadzono komputerową symulację rozprzestrzeniania się mgieł kwasu siarkowego w powietrzu dla różnych scenariuszy awarii, skutkujących wyciekami kwasu ze zbiorników magazynowych na terenie Grupa Azoty Zakłady Chemiczne „Police” S.A., z wykorzystaniem programu ALOHA.
EN
The most common cause of industrial accidents is the malfunction of storage tanks for hazardous chemicals. Such a substance, namely sulphuric acid is produced by Grupa Azoty Zakłady Chemiczne „Police” S.A.. Due to hazardous properties of the acid, it is important to assess the risks that entail its storage. Can potential leakage of acid stored in the industrial plants have measurable effects on the environment? Are remedies used in industrial plants sufficient to prevent contamination of the environment and, above all, are they adequate to secure the employees working in the vicinity? To answer these questions, we conducted a computer simulation of the spread of the mists of sulfuric acid in the air for various scenarios of accidents that result in the leakage of the storage tanks in the Grupa Azoty Zakłady Chemiczne „Police” S.A., using the ALOHA program.
7
Content available remote Próby pozyskania potasu i fosforu z popiołu lotnego z biomasy
PL
W pracy zawarto wyniki badań popiołu lotnego ze spalania biomasy z Elektrowni Połaniec. Poprzednio (1) przedstawiono wyniki badań dotyczących odzysku potasu i fosforu z popiołu za pomocą ługowania wodą w różnych temperaturach i przy różnym czasie ługowania. W publikowanej części przedstawiono wyniki badań odzysku tych pierwiastków za pomocą roztworów kwasu azotowego oraz siarkowego. Przebadano otrzymany produkt i pozostałość po ługowaniu.
EN
Flay ash from industrial combustion of biomass was leached with dild. (10%) H₂SO₄ and HNO₃ to recover K and P. The leaching with HNO₃ was more efficient than with H₂SO₄ and resulted in recovering up to 70.2% K and up to 60.4% P contained in the flue ash.
PL
Przedstawiono wybrane etapy produkcji i przetwarzania kwasu siarkowego(VI), które stanowią jedno z przykładowych źródeł emisji aerozolu kwasu w środowisku pracy. Przedstawiono odpowiednie próbniki do pobierania frakcji aerozolu. Porównano wyniki badań kwasu siarkowego we frakcjach torakalnej i wdychalnej.
EN
The air samples collected at various stages of concd. H2SO4 and TiO2 prodn. were studied for the acid content. The highest concs. of the acid in the thoracic fraction were found at the point of sampling a mixt. contg. 30% H2SO4, at the emitter as well as at the clarifier. They were 10.32, 10.92 and 35.5 µg/m3, resp. The concns. of the inhalable fraction taken at the same points were 28.42, 16.55 and 85.8 µg/m3, resp. Thoracic fractions of H2SO4 constituted 26–95% of inhalable fraction, depending on the type of sampling and analyzed process.
EN
The article presents the effect of the addition of polymer to mortars with CEMI and its influence on durability under conditions of sulfuric acid or nitric and sulphur bacteria or nitrogen (nitrification and denitrification). Both acids corresponds to the products of metabolism of bacteria Acidithiobacillus thiooxidans and Thiobacillus denitrificans, Paracoccus denitrificans by the literature is about 0.15 mmol/dm3. The changes in tightness materials studied by determining moisture mass and absorption. Corrosion processes were identified by examination in a scanning microscope equipped with an X-ray microanalyzer and a mercury porosimeter. The research results presented showed that the solution has a significantly weaker effect on the composite cement and cement-polymer compared with the action of bacteria. The action of both environments caused two opposing processes: unsealing the structure and deposition of corrosion products.
10
Content available remote Aspekty ekologiczne i strategia rozwoju przemysłu kwasu siarkowego
PL
Omówiono ekologiczne aspekty produkcji kwasu siarkowego w Hucie Miedzi Głogów na poszczególnych etapach przebiegu procesu. Przedstawiono wyniki optymalizacji parametrów pracy instalacji w całym cyklu produkcyjnym, pozwalającej stabilizować emisję związków siarki. Omówiono strategię rozwoju produkcji kwasu siarkowego w przemyśle hutniczym.
EN
An industrial plant for prodn. of H2SO4 in a Polish copper smelter and refinery was analyzed from ecolog. and economic points of view. In particular, the process optimization, the oxidn. catalyst improvement and new uses for the SO2 were taken into consideration.
PL
Przedstawiono wyniki badań doświadczalnych procesu otrzymywania nawozów fosforowych PAPR (partially acidulated phosphate rock) z zastosowaniem mieszaniny kwasu siarkowego i fosforowego (PAPRKS KF) pod kątem przemian związków fosforu zawartych w fosforycie Maroko II. W przypadku wyników efektywności rozkładu na podstawie fosforu (P) rozpuszczalnego w wodzie (ERH₂O) stwierdzono zależność liniową dla produktów nawozowych PAPRKS KF o udziale H2SO4 w stopniu normy stechiometrycznej PAPR (ηPAPR) równym 80%. W miarę zmniejszania udziału H₂SO₄ w ηPAPR, następował wzrost nieliniowości trendu, dzięki czemu osiągano równocześnie wyższe wartości ηPAPR dla serii produktów PAPRKS KF o tej samej wartości ηPAPR. Stwierdzono bardziej efektywną konwersję fosforu pochodzącego z fluoroapatytu do rozpuszczalnego w wodzie Ca(H₂PO₄)₂ w konsekwencji wzrostu udziału procentowego H₃PO₄ w mieszaninie kwasów H₂SO₄ + H₃PO₄ w procesie zarabiania mlewa. Rezultaty efektywności rozkładu na podstawie fosforu rozpuszczalnego w obojętnym cytrynianie amonu (EROCA) charakteryzują się dla wszystkich serii próbek zależnością nieliniową, przy czym (szczególnie dla ηPAPR 0,1–0,5) osiągano wyższe wartości wraz ze wzrostem udziału H₃PO₄ w ηPAPR. Zaproponowano optymalny bilans materiałowy, wyrażony w postaci wykresu strumieniowego Sankeya dla otrzymywania produktu nawozowego PAPRKS KF o ηPAPR 0,3.
EN
Phosphate rock was decompd. with mixts. of H₂SO₄ and H₃PO₄ and studied for contens of citric acid, HCOOH, mineral acids, neutral NH₄ citrate and water-sol. P. The optimum fertilizer was produced at H₂SO₄/H₃PO₄ ratio 20:80 and contained mineral acid-sol. P₂O₅ at least 38% by mass, and H₂O-sol. P₂O₅ less than 1.5% by mass.
EN
A spent vanadium catalyst, from the plant of metallurgical type, was leached in a sulfuric acid solution to recover vanadium and potassium compounds. The effect of time, temperature, concentration of acid, catalyst particle size and phase ratio was studied. Additionally the concentration of iron, copper, zinc, arsenic and lead compounds was determined. The flow sheet for the proposed process of spent vanadium catalyst leaching is presented.
PL
Metoda polega na wyodrębnieniu frakcji torakalnej mgły kwasu siarkowego(VI) na filtrze celulozowym z zastosowaniem próbnika umożliwiającego rozdzielenie cząstek frakcji toraklanej, zgodnie z konwencją tej frakcji określonej w normie PN EN 481, następnie ekstrakcji analitu wodą i analizie otrzymanego roztworu metodą chromatografii jonowymiennej. Oznaczalność metody wynosi 0,01 mg/m3.
EN
This method is based on separation thoracic fraction of sulphuric acid on membrane filter fiber placed in PPI sampler. Sulphuric acid is eluted using 30 ml of destillated water. The obtained solution is analyzed with IC with conductometry detection. The working range is 0.01 to 0.1 mg/m3 for a 480 l air sample.
17
Content available remote Otrzymywanie kryształów gipsowych i anhydrytowych o pokroju iglastym
PL
Znana metoda celowego pozyskiwania włókien gipsowych, opierająca się na zasadzie krystalizacji w roztworze schładzanego kwasu solnego, może zostać zastąpiona metodami lepiej uzasadnionymi technologicznie. Kwas solny może zostać zastąpiony kwasem siarkowym, tworzącym typowe środowisko przy pozyskiwaniu gipsów chemicznych. Alternatywnie metodę krystalizacji można zastąpić wymagającymi mniejszych nakładów energetycznych metodami rekrystalizacyjnymi, z udziałem domieszek modyfikujących. Dodatkową zaletą metody rekrystalizacji w roztworze kwasu siarkowego jest możliwość pozyskiwania również iglastych kryształów anhydrytowych.
EN
Well-known method of gypsum fibres obtaining based on crystallisation in cooled hydrochloric acid solution can be replaced with better technologically reasonable methods. Hydrochloric acid can be substituted by sulphuric acid creating typical environment for chemical gypsum obtaining. Alternatively, crystallisation method can be replaced with requiring less energy consumption recrystallisation methods with addition of modifying additives. Further advantage of recrystallisation in sulphuric acid solution method is possibility of receiving also needle-shaped anhydrite crystals.
20
Content available Kwas siarkowy(VI) – mgły
PL
Kwas siarkowy(VI) to jeden z najmocniejszych kwasów mineralnych, który jest ciężką, oleistą i bezbarwną cieczą o silnych właściwościach higroskopijnych. W powietrzu lekko dymi w wyniku wydzielania tritlenku siarki, który łączy się z parą wodną, tworząc kropelki kwasu siarkowego(VI). Związek bardzo dobrze się rozpuszcza w wodzie we wszystkich proporcjach z wydzieleniem ciepła. Kwas siarkowy(VI) jest otrzymywany metodą kontaktową przez utlenianie ditlenku siarki (SO2) do tritlenku siarki (SO3) z pięciotlenkiem wanadu albo metodą komorową przez utlenianie ditlenku siarki do tritlenku siarki za pośrednictwem tlenków azotu krążących w obiegu zamkniętym, a następnie reakcję tritlenku siarki z wodą. W przemyśle kwas siarkowy(VI) otrzymuje się metodą kontaktową. Powszechne stosowanie kwasu siarkowego(VI) stwarza zagrożenie dla pracowników wielu gałęzi przemysłu. W Polsce całkowitą liczbę osób narażonych na kwas siarkowy(VI) w warunkach zawodowych oszacowano na kilkanaście tysięcy, w Stanach Zjednoczonych na ponad 775 tys., natomiast na tritlenek siarki na ponad 56 tys. osób. Według danych GUS za 2009 r. wielkość produkcji kwasu siarkowego(VI) w Polsce w przeliczeniu na 100% wyniosła 2020 tys. ton rocznie. Globalną wielkość produkcji kwasu siarkowego(VI) na świecie oszacowano na ponad 165 mln ton rocznie. Według danych Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Bydgoszczy w Polsce w 2007 r. nie zarejestrowano przekroczenia wartości NDS kwasu siarkowego na stanowiskach pracy, tj. stężenia 1 mg/m3. W warunkach zawodowych najbardziej prawdopodobną drogą narażenia na kwas siarkowy(VI) jest wdychanie mgieł kwasu siarkowego(VI) lub tritlenku siarki, które powstają podczas wielu procesów technologicznych i zastosowań przemysłowych oraz kontakt dermalny. Skutek narażenia inhalacyjne-go zależy od miejsca osadzania się kropli mgieł kwasu siarkowego(VI) w drogach oddechowych, ich średnicy, obecności innych zanieczyszczeń w powietrzu, wilgotności oraz od głębokości oddechów. Szkodliwość kwasu siarkowego(VI) oraz jego mgieł zarówno przy narażeniu ostrym, jak i przewlekłym wynika z jego właściwości żrących/drażniących, przy czym skutek działania jest miejscowy i ogranicza się do tkanek ciała, które miały z nim bezpośredni kontakt (skóra, błony śluzowe lub oczy). Po narażeniu ostrym ludzi i zwierząt dominują objawy związane z podrażnieniem układu oddechowego, a przyczyną śmierci może być niewydolność układu oddechowego lub skurcz głośni. Podczas narażenia przewlekłego obserwuje się m.in. podrażnienie układu oddechowego, przewlekle zapalenie oskrzeli i uszkodzenie szkliwa zębów. Patofizjologiczną reakcją błony śluzowej dróg oddechowych na wdychanie mgieł o małym stężeniu, zarówno po narażeniu krótkotrwałym, jak i długotrwałym, są zmiany klirensu śluzowo-rzęskowego i upośledzenie ich czynności, które prowadzą do nadreaktywności oskrzeli. W połączeniu z innymi czynnikami mgły kwasu siarkowego(VI) o dużym stężeniu powodują powtarzające się uszkodzenie i odbudowę nabłonka dróg oddechowych i w konsekwencji mogą być przyczyną zmian nowotworowych. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) i Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC 1992) uznały, że przebywanie na stanowiskach pracy zagrożonych oddziaływaniem mgieł mocnych kwasów nieorganicznych zawierających kwas siarkowy(VI) wywołuje powstawanie nowotworów złośliwych krtani, a także, w mniejszym stopniu – nowotworów złośliwych płuca. Mgły mocnych kwasów nie-organicznych zawierających kwas siarkowy(VI) zostały zaliczone do grupy 1. (czynniki rakotwórcze dla ludzi). W Polsce czynnik „mgły kwasu siarkowego” figurujący w wykazie czynników rakotwórczych dla ludzi w rozporządzeniu ministra zdrowia i opieki społecznej z 1996 r. został „przesunięty” do wykazu procesów technologicznych, w których dochodzi do uwalniania substancji, preparatów lub czynników rakotwórczych lub mutagennych i występuje w punkcie „Produkcja alkoholu izopropylowego metodą mocnych kwasów” w rozporządzeniu ministra zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 r. Przy tym procesie występuje bardzo dużo zidentyfikowanych i niezidentyfikowanych czynników rakotwórczych, w tym mgły kwasu siarkowego. Bioakumulacja i działanie układowe kwasu siarkowego(VI) są mało prawdopodobne, z uwagi na jego szybką dysocjację w płynach ustrojowych. Nie znaleziono w dostępnym piśmiennictwie danych na temat działania uczulającego kwasu siarkowego(VI). W Polsce dotychczasowa wartość najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS) dla kwasu siarkowego(VI) wynosi 1 mg/m3, a wartość najwyższego dopuszczalnego stężenia chwilowego (NDSCh) – 3 mg/m3. W Niemczech wartość NDS ustalono na poziomie 0,1 mg/m3 dla frakcji inhalacyjnej, a wartość stężenia pułapowego na poziomie 0,2 mg/m3. W USA, ACGIH ustaliła wartość NDS na poziomie 0,2 mg/m3 dla frakcji torakalnej, natomiast wartości NDSCh nie ustalono, ze względu na brak wystarczających danych. Grupa Ekspertów ds. Czynników Chemicznych zaproponowała pozostawienie dotychczasowej wartości NDS (1 mg/m3) i NDSCh (3 mg/m3) dla mgieł kwasu siarkowego(VI) i dodatkowo przyjęcie wartości NDS dla frakcji torakalnej na poziomie 0,05 mg/m3, która jest zgodna z wartością normatywu przyjętego przez Komitet Naukowy (SCOEL) w Unii Europejskiej i zawartą w dyrektywie 2009/161/WE. Zaproponowane wartości normatywne powinny zapewnić bezpieczne warunki pracy i powinny ochronić pracowników przed wystąpieniem szkodliwych skutków drażniącego działania mgieł kwasu siarkowego(VI). Proponuje się pozostawienie oznakowania kwasu siarkowego(VI) literą „C”– substancja o działaniu żrącym.
EN
Sulfuric acid (VI) is one of the strongest mineral acids. It is a heavy, oily, colorless liquid that has a very wide range of applications in many industrial sectors. Exposure can occur both to the liquid and to sulphuric acid mists. The most important effects of human exposure to excessive amounts of sulfuric acid are caused by its irritative and corrosive properties. In terms of work settings, dermal contact and inhalation of its mists or sulfur trioxide, which occur during many industrial processes, are the main routes of exposure. The effect of exposure by inhalation depends on the diameter of sulfuric acid droplets, the presence of other pollutants in the air, humidity and the depth of breaths. Acute exposure can cause respiratory tract irritation and, in more severe cases, death from respiratory failure and glottic spasm. As a result of chronic exposure, respiratory irritation, chronic bronchitis and damage to tooth enamel is observed. Chronic exposure to sulfuric acid mist, in combination with other agents, can cause repeated damage of airway epithelial cells and consequently lead to cancerous changes. The Expert Group for Chemical Agents suggest maintaining the current values of MAC-TWA (1 mg/m3) and MAC-STEL (3 mg/m3) for mists of sulfuric acid(VI) and additionally suggest adopting MAC-TWA (OEL) of 0.05 mg/m3 for the thoracic fraction. This value is consistent with the value accepted by the Scientific Committee (SCOEL) in the European Union in Directive 2009/161/EC; this level of exposure is to protect workers from adverse effects of irritation. Notation “C” (corrosive) is considered appropriate.
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.