Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Zróżnicowanie bazy zasobowej węgla brunatnego w Polsce dla produkcji gazu metodą naziemnego i podziemnego zgazowania

Matl K., Kasztelewicz Z., Kasiński J., Bielowicz B., Galiniak G.

Przegląd Górniczy

|

2014

|

T. 70, nr 11

38--46

PL

Przedstawiono analizę charakterystyki utworów węglonośnych trzeciorzędu (paleogen i neogen) tworzących formację węglonośną miękkiego węgla brunatnego na Niżu Polsko-Niemieckim. Analiza obejmuje ocenę litologiczną skał w profilu, jakości węgla (budowa petrograficzna, parametry technologiczne, złoża i zasoby), zmienności jakości węgla, która polepsza się ku zachodowi w rejonach na zachód od Poznania aż do granicy polsko-niemieckiej. Złoża koncentrują się w niektórych rejonach, co uwarunkowane jest wpływem: budowy tektonicznej podłoża i tendencją do ruchów subsydencyjnych, morfologii podłoża, często wywołanej tektoniką, niekiedy obecności struktur salinarnych w podłożu, przebiegu paleodolin rzecznych, obecności tektoniki glacjalnej. Wpływa to na ekstremalny nieraz wzrost wielkości zasobów w złożach i rozmieszczenie złóż o charakterze przemysłowym.Węgiel brunatny miękki (ortolignit C) jest przydatny dla energetyki, ale stanowi także znakomity surowiec chemiczny do przetwórstwa w zakładach chemicznych, m.in. do otrzymywania gazu syntezowego i wielu produktów ubocznych. Przewiduje się także możliwość jego zgazowania podziemnego (otworowego) po usunięciu nadmiernej wilgotności złoża. Węgiel musi wtedy spełniać szereg kryteriów decydujących o jego przydatności do przetwórstwa.

EN

This paper presents the characteristics of Paleogene and Neogene coal-bearing formations and focuses on their economic importance, quality, technological and petrographic properties. A particular attention has been paid to both the possibility and conditions of gasification of coal in fluidized bed reactor and underground coal gasification. The individual deposits were evaluated on the basis of the adopted criteria. It has been shown that Polish lignite is suitable for surface gasification, while the possibility of underground gasification process is limited and requires the development of appropriate technology to remove the excess moisture.

2

Bursztyn paleogeński in situ w Polsce i krajach ościennych - geologia, eksploatacja, perspektywy

Kramarska R., Kasiński J., Sivkov V.

Górnictwo Odkrywkowe

|

2008

|

R. 49/2, nr 2-3

97-110

PL

Już dwa tysiące lat temu importowany głównie z południowych wybrzeży Bałtyku bursztyn był poszukiwanym artykułem dla potrzeb sakralnych i celów jubilerskich w centrum antycznego świata - basenie Morza Śródziemnego. Wówczas jednali, podobnie jak przez wiele późniejszych stuleci, pozyskiwano bursztyn głównie metodą zbieractwa. Eksploatacja bursztynu, zarówno ze złóż pierwotnych w osadach górnego paleogenu, jak i ze złóż wtórnych w osadach czwartorzędowych, rozwinęła się znacznie później. Eksploatację bursztynu z paleogeńskich złóż in situ podjęto w XIX stuleciu na Półwyspie Sambijskim. Od roku 1887 zaczęto prowadzić ją na skałę przemysłową w rejonach, gdzie osady bursztynonośne występują pod niewielkim nadkładem lub też -jak na plażach sambijskich - znajdują się tuż pod powierzchnią terenu. Tereny Półwyspu Sambijskiego, stanowiące północne obrzeżenie morza eoceńskiego, przez długie łata pozostawały jedynym terenem eksploatacji bursztynu ze złóż in situ, dopiero znacznie później - w roku 1993 -podjęto eksploatację na Ukrainie, na obszarze Wołynia, na południowo-wschodnim obrzeżeniu morza eoceńskiego. Paleogeńskie utwory bursztynonośne są jednak znane nie tylko z obszarów naszych wschodnich sąsiadów, ale występują także na obszarze Polski. Na północy osady te występują na zachodnim obrzeżeniu Zatoki Gdańskiej i są zapewne -podobnie jak złoża sambijskie - związane z osadami hipotetycznej późnoeoceńskiej rzeki Eridanus. Bursztynonośne osady in situ, genetycznie związane z prowincją wołyńską^ stwierdzono również na obszarze północnej Lubelszczyzny. Osady bursztynonośne w Polsce Północnej występują w okolicach Chłapowa, gdzie zalegają dość głęboko, około 120m ppt. Płycej nawiercono je na głębokości około 70 m ppt. na Półwyspie Helskim. Zasoby teoretyczne bursztynu w rejonie Chłapowskim są oceniane na około 89,8 tys. Mg. Asocjacja bursztynonośna na obszarze północnej Lubelszczyzny występuje w znacznie korzystniejszych warunkach geologicznych: głębokość jej zalegania nie przekracza 45 m, a szacowane zasoby perspektywiczne wynoszą około 55,4 tys. Mg. W tych warunkach istnieją realne perspektywy podjęcia eksploatacji bursztynu z osadów eoceń-skich również w Polsce.

EN

Two thousand years ago amber has been imported mostly from the southern Baltic coast and it was a wonted material for sacral and jeweler 's craft purposes in the center of Antic World- the Mediterranean Basin. However, during that time and also during numerous next centuries, amber was collected mostly of the way of Pickering. Amber mining, both from the primary deposits within the Upper Paleocene sediments and from the secondary ones within Quaternary sediments, developed since long time later Amber mining from the deposits in situ started in the 19th Century at the Sambian Peninsula. Industrial-scale exploitation was developing since 1887 in the sites, where the amber-bearing sediments occur below thon overburden cover, or - as in the case of Sambian beaches - they are placed closely to soil surface. Areas of the Sambian Peninsula, what were located on the northern Eocene seaside, were only one area of amber mining from the deposits in situ. Many years later - since 1993 - such kind of amber exploitation has been undertaken in Ukraine, at in the Wolhyn area, on the south-eastern coast of the Eocene sea. However, the Palaeogene amber-bearing sediments are known not only from the areas of our eastern neighbors, but they occur also in Poland. In the northern part of our country, they have been described at the western seaside of the Gdańsk Gulf and they are, together with the Sambian resources, probably related to deposits of the hypothetic Late Eocene Eridanus delta. The amber-bearing Eocene sediments, related with their origin to the similar ones from the Wolhyn Province, have been described also at the Northern Lublin Area. Amber-bearing deposits in situ occur in the Chłapowo Region in Northern Poland, They occur rather deep there, about 120 m below soil surface. A little shallower -70 m bss - they are placed at the Hel Peninsula. Theoretical amber resources in this region are estimated as 89 800 Mg. The amber-bearing association of the Northern Lublin Area has been developed in much more convenient geological conditions: it occurs no deeper than 45 m there, and estimated reconnaissance resources are ca. 55 400 Mg. In these conditions, quite real perspectives of amber mining from the Eocene deposits are visible also In Poland.

3

Sukcesja osadowa miocenu w rejonie zrębu Ryszkowej Woli (obszar Sieniawa-Rudka), zapadlisko przedkarpackie: wyniki facjalnej i stratygraficznej interpretacji danych wiertniczych oraz sejsmiki 3D

Mastalerz K., Wysocka A., Krzywiec P., Kasiński J., Aleksandrowski P., Papiernik B., Ryzner-Siupik B., Siupik J.

Przegląd Geologiczny

|

2006

|

Vol. 54, nr 4

333-342

EN

TThe Polish Carpathian Foredeep Basin (PCFB) is the northern compartment of a foreland basin system that surrounds the Carpathian orogenic belt. The axis of the eastern part of the PCFB plunges gently towards SE, where the Miocene basin-fill succession exceeds 2000 metres in thickness. The Miocene succession developed in shallow marine ramp settings and is subdivided into 3 lithostratigraphic units: sub-evaporitic (onshore-to-nearshore), evaporitic, and supra-evaporitic (offshore-to-estuarine). The upper unit includes a siliciclastic series (Upper Badenian–Sarmatian), which constitutes the main segment of the succession. It displays an asymmetric, shallowing-up trend, expressed by the following sequence: hemipelagic-turbiditic-deltaic-low-energy nearshore-to-estuarine facies associations. Sediment accummulation in the basin has been significantly overprinted by higher-frequency cyclicity and encloses several genetic stratigraphic sequences bounded by MFS surfaces. An early phase of the basin development was characterised by high-rate subsidence and slow-rate sedimentation (hemipelagic facies). The turbiditic facies association identified within the Sieniawa–Rudka area resulted from southward progradation of a submarine fan/prodeltaic depositional system, mainly fed from the northern and north–western continental margins of the basin. An overall SE–ward palaeoslope inclination controlled the main phase of the deltaic progradation, which had gradually replaced the turbiditic systems. The late deltaic phase was characterised by ENE palaeotransport directions. The final phase of the basin filling took place in shallow-water, low-energy, nearshore-to-estuarine environments. In the early stage of the basin development, a complex system of NW–SE elongated basement pop-ups and flower structures in the Miocene succession were produced by reactivation and inversion of Mesozoic basement faults. The growth of these positive structures modified local subsidence patterns and affected the organisation of depositional systems of the siliciclastic series. A narrow elevation of the RyszkowaWola High (RWH) gradually grew above one of the pop-up structures. Complex structural-stratigraphic hydrocarbon traps developed along the RWH, due to interaction between the growth of local faults and the development of the successive depositional systems. Tidally-modified delta-top and estuarine facies are the most common hydrocarbon hosts within individual sequences of the „deltaic” segment of the succession..

4

Budowa geologiczna i geneza mioceńskiego zrębu Ryszkowej Woli w rejonie Sieniawy-Rudki (wschodnia część zapadliska przedkarpackiego) : wyniki interpretacji danych sejsmiki 3D

Krzywiec P., Aleksandrowski P., Ryzner-Siupik B., Papiernik B., Siupik J., Mastalerz K., Wysocka A., Kasiński J.

Przegląd Geologiczny

|

2005

|

Vol. 53, nr 8

656--663

EN

The Miocene Carpathian Foredeep Basin in Poland (CFB) developed in front of the Outer Carpathian fold-and-thrust belt, at the junction of the East European craton and the Palaeozoic platform. Within the upper Badenian through Sarmatian deposits of its eastern part, the CFB hosts numerous gas fields. The gas-bearing Miocene succession is characterised by a shallowing-upward trend of sedimentation and consists of offshore hemipelagic, turbiditic and deltaic and nearshore-to-estuarine facies associa-tions. The foredeep basin formation was largely controlled by the structure of its Neoproterozoic–Early Cambrian basement, especially by NW–SE trending faults inherited from Mesozoic tectonic history of SE Poland (subsidence and inversion of the Mid-Polish Trough). Several NW–SE-elongated, narrow basement pop-up structures developed in the northeasternmost part of the CFB, one of them being the Ryszkowa Wola block. The uplift of the pop-up basement block involved Miocene reactivation of older fault zones and resulted in the formation of a narrow, NW–SE elongated Ryszkowa Wola horst (RWH) above it, within the Miocene strata. A complex system of right-stepping, en-echelon, mainly normal faults of predominantly E–W trend, branching off from the NW–SE-striking boundaries of the RWH, has developed around and above the horst, leading to compartmentalisation of the Miocene succession into numerous, mutually displaced and rotated fault blocks. Such an association of deformation structures recognised from the 3D seismics was interpreted in terms of transpressive conditions with the horizontal maximum tectonic compression axis directed š E–W and a sinistral strike-slip displacements on NW–SE striking faults in the basement. The structural interpretation of the Ryszkowa Wola structure proposed here is in line with published results of analogue modelling of fault patterns in sediments overlying active strike-slip discontinuities in a rigid basement. The basement-cover interaction within the Ryszkowa Wola structure in the area of Sieniawa–Rudka was partly coeval with the Miocene deposition of the CFB infill. The uplift and horizontal displacements of the Ryszkowa Wola basement block modified the local subsidence pattern and the organisation of Miocene depositional systems. The syn-depositional strike-slip fault activity in the basement of the CFB resulted in differential movements and rotations of kinematically linked fault-blocks in the Miocene succession around and above the RWH, leading to the formation of numerous gas traps.

5

Analiza zintegrowanych danych teledetekcyjnych i tektonicznych Obniżenia Żytawsko-Zgorzeleckiego

Piątkowska A., Kasiński J., Graniczny M.

Przegląd Geologiczny

|

2000

|

Vol. 48, nr 11

991--999

PL

Analiza lineamentów (widocznych na zdjęciach satelitarnych, morfolineamentów i nieciągłości geofizycznych) potwierdza i precyzuje przebieg głównych rozłamów tektonicznych wyznaczonych w poprzednich pracach prowadzonych w rejonie Zagłębia Górnołużyckiego. Rozkład analizowanych struktur linearnych wskazuje, że kierunek przebiegu strefy Ryftu Ohrzy jest wypadkową dwóch ortogonalnych systemów tektonicznych: (1) starszego o orientacji NW-SE i NE-SW oraz (2) młodszego o orientacji zbliżonej do N-S i W-E. W tym ostatnim systemie dane teledetekcyjne wyraźnie wskazują na istnienie kierunku południkowego, który nie był dotąd notowany w opracowaniach na temat budowy geologicznej.

EN

Lineament analysis - identified at the satellite images, morpholineaments and geophysical lineaments, confirm and precise course of the main tectonic trends suggested during the previous investigation in the Upper Lusatian Lignite Basin. Distribution of the analysed linear structures indicates that the course of the Ohre Rift system is outcome of the two orthogonal tectonic systems: (1) older NW-SE and NE- W oriented (2) younger N-S and W-E oriented. The younger system N-S clearly visible at the satellite images was not mentioned before, during geological studies.