Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Zagadnienia gospodarki wodnej w kontekście ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej

Dolny Jarosław

Gospodarka Wodna

|

2026

|

Nr 2

24-29

PL

W niniejszym artykule autor podjął się próby analizy zagadnień gospodarki wodnej w kontekście ustawy z dnia 5 grudnia 2024 roku o ochronie ludności i obronie cywilnej. W opracowaniu przedstawiono m.in. problematykę dotyczącą organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami, organów ochrony ludności (obrony cywilnej) oraz realizacji zadań ochrony ludności. Autor, przy pomocy metody dogmatyczno-prawnej, analizował treść obowiązujących przepisów prawnych i starał się m.in. odpowiedzieć na pytanie, czy istnieje związek pomiędzy zagadnieniami gospodarki wodnej a problematyką wynikającą z ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Następnie autor sformułował stosowne wnioski de lege ferenda.

EN

In this article, the author attempts to analyse issues of water management in the context of the Act of 5 December 2024 on Civil Protection and Civil Defence. The paper presents, among other things, the issues concerning the authorities competent in water management, authorities responsible for civil protection (civil defence), and the implementation of civil protection tasks. Using the dogmatic-legal method, the author analysed the the current legal regulations and, among other things, considered whether there is a relationship between water management issues and matters arising from the Act on Civil Protection and Civil Defence. Subsequently, the author formulated de lege ferenda postulate

2

Zasady funkcjonowania systemu wykrywania zagrożeń, ostrzegania, powiadamiania i alarmowania ludności o zagrożeniach

Michailiuk Bogdan

Wiedza Obronna

|

2025

|

Nr 1

29--47

PL

Zagrożenia są stałym elementem rzeczywistości, ich wielorakość oraz ewolucyjny charakter wymagają ciągłego efektywnego monitorowania, ujawniania i stosownego podejścia do nich. System wykrywania zagrożeń, ostrzegania, powiadamiania i alarmowania o nich stanowi fundament realnych przygotowań ludności cywilnej do zachowania się w trakcie niebezpieczeństwa. Bez ustawicznego monitoringu oraz klarownych, przejrzystych (znanych) komunikatów ostrzegawczych i sygnałów alarmowania społeczeństwo nie jest w stanie zachować się tak, by podjąć dalej adekwatne zachowania, by ustrzec się przed konsekwencjami rzeczywistych zagrożeń dla jego egzystencji. Jasno określone zasady funkcjonowania systemu oraz oczekiwanej reakcji pozwolą na stosunkowo szybkie i właściwe podjęcie zachowań w odpowiedzi na zaistniałe zagrożenia, a tym samym na możliwie najbardziej efektywne reagowanie na nie. Kwestia ta stanowi istotne ogniwo ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, na który to dokument polskie społeczeństwo oczekuje od maja 2009 roku. Ustawa ma niebawem wejść do polskiego porządku prawnego, dlatego warto mówić o szczegółowych jej zapisach. Dotyczy bowiem zarówno zabezpieczenia ludzi, zwierząt, mienia, środowiska w różnych stanach funkcjonowania państwa. Świadomość obywateli ma kluczowe znaczenie. Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej nakłada obowiązek na organy ochrony ludności dotyczący organizacji systemów monitorowania zagrożeń oraz powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności w przypadku wystąpienia zagrożeń. W kontekście poruszanego problemu (system wykrywania zagrożeń, ostrzegania, powiadamiania i alarmowania o zagrożeniach) nie sposób nie podjąć rozważań wokół znowelizowanego rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie systemów wykrywania skażeń i powiadamiania o ich wystąpieniu oraz właściwości organów w tych sprawach. Dokument ten określa organizację i warunki przygotowania oraz sposób funkcjonowania systemów obserwacji, pomiarów, analiz, prognozowania i powiadamiania o skażeniach na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz właściwość organów w tych sprawach.

EN

Threats are a permanent feature of reality, their multiplicity and their evolving nature require continuous effective monitoring, disclosure and an appropriate approach to them. A system of threat detection, warning, notification and alerting of threats is the foundation of viable preparations of the civilian population to behave during an emergency. Without continuous monitoring and clear, transparent (known) warning messages and alert signals, the public is unable to behave in such a way as to take further adequate behaviour to guard against the consequences of real threats to its existence. Clearly defined rules for the operation of the system and the expected response will allow behaviour to be taken relatively quickly and appropriately in response to the threats that arise, and thus to respond to them as effectively as possible. This issue is an important link in the Law on Civil Protection and Civil Defence, which Polish society has been waiting for since May 2009. The Act is about to enter the Polish legal order, so it is worth talking about its detailed provisions. This is because it concerns both the security of people, animals, property and the environment in the various states of the state. Citizen awareness is of key importance. The Law on Civil Protection and Civil Defence imposes an obligation on civil protection authorities to organise systems for monitoring threats and notifying, warning and alerting the population in case of threats. In the context of the issue at hand (threat detection, warning, notification and alarming system for threats), it is impossible not to take up considerations around the amended regulation of the Council of Ministers on systems for the detection of threats and notification of their occurrence and the competence of authorities in these matters. This document defines the organisation and conditions for the preparation and functioning of systems of observation, measurement, analysis, forecasting and notification of contamination on the territory of the Republic of Poland and the competence of the authorities in these matters.

3

System obrony cywilnej przyjęty w ustawie o ochronie ludności i obronie cywilnej a doświadczenia z wojny rosyjsko-ukraińskiej

Łydka Andrzej P.

Wiedza Obronna

|

2025

|

Nr 2

28--45

PL

Doświadczenia z wojny rosyjsko-ukraińskiej wskazują na kluczową rolę obrony cywilnej w ochronie ludności cywilnej oraz infrastruktury. Skala uderzeń powietrznych wskazuje na konieczność utrzymywania powszechnej obrony cywilnej. Celem artykułu jest ocena możliwości spełnienia przez projektowany system obrony cywilnej wymogów Strategii Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej 2020 i wyzwań wynikających z doświadczeń wojny rosyjsko-ukraińskiej oraz zidentyfikowanie struktury tego systemu i relacji pomiędzy jego elementami. Badania dotyczyły weryfikacji hipotezy, iż budowana będzie obrona cywilna, której struktura podsystemu kierowania i relacje pomiędzy elementami utrudnią skuteczne reagowanie na oddziaływanie przeciwnika podczas wojny. Głównymi metodami, wykorzystanymi w badaniach, były analiza pojęciowa, analiza językowa dokumentów źródłowych i literatury przedmiotu badań, uogólnienie i analogia oraz metoda porównawcza. Wyniki badań potwierdziły, że projektowana obrona cywilna będzie strukturą profesjonalną a przyjęty sposób kierowania przez zalecenia utrudni koordynacje działań i realizację zadań.

EN

The lessons learned from the Russo-Ukrainian war shows the key role of civil defence in protecting civilians and infrastructure. The scale of air strikes indicates the need to maintain common civil defense. The aim of the article is to assess the possibility of the proposed civil defense system meeting the requirements of the National Security Strategy of the Republic of Poland 2020 and the challenges resulting from the experience of the Russo-Ukrainian war, and to identify the structure of the system and the relationships between the elements. The research concerned the verification of the hypothesis that civil defence will be built, whose structure of the command subsystem and the relations between elements will hinder effective response to the enemy's influence during the war. The main methods used in the research were conceptual analysis, linguistic analysis of source documents and literature of the subject of research, generalization and analogy, and comparative method. The results of the research confirmed that the planned civil defence will be a professional structure and the adopted method of command through the recommendations will hinder the coordination of activities and the implementation of tasks.

4

Ciągłość działania w ochronie ludności i obronie cywilnej : kontekst lokalny business

Wróblewski Dariusz

Wiedza Obronna

|

2025

|

Nr 3, nr spec.

47--79

PL

W artykule poruszono kwestie związane z ciągłością działania i jej zapewnieniem w kontekście wymogów ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Struktura artykułu obejmuje wprowadzenie w sytuację problemową, metodologię oraz omówienie ciągłości działania w kontekście zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, kultury zapobiegania ryzyku i promowania ciągłości działania w ujęciu lokalnym, a także opis procesu zapewnienia ciągłości działania. Artykuł kończy podsumowanie oraz bibliografia.

EN

The article discusses issues related to business continuity and its assurance under the requirements of the Civil Protection and Civil Defence Act. The structure of the article includes an introduction to the problem situation, the methodology, and the presentation of business continuity in the context of civil protection and civil defence tasks, risk prevention culture, and promoting business continuity at the local level, as well as the description of the process of ensuring business continuity. The article concludes with a summary and references.

5

Koncepcja obrony cywilnej w rzeczypospolitej polskiej

Szydłowski Piotr

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2025

|

R. 15, Nr 37

43--62

PL

Celem niniejszego artykułu jest omówienie i analiza stanu obrony cywilnej w Rzeczypospolitej Polskiej. Głównym problemem badawczym przedstawionym w artykule jest próba odpowiedzi na pytanie: jaka jest koncepcja obrony cywilnej w Polsce? Sformułowanie tej kwestii będzie możliwe w oparciu o przedstawienie i określenie właściwości pojęcia obrony cywilnej oraz ukazanie na przestrzeni lat różnych założeń na jej funkcjonowanie w systemie bezpieczeństwa narodowego Polski. Kluczowe jest także postawienie pytania o charakter modelu systemu obrony cywilnej, jaki powinien być obecny w Polsce. Hipoteza badawcza przedstawiona w pracy stanowi, iż proces utworzenia tego systemu musi obejmować całość kwestii związanych z obroną cywilną oraz niezbędną w tym zakresie rolę instytucji państwowych, jak również wojska i służb mundurowych. W dyskusji nad tworzeniem i organizacją systemu obrony cywilnej w Polsce nie można pomijać żadnego z komponentów struktury bezpieczeństwa państwa. Aby obrona cywilna była skuteczna i przynosiła oczekiwane rezultaty, istotna jest dobra konstrukcja budowanego systemu. Musi on odpowiadać w pełnym wymiarze na współczesne wyzwania i wszelkie zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego. Ważna jest w tym kontekście rola lokalnych społeczności. System obrony cywilnej musi być przygotowany do organizacji terenowych jednostek, które w razie wybuchu konfliktu zbrojnego bądź wystąpienia poważnego zagrożenia naturalnego takich jak. powódź, epidemia czy pożary będzie w stanie skutecznie wykonywać zadania związane z ochroną ludności. Istotne jest także przygotowanie niezbędnych sił i środków do organizacji systemu obrony cywilnej. Posiadają je wojsko, instytucje porządkowe tj. policja, straże lokalne oraz służby mundurowe. Te instytucje w procesie tworzenia obrony cywilnej w Polsce będą odpowiedzialne za tworzenie struktur jej systemu. Złożoność rozpatrywanych problemów wymagała zastosowania wielu metod badawczych takich jak: analiza aktów prawnych, literatury oraz dostępnych materiałów dydaktycznych o tematyce dotyczącej systemu obrony cywilnej w Polsce, a także syntezy, analogii, porównania, wnioskowania, definiowania. Historia tworzenia systemu obrony cywilnej w Polsce oraz praktyczne doświadczenia z tym związane, a także modele obowiązujące w innych państwach europejskich posłużyły jako podstawa i punkt odniesienia do sformułowania w artykule wniosków dotyczących kształtu i formy koncepcji obrony cywilnej w Polsce.

EN

The aim of this article is to discuss and analyze the state of civil defense in the Republic of Poland. The main research problem presented in the article is an attempt to answer the question: what is the concept of civil defense in Poland? It will be possible to formulate this issue based on the presentation and definition of the properties of the concept of civil defense and the presentation of various assumptions over the years on its functioning in the Polish national security system. It is also crucial to ask the question about the nature of the model of the civil defense system that should be present in Poland. Research hypothesis presented at work states that the process of creating this system must cover all issues related to civil defense and the necessary role in this respect of state institutions, as well as the army and uniformed services. In the discussion on the creation and organization of the civil defense system in Poland, none of the components of the state security structure can be omitted. For civil defense to be effective and bring the expected results, a good design of the system being built is important. It must fully respond to contemporary challenges and all threats to national security. The role of local communities is important in this context. The civil defense system must be prepared to organize local units that will be able to effectively perform tasks related to population protection in the event of an outbreak of an armed conflict or a serious natural threat, such as flood, epidemic or fire. It is also important to prepare the necessary forces and resources to organize the civil defense system. They are owned by the army, law enforcement institutions such as the police, local guards and uniformed services. These institutions will be responsible in the process of creating civil defense in Poland for creating the structures of its system. The complexity of the problems considered required the use of many research methods, such as: analysis of legal acts, literature and available teaching materials related to the civil defense system in Poland, as well as synthesis, analogy, comparison, inference, definition. The history of creating the civil defense system in Poland and practical experience related to it, as well as models in force in other European countries served as the basis and a point of reference for formulating conclusions in the article regarding the shape and form of the civil defense concept in Poland.

6

Outline of the Concept of the Population Protection and Civil Defence System in the Context of Contemporary Statutory Regulations

Stochaj Justyna

Safety & Fire Technology

|

2025

|

Vol. 65, iss. 1

42--54

EN

Purpose: Development of an outline of the concept of the civil protection and civil defence system in the context of modern statutory regulations, including selected elements such as: the general characteristics of the functioning of the civil protection system and its transformation into a civil defence system under martial law or a state of war, the entities and subsystems of the civil protection and civil defence system and the dependencies that exist between them, taking into account the administrative division of the country. Project and methods: The study formulated the following main research problem: what is the outline of the concept of civil protection and civil defence system in light of modern statutory regulations? The theoretical research methods used in the study were: analysis, abstraction, synthesis, comparison and inference. Results: In the presented concept, selected elements of the civil protection and civil defence system, the most important in the author's opinion, were taken into account. Two possible variants of the concept description were assumed. One directly derived from the provisions of the Act on Civil Protection and Civil Defence assuming that the system is based on civil protection bodies, entities and resources. The second option was presented according to the practice of civil protection operation, with the assumption that the system is based on three pillars, which are: public entities, nonprofit NGOs and private entities. In doing so, it was noted that issues related to the management and/or coordination of the activities carried out within the framework of civil protection should be located in public entities due to the executive apparatus that these entities have at their disposal, and executive issues among public entities and NGOs. Conclusions: This study should be continued in view of the following concerns: 1) the questionable legitimacy of using the phrase “system” in the context of civil protection due to the lack of dependencies and relationships that exist between all elements of the system; (2) no full authority as to the use of the statement that in wartime the civil protection system transforms into a civil defence system, since civil defence is not presented as a system, but only as a series of tasks; (3) insufficient differentiation between the categories of tasks performed by civil protection bodies and actors; 4) identification of possible problems related to the interchangeable use of the concepts of civil protection and crisis management in operational practice; 5) optional introduction of definitions of civil protection actors or expansion of their list considered.

PL

Cel: Opracowanie zarysu koncepcji systemu ochrony ludności i obrony cywilnej w kontekście współczesnych regulacji ustawowych, zawierającego wybrane elementy, takie jak: ogólna charakterystyka funkcjonowania systemu ochrony ludności i jego przeobrażenie w system obrony cywilnej w stanie wojennym lub stanie wojny, podmioty i podsystemy systemu ochrony ludności i obrony cywilnej oraz występujące pomiędzy nimi zależności z uwzględnieniem podziału administracyjnego kraju. Projekt i metody: W badaniu sformułowano następujący główny problem badawczy: jaki jest zarys koncepcji systemu ochrony ludności i obrony cywilnej w świetle współczesnych regulacji ustawowych? W pracy wykorzystano teoretyczne metody badawcze: analiza, abstrahowanie, synteza, porównanie i wnioskowanie. Wyniki: W przedstawionej koncepcji uwzględniono wybrane, najważniejsze w ocenie autorki, elementy systemu ochrony ludności i obrony cywilnej. Założone zostały dwa możliwe warianty opisu koncepcji. Jeden bezpośrednio wynikający z zapisów ustawy o ochronie ludności i obrony cywilnej zakładający, że system opiera się na organach, podmiotach i zasobach ochrony ludności. Drugi wariant przedstawiony został zgodnie z praktyką funkcjonowania ochrony ludności, z założeniem, że system bazuje na trzech filarach, którymi są: podmioty publiczne, organizacje pozarządowe działające na zasadzie non profit oraz podmioty prywatne. Zauważono przy tym, że kwestie związane z zarządzaniem i/lub koordynacją realizowanych w ramach ochrony ludności działań powinny być umiejscowione w podmiotach publicznych z uwagi na aparat wykonawczy, którym te podmioty dysponują, a kwestie wykonawcze wśród podmiotów publicznych oraz organizacji pozarządowych. Wnioski: Należy kontynuować przedmiotowe badania z uwagi na następujące wątpliwości: 1) kwestionowana zasadność używania sformułowania „system” w kontekście ochrony ludności z uwagi na brak zależności i związków występujących pomiędzy wszystkimi elementami systemu; 2) brak pełnego uprawnienia co do użycia stwierdzenia, że w czasie wojny system ochrony ludności przeobraża się w system obrony cywilnej, gdyż obrona cywilna nie jest przedstawiana jako system, a jedynie jako szereg zadań; 3) brak wystarczającego zróżnicowania pomiędzy kategoriami zadań wykonywanymi przez organy i podmioty ochrony ludności; 4) identyfikacja możliwych problemów związanych z zamiennym używaniem pojęć ochrony ludności i zarządzania kryzysowego w praktyce funkcjonowania; 5) rozważane opcjonalne wprowadzenie definicji podmiotów ochrony ludności lub poszerzenie ich wykazu.

7

Wentylacja budowli ochronnych

Kaiser Krzysztof

Rynek Instalacyjny

|

2025

|

Nr 10

75--80

PL

W artykule omówiono zagadnienia wentylacji obiektów ochronnych, w tym wymagania techniczne, rodzaje systemów wentylacyjnych i ich elementy składowe. Wiedza w tym zakresie jest niezbędna na etapie projektowania oraz w trakcie eksploatacji. Do budowli ochronnych zalicza się schrony i ukrycia. Wentylacja obiektów ochronnych jest systemem nieodzownym do prawidłowego funkcjonowania obiektu ochronnego o statusie schronu. Zadaniem wentylacji w schronach, nazywanej filtrowentylacją, jest dostarczanie odpowiedniej ilości świeżego powietrza do obiektu przy jednoczesnym zapewnieniu ochrony przed zagrożeniami fizycznymi, chemicznymi, biologicznymi i radiologicznymi (CBRN), a także usuwanie z niego powietrza zużytego. Również ukrycia mogą być wyposażone w wentylację, systemy lub urządzenia filtrowentylacyjne.

EN

The paper discusses defence shelter’s ventilation including technical requirements, types of ventilation systems and their components. This specific knowledge is crucial both at the design stage and during operation - both defence (bomb) shelters and shelters. Ventilation is integral for the proper operation of the defence (bomb) shelter. The purpose of this ventilation system, called filter ventilation, is to provide adequate fresh air flow rate while protecting against chemical, biological, radiological and nuclear (CBRN – chemical, biological, radiological, nuclear) pollution and discharging the used air. Also shelters can be equipped with ventilation and filter ventilation systems or devices.

8

Life Cycle of Protective Structures

Obolewicz Jerzy, Baryłka Adam, Wołoch Franciszek, Fiedorek Aleksander

Modern Engineering

|

2025

|

1

26--31

EN

The article reviews the concepts related to defining protective structures and their location in legal regulations. A life cycle model of a protective structure has been proposed, which may be helpful in the implementation of construction projects related to planning, designing, construction and operation of construction facilities related to population protection.

9

Ewakuacja ludności cywilnej w Polsce : ocena stanu przygotowania miast do ewakuacji na wypadek konfliktu

Michalski Daniel

Kwartalnik Bellona

|

2025

|

Nr 3

145--162

PL

W artykule oceniono stan przygotowania wybranych miast do przeprowadzenia ewakuacji w wypadku potencjalnego konfliktu oraz omówiono wpływ ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej z 2024 roku na ten proces. Badania obejmowały analizę dokumentów prawnych i planów obrony cywilnej oraz studium przypadku 21 miast. Z analiz wynika, że większość jednostek samorządowych nie ma kompletnych i operacyjnych planów ewakuacji oraz boryka się z wieloma problemami, między innymi niedoborem zasobów transportowych, brakiem precyzyjnych procedur oraz niską społeczną świadomością zasad ewakuacji. W nowej ustawie poszerzono zakres odpowiedzialności administracji publicznej za organizację ewakuacji, jednak jej skuteczność będzie zależała od wdrożenia szczegółowych aktów wykonawczych. W konkluzji zwrócono uwagę na potrzebę modernizacji systemu ewakuacji, w tym polepszenie koordynacji instytucjonalnej, zwiększenie zasobów transportowych oraz wdrożenie efektywnych mechanizmów komunikacji.

EN

The article assesses the preparedness of selected Polish cities to conduct evacuations in the event of a potential armed conflict and analyzes the impact of the Civil Protection and Civil Defense Act of 2024 on this process. The research involved the analysis of legal documents and civil defense plans, as well as a case study of 21 cities. The findings indicate that most local government bodies lack comprehensive and operational evacuation plans and face numerous challenges, such as insufficient transport resources, the absence of detailed procedures or low public awareness as regards the evacuation process. The new act expands the responsibilities of public administration in organizing evacuations; however, its effectiveness will depend on the implementation of detailed secondary legislation. The study concludes by highlighting the need to modernize the evacuation system - particularly through improved institutional coordination, increased transport capacity, and the implementation of effective communication mechanisms.

10

Odbudowa infrastruktury transportowej Słowenii z udziałem państw NATO

Chmielewski Ryszard, Wolniewicz Andrzej, Ostrowska Alicja, Mikulski Erik, Pęksa Dawid, Huta Wojciech

Przegląd Budowlany

|

2024

|

R. 95, nr 6

19--23

PL

W artykule opisano zastosowanie konstrukcji mostów składanych do odbudowy infrastruktury transportowej Słowenii, która uległa zniszczeniom w wyniku katastrofalnych opadów deszczu w sierpniu 2023 roku. Wiele miejscowości, poprzez zerwanie obiektów mostowych i wynikającą z tego faktu niedrożność ciągów komunikacyjnych, zostało odciętych od dostaw podstawowych artykułów i zaopatrzenia w energię. Zaangażowane w pomoc Słowenii państwa NATO udzieliły wsparcia na wielu płaszczyznach, w tym również poprzez budowę kilkunastu mostów tymczasowych w miejscu zniszczonych obiektów stałych. W artykule przedstawiono przegląd różnych konstrukcji mostów składanych (MS), zastosowanych przez poszczególne armie oraz przez struktury cywilne państw NATO, wykorzystanych do przywrócenia do przejezdności zniszczonej infrastruktury transportowej Słowenii. Omówiono zastosowane rozwiązania konstrukcyjne poszczególnych mostów składanych wraz z technologią ich budowy w zależności od uwarunkowań lokalizacyjnych.

EN

The article describes the use of foldable bridge structures for the reconstruction of Slovenia’s transport infrastructure, which was damaged as a result of the flood in August 2023. Many towns were cut off from the supply of basic goods and energy due to the destruction of bridges and the resulting blockage of communication routes. NATO countries involved in helping Slovenia provided support on many areas, including the construction of several temporary bridges. The article presents an overview of various structures of portable modular bridges, used by individual armies and civilian structures of NATO countries, used to restore the destroyed transport infrastructure of Slovenia. The construction solutions used for individual portable bridges were discussed, along with the technology of their construction depending on the location conditions.

11

Obywatel w systemie bezpieczeństwa narodowego a obrona powszechna

Sowa Bogdan

Nowoczesne Systemy Zarządzania

|

2024

|

T. 19, nr 4

109--126

PL

Cel badań i hipotezy/pytania badawcze: W artykule sformułowano problem badawczy: w jaki sposób obywatel może wzmocnić bezpieczeństwo Rzeczypospolitej Polskiej oraz jakie są zadania i stan żołnierzy Sił Zbrojnych RP? Celem badań jest diagnoza roli obywatela i zadań SZ RP w kontekście wzmacniania bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej oraz analiza liczebności Wojska Polskiego w ujęciu dynamicznym. Postawiono hipotezę badawczą: przypuszcza się, że najważniejszą rolą obywatela w kontekście bezpieczeństwa państwa jest obowiązek obrony ojczyzny, w tym ciągły przegląd realizacji przez obywateli zadań na rzecz systemu obronnego państwa, którego gwarantem bezpieczeństwa są Siły Zbrojne RP. Poza tym liczba żołnierzy, szczególnie od roku 2022, wykazuje trend rosnący. Metody badawcze: W opracowaniu zastosowano metody badawcze w postaci: analizy, wnioskowania oraz abstrahowania. Główne wyniki: Oceną badań jest stwierdzenie, że w latach 2022-2024 do kwalifikacji planowane jest rokrocznie ponad 200 tysięcy osób, z czego stawia się 80-95%. W roku 2022 liczba żołnierzy Sił Zbrojnych RP wynosiła 113 580. Do roku wzrosła do 144 245 żołnierzy. Dodać należy, że dodatkowo w 2025 r. będzie mogło służyć około 44 000 żołnierzy w ramach Terytorialnej Służby Wojskowej (TSW). Implikacje dla teorii i praktyki: Każdy obywatel ma wpływ na rozwój państwa oraz wzmocnienie jego bezpieczeństwa, a społeczeństwo obywatelskie stanowi podstawę rozwoju państwa. W bezpieczeństwie państwa należy zwrócić szczególną uwagę na wypełnianie obowiązków przez obywateli wobec państwa. Zadania obywateli dotyczą zarówno kwestii obronnych militarnych, jak i obrony powszechnej. Zadania realizowane przez Siły Zbrojne RP mają na celu utrzymanie gotowości do realizacji misji związanych z zagwarantowaniem obrony państwa i przeciwstawienie się agresji, wspieranie bezpieczeństwa wewnętrznego oraz pomoc społeczną.

EN

Research objectives and hypothesis/research questions: The article formulates a research problem: How can a citizen strengthen the security of the Republic of Poland, and what are the tasks and condition of the soldiers of the Polish Armed Forces? The aim of the research is to diagnose the role of the citizen and the tasks of the Polish Armed Forces in the context of strengthening the security of the Republic of Poland, and to analyze the number of Polish Armed Forces in dynamic terms. A research hypothesis was put forward: it is assumed that the most important role of a citizen in the context of state security is the duty to defend the homeland, including a continuous review of the implementation by citizens of tasks for the benefit of the state defense system, which is guaranteed by the Polish Armed Forces, and their number of soldiers, which especially since 2022, has been showing an upward trend. Research methods: The study uses research methods as follows: analysis, inference, and abstraction. Main results: The study assessment is a statement that from 2022 to 2024, more than 200 thousand people are used, of which 80-95% are required. From 2022 (113,580) to 2025, the unit of the Polish Armed Forces, which received up to 144,245 soldiers. It should be remembered that in 2025 there will be approximately 44,000 additional soldiers within the TSW. Implications for theory and practice: Every citizen has an impact on the development of the state and strengthening its security, and civil society is the basis for the development of the state. In the security of the state, special attention should be paid to the fulfillment of duties by citizens towards the state. The tasks of citizens concern military defense issues as well as general defense. The tasks carried out by the Armed Forces of the Republic of Poland are aimed at maintaining readiness to carry out missions related to guaranteeing the defense of the state and opposing aggression, supporting internal security and social assistance.

12

Wybrane aspekty praktycznego wykorzystania ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej

Depczyński Rafał Piotr

Kwartalnik Bellona

|

2024

|

Nr 3

11--26

PL

W artykule zwrócono uwagę na wybrane elementy obrony cywilnej w Polsce. Podjęto próbę analizy ustawy o obronie cywilnej. Przybliżono wyniki kwerendy stanu schronów i ukryć, przeprowadzonej przez Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej. Przedstawiono wyniki badań nad stanem przygotowania polskiego społeczeństwa do ewentualnego konfliktu zbrojnego, które przeprowadzono po wybuchu konfliktu rosyjsko-ukraińskiego. Publikacja w założeniu ma skłaniać do refleksji nad problemem świadomości obywateli znaczenia obrony cywilnej.

EN

The article highlights selected elements of civil defense in Poland. An attempt was made to analyze the Act on Civil Protection and Civil Defense. The results on the number of shelters and hiding places, conducted by the Headquarters of the State Fire Service, as well as on the readiness of the Polish society for a possible armed conflict, ran after the outbreak of the Russian-Ukrainian conflict, are presented. The publication is intended to prompt reflection on the problem of citizens’ awareness as regards the importance of civil defense.

13

Formalnoprawne aspekty działania obrony cywilnej w Polsce

Pawlaczyk Bogumiła

Kwartalnik Bellona

|

2024

|

Nr 4

31--42

PL

Do obowiązków państwa należy zapewnienie bezpieczeństwa jego ludności bez względu na źródło pochodzenia zagrożenia czy okoliczności jego wystąpienia. W tym celu państwo powinno dysponować odpowiednimi zasobami oraz rozwiązaniami instytucjonalnymi i prawnymi. Na podstawie ustawy o obronie ojczyzny, uchwalonej 11 marca 2022 roku, uchylono przepisy dotyczące ochrony ludności podczas konfliktów zbrojnych, w ich miejsce nie wprowadzono jednak nowych przepisów regulujących to zagadnienia. W artykule podjęto próbę ustalenia, czy normy prawa międzynarodowego dotyczące obrony cywilnej są wystarczające, żeby zapewnić ludności skuteczną ochronę w razie potencjalnego konfliktu zbrojnego oraz jakie działania podjęły polskie władze, żeby usunąć powstałą lukę prawną. W procesie badawczym przeanalizowano normy prawne de lege lata i de lege ferenda.

EN

Each state is responsible for ensuring safety to its resident population, regardless of the source of threat or its circumstances. In order to do that, the state authorities should have adequate institutional and legal resources. The Polish Act on Homeland Defense of March 11, 2022 repealed the existing (up to that point) regulations on protecting civilians during armed conflicts, but no new regulations were introduced instead. The article attempts to determine whether the norms of international civil defense law are sufficient to provide the civilians with effective protection in the event of potential armed conflict, and what actions have been taken by the Polish authorities to remove this legal gap. In the research process, legal standards such as de lege lata and lege ferenda are analyzed.

14

Zarządzanie kryzysowe, ochrona ludności, obrona cywilna : obecne i projektowe rozwiązania prawne dotyczące zadań elementów zarządzających szczebla krajowego

Kośka Marcin

Wiedza Obronna

|

2023

|

nr 3

PL

Artykuł jest sprawozdaniem z badań dotyczących zadań elementów zarządzających szczebla krajowego w zakresie przeciwdziałania sytuacjom kryzysowym. W badaniach założono, że zarządzanie kryzysowe nie może dotyczyć tylko sytuacji związanych z zagrożeniami czasu pokoju, ale i wojny. Ponadto przyjęto, że uregulowania wymagają kwestie dotyczące obrony cywilnej. W badaniach wykorzystano m.in. analizę porównawczą w celu zidentyfikowania zmian jakie zostały zaproponowane w projektowanych przepisach prawa regulujących tematykę badań. Niniejsze opracowanie przedstawia także pojęcia takie jak zarządzanie kryzysowe, ochrona ludności i obrona cywilna.

EN

The article is a report on research on the tasks of national level management elements in counteracting crisis situations. The research assumed that crisis management cannot only apply to situations related to peacetime threats, but also to wartime ones. Moreover, it was assumed that issues related to civil defence require regulation. The research used, among others, comparative analysis in order to identify changes that have been proposed in the proposed legal provisions regulating the subject of research. This study also presents concepts such as crisis management, civil protection and civil defence.

15

Urbanistyczny wymiar wojny w Ukrainie

Jasiński Artur

Środowisko Mieszkaniowe

|

2023

|

nr 43

44--55

PL

Jak wojna w Ukrainie wpłynie na przyszły kształt struktur urbanistycznych? W przeszłości doktryny wojenne, a także rozwój taktyki i technologii wojskowych miały wpływ na kształt naszych miast. Dlatego należy uważnie studiować przebieg współczesnych wojen i konfliktów zbrojnych, by lepiej poznać ich naturę i w ten sposób potrafić lepiej zabezpieczyć przed nimi miasta i zamieszkującą je ludność. Musimy zrozumieć, w jaki sposób kwestie wojskowe powiązane są z przestrzenią i infrastrukturą naszych miast. W artykule przeanalizowano przebieg działań wojennych w Ukrainie, sposoby ataków na miasta i infrastrukturę, odporność poszczególnych typów zabudowy na bombardowanie z powietrza i ostrzał artyleryjski, a także ich właściwości ochronne. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że wymogi obrony cywilnej muszą znowu znaleźć odzwierciedlenie w planowaniu przestrzennym, urbanistyce i projektowaniu architektonicznym. Relacje istniejące pomiędzy gęstością zaludnienia, typami zabudowy, modelami przestrzennymi i infrastrukturą muszą ponownie zostać przemyślane i przeanalizowane pod kątem ich odporności, wytrzymałości i trwałości na zagrożenia militarne. Wydaje się, że zamiast miasta zwartego i intensywnie zabudowanego, policentryczny model mniejszego, rozproszonego, „15 minutowego” miasta, lepiej spełnia postulaty dotyczące zarówno komfortu życia, zrównoważonego rozwoju, jak i bezpieczeństwa mieszkańców i odporności struktur miejskich na wypadek wojny.

EN

What impact will the war in Ukraine have on urban structures? Historically military doctrines, tactics and technologies have shaped our cities. As such it is imperative that we better understand the nature of contemporary urban conflicts in order to prepare and protect our cities, to make them safer and more resilient. The article analyses the course of the war in Ukraine, the tactics employed to attack cities and infrastructure, the resistance of various building types to explosive munitions, as well as the degree of protection they offer to inhabitants. This study indicates that civil defence requirements must once again become an important element of urban planning. New defensive strategies must be developed. We need to improve our understanding of how military affairs intersects with civilian infrastructure in our cities. The relations between infrastructure, density and spatial components that make up the city model must be re-evaluated. It appears that polycentric, sparsely distributed, ‘15-minute’ cities are more in line with requirements regarding quality of life, sustainable development and resilience in comparison to large and dense urban structures.

16

Kryzys obrony cywilnej w Polsce : perspektywa instytucjonalna

Pawłuszko Tomasz

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2023

|

R. 13, Nr 30

41--62

PL

Problemem badawczym podjętym w niniejszym artykule jest kryzys instytucji ochrony ludności na przykładzie Obrony Cywilnej we współczesnej Polsce. Instytucje ochrony ludności stały się ważnymi ogniwami bezpieczeństwa niemilitarnego państw europejskich, szczególnie w obliczu kryzysów migracyjnych oraz pandemii COVID-19. Tymczasem Obrona Cywilna RP pod koniec drugiej dekady XXI wieku uległa marginalizacji. Celem autora jest znalezienie odpowiedzi na pytanie o przyczyny tej nietypowej sytuacji. Chcąc osiągnąć ten cel problem ukazano z perspektywy teorii instytucjonalnej, która ma długą tradycję wyjaśniania procesów zmian instytucjonalnych na gruncie nauk społecznych.

EN

The research problem addressed in this article is the crisis of civil protection institutions on the example of Civil Defense in contemporary Poland. Civil protection institutions have become important parts in the non-military security of European countries, especially in the face of migration crises and the COVID-19 pandemic. Meanwhile, the Civil Defense of the Republic of Poland became marginalized at the end of the second decade of the 21st century. The author's goal is to find an answer to the question about the causes of this unusual situation. To achieve this goal, the problem was presented from the perspective of institutional theory, which has a long tradition of explaining processes of institutional change in the social sciences.

17

Civil defence as a problem in protecting the security of the population in situations significantly distinct from regular ones

Lutostański Marian

Scientific Journal of the Military University of Land Forces

|

2023

|

Vol. 55, No. 3(209)

230--250

EN

Civil defense is shaped on the basis of international and national legal regulations in the context of internal and external threats with really dangerous consequences for the civilian population. In his investigations, the author focused on the legal and organizational dilemmas of civil defense in the country. Cognitive reflection also covered the causes of the current state of the examined institution and included preliminary suggestions of a prognostic nature, the inclusion of which in practice could result in the elimination of the identified shortcomings.

PL

Obrona cywilna podlega kształtowaniu w oparciu o międzynarodowe i krajowe regulacje prawne w kontekście niebezpieczeństw wewnętrznych i zewnętrznych o realnie groźnych dla ludności cywilnej skutkach. Autor w podjętych dociekaniach skoncentrował się na dylematach prawnych i organizacyjnych obrony cywilnej w kraju. Refleksją poznawczą objął także przyczyny aktualnego stanu badanej instytucji oraz zawarł wstępne sugestie o prognostycznym charakterze, których uwzględnienie w praktyce mogłyby skutkować eliminacją stwierdzonych mankamentów.

18

Bezpieczeństwo w przestrzeni publicznej

Siniecki Adam

Builder

|

2023

|

R.27, nr 10

47--49

PL

Artykuł stanowi wprowadzenie do badań prowadzonych na Wydziale Architektury Politechniki Poznańskiej. Ich celem jest opracowanie katalogu działań projektowych zwiększających bezpieczeństwo w przestrzeni publicznej. Materiał badawczy zbierany jest m.in. przy użyciu analizy danych bibliograficznych i dostępnych w internecie; ankiet jakościowych, wstępnych ocen wartości architektonicznych przestrzeni publicznych oraz Research by Design. Wśród wstępnych rezultatów badań można wskazać konieczność pilnej poprawy sprawności struktur obrony cywilnej w Polsce, wypracowania narzędzi określających najlepsze lokalizacje nowych schronów obrony cywilnej, wypracowanie wytycznych projektowych bezpiecznej przestrzeni publicznej.

EN

The article is an introduction to the research conducted at the Faculty of Architecture of the Poznań University of Technology. Their goal is to develop a catalog of project activities that increase safety in public space. Research material is collected from using the analysis of bibliographic data and available materials on the Internet; qualitative surveys, preliminary assessments of the architectural value of public spaces and Research by Design. Among the preliminary results of the research, it is necessary to urgently improve the efficiency of the Civil Defense structures in Poland, develop tools determining the best locations for new civil defense shelters, and develop design guidelines for safe public space.

19

Współczesne wyzwania dla obrony cywilnej w Polsce

Szatkowski Bartosz

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2022

|

Nr 84

193--209

PL

W ostatnich dekadach doszło do ogromnego rozwoju technologicznego, czego naturalną konsekwencją jest ewolucja środowiska zagrożeń. Do zmian doszło również w obszarze międzynarodowym, gdzie nowymi aktorami bezpieczeństwa stały się podmioty niepaństwowe. Wzrosły zagrożenia dla bezpieczeństwa powszechnego i bezpieczeństwa państwa sytuujące się poniżej progu wojny. W artykule autor ma zamiar osiągnąć cel badań, jakim jest sprawdzenie, czy obrona cywilna sformułowana w latach 70. ubiegłego stulecia, zdefiniowana w ustawie z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej i w Protokole dodatkowym do Konwencji genewskich z 12 sierpnia 1949 r., dotycząca ochrony ofiar międzynarodowych konfliktów zbrojnych, jest w stanie podnieść poziom bezpieczeństwa niemilitarnego Polski w dobie współczesnych zagrożeń.

EN

In recent decades, an explosive technological development has taken place, the natural consequence of which is the evolution of the risk environment. Changes have also taken place in the international area, where non-state actors have become new security actors. Threats to the general safety and state security, which are below the threshold of the war, have intensified. In the article below, the author intends to achieve the aim of the research, and namely to verify whether the civil defence formulated in the 1970s, defined in the Act on the universal obligation to defend the Republic of Poland of November 21, 1967 and in the Protocol Additional to the Geneva Conventions of August 12 1949, relating to the Protection of Victims of International Armed Conflicts, is able to raise the level of non-military security of Poland in the era of modern hazards.

20

Wykorzystanie garaży podziemnych w nowoczesnym budownictwie jako obiektów z dodatkową funkcją ochronną w razie zagrożenia dla ludności cywilnej

Kruzel Robert

Przegląd Budowlany

|

2022

|

R. 93, nr 11-12

52--57

PL

W artykule przeanalizowano obecny stan prawny dotyczący budownictwa wielorodzinnego z wytycznymi dla deweloperów, dotyczącymi obowiązku zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc parkingowych, w tym w garażach podziemnych. Zgodnie z nowym rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, możliwe jest, że deweloperzy będą mieli możliwość budowania nowych budynków mieszkalnych, bez zapewnienia miejsc parkingowych dla mieszkańców bloków. W artykule zwrócono również uwagę na jeszcze jeden, bardzo ważny problem w Polsce, który bezpośrednio łączy się z tymi zmianami w ustawie, związany z brakiem budowli ochronnych, mających kluczowe znaczenie w czasie klęski żywiołowej, katastrofy lub wojny, takich jak: schrony/ukrycia. Zdaniem autora tej publikacji wprowadzane zmiany w ustawie nie powinny zezwalać na „patodeweloperkę” związaną z brakiem obowiązku zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc parkingowych, w tym w garażach podziemnych, a wręcz przeciwnie: niezbędne jest opracowanie aktów prawnych, regulujących systemowo kwestie związane z finansowaniem, utrzymaniem i eksploatacją takich garaży jako schronów i ukryć dla ludności cywilnej.

EN

The use of underground garages in modern construction as objects with an additional protective function in the event of a threat to the civilian population. The article analyzes the current legal status of multi-family housing with guidelines for developers regarding the obligation to provide an adequate number of parking spaces, including in underground garages. Pursuant to the new regulation on the technical conditions to be met by buildings and their location, it is possible that developers will be able to build new residential buildings without providing parking spaces for residents of blocks of flats. The article also draws attention to one more very important problem in Poland, which is directly related to these changes in the act, related to the lack of protective structures that are of key importance during a natural disaster, catastrophe or war, such as: shelters/hiding places. It is the task of the author of this publication that the introduced changes to the act should not allow for a "path-developer" related to the lack of obligation to provide an appropriate number of parking spaces, including in underground garages, on the contrary: it is necessary to develop legal acts regulating the systemic issues related to financing, maintenance and operation of such garages as shelters and hiding places for the civilian population.