Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Od optymalizacji do własnych źródeł energii

Białek Marcin, Podolak Anna, Lilia Jerzy

Kierunek Spożywczy

|

2026

|

Nr 2

24-30

PL

Przez lata polski przemysł spożywczy - od browarów i mleczarni po zakłady owocowo-warzywne oraz piekarnie - rozwijał się w cieplarnianych warunkach relatywnie taniej energii. Głównym celem kadry technicznej było maksymalizowanie wydajności linii, minimalizacja awaryjności oraz utrzymanie bezkompromisowej jakości produktów. Niestety, ta epoka bezpowrotnie minęła. Dziś priorytetem stała się efektywność energetyczna.

2

Kierunki działań proekologicznych w procesie produkcji materiałów ogniotrwałych w Zakładach Magnezytowych „ROPCZYCE” S.A.

Szymanek Małgorzata, Białas Monika

Hutnik, Wiadomości Hutnicze

|

2026

|

Vol. 93, nr 1

9--12

PL

Zakłady Magnezytowe „ROPCZYCE” S.A. konsekwentnie realizują działania zmierzające do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych oraz poprawy efektywności energetycznej w procesach produkcji wyrobów ogniotrwałych. W ostatnich latach Spółka wdrożyła szereg inwestycji technicznych, które stanowią fundament transformacji energetycznej przedsiębiorstwa. Do najważniejszych z nich należy uruchomienie wysokosprawnej instalacji kogeneracyjnej umożliwiającej jednoczesną produkcję energii elektrycznej o mocy 2,3 MW i cieplnej 2,25 MW, a także budowa farmy fotowoltaicznej o mocy 1,7 MW. W 2024 r. zakończono budowę stacji LNG przystosowanej do odbioru bioLNG, co pozwala na dalsze ograniczenie emisji CO₂ oraz dywersyfikację źródeł energii. Wdrożone rozwiązania przyczyniły się w latach 2021–2025 do ograniczenia emisji CO2 o ok. 34% całkowitej emisji CO2 zakładu w tym okresie.

EN

Zakłady Magnezytowe "ROPCZYCE" S.A. consistently implements measures aimed at reducing greenhouse gas emissions and improving energy efficiency in the production of refractory products. In recent years, the company has implemented a number of technical investments that form the foundation of the company's energy transformation. Among the most important are the commissioning of a highefficiency 5 MW cogeneration plant, enabling the simultaneous production of electricity and heat, as well as the construction of a 1,7 MW photovoltaic farm. In 2024, the construction of an LNG station adapted to receive bioLNG was completed, enabling further reductions in CO₂ emissions and the diversification of energy sources. Implemented solutions contributed in 2021–2025 to reducing CO₂ emissions by approx. 34% of the plant’s total CO₂ emissions over that period.

3

Sieci gazowe - odrzucona czy niedoceniona wartość dodana transformacji energetycznej

Żero Andrzej, Grządzielski Wojciech

Gaz, Woda i Technika Sanitarna

|

2026

|

Nr 1

2--7

PL

Artykuł podejmuje problematykę roli i znaczenia sieci gazowych w kontekście transformacji energetycznej oraz realizacji krajowych strategii klimatyczno-energetycznych - Polityki Energetycznej Polski do 2040 roku, Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu oraz Krajowego Planu Renowacji Budynków. Autorzy wskazują, że infrastruktura gazowa, mimo postępującej elektryfikacji i dominacji odnawialnych źródeł energii, stanowi istotny i wciąż niedoceniany element systemu energetycznego, umożliwiający stabilizację pracy sieci elektroenergetycznych oraz efektywne wykorzystanie odnawialnych i niskoemisyjnych gazów. Analiza danych krajowych strategii klimatyczno-energetycznych wskazuje na docelowy spadek zużycia gazu ziemnego do 2040 r., przy równoczesnym wzroście udziału biometanu. Tym samym prognozy dla sektora dystrybucji gazu pokazują zmiany w strukturze wolumenu dystrybucji paliw gazowych. Oznacza to możliwość pokrycia krajowego zapotrzebowania na paliwa gazowe z zasobów krajowych, co znacząco zwiększa bezpieczeństwo energetyczne. W dalszej części pracy przedstawiono analizę stabilności pracy biometanowni w Europie oraz biogazowni w Polsce. Porównanie wskazuje główne czynniki wpływające na ich dostępność, do których zaliczyć można regulacyjne, finansowe oraz techniczne. Autorzy podkreślają, że biometanownie, jako stabilne źródła energii, mogą stanowić istotny element bilansowania systemu energetycznego oraz przyczynić się do dekarbonizacji gospodarki. Wnioski wskazują, że sieci gazowe i technologie gazowe nie powinny być marginalizowane w procesie transformacji energetycznej. Ich integracja z sektorem odnawialnych źródeł energii oraz rozwój produkcji biometanu mogą stanowić kluczowy czynnik wspierający dekarbonizację, bezpieczeństwo energetyczne i wykorzystanie lokalnych zasobów energetycznych.

EN

This article addresses the role and importance of gas networks in the context of energy transition and the implementation of national climate and energy strategies - Poland’s Energy Policy until 2040, the National Energy and Climate Plan, and the National Building Renovation Plan. The authors point out that gas infrastructure, despite ongoing electrification and the dominance of renewable energy sources, is a crucial and still underestimated element of the energy system, enabling the stabilization of power grids and the efficient use of renewable and low-carbon gases. Analysis of data from national climate and energy strategies indicates decrease of a target natural gas consumption by 2040, with a simultaneous increase share of biomethane. Consequently, forecasts for the gas distribution sector show changes in the structure of gaseous fuel distribution volumes. This means that domestic demand for gaseous fuels can be met from domestic resources, significantly increasing energy security. The paper then presents an analysis of the stability of biomethane plants in Europe and biogas plants in Poland. The comparison identifies the main factors influencing their availability, including regulatory, financial, and technical factors. The authors emphasize that biomethane plants, as stable energy sources, can be a crucial element in balancing the energy system and contribute to the decarbonization of the economy. Their conclusions indicate that gas networks and gas technologies should not be marginalized in the energy transition process. Their integration with the renewable energy sector and the development of biomethane production can be a key factor supporting decarbonization, energy security, and the use of local energy resources.

4

Hybrydowe węzły cieplne

Trzciński Łukasz, Turski Michał

Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja

|

2026

|

T. 57, nr 2

3--13

PL

Integracja odnawialnych źródeł energii z sieciami ciepłowniczymi trzeciej generacji i starszymi stanowi istotne wyzwanie technologiczne z uwagi na ich wysokotemperaturowy i jednokierunkowy charakter przesyłu ciepła. Elementem nowoczesnych systemów ciepłowniczych, łączącym ich rozszerzone funkcje, są hybrydowe węzły cieplne. Literatura wskazuje, że zastosowanie hybrydowych węzłów cieplnych pozwala obniżyć zużycie ciepła o 35-65%. Definicje hybrydowych węzłów cieplnych często są niejednoznaczne, z tej przyczyny w niniejszym artykule przeanalizowano definicje i funkcje hybrydowych węzłów cieplnych, obejmujące integrację odnawialnych źródeł energii, magazynowanie ciepła, dwukierunkową wymianę ciepła, chłodzenie oraz inteligentne zarządzanie. Najczęściej stosowane funkcje to integracja źródeł i magazynowanie, natomiast chłodzenie i wymiana dwukierunkowa nie są jeszcze stosowane w praktycznych rozwiązaniach, z tej przyczyny zaproponowano kompleksowe uwzględnienie wszystkich funkcji jako równoważnych oraz rozszerzenie i ujednolicenie definicji hybrydowego węzła cieplnego.

EN

Integrating renewable energy sources with third-generation and older district heating networks causes a significant technological challenge due to their high-temperature and one-way heat transfer characteristics. Hybrid district heating substations are a component of modern district heating systems that combine their expanded functions. Literature indicates that the use of hybrid district heating substations can reduce heat consumption by 35-65%. Definitions of hybrid district heating substations are often ambiguous. Therefore, we analysed the definitions and functions of hybrid district heating substations, including the integration of renewable energy sources, heat storage, two-way heat exchange, cooling, and intelligent management. The most frequently developed functions are source integration and heat storage, while cooling and two-way heat exchange are not yet implemented in practical solutions. Therefore, a comprehensive consideration of all functions as equivalent and an expansion and unification of the definition of a hybrid district heating substation were proposed.

5

Modelowanie układów technologicznych elektrowni jądrowych

Kasińska Natalia, Sierchuła Jakub, Szczerbowski Radosław, Ceran Bartosz

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2025

|

nr 113

63--70

PL

Intensywna modernizacja energetyki na świecie to odpowiedź na zachodzące zmiany klimatyczne, z którymi powiązany jest wzrost zapotrzebowania na energię, i tym samym zwiększona emisja gazów cieplarnianych do atmosfery. Poszczególne kraje inwestują w rozwój źródeł nisko- bądź zeroemisyjnych. Poprawa bezpieczeństwa energetycznego i dostępności energii na całym świecie to tylko niektóre z celów modernizacji tego obszaru gospodarki. Jednym z narzędzi, które wspierają podejmowanie wielu kluczowych decyzji inwestycyjnych w procesie transformacji, jest modelowanie komputerowe. W artykule zaprezentowano wyniki działań związanych z zamodelowanymi układami technologicznymi elektrowni jądrowej. Analizę przeprowadzono na obiegach wtórnych, z wykorzystaniem programu EBSILON®Professional.

EN

Around the world, the energy sector is undergoing a major modernisation in response to climate change, which is linked to rising energy demand and increased greenhouse gas emissions into the atmosphere. Individual countries are investing in the development of low or zero-emission sources. Improving energy security and availability worldwide are just some of the goals of modernising this sector of the economy. Computer modelling is one of the tools that support many key investment decisions in the transformation process. This article presents the results of activities related to the modelled technological systems of a nuclear power plant. The analysis was carried out on secondary loops using the EBSILON®Professional programme.

6

Ochrona powietrza kosztem wód podziemnych? Powietrze czy woda?

Śliwa Tomasz

Wiadomości Naftowe i Gazownicze

|

2025

|

R. 28, Nr 3 (313)

9-10

7

Konwersatorium „Inteligentna Energetyka” ośrodkiem myśli, nauki i praktyki elektroprosumeryzmu. Refleksje, perspektywy, zagrożenia dla idei elektroprosumeryzmu po 6 miesiącach od śmierci Profesora Jana Popczyka, twórcy „Teorii Elektroprosumeryzmu” jako nowej dyscypliny nauki

Konopka Zdzisław

Śląskie Wiadomości Elektryczne

|

2025

|

Nr 2 (158)

4--8

PL

W artykule przedstawiono refleksje autora dotyczące zdecydowanego stanowiska Profesora Jana Popczyka na drodze transformacji energetycznej w Polsce: „nie ma już miejsca dla transformacji innej niż Transformacja Energetyczna do Elektroprosumeryzmu - TEE", stanowiska naukowo uzasadnionego wszechstronną analizą stanu energetyki i co znamienne, wyrażonego po dyskusjach prowadzonych podczas IV Kongresu Elektryki Polskiej. Polemikę dotyczącą tego stanowiska autor ogranicza do transformacji energetycznej ciepłownictwa, w szczególności ciepłownictwa systemowego.

EN

The article presents the author's reflections on the decisive position of Professor Jan Popczyk on the path of energy transformation in Poland: "there is no longer room for any transformation other than the Energy Transformation to Electroprosumerism - TEE", a position scientifically justified by a comprehensive analysis of the state of the energy sector and, significantly, expressed after discussions held during the 4th Congress of Polish Electricity. The author limits the polemics concerning this position to the energy transformation of heating, in particular district heating.

8

Ryzyka transformacji energetycznej : systematyczny przegląd literatury

Kunikowski Grzegorz

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2025

|

R. 15, Nr 35

64--83

PL

Transformacja energetyczna polega na przekształcaniu systemów wytwarzania energii opartych na paliwach kopalnych w systemy niskoemisyjne, które ograniczają emisje gazów cieplarnianych i zmniejszają negatywny wpływ na środowisko naturalne. Celem artykułu jest zidentyfikowanie oraz analiza ryzyk związanych z transformacją energetyczną w anglojęzycznej literaturze naukowej z lat 2019-2024. Problem badawczy sformułowano został zadany w formie pytania: Jakie ryzyka związane z transformacją energetyczną są obecne w międzynarodowej literaturze? Hipoteza badawcza pracy została sformułowana w następujący sposób: Transformacja energetyczna wiąże się z wysokim ryzykiem społeczno-gospodarczym. Metoda badawcza w pracy obejmuje bibliometryczna analizę opartą na procedurze systematycznego przeglądu literatury PRISMA. W ramach analizy bibliometrycznej wykonano badania współcytowań oraz współwystępowania słów kluczowych podanych przez autorów. Próbę badawczą pozyskano z bazy SCOPUS, z której wyselekcjonowano artykuły zawierające frazy kluczowe, odnoszące się do transformacji energetycznej oraz ryzyka. W analizowanych publikacjach ryzyka wiążą się zarówno ze zmianami klimatycznymi, jak i z ekonomicznymi oraz technologicznymi aspektami procesu transformacji energetycznej. Warto zauważyć, iż istotną część wysokocytowanych publikacji stanowią prace z zakresu finansów, które poruszają zarówno zagadnienia makroekonomiczne z perspektywy banków centralnych, jak i kwestie ryzyka związanego z inwestycjami, w tym metody ocen ekonomicznej opłacalności i efektów środowiskowych. Publikacje odzwierciedlają ekonomiczne dylematy i ryzyka związane z wdrażaniem niskoemisyjnych rozwiązań technologicznych, zwłaszcza w kontekście tempa i skali transformacji. Za perspektywiczne kierunki badań, zdaniem autora, należy uznać interdyscyplinarne analizy skupione na ekonomiczno-środowiskowych ocenach wdrażania technologii niskoemisyjnych, w tym technologii związanych z gospodarką wodorową, w różnych skalach. W kontekście wyzwań stojących przed Polską istotna jest odpowiednia polityka finansowania transformacji, by uniknąć wzrostu kosztów energii, co mogłoby prowadzić do nasilenia ubóstwa energetycznego oraz osłabienia konkurencyjności gospodarki.

EN

Energy transformation involves converting fossil fuel-based energy generation systems into low-emission systems that reduce greenhouse gas emissions and lessen the negative impact on the natural environment. The aim of this article is to identify and analyze the risks associated with energy transformation in the English-language scientific literature from 2019 to 2024. The research problem is posed as a question: what risks related to energy transformation are present in the international literature? The research hypothesis is formulated as follows: Energy transformation is associated with high socio-economic risks. The research method employed is a bibliometric analysis based on the PRISMA systematic literature review procedure. As part of the bibliometric analysis, co-citation studies and co-occurrence of keywords provided by the authors were conducted. The research sample was obtained from the SCOPUS database, from which articles containing keywords related to energy transformation and risk were selected. The risks identified in the analyzed publications are associated with both climate change and the economic and technological aspects of the energy transformation process. It is noteworthy that a significant portion of the highly cited publications consists of works in the field of finance, addressing both macroeconomic issues from the perspective of central banks and investment-related risks, including methods for assessing economic feasibility and environmental impacts. The publications reflect the economic dilemmas and risks associated with implementing low-emission technological solutions, particularly regarding the pace and scale of transformation. According to the author, promising research directions include interdisciplinary analyses focused on economic and environmental assessments of low-emission technology implementation, including hydrogen economy technologies, at various scales. In the context of the challenges facing Poland, an appropriate policy for financing the energy transition is crucial to avoid increasing energy costs, which could lead to a rise in energy poverty and a weakening of the country’s economic competitiveness.

9

Zdolności wydobywcze polskiego górnictwa węglowego – stan po jedenastu miesiącach 2024

Chmiela Andrzej, Barszczowska Beata, Skibski Mirosław, Smoliński Adam

Rynek Energii

|

2025

|

Nr 3

68--76

PL

Od lat 90-tych XX wieku Polska prowadzi restrukturyzację górnictwa węgla kamiennego. górnictwo dostosowuje się do nowych uwarunkowań technicznych i rynkowych. W ostatnich latach na te uwarunkowania nakładają się kryzysy światowe oraz transformacja przemysłu do gospodarki zeroemisyjnej. Przewidywane jest odejście od pozyskiwania energii z paliw kopalnych. Wymogi bezpieczeństwa energetycznego sprawiają, że natychmiastowe odejście Polski od węgla jest niemożliwe. Konieczny będzie okres przejściowy, w którym przynajmniej część energii będzie pochodziła ze spalania węgli i to polskie górnictwo węgla kamiennego musi zapewnić wystarczający wolumen węgli do stabilizacji sieci przez elektrownie węglowe. W artykule przeanalizowano podstawowe wskaźniki charakteryzujące wydobycie węgla kamiennego w polskich kopalniach. Opracowana baza danych będzie podstawą do opracowywania bieżących potencjalnych kierunków zmian sektora węglowego w najbliższym czasie.

EN

Since the 1990s, Poland has been restructuring its hard coal mining industry. Mining is adapting to new technical and market conditions. In recent years, these conditions have been compounded by global crises and the transformation of the industry to a zero-emission economy. A move away from obtaining energy from fossil fuels is expected. Energy security requirements make it impossible for Poland to immediately move away from coal. A transition period will be necessary, during which at least part of the energy will come from burning coal, and it is the Polish hard coal mining industry that must provide a sufﬁcient volume of coal to stabilize the network through coal-ﬁred power plants. The article analyzes the basic indicators characterizing hard coal extraction in Polish mines. The developed database will be the basis for developing cur- rent potential directions of changes in the coal sector in the near future.

10

Nowe cele klimatyczne UE w świetle dyrektywy o OZE z 2023 r. Wyzwania dla polityki gospodarczej

Kawecka-Wyrzykowska Elżbieta

Rynek Energii

|

2025

|

Nr 1

3--15

PL

Istotną część przepisów UE służących osiągnięciu neutralności klimatycznej UE do 2050r.stanowi dyrektywa o odnawialnych źródłach energii z 2023 r. Przewiduje ona znaczne rozszerzenie OZE w państw członkowskich. Celem artykułu jest identyfikacja skali oraz zakresu sektorowego wyzwań, jakie dyrektywa zrodziła oraz wskazanie na pożądane działania w Polsce w celu sprostania tym wyzwaniom. Ważnym instrumentem ułatwiającym wdrożenie dyrektywy w Polsce powinna być strategia klimatyczno-energetyczna kraju, która skoordynuje niezbędne działania czasowo, finansowo, organizacyjnie i informacyjnie. Dokument taki powinien uwzględniać także zróżnicowane możliwości adaptacyjne poszczególnych grup społecznych, regionów i sektorów oraz zapewniać wsparcie grupom najbardziej narażonym na dostosowania. Podkreślono też, że OZE, to nie tylko wysokie koszty ich wdrożenia, ale też nowe szanse specjalizacji i stworzenia dodatkowych miejsc pracy w gospodarce.

EN

An important part of EU laws aimed at achieving EU climate neutrality by 2050 is the Renewable Energy Sources Directive of 2023. It envisages signiﬁcant expansion of renewable energy in Member States. The aim of the article is to identify scale of challenges posed by the directive and to indicate actions to meet these challenges. An important instrument facilitating the implementation of the directive in Poland should be country's climate and energy strategy, which will coordinate the necessary activities in terms of time, ﬁnances, organization, information, and also necessary support for actors most at risk of adjustments. Renewable energy means not only high costs, but also new opportunities for specialization and the creation of additional jobs in the economy.

11

Ekonomiczny wymiar zaprzestania energetycznego wykorzystania metanu z odmetanowania kopalń

Jamrozik Paweł

Rynek Energii

|

2025

|

Nr 4

38--46

PL

Brak racjonalizującej korekty obwiązującego porządku prawnego w stosunku do zagospodarowania metanu pochodzącego z odmetanowania wyrobisk górniczych, naznaczonego dążeniem Unii Europejskiej do osiągnięcia neutralności klimatycznej, może determinować negatywne implikacje społeczne i środowiskowe oraz wysoki koszt alternatywny marnotrawstwa posiadanych zasobów surowca energetycznego, których krajowy potencjał szacowany jest na poziomie aż 350 miliardów metrów sześciennych, zaś udokumentowane zasoby wydobywalne na poziomie 85,9 miliardów m3 [41]. Dla zobrazowania skali potencjału posiadanych zasobów przywołane wartości warto porównać z roczną konsumpcją gazu w Polsce, która w roku 2024 wyniosła około 18 miliardów metrów sześciennych [42]. Zaprzestanie poboru metanu na potrzeby energetyczne ze zlikwidowanych kopalń węgla kamiennego spowoduje w konsekwencji istotny przyrost niekontrolowanej emisji z terenów górniczych, a finalnie znaczny przyrost gazów cieplarnianych w atmosferze. Równocześnie przyjęte przepisy prawne, wymuszające bezwarunkową neutralność klimatyczną, niweczą ekonomiczną zasadność kontraktacji i gospodarczego wykorzystania na potrzeby energetyczne wolumenu metanu, będącego następstwem jego ekstrakcji z aktywnych wyrobisk górniczych, a związanej z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa pracy górników dołowych. W ujęciu ekonomicznym, wynikiem powyższego będzie wystawienie społeczeństwu wysokiego rachunku zawierającego: koszt alternatywny nieuniknionych emisji; różnicę w cenie gazów zdekarbonizowanych oraz zastępowanych surowców kopalnych bądź/lub cenę nowych jednostek wytwórczych opartych o odnawialne źródła energii lub wykorzystującymi nadmiarowe ciepło odpadowe z przemysłu, czy sektora komunalnego. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na kosztowny społecznie i środowiskowo problem jednowymiarowego podejścia do tworzonych regulacji prawnych w obszarze energetycznym, w tym w szczególności w zakresie przyszłego wykorzystania surowców pochodzenia kopalnego.

EN

The lack of a rationalizing correction of the applicable legal order in relation to the management of rnethane from mines demethanization, marked by the European Union’s pursuit of climate neutrality, may determine negative social and environmental irnplications and a high opportunity cost of wasting the existing energy resources, the domestic potential of which is estimated at 350 billion cubic meters in total, and in documented recovverable level at 85.9 billion m3 [41]. To illustrate the potential of the available resources, it is worth comparing mentioned values with the annual gas consumption in Poland, which in 2024 amounted to about 18 billion cubic meters [42].The cessation of methane collection for energy needs from liquidated hard coal mines will result in a high increase in uncontrolled emissions from mining areas and, ultimately, a signiﬁcant increase in greenhouse gases in the atmosphere. At the same time, the adopted legal provisions enforcing unconditional climate neutrality destroy the justiﬁcation for contracting and economic use for energy needs of the volume of methane extracted from active mine workings, and related to the need to ensure the safety of underground miners. In economic terms the consequence of the above will be issuing a high bill to the society, including: the opportunity cost of unavoidable emissions; the difference in the price of decarbonized gases and the replaced fossil fuels or/and the price of new generating units based on renewable energy sources or using waste heat from industry or the municipal sector. The purpose of the article is to draw attention to the socially and environmentally costly problem of a one-dimensional approach to the creation of legal regulations in the energy sector, in particular in the scope of the future use of fossil fuels.

12

Bogdanka jutra -- strategia rozwoju w erze transformacji energetycznej

Rożnawski Bartosz, Dyczko Artur

Przegląd Górniczy

|

2025

|

T. 82, nr 3

141--148

PL

Rok 2025 jest dla górnictwa Lubelszczyzny momentem szczególnym – obchodzimy bowiem 50-lecie powstania górnictwa węgla kamiennego w regionie, którego symbolem i jedynym do dziś funkcjonującym zakładem jest Lubelski Węgiel „Bogdanka” S.A. Od dekad spółka ta uchodzi za jedną z najefektywniejszych i najnowocześniejszych w polskim górnictwie – kopalnię o wysokiej wydajności, dobrze zorganizowanej strukturze technicznej oraz stabilnej pozycji rynkowej. Jej rola ma wymiar nie tylko gospodarczy, ale i społeczny: Bogdanka jest i pozostaje głównym pracodawcą w regionie, a także filarem lokalnej infrastruktury i stabilizatorem społeczności Lubelszczyzny. Dziś jednak, w realiach transformacji energetycznej zachodzącej w Europie i na świecie, spółka musi sprostać nowym wyzwaniom. W niniejszym artykule przedstawiono główne założenia strategii Bogdanki w kontekście wyzwań transformacji energetycznej. Omówiono zarówno inicjatywy techniczne i inwestycyjne, jak i kwestie bezpieczeństwa nowych technologii – w szczególności instalacji fotowoltaicznych – które stają się jednym z kluczowych kierunków rozwoju spółki.

EN

The year 2025 is a special moment for the Lublin region's mining industry – we celebrate the 50th anniversary of the establishment of hard coal mining in the region, symbolized by Lubelski Węgiel "Bogdanka" S.A., the only plant still in operation. For decades, this company has been considered one of the most efficient and modern in the Polish mining industry – a mine with high productivity, a well-organized technical structure, and a stable market position. Its role is not only economic but also social: Bogdanka is and remains a major employer in the region, a pillar of local infrastructure, and a stabilizing force for the Lublin region's community. Today, however, in the face of the energy transformation taking place in Europe and globally, the company must meet new challenges. This article presents the main assumptions of Bogdanka's strategy in the context of the challenges of the energy transition. It discusses both technical and investment initiatives, as well as the safety of new technologies – particularly photovoltaic installations – which are becoming one of the key directions of the company's development.

13

Analiza dostępności krajowych źródeł gipsu w kontekście prognozowanych zmian podaży gipsu syntetycznego

Naworyta Wojciech, Mazurek Sławomir

Przegląd Geologiczny

|

2025

|

Vol. 73, nr 10

912--914

EN

In order to mitigate the environmental impact of conventional power generation, flue gas dedusting and desulfurization systems were implemented in Polish power plants in the 1990s. A by-product of the wet limestone desulfurization process is synthetic gypsum, which is highly suitable as a raw material for the gypsum-based materials industry. Synthetic gypsum currently accounts for up to 75% of the total processed gypsum volume in Poland. However, due to the ongoing energy transition, a sharp decline in the supply of this material is expected over the coming decade. This article presents a forecast of the anticipated decrease in synthetic gypsum availability, based on national decarbonization strategies. It highlights the need to increase the exploitation of primary gypsum deposits to meet the domestic demand for gypsum raw material. The paper characterizes Poland's natural gypsum resource base, with particular attention to the challenges of open-pit mining in environmentally valuable areas. It is noted that, during the resource classification process, gypsum reserves that do not meet criteria for open-pit extraction have typically been categorized as sub-economic (non-balance). As an alternative to surface mining, the article proposes the use of the room-and-pillar underground mining system for the exploitation of gypsum deposits. This approach would enable the utilization of resources previously considered unprofitable for open-pit extraction due to their geological conditions, while also minimizing the environmental impact of mining operations. Two case study deposits with large reserves and favourable characteristics for underground mining are proposed for development.

14

Zintegrowane stanowisko dydaktyczne model badania łańcucha konwersji zielonego wodoru w kontekście transformacji energetycznej

Szczęsny Artur, Korzeniewska Ewa, Staniewski Jakub, Barański Sławomir, Nowak Łukasz, Panskyi Taras, Serwach Małgorzata

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 11

205--210

PL

W artykule przedstawiono możliwości modyfikacji dwóch stanowisk dydaktycznych: inteligentnej sieci hybrydowej HYBR-08 oraz samochodu wodorowego OGPA-36 z hamownią. Celem jest integracja odnawialnych źródeł energii z procesem pozyskiwania i wykorzystania wodoru. Analizie poddano zastosowanie elektrolizera i ogniwa paliwowego w układzie sieci hybrydowej, a także budowę małej instalacji PV do zasilania stanowisk. Oceniono sprawność wytwarzania wodoru we współpracy z inteligentną siecią energetyczną oraz sprawność pracy samochodu na hamowni. Omówiono możliwe badania i znaczenie dydaktyczne.

EN

The article presents the possibilities of modifying two educational laboratory stands: the HYBR-08 intelligent hybrid network and the OGPA-36 hydrogen-powered vehicle with a dynamometer. The aim is to integrate renewable energy sources with the process of hydrogen production and utilization. The study analyzes the use of an electrolyzer and a fuel cell within the hybrid network system, as well as the construction of a small PV installation for powering the stands. The efficiency of hydrogen generation in cooperation with the intelligent energy network and the performance efficiency of the vehicle on the dynamometer were evaluated. Possible experiments and educational significance are also discussed.

15

Climate change and its effects on marine food web with the concentration of pelagic fishes in the northern Arabian Sea

Kashani Imtiaz, Panhwar Sher Khan, Kachhi Kishwar Kumar

Oceanologia

|

2025

|

No. 67 (1)

Art. no. 67110

EN

The northern Arabian Sea, a vital ecosystem that sustains a significant population through its fisheries is increasingly threatened by climate change, overharvest, and coastal pollution. To evaluate the combined effects of these pressures on fishery health, microplankton, fish bycatch, and coastal environment data were examined between 2019 and 2023 from key hotspots. Using the time-cumulated indicator (TCI) and efficiency cumulated indicator (ECI) approaches, we aimed to determine broader spectrum of energy flow in the ecosystem. The findings revealed a delicate equilibrium in the ecosystem. Although average temperatures remained stable, variations in rainfall patterns suggested potential changes in salinity and dissolved oxygen levels, signaling subtle climate change influences. Biological indicators highlighted dynamic shifts: species diversity fluctuated, suggesting community restructuring, while increased evenness implied potential ecological stabilization. The production and biomass (P/B) ratio was higher in 2019, reflecting faster biomass production compared to the slower rate observed in 2023. This instability may be attributed to environmental changes, altered species composition, and a steady increase in fishing pressure. Notably, consistent fish catches amidst relatively stable species diversity suggest complex population dynamics. In terms of energy flow and transformation, a significant rise in TCI, suggests accelerated energy transfer, likely driven by a decline in predator population. Additionally, the instability in Residence Time (RT) underscores intricate food web interactions. Our findings highlight the delicate equilibrium of the northern Arabian Sea, as revealed by the overall data and assessment. Understanding these intricate dynamics is crucial for developing effective conservation strategies and promoting sustainable fishing practices.

16

System zarządzania aktywami w obszarze dystrybucji energii

Franiak Agnieszka, Kubicka Karolina

Nowa Energia

|

2025

|

nr 2

8--11

PL

Analizując szanse i zagrożenia związane z realizacją celów transformacji energetycznej sieci dystrybucyjnej nie sposób pominąć temat inwestycji. Alokacja środków własnych spółek oraz pozyskanie finansowania zewnętrznego to jedna strona medalu. Druga to efektywne wykorzystanie środków, którymi dysponujemy i przekierowanie ich w obszary, które wymagają szczególnej uwagi.

17

O nowych kierunkach kogeneracji w Ciechanowie

Nowa Energia

|

2025

|

nr 1

12--15

PL

Wydawnictwo „Nowa Energia” zorganizowało XII Konferencję „Nowe kierunki Kogeneracji”, która odbyła się w dniach 4-6 lutego 2024 r. w Ciechanowie. Partnerem tegorocznej edycji była ELEKTROCIEPŁOWNIA CIECHANÓW Sp. z o.o. Konferencję moderował prof. dr hab. inż. Wojciech Bujalski, Dyrektor Instytutu Techniki Cieplnej na Politechnice Warszawskiej.

18

Energetyczna transformacja cyfrowa. Alternatywne źródła energii dla centrów danych i firm energochłonnych

Pendyk Kamila, Wnorowski Adam

Nowa Energia

|

2025

|

nr 1

48--49

PL

Transformacja cyfrowa jest nieodłącznym elementem wielu sektorów gospodarki. Energetyka, jako jedna z kluczowych gałęzi przemysłu, również nie pozostaje w tyle. Transformacja cyfrowa w energetyce obiecuje zrewolucjonizować sposób, w jaki zarządzamy energią, przyczyniając się do zwiększenia efektywności, niezawodności i zrównoważonego rozwoju. Jak zawsze jednak, istnieje druga strona medalu, czyli to, jak transformacja cyfrowa oddziałuje na branżę energetyczną. Transformacja cyfrowa to dane. Dane potrzebują miejsca. Wszystko więc kończy się i zarazem zaczyna w data center. A data center potrzebuje coraz więcej energii. Zapraszamy Państwa na trzeci artykuł z cyklu: Energetyczna transformacja cyfrowa.

19

Elementy technologiczne i procesy wytwarzania, magazynowania i transportu wodoru

Przekop Robert E., Martyła Agnieszka, Stolarz Adam, Grabarkiewicz Tomasz

Nowa Energia

|

2025

|

nr 1

68--71

PL

Wodór jest jednym z kluczowych elementów transformacji energetycznej w sektorze energetycznym, przemysłowym i transportowym. Aby jednak w pełni wykorzystać potencjał wodoru, konieczne jest zrozumienie złożoności technologii służących do jego wytwarzania, magazynowania i transportu. Kluczową rolę odgrywają tutaj specjalistyczne urządzenia oraz zaawansowane materiały, które pozwalają na bezpieczne i efektywne operacje z udziałem tego gazu.

20

Analiza systemów gaśniczych wielkoskalowych bateryjnych magazynów energii (BESS) opartych o ogniwa litowo-jonowe

Piotrowicz Piotr, Kłostowska Żaneta, Labus Artur

Nowa Energia

|

2025

|

nr 1

40--42

PL

Do końca września 2026 r. Polska Grupa Energetyczna (PGE) planuje uruchomić największy w Polsce i jeden z największych w Europie bateryjny magazyn energii. Gigant o pojemności 900 MWh i mocy 263 MW będzie zlokalizowany w Żarnowcu, tuż obok Elektrowni Szczytowo-Pompowej PGE.