Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Sezonowa zmienność źródeł pyłów zawieszonych na przykładzie Krakowa

Skiba Alicja, Styszko Katarzyna, Samek Lucyna, Gorczyca Zbigniew, Zimnoch Mirosław, Różański Kazimierz

Wiadomości Chemiczne

|

2025

|

[Z] 79, 1-2

101--117

EN

We are observing a long-term trend, which is the growing interest of scientists and the general public, in air quality and air pollution, both in Poland and around the world. The deterioration of air quality is influenced by both anthropogenic and natural factors. The most well-known sources of anthropogenic emissions into the atmosphere include the combustion of fossil fuels and biomass, transportation, industry, as well as agricultural activities. Natural sources include, for example, grass pollen, soil erosion, wildfires, and volcanic emissions. One of the primary pollutants emitted into the atmosphere is particulate matter (PM) – an aerosol with a complex composition. It may contain chemical compounds considered carcinogenic, and long-term exposure to high concentrations can lead to adverse health effects. Therefore, in 2021, the World Health Organization (WHO) published recommended limits for particulate matter fractions PM10 and PM2.5. In the doctoral dissertation of Alicja Skiba entitled „Seasonal variability of air pollution sources in Kraków during the period of 2018-2019, based on analyses of chemical and isotopic composition”, the sources of particulate matter in a major urban center – Krakow, were studied. Two particulate matter fractions (PM1 and PM10) were analyzed, with daily samples collected between April 21, 2018, and March 19, 2019. These samples underwent the following analyses: ion chromatography, high-performance anion-exchange chromatography with pulsed amperometric detection, energy-dispersive X-ray fluorescence spectrometry, thermo-optical analysis of OC/EC, and mass spectrometry (AMS and IRMS). The results were interpreted using methods such as positive matrix factorization (PMF). The application of PMF revealed five emission sources: coal and biomass(solid fuel) combustion, secondary inorganic aerosols, road emissions, soil matter, industry and other unidentified sources. The results showed significant variability in emissions from coal and biomass combustion between the heating and non-heating seasons (a substantial increase from several percent to as much as 41%). Industrial emissions exhibited a relatively stable contribution throughout the year, ranging from approximately 14% to 24%, depending on the fraction and season.

2

Cząstki PM2,5 zawieszone w powietrzu atmosferycznym. Cz. 1, Kotły opalane węglem jako źródło cząstek PM2,5

Wu Peizhi

Przemysł Chemiczny

|

2025

|

T. 104, nr 10

982--985

PL

Próbki cząstek stałych PM2,5 pobrane z 3 chińskich kotłów opalanych węglem zostały oddzielone od spalin za pomocą filtrowania membranowego, a następnie poddane analizie w celu określenia ich składu. Próbki analizowano za pomocą chromatografii jonowej, spektrometrii mas z plazmą indukcyjnie sprzężoną oraz analizy węglowej. Stwierdzono, że zawierały one głównie SO₄²⁻, NH₄⁺, Cl-, węgiel organiczny i pierwiastkowy oraz glin i krzem.

EN

Particulate matter PM2.5 samples taken from 3 Chinese coal-fired boilers were sepd. from flue gas by filter membrane process and analyzed to det. their compn. by ion chromatog., inductively coupled plasma mass spectrometry and C analysis. The sepd. samples contained mainly SO₄²⁻, NH₄⁺, Cl-, org. C, elemental C, Al, and Si.

3

Cząstki PM2,5 zawieszone w atmosferycznym powietrzu. Część 3, Badania różnic w poziomie wewnętrznego zanieczyszczenia powietrza dla różnych systemów ogrzewania

Wu Peizhi

Przemysł Chemiczny

|

2025

|

T. 104, nr 12

1255--1259

PL

W sezonie grzewczym przeprowadzono monitoring emisji drobnego pyłu zawieszonego (PM2,5) w 2 tys. gospodarstw domowych na obszarach wiejskich w Chinach. Celem badania było określenie wpływu systemów grzewczych na zanieczyszczenie powietrza. Średnie stężenie PM2,5 w pomieszczeniach (100 μg/m³) znacznie przekraczało stężenie dopuszczalne (50 μg/m³). Średnie geometryczne stężenia PM2,5 w pomieszczeniach i na zewnątrz w sezonie grzewczym dla wszystkich gospodarstw domowych wyniosły odpowiednio 66 μg/m³ i 38 μg/m³, przy średnich arytmetycznych wynoszących odpowiednio 100 μg/m³ i 52 μg/m³. Zaobserwowano duże różnice między gospodarstwami domowymi (18-496 μg/m³). W przypadku wykorzystania do ogrzewania tradycyjnego węgla luzem i tradycyjnej biomasy stężenie PM2,5 w pomieszczeniach wynosiło odpowiednio 161 μg/m³ i 142 μg/m³, a w przypadku wykorzystania czystego węgla lub sprasowanej biomasy poziom PM2,5 w pomieszczeniach spadł do 82 μg/m³. W przypadku gospodarstw domowych ogrzewanych energią elektryczną lub gazem ziemnym stężenie PM2,5 w pomieszczeniach było najniższe.

EN

Two thousand households in China rural areas were on-site monitored for fine particulate matter (PM2.5) emission in heating season to det. impact of heating systems on air pollution. The av. indoor PM2.5 concn. during the rural heating season was 100 μg/m³ and significantly exceeded the allowed concn. (50 μg/m³). The geometric mean concentrations of PM2.5 indoors and outdoors during the heating season for all households were 66 μg/m³ and 38 μg/m³, resp., with arithmetic means of 100 μg/m³ and 52 μg/m³, resp. High differences between households were obsd. (from 18 μg/m³ to 496 μg/m³). In case when traditional loose coal and traditional biomass were used for heating, the indoor PM2.5 concns. were as high as 161 μg/m³ and 142 μg/m³. When clean coal or formed biomass were used for heating, the indoor PM2.5 significantly decreased down to 82 μg/m³. In case of households heated by electricity or natural gas, indoor PM2.5 concn. was the lowest.

4

Cząstki PM2,5 zawieszone w atmosferycznym powietrzu. Cz. 2, Badania wpływu renowacji kotła na emisję PM2,5

Wu Peizhi

Przemysł Chemiczny

|

2025

|

T. 104, nr 11

1094--1096

PL

Dane statystyczne dotyczące stężenia PM2,5 w powietrzu w 2024 r., dostępne z oficjalnych źródeł chińskiej administracji przed i po modernizacji kotłów węglowych, zostały wykorzystane do oceny skutków tej modernizacji i do symulacji rozkładu PM2,5 w przyszłości. W styczniu, październiku, listopadzie i grudniu 2024 r. zanieczyszczenie PM2,5 było najpoważniejsze, a średni dzienny wskaźnik przekroczenia normy wynosił ponad 40%. W ciągu 24 h odnotowano dwa szczyty stężenia masowego PM2,5, z maksymalnymi wartościami o godz. 21:00 i 9:00. Najniższe stężenie masowe PM2,5 odnotowano o godz. 15:00. Po modernizacji kotła węglowego stężenie PM2,5 znacznie spadło.

EN

Statistical data on PM2.5 concn. in air in 2024 year available from official Chinese administration sources before and after renovation of coal-fired boilers were used to evaluate effects of the renovation and to simulate the future distribution of PM2.5. In January, October, November, and December 2024, the PM2.5 pollution was the most severe, with a daily average exceedance rate of over 40%. There were 2 peaks in the PM2.5 mass concn. during 24 h, with a max. at 21:00 and at 9:00. The lowest PM2.5 mass concn. was at 15:00. After the renovation of coal-fired boiler, the PM2.5 mass concn. decreased significantly.

5

Problems of operating internal combustion engines in dusty conditions

Dziubak Tadeusz, Kowalski Mirosław

Journal of KONBiN

|

2025

|

Vol. 55, iss.1

61--104

PL

Przedstawiono warunki pracy silników pojazdów mechanicznych użytkowanych w warunkach dużego zapylenia powietrza wynikającego z piaszczystego podłoża oraz śmigłowców korzystających z przygodnych lądowisk, czego skutkiem jest zjawisko „brownout”. Omówiono parametry pyłu mineralnego, zwracając uwagę na kształt, twardość i rozmiar cząstek oraz stężenie w powietrzu i ich wpływ na przyspieszone zużycie elementów silników tłokowych i turbinowych. Wykazano, że zasadniczym skutkiem oddziaływania ziaren pyłu przedostających się wraz ze strumieniem powietrza wlotowego do silników spalinowych jest przyspieszone zużycie ścierne i erozyjne poszczególnych części i całych zespołów konstrukcyjnych silników tłokowych i turbinowych oraz tworzenie się osadów pyłowych na elementach silników turbinowych. Oba oddziaływania powodują równolegle pogorszenie charakterystyk mocy, zużycia paliwa i zużycia oleju. Przedstawiono przypadki tragicznych w skutkach awarii silników śmigłowców spowodowanych wchłonięciem nadmiernej masy pyłu.

EN

The operating conditions of motor vehicle engines in dusty environments resulting from sandy terrain, as well as helicopters using adventurous airstrips, leading to the 'brownout' phenomenon, are discussed. The parameters of mineral dust are examined, including particle shape, hardness, size, and air concentration, along with their impact on the accelerated wear of piston and turbine engine components. It is demonstrated that the primary effect of dust particles entering internal combustion engines through the intake air stream is the accelerated abrasive and erosive wear of individual components and entire structural assemblies of both reciprocating and turbine engines. Additionally, dust accumulation on turbine engine components is highlighted. Both factors contribute to the parallel deterioration of power characteristics, fuel consumption, and oil consumption. Cases of tragic helicopter engine failures caused by the absorption of excessive dust mass are also presented.

6

Analiza mikrobiologiczna powietrza w przechowalniach warzyw

Szczechura Patrycja, Aksamit Ewelina, Wolny-Koładka Katarzyna

Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich

|

2025

|

Vol. 20, No. 1.1

41--61

PL

Przeprowadzono analizę powietrza, w wybranych przechowalniach warzyw pod kątem oceny stopnia jego zanieczyszczenia przez drobnoustroje wskaźnikowe - bakterie ogólne, grzyby, gronkowce oraz promieniowce. Stan aerosanitarny wewnątrz magazynów porównywano ze środowiskiem zewnętrznym (punkty kontrolne w pobliżu magazynów). W analizie uwzględniono także czynnik fizyczny zanieczyszczenia powietrza, frakcję pyłów PM2,5 oraz PM10. Badania wykonywane były na przestrzeni ośmiu miesięcy: przed rozpoczęciem magazynowania warzyw w przechowalniach, na początku, w trakcie oraz pod koniec tego okresu. Planowano zweryfikować występowanie związku pomiędzy stężeniem drobnoustrojów, a pozostałymi oznaczanymi zmiennymi. Oznaczone liczebności mikroorganizmów z racji barku obowiązujących norm odniesiono do wartości referencyjnych z wycofanych w 2015 roku aktów prawnych. Wyniki dotyczące stężenia pyłów porównano z obowiązującym Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 roku oraz indeksem jakości powietrza Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Jak pokazały niniejsze badania, w środowisku przechowalni warzyw występują potencjalnie niebezpieczne mikroorganizmy, głównie grzyby pleśniowe oraz wysokie zapylenie, co stwarza wątpliwości w kontekście bezpieczeństwa długotrwałego przebywania w obiektach w trakcie prac rolniczych.

EN

Air analysis was carried out in selected vegetable storage rooms to assess the level of contamination by indicator microorganisms - general bacteria, fungi, staphylococci and actinomycetes. The air quality inside the storage facilities was compared with the external environment (control points near the storage facilities). The analysis also included the physical factor of air pollution, the PM2.5 and PM10 dust fractions. The tests were carried out over eight months: before the start of vegetable storage in the storage facilities, at the beginning, during and at the end of this period. It was planned to verify the existence of a relationship between the concentration of microorganisms and the other variables being determined. Due to the lack of applicable standards, the determined numbers of microorganisms were referred to the reference values from legal acts withdrawn in 2015. The results regarding dust concentration were compared with the applicable Regulation of the Minister of the Environment of 24 August 2012 and the air quality index of the Chief Inspectorate for Environmental Protection. As this study has shown, the environment of vegetable storage facilities is inhabited by potentially dangerous microorganisms, mainly mould fungi, and high dust levels, which raises doubts in the context of the safety of long-term stay in the facilities during agricultural work.

7

Ban on the burning of solid fuels in domestic furnaces and its impact on air quality – example of Krakow

Kicińska Alicja, Jawdyńska Julia

Archives of Mining Sciences

|

2025

|

Vol. 70, no. 1

3--28

EN

The present study assessed the effectiveness of the ban on the burning of solid fuels in domestic furnaces imposed in Krakow, a city of almost one million people, to reduce particulate emissions. The assessment was carried out based on the database of the Inspectorates for Environmental Protection using data on air concentrations of PM2.5, PM10, NO2, SO2, O3 and B[a]P. Our analysis showed that between 2010 and 2021, the annual average concentrations of PM10, PM2.5, NO2, SO2 and B[a]P in Krakow decreased by 42%, 40%, 6%, 50% and 60%, respectively, while the annual mean ozone concentration in the city increased by 21.2%. The largest decreases in air concentrations of PM10 (56%), PM2.5 (55%), B[a]P (71%) and SO2 (75%) were seen in heating seasons. A significant finding from our study was that, as a result of the measures taken, the annual mean concentrations of SO2 and NO2 in Krakow did not exceed the legal limit values for the pollutants in any of the years analysed and that the legal limit value for the annual mean concentration of PM10 was not exceeded since 2019. A negative finding was that the limit/target values for PM2.5, B[a]P and the maximum daily 8-hour mean ozone concentration were not met. Although an anti-smog resolution was implemented in Krakow, the air quality during the analysed period remained poor, particularly in heating seasons, and the goals for reducing pollutant emissions were not achieved. However, while the objectives for reduction in PM10, PM2.5 and B[a]P emissions were not met, the reductions in emission levels achieved in Krakow were significantly better than those seen for the entire Małopolska Province. This undoubtedly results from the gradual reduction in the number of solid fuel furnaces and boilers in Krakow, which in turn led to large reductions in particulate and B[a]P emissions from the municipal and residential sectors. Our analyses showed that while the measures taken yielded good results, it is necessary to introduce other solutions to further reduce air pollution in the city.

8

Technical procedure for using moss bags and snow as effective magnetic monitors for preliminary air quality assessment

Szuszkiewicz Maria Magdalena

Archives of Environmental Protection

|

2025

|

Vol. 51, no. 3

23--30

EN

Technologically advanced measuring stations are commonly used to monitor air quality, but their use is not always possible due to technical limitations. The primary aim of this study is to present a step-by-step technical research procedure as an effective method of collecting air contaminants and pollutants in locations unsuitable for standard monitoring stations. The moss bag technique was used, in which mosses were placed in a cylindrical fiberglass mesh and deployed in the field on a specially designed installation. Diamagnetic (plastic) containers were used to collect snow. This innovative approach involves both the scope of the research (natural monitors such as moss and snow, as well as seasonality) and the integration of magnetic and geochemical methods, pollution quantification parameters and meteorological data. Magnetic monitoring allows for a preliminary assessment of air quality in places that are difficult to access and/or located far from the main emission sources. A key advantage of using natural monitors (moss and snow) is the possibility of relatively long exposure times. In the case of studies focused on technogenic magnetic particles and potentially toxic elements, this approach allows for the collection of a larger amount of samples and reduces the need for frequent monitoring, which is necessary when using specialist equipment.

PL

Do monitorowania jakości powietrza powszechnie stosuje się zaawansowane technologicznie stacje pomiarowe, jednak ich wykorzystanie nie zawsze jest możliwe ze względu na ograniczenia techniczne. Głównym celem niniejszego opracowania jest przedstawienie, krok po kroku, technicznej procedury badawczej jako skutecznej metody zbierania zanieczyszczeń powietrza w miejscach nieodpowiednich dla standardowych stacji monitorujących. Zastosowano technikę woreczków z mchem, w której mchy umieszczono w cylindrycznej siatce z włókna szklanego i rozmieszczono w terenie na specjalnie zaprojektowanej instalacji. Do zbierania śniegu wykorzystano diamagnetyczne (plastikowe) pojemniki. Innowacyjne podejście obejmuje, zarówno zakres badań (naturalne monitory, takie jak mech i śnieg; sezonowość), jak i integrację metod magnetycznych i geochemicznych, parametrów kwantyfikacji zanieczyszczeń oraz danych meteorologicznych. Monitoring magnetyczny pozwala na wstępną ocenę jakości powietrza w miejscach trudno dostępnych i/lub oddalonych od głównych źródeł emisji. Kluczową zaletą stosowania naturalnych monitorów (mchu i śniegu) jest możliwość stosunkowo długiego czasu ekspozycji. W przypadku badań skoncentrowanych na technogenicznych cząstkach magnetycznych i pierwiastkach potencjalnie toksycznych, takie podejście pozwala na pobranie większej liczby próbek i zmniejsza potrzebę częstego monitoringu, który jest konieczny przy użyciu specjalistycznego sprzętu.

9

PM10 source apportionment at two urban sites in Southern Poland

Reizer Magdalena, Maciejewska Katarzyna, Błaszczak Barbara, Klejnowski Krzysztof, Juda-Rezler Katarzyna

Archives of Environmental Protection

|

2025

|

Vol. 51, no. 1

116--134

EN

The main aim of the study was to achieve a better understanding of the chemical composition, seasonal variation, and sources of ambient particulate matter in two mid-sized towns in Southern Poland, characterized by a significant air pollution issues: Nowy Targ and Zabierzów. Daily PM10 samples were chemically analyzed for the content of water-soluble ions, carbonaceous matter and trace elements. Positive Matrix Factorization (PMF) was applied for source apportionment. The annual mean PM10 concentrations were 38 μg/m3 and 41 μg/m3 in Zabierzów and Nowy Targ, respectively. Secondary species (SIA + SOC) constituted, on average, 23% of PM10 in Nowy Targ, while in Zabierzów, this share varied from 32% to 41% during the non-heating and heating seasons, respectively. The proportion of primary pollutants (EC + POC) in PM10 substantially increased during the heating season in both locations, reaching 24% and 37% of PM10 in Zabierzów and Nowy Targ, respectively. PMF analyses identifies four sources with similar profiles at both sites: residential coal combustion, residential wood combustion, road transport, and secondary aerosol. In both locations, residential coal and wood combustion were the largest contributing sources (on average 44% and 50% of PM10 in Zabierzów and Nowy Targ, respectively), followed by road transport (on average 14% and 21% of PM10). Local sources were the dominant contributors to PM10 at both sites, accounting for 86% and 90% of PM10 in Nowy Targ and Zabierzów, respectively. These findings underscore the importance of implementing control strategies tailored to local factors to improve air quality in these towns.

PL

Głównym celem badań było lepsze zrozumienie składu chemicznego, zmienności sezonowej i źródeł pyłu zawieszonego w powietrzu w dwóch środowiskach miejskich charakteryzujących się znacznym problemem zanieczyszczenia powietrza, położonych na południu Polski, tj. w Nowym Targu i Zabierzowie. Dobowe próbki pyłu PM10 scharakteryzowano chemicznie pod kątem zawartości jonów rozpuszczalnych w wodzie, materii węglowej i pierwiastków śladowych. Do identyfikacji źródeł PM10 zastosowano dodatnią faktoryzację macierzy (Positive Matrix Factorization – PMF). Średnie roczne stężenie PM10 wynosiło 38 μg/m3 i 41 μg/m3, odpowiednio w Zabierzowie i Nowym Targu. Zanieczyszczenia wtórne (SIA + SOC) stanowiły średnio 23% PM10 w Nowym Targu, natomiast w Zabierzowie wahały się od 32% do 41% PM10, odpowiednio w sezonie niegrzewczym i grzewczym. Udział zanieczyszczeń pierwotnych (EC + POC) w PM10 znacznie wzrastał w obu lokalizacjach w sezonie grzewczym, stanowiąc od 24% do 37% PM10, odpowiednio w Zabierzowie i Nowym Targu. Analiza PMF pozwoliła na zidentyfikowanie w obu lokalizacjach czterech źródeł o podobnych profilach, obejmujących spalanie węgla w sektorze komunalno-bytowym, spalanie drewna w sektorze komunalno-bytowym, transport drogowy i aerozol wtórny. W obu lokalizacjach największym źródłem emisji PM10 było spalanie węgla i drewna w sektorze komunalno- bytowym (łącznie 44% i 50% PM10, odpowiednio w Zabierzowie i Nowym Targu), a następnie transport drogowy (średnio 14% i 21% PM10). W obu lokalizacjach największy udział w stężeniach PM10 miały źródła lokalne (średnio 86% i 90% PM10, odpowiednio w Nowym Targu i Zabierzowie), co podkreśla znaczenie strategii działań naprawczych dostosowanych do lokalnych czynników kształtujących jakość powietrza w miastach.

10

Laboratorium Stref Czystego Transportu

Dubel Anna

Zieleń Miejska

|

2024

|

Nr 2

50--52

PL

W ostatnim czasie Strefy Czystego Transportu stały się gorącym tematem w naszym kraju, a wokół nich narosło wiele mitów. Projekt „Laboratorium Stref Czystego Transportu” systematyzuje wiedzę na ich temat.

11

Badanie czynników wpływających na jakość życia w miastach na przykładzie Zabrza – analiza zagrożeń i szans

Ignac-Nowicka Jolanta

Systemy Wspomagania w Inżynierii Produkcji

|

2024

|

Vol. 13, iss. 1

55--64

PL

W artykule poruszono problem złej jakości powietrza na terenie miasta Zabrze. Dokonano krótkiej analizy badań pilotażowych wykonanych w 2018 roku w Zabrzu, w ramach których wykonano pomiary gazowych zanieczyszczeń powietrza z niskiej emisji w sezonie zimowym oraz badania ankietowe wśród mieszkańców miasta. W badaniach ankietowych poznano opinię mieszkańców m.in. na temat: odczuwalnych skutków zdrowotnych złego stanu powietrza oraz przyczyn zanieczyszczeń powietrza w mieście. Następnie zanalizowano podjęte działania proekologiczne na terenie gminy Zabrze w latach 2018-2024. Ponadto dokonano analizy szans i zagrożeń dla idei: czyste powietrze dla mieszkańców Zabrza. Analizę wykonano metodą SWOT wskazując mocne i słabe strony podejmowanych obecnie działań oraz potencjalne szanse i zagrożenia w kontekście działań przyszłych.

EN

The article addresses the problem of poor air quality in the city of Zabrze. A brief analysis of pilot studies from 2018 in Zabrze was made, within which measurements of gaseous air pollutants from low emissions were performed in the winter season and surveys were conducted among the city's residents. The surveys revealed the opinions of residents, among others, on: the noticeable health effects of poor air quality and the causes of air pollution in the city. Then, the pro-ecological actions taken in the Zabrze commune in the years 2018-2024 were analyzed. In addition, an analysis of opportunities and threats to the idea: clean air for the residents of Zabrze was made. The analysis was performed using the SWOT method, indicating the strengths and weaknesses of the actions taken currently and potential opportunities and threats in the context of future actions.

12

Koncentracja gazów śladowych w pomieszczeniach dla koni rekreacyjno-sportowych

Nowakowicz-Dębek Bożena, Karpińska Katarzyna, Ospałek Wojciech, Kachnič Ján, Ossowski Mateusz, Wlazło Łukasz

Przemysł Chemiczny

|

2024

|

T. 103, nr 3

395--398

PL

W pomieszczeniach przeznaczonych dla koni, czyli stajniach i ujeżdżalniach, zbadano poziom stężenia gazów śladowych z wykorzystaniem metod chromatograficznych. Wszystkie obiekty były zróżnicowane pod względem warunków i stopnia nowoczesności. Otrzymane wyniki poddano analizie statystycznej oraz sprawdzono ich zagrożenie na podstawie dostępnej literatury.

EN

Trace contents of mercaptans in rooms intended for horses, i.e. stables and riding arenas, were identified and detd. using GC methods. All facilities were diverse in terms of conditions and degree of modernity. Among the identified S compds., the highest concns. were detd. for EtSH. The obtained results were statistical analyzed and their risk was checked based on the available literature.

13

Opowieść o dymie z komina

Skowron Marek

Przegląd Komunalny

|

2024

|

nr 3

64--67

PL

"Dym z kominów nisko czołgając się, opada na dół w płatkach sadzy, tak wielkich jak dojrzałe płatki śniegu, i całkiem przejmuje promienie rannego słońca (…)” - przytoczone słowa na szczęście nie pochodzą z ostatniego komunikatu smogowego dla któregoś z polskich miast.

14

Ograniczanie emisji odorów do środowiska, metody fizykochemiczne

Barbusiński Krzysztof, Parzentna-Gabor Anita

Kierunek Chemia

|

2024

|

Nr 3

94-101

PL

Jakość powietrza, którym oddychamy, stanowi jeden z najważniejszych aspektów naszego codziennego życia. Różnego rodzaju substancje złowonne, emitowane przez człowieka do atmosfery w sąsiedztwie innych obiektów i zabudowań, mogą stanowić uciążliwość dla mieszkańców. Zanieczyszczenie powietrza odorami nie tylko wpływa na stan naszego układu oddechowego, ale również na jakość działania układu nerwowego oraz zdrowie psychiczne.

15

Assessment of actual vehicle emissions in the context of Low Emission Zones

Bajerlein Maciej, Kerntopf Michał

Journal of Civil Engineering and Transport

|

2024

|

Vol. 6, No. 4

39--54

EN

In 2024, Clean Transport Zones were established in the first Polish cities, restricting the right to enter the centers of the largest agglomerations for vehicles that do not meet the latest exhaust emission standards. This solution aims to both counteract air pollution in the vicinity of the largest population centers, but also to limit car traffic in the centers of the largest cities. The imperfection of the vehicle selection key is limited to meeting the appropriate EURO standard, which may not clearly define the actual emission. The aim of the work is to determine the methodology for effective comparison of the results of total vehicle exhaust emissions.

PL

W roku 2024 na terenie pierwszych Polskich miast powołane do życiazostały Strefy Czystego Transportu ograniczające prawo wjazdu do centrów największych aglomeracji pojazdom niespełniającym najnowszych norm emisji spalin.Rozwiązanietomanaceluzarówno przeciwdziałanie zanieczyszczaniu powietrza w okolicy największych skupiskludzkich,aletakżeograniczenieruchusamochodówwcentrach największych miast. Niedoskonałość klucza selekcji pojazdów polega na ograniczeniu się do spełnienia odpowiedniej normy EURO, która może nie określać jednoznacznie rzeczywistej emisji. Celem pracy jest określenie metodologii efektywnego porównywania wyników całkowitej emisji spalin pojazdów.

16

Redukcja emisji tlenków azotu ze spalin specjalnych urządzeń techniki cieplnej

Shkarovskiy Alexander, Maliszewska Agnieszka

Gaz, Woda i Technika Sanitarna

|

2024

|

Nr 1

19--23

PL

Zanieczyszczenie powietrza w mieszkaniach może być w znacznym stopniu wyznaczanie przez stan powietrza atmosferycznego. W mieszkaniach gazyfikowanych dochodzi do interakcji niektórych szkodliwych składników spalin, pochodzących z kuchenek gazowych i z zewnątrz, przede wszystkim tlenków azotu (NOx). Szczególnie niebezpieczne, z tego punktu widzenia, może być sąsiedztwo obiektów przemysłowych o niewysokich kominach. Artykuł przedstawia wyniki badań nad zmniejszeniem emisji tlenków azotu z pieców przemysłowych, w których warunki spalania nie mogły być zmienione. Badania wykonano dla technologii produkcji spieków ceramicznych w zakładzie wyrobów radiotechnicznych. Przedstawiono wyniki badań efektywności kilku opracowanych technologii denitryfikacji, w tym metody selektywnej katalitycznej redukcji amoniakiem, adsorpcyjnej metody z różnymi odczynnikami, czy też katalitycznej metody, bez zastosowania reagentów. Opracowane metody pozwalają na obniżenie emisji NOx od 30÷60%. Atutem opracowanych technologii jest możliwość ich połączenia z istniejącym układem oczyszczania gazów od pyłów produkcyjnych. Ważnym szczegółem było także występowanie w procesie technologicznym substancji mających właściwości katalityczne. Do dalszych badań i wdrożenia wybrano technologię selektywnej katalitycznej redukcji NOx amoniakiem, połączoną z istniejącym „mokrym” dwustopniowym układem odpylania spalin.

EN

Air pollution in homes may be largely determined by the condition of atmospheric air. In gasified apartments, some harmful components of exhaust gases from gas stoves and from outside interact, especially nitrogen oxides (NOx). From this point of view, the vicinity of industrial facilities with low chimneys may be particularly dangerous. The article presents the results of research on reducing nitrogen oxide emissions from industrial furnaces in which the combustion conditions could not be changed. The research was carried out for the technology of ceramic sinter production in a radiotechnical products plant. The results of research on the effectiveness of several developed denitrification technologies are presented, including the selective catalytic reduction method with ammonia, the adsorption method with various reagents, and the catalytic method without the use of reagents. The developed methods allow for reducing NOx emissions by 30÷60%. The advantage of the developed technologies is the possibility of combining them with the existing gas purification system from production dust. Another important detail was the presence of substances with catalytic properties in the technological process. For further research and implementation, the technology of selective catalytic reduction of NOx with ammonia, combined with the existing “wet” two-stage exhaust gas dust removal system, was selected.

17

The impact of environmental taxes on the level of NOx and SOx emissions

Godawska Justyna

Economics and Environment

|

2024

|

No. 2

art. no. 744

EN

The purpose of the article is to examine whether environmental taxes affect the level of nitrogen oxides (NOx) and sulfur oxides (SOX) emissions based on the data for 33 countries in the years 1996-2021. The research method used is the analysis of panel regression with fixed effects. For both pollutants, a model without lags and models with one-year and two-year lags were estimated. The results show that environmental tax revenues have a negative and statistically significant but rather symbolic impact on SOx emissions, while these revenues do not affect NOx emissions. In addition, the gross domestic product (GDP) per capita and the share of the urban population in the total population are found to be significant determinants of NOx emissions. The higher the GDP per capita and the share of the urban population, the lower the NOx emissions per capita. The results can be useful for policymakers in assessing the effectiveness of environmental taxes.

PL

Celem artykułu jest zbadanie, czy podatki środowiskowe wpływają na poziom emisji tlenków azotu (NOx) i tlenków siarki (SOx) na podstawie danych dla 33 krajów w latach 1996-2021. Zastosowaną metodą badawczą jest analiza regresji panelowej z efektami stałymi. Dla obu zanieczyszczeń oszacowano model bez opóźnień oraz modele z opóźnieniami rocznymi i dwuletnimi. Wyniki pokazują, że dochody z podatków środowiskowych mają negatywny i istotny statystycznie, ale raczej symboliczny wpływ na emisje SOx, natomiast dochody te nie wpływają na emisje NOx. Ponadto stwierdzono, że produkt krajowy brutto (PKB) per capita i udział ludności miejskiej w całkowitej liczbie ludności są istotnymi determinantami emisji NOx. Im wyższy PKB na mieszkańca i udział ludności miejskiej, tym niższa emisja NOx na mieszkańca. Wyniki mogą być przydatne dla decydentów przy ocenie skuteczności podatków środowiskowych.

18

Analysis of the factors contributing to environmental pollution in the subcarpathian province

Kalda Galyna, Krokos Jolanta, Pietrucha-Urbanik Katarzyna

Czasopismo Inżynierii Lądowej, Środowiska i Architektury / Journal of Civil Engineering, Environment and Architecture

|

2024

|

Vol. 71

19--31

EN

The work presents an examination of Poland's environmental condition, with a focus on the contamination of air and surface waters by various chemical elements. The composition and quality of the air impact ecosystems, plant growth, the animal kingdom, and shape human living conditions. These factors play a significant role in driving global climate change. The repercussions of air pollution encompass phenomena such as smog, acid rain, ozone layer depletion, as well as impacts on industrial and municipal facilities, contributing to global warming. The article conducts an analysis of air pollution, surface water contamination, and electromagnetic radiation pollution in Subcarpathian, utilizing the city of Stalowa Wola and the Stalowa Wola county as case studies. This choice is informed by the fact that Stalowa Wola stands as one of the largest industrial cities in the Subcarpathian Voivodeship, suggesting that environmental pollution levels in this county might surpass those in other regions. The article also delineates the features of air and surface water pollution, along with electromagnetic radiation characteristics. It scrutinizes pollution sources in the mentioned county, explicates the causes of such pollution, and proposes strategies for environmental amelioration. The analysis of the environmental status of Stalowa Wola county during the years 2018 to 2020 is presented, accompanied by recommendations for initiatives that could enhance its condition. The research findings indicate that the condition of uniform segments of surface waters, as evaluated through conducted studies, is deemed poor. The discharge of wastewater from specific pollution points, particularly wastewater from municipal origins, emerges as the predominant cause of subpar water quality.

19

Comparison of pollutant emissions from various types of vehicles

Zimakowska-Laskowska Magdalena, Laskowski Piotr

Combustion Engines

|

2024

|

R. 63, nr 2

139--145

EN

This article compares the equivalent emissions from battery electric vehicles (BEVs) with those of internal combustion engines vehicles (ICEVs) and hybrid vehicles (HV). The considerations focused on the dependence of the equivalent emission from electric cars on the official/national Polish energy mix (which is still mainly based on hard coal). The results of mathematical simulations of the impact of the fuel type on pollutants’ emissions are presented. The article also focuses on the effects of the fuel used in internal combustion engines vehicles (LPG, CNG, petrol, diesel, hydrogen) and the official/national Polish energy mix for battery electric vehicles on carbon dioxide (CO2), nitrogen oxides (NOx), particulate matter (PM), carbon monoxide (CO) and sulphur dioxide (SO2) emissions.

20

Zagrożenia środowiskowe stanu tkanki miejskiej - przegląd literaturowy

Wiercińska Patrycja, Cichowicz Robert

Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja

|

2024

|

T. 55, nr 1

27--31

PL

Charakter atmosfery miejskiej bardzo zmienił się na przestrzeni ostatnich lat, co niewątpliwie związane jest z wysokim tempem industrializacji na świecie. Pierwotne, dobrze znane nam zanieczyszczenia powietrza, takie jak ditlenek siarki, tlenek węgla i dym, sumarycznie rok do roku spadły w XX wieku na skutek ogólnie panującej dbałości o środowisko naturalne. Ta poprawa jakości powietrza była zwykle odczuwalna wcześniej w miastach Europy Zachodniej i Ameryki Północnej [4]. Nie oznacza to, że jesteśmy wolni od obaw związanych z zagrożeniami środowiskowymi stanu tkanki miejskiej. Może być ona narażona na zwiększone ryzyko degradacji ze względu na emisję gazów cieplarnianych, drastyczne zmiany klimatyczne oraz rozwój biologiczny. Na interakcję pomiędzy substancjami zanieczyszczającymi powietrze, a budynkami w środowisku miejskim wpływ ma również niewielka obecność roślinności, a także warunki mikrośrodowiskowe. Na przykład duża liczba wieżowców po obu stronach drogi na ruchliwej ulicy miejskiej może wywołać efekt kanionu, powodujący recyrkulację substancji zanieczyszczających powietrze, co w rezultacie wydłuża czas ekspozycji substancji zanieczyszczających powietrze na budynki, a dłuższy czas ekspozycji powoduje większe uszkodzenia materiału budowlanego [1]. Natomiast stosunkowo nowym zjawiskiem, jeśli chodzi o zanieczyszczenie powietrza, jest dominacja utleniaczy, takich jak ozon, czy obecność sadzy z silników Diesla, która z kolei może stwarzać nieznane dotąd zagrożenia [4]. Typowe zanieczyszczenia powietrza wpływające na materiały obejmują ditlenek siarki, ozon, chlorki, ditlenek azotu, azotany i ditlenek węgla. Ponadto, w zależności od lokalizacji budynku i pobliskich źródeł, lotne związki organiczne (LZO) mogą również znacząco wpływać na budynek. Chociaż istnieje wiele przyczyn degradacji budynków, za główną przyczynę uznaje się zanieczyszczenie powietrza w postaci kwaśnych deszczy. Zanieczyszczeniami odpowiedzialnymi głównie za kwaśne deszcze są ditlenek siarki i ditlenek azotu. Te dwa są emitowane podczas spalania paliw kopalnych, takich jak węgiel i ropa naftowa (szybka industrializacja zwiększyła ilość tych emisji).

EN

The nature of urban atmospheres has changed greatly over in recent the years, which poses a threat to the high rate of industrialization in the world. The primary well known air pollutants, such as sulfur dioxide, carbon monoxide and smoke, total yearon-year decreased in the 20th century. This improvement in air quality was initially felt in cities in Western Europe and North America [4]. This does not mean that we are free from concerns about environmental threats to the state of the urban fabric. It may be at risk of degradation due to greenhouse emissions, drastic climate changes and biological development. The interaction between air pollutants and buildings in urban environment is also influenced by the presence of vegetation as well as microenvironmental conditions. For example, a large number of high-rise buildings on both sides of the road, can cause a canyon effect that makes the air polluting device recirculate. This combined with the prolongation of the exposure time of the building on polluting device, result in extensive damage of the building [1]. However, a relatively new phenomenon when it comes to air pollution is the dominance of oxidants such as ozone or the presence of soot from diesel engines, which in turn may pose previously unknown threats [4]. Common air pollutants on materials include sulfur dioxide, ozone, chlorides, nitrogen dioxide, nitrates and carbon dioxide. Additional, depending on the location of the system and nearby sources, multiple output components (VOCs) may also include building controls. There are many reasons for the degradation of buildings, with the main cause of air pollution being acid rain. The main pollutants behind acid rain are sulfur dioxide and nitrogen dioxide. These two are emitted when burning fossil fuels such as coal and oil (rapid industrialization of uses for these emissions).