Średniowieczna baszta, która nazwę „Gołębnik” zyskała dopiero w XIX w., nie była przedmiotem osobnych opracowań naukowych. W wyniku badań architektonicznych ustalono, że jej najstarszym fragmentem (z XIII w.) jest ściana północna do wysokości pierwszego piętra, będąca odcinkiem muru obronnego Starego Miasta. Baszta powstała w jednym etapie (w 4. ćw. XIV w.), choć zapewne przy udziale kilku ekip budowlanych. Wyposażono ją w strzelnice, a te, które się zachowały, zostały uczytelnione we wnętrzu (w 2011 r.). Trzy ściany od strony przedmurza dekorowane były ostrołucznymi wnękami, których pola wypełniała dekoracja maswerkowa rytowana i malowana. Forma maswerkowych zdobień odkrytych w blendach wskazuje – na podstawie miejscowych analogii – że one także powstały w 4. ćw. XIV w., czyli w okresie, kiedy miasto konsumowało efekty rozwoju gospodarczego, odzwierciedlającego się także we wzroście aktywności budowlanej.
EN
The medieval tower, which was named Gołębnik (Eng. dovecote) only in the nineteenth century, has not been the subject of dedicated academic studies. As a result of an architectural investigation, it was concluded that the oldest fragment of the tower (from the thirteenth century) is the northern wall up to the height of the first floor, which is also a section of the defensive wall of the Old Town. The tower was built in one stage (in the fourth quarter of the fourteenth century), most probably with the participation of several construction crews. It was equipped with embrasures, and those that survived were uncovered inside (in 2011). Three walls on the side of the bulwark were decorated with ogival niches, whose fields were filled with engraved and painted tracery decoration. The form of tracery decorations discovered in the blendes indicates—based on local analogies—that they were also created in the fourth quarter of the fourteenth century, i.e., in the period when the city was benefiting from the effects of economic development, which was also reflected in the increase of construction activity.
Co kryje się pod pojęciem rewitalizacji? W jakim obszarze możemy się z nim spotkać? Jakie odgrywa role w społeczności? Żeby uniknąć nieporozumień i wiążących się z tym błędów, warto głębiej pochylić się nad merytorycznym znaczeniem tego słowa.
Duże miasta europejskie charakteryzują się zazwyczaj złożoną historią i wielowarstwową strukturą architektoniczno-urbanistyczną. Obok obiektów zabytkowych ciągle użytkowanych pojawiają się w niej pozostałości niemożliwe do adaptacji, a mające dużą wartość historyczną. Przykładem mogą być liczne pozostałości miejskich umocnień we Wrocławiu. Celem artykułu jest przedstawienie na przykładzie Wrocławia sposobów ekspozycji reliktów architektonicznych, a także wskazanie dopuszczalnych na gruncie obowiązujących przepisów o ochronie zabytków sposobów tej ekspozycji i możliwości jej polepszenia.
EN
European cities are usually characterized by a complex history and multi-layered architectural and urban structure. In addition to historic buildings that are still in use, there are remains that cannot be adapted, and at the same time are of great historical value. The numerous remains of city fortifications in Wrocław may be one of the examples. The aim of the article is to present, based on the example of Wrocław, ways of displaying architectural relics, as well as to indicate the methods of this exposure permitted under the applicable regulations on the protection of monuments and the possibility of improving it.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The conservation work performed on the city gates of some Silesian cities in recent years has offered the opportunity to undertake architectural research. The researchers’ interest was particularly aroused by towers which form the framing of entrances to old-town areas and which are also a reflection of the ambitious aspirations and changing tastes of townspeople and a result of the evolution of architectural forms. Some of the gate buildings were demolished in the 19th century as a result of city development. This article presents the results of research into selected city gates: Grobnicka Gate in Głubczyce, Górna Gate in Głuchołazy, Lewińska Gate in Grodków, Krakowska and Wrocławska Gates in Namysłów, and Dolna Gate in Prudnik. The obtained research material supported an attempt to verify the propositions published in literature concerning the evolution of military buildings in Silesia between the 14th century and the beginning of the 17th century. Relicts of objects that have not survived were identified in two cases.
PL
Prace konserwatorskie prowadzone na bramach w niektórych miastach Śląska w ostatnich latach były okazją do przeprowadzenia badań architektonicznych. Zainteresowanie badaczy budziły zwłaszcza wieże, które tworzyły wejścia na obszary staromiejskie, a także były obrazem ambitnych aspiracji i zmieniających się gustów mieszczan oraz rezultatem ewolucji form architektonicznych. Niektóre budynki bramne zostały rozebrane w XIX wieku. W artykule przedstawiono wyniki badań wybranych bram miejskich: Brama Grobnicka, Głubczyce, Brama Górna, Głuchołazy, Brama Lewińska, Grodków, Brama Krakowska i Wrocławska, Namysłów i Brama Dolna, Prudnik. Uzyskane materiały naukowe stanowiły materiał wyjściowy dla próby zweryfikowania propozycji opublikowanych w literaturze, o ewolucji architektury militarnej na Śląsku między XIV a początkiem XVII wieku. Ponadto przebadano relikty dotychczas nieznanych dwóch bram miejskich.
Ratownicze badania archeologiczno-architektoniczne przeprowadzone w latach 2007–2012 na placu Wolności we Wrocławiu stworzyły okazję do zastanowienia się nad wyglądem bastejowych fortyfi kacji miejskich, zewnętrznego obwodu fortyfi kacji, których relikty między innymi zostały odkryte. Na podstawie dostępnych materiałów źródłowych autorzy starają się określić, w jakim okresie fortyfi kacje zostały wzniesione, oraz opisać charakterystykę odkrytych reliktów. Te działania mają na celu opracowanie rekonstrukcji pokazującej prawdopodobny wygląd kurtyny muru bastejowego w dwóch jego fragmentach odkrytych na placu Wolności i w dwóch fazach. Istotne wydało się pokazanie również analogicznych rozwiązań murów bastejowych na obszarze Europy, potwierdzających przedstawione próby rekonstrukcji.
EN
Rescuing archaeological and architectural researches, conducted in the years 2007 to 2012 in Wrocław in Wolności Square, have created an opportunity to refl ect upon the bastion fortifi cations’ appearance. Authors are trying to determine, basing on the available source materials, in what period the fortifi cations were built and discuss the characteristics of the discovered relics. These works are designed to develop a reconstruction which shows, in their opinion, the most likely bastion’s curtain wall’s appearance in two of its fragments discovered in Wolności Square and the two building phases which could be distinguished. It seemed important to show analogous bastion defensive walls within Europe as an evidence of the presented attempts of reconstruction.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.