Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Rdzenie kanałowe z mas ze spoiwami chemicznymi - wytwarzania, cele i funkcje ich stosowanie w technologii form wielkogabarytowych

Zych Jerzy S., Piotrowski Krzysztof, Bednarczyk Paweł

Przegląd Odlewnictwa

|

2026

|

Vol. 76, nr 5-6

162--168

PL

Odlewanie masywnych i gabarytowo dużych odlewów odbywa się w formach wytwarzanych z mas ze spoiwami chemicznymi, aktualnie dominują masy furanowe. Technologia tych form ma wiele specyficznych cech, które ujawniają się podczas wiązania masy. ale również po jej zalaniu ciekłym metalem. Specyfiką tej technologii jest również budowanie kanałów układu wiewowego z kształtek ceramicznych lub celulozowych (system HOLLOTEX EG Runner). W pracy przedstawiono autorskie rozwiązania w zakresie wytwarzania i wykorzystanie rdzenie w kształcie cienkościennych rur/rurek wykonanych z tej samej masy co i forma wielkogabarytowa. Służą one jako kanały do wdmuchiwania powietrza podczas utwardzania masy dla przyśpieszenie wiązania, a po zalaniu form te same kanały służą jako odpowietrzające dla wyprowadzenie i wypalenia gazów emitowanych przez nagrzewającą się formę. Drugi obszar zastosowania to budowanie kanału wlewu głównego w wysokich formach z segmentów rur wykonanych z masy furanowej w miejsce kształtek ceramicznych lub celulozowych. W tym wypadku rury tworzące kanał WG są pokrywane powłoką ochronną dla ich wzmocnienia. Korzyści jakie daje nowe rozwiązanie to znaczące skrócenie procesu utwardzania wielkogabarytowych from przez ich przedmuchiwanie powietrzem, spalenie gazów emitowanych z form furanowych, co poprawia atmosferę w odlewni i jest działaniem proekologicznym. W przypadku rur jako elementów WG następuje redukcja zuzycia kształtek ceramicznych co obniża koszty produkcji, eliminuje proces separacji ceramiki z masy kierowanej do regeneracji.

EN

The casting of heavy and large-scale castings is carried out using moulds made from chemical-bonded compounds; currently, furan-based compounds are the most commonly used. The technology behind these moulds has many specific characteristics that become apparent during the casting process, but also after the moulds have been filled with molten metal. Another distinctive feature of this technology is the construction of the sprue system using ceramic or cellulose moulding components (the HOLLOTEX EG Runner system). This paper presents original Solutions for the production and use of cores in the form of thin-walled tubes/tubes made from the same materiał as the large-scale mould. They serve as air injection channels during the curing of the compound to acelerate setting, and once the moulds have been filled these same channels act as venting channels to allow the gases emitted by the heating mould to escape and burn off. The second area of application involves constructing the main sprue in tall moulds using pipe segments made from furan resin, instead of ceramc or cetiuose moulding components. In this case, the pipes forming the WG duet are coated with a protective layer to reinnforce them. The benefits of this new solution include a significant reduction in the curing time for large moulds through the use of air blowing, as well as the combustion of gases emitted from furan moulds, which improves the working environment in the foundry and is an environmentally friendly measure. When pipes are used as components in the WG system, the consumption of ceramic fittings is reduced, which lowers production costs and eliminates the need to separate the ceramics from the materiał sent for regeneration.

2

Opti-Carbon - inteligentny system on-line do obliczania śladu węglowego (Zakresy 1-3) i planowania dekarbonizacji Odlewni 4.0

Sawczuk Mariola, Lasek Dawid, Kurek Damian

Przegląd Odlewnictwa

|

2026

|

Vol. 76, nr 5-6

158--161

PL

Odlewnie coraz częściej nie są pytane czy liczą ślad węglowy, tylko kiedy dostarczą dane: emisji z Zakresów 1-3, emisję CO2e na tonę z potwierdzeniem źródła danych i historii zmian. Problem w tym, ze te informacje są zwykle rozproszone między fakturami, ERP, arkuszami Excel, licznikami energii i wiedzą wielu osób w zakładzie. W artykule pokazujemy, jak Opti-Carbon porządkuje ten obszar: liczy i raportuje ślad węglowy dla całej organizacji (Zakres 1-3) zgodnie z ISO 140641 i GHG Protocol, a jednocześnie - w realiach odlewni - umożliwia skupienie warstwy optymalizacji na procesach o największym wpływie: topieniu i zalewaniu (najczęściej ponad 70% zużycia energii). Dla Zakres 3 system udostępnia dedykowany moduł odlewniczy liczenia emisji procesowych metodą bilansu masowego, zaprojektowany jako intuicyjny w praktyce produkcyjnej.

EN

Foundries are increasingly being asked not whether they calculate their carbon footprint, but when they will provide data on: emissions from Scopes 1-3, CO2e emissions per tonne, along with confirmation of the data source and a history of changes. The problem is that this information is usually scattered across invoices, ERP systems, Excel spreadsheets, energy meters and the knowledge of various people within the plant. In this article, we demonstrate how Opti-Carbon brings order to this area: it calculates and reports the carbon footprint for the entire organisation (Scopes 1-3) in accordance with ISO 14064-1 and the GHG Protocol, whilst - in the context of a foundry - enabling the optimisation layer to focus on the processes with the greatest impact: melting and pouring (typically accounting for over 70% of energy consumption). For Scope 3, the system provides a dedicated foundry module for calculating process emissions using the mass balance method, designed to be intuitive in a production environment.

3

Odboje bramowe z polskich odlewni żeliwa w XIX i na początku XX w. Cz. 1

Skowron Marek

Przegląd Odlewnictwa

|

2026

|

Vol. 76, nr 1-2

34--38

PL

Bramy dawnych kamienic narażone były na uszkodzenie przez przejeżdżające pojazdy konne. Zapobiegało temu umieszczanie przy ich narożach ociosanych elementów kamiennych czyli odbojów. Wraz z rozwojem odlewnictwa żeliwa i powszechnym zastosowaniem go do przedmiotów codziennego użytku, zaczęto z niego również wytwarzać odboje bramowe. W prezentowanej pierwszej części artykułu przedstawione zostały przykłady ich stosowania we Francji, gdzie rozpowszechniły się już w pierwszej ćwierci XIX w. Omówione zostało także zastosowanie odbojów na ziemiach polskich, w Warszawie, od połowy XIX w. Podane zostały przykłady budowli, w których były stosowane, a także liczne wzory stosowanych odbojów ze wskazaniem wytwarzających je polskich odlewni.

EN

The gates of the old-time tenement houses were at risk of being damaged by passing horse-drawn vehicles. This was prevented by placing hewn stone elements, or bumpers, at their corners. With the development of cast iron founding and its widespread use for everyday objects, gate bumpers also began to be made from cast iron. The first part of this article presents examples of their use in France where they became widespread as early as the first quarter of the 19th century. It also discusses the use of bumpers on Polish soil, in Warsaw, from the mid-19th century onwards. Examples of buildings in which they were used are given, as well as numerous samples of the bumpers used, with an indication of the Polish foundries that manufactured them.

4

Zwiększenie udziału złomu obiegowego w odlewach ze stopu AlSi7Mg – wyzwaniem dla współczesnego producenta

Piątkowski Jarosław, Chowaniec Leszek

Przegląd Odlewnictwa

|

2025

|

Vol. 75, nr 1-2

26--32

PL

Zwiększenie udziału złomu obiegowego wynika nie tylko z potrzeby ochrony środowiska przez zmniejszenie energochłonności produkcji i ilości odpadów oraz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i zużycia surowców naturalnych, ale również z optymalizacji kosztów produkcji. Wiąże się to jednak z zachowaniem wymaganych właściwości odlewów i uwzględnieniem wpływu zanieczyszczeń na kształtowanie struktury stopów aluminium. Badania dotyczą więc procesu krystalizacji stopu EN AC-AlSi7Mg, do którego wprowadzono żelazo (w postaci zaprawy Al-Fe – jako substytut złomu obiegowego) o zawartości od około 0,5 do 1,5wt.%. Analiza krzywych chłodzenia metodą ATD i badania mikrostruktury stopów Al-Si-Mg o zmiennej zawartości żelaza wykazała, że do około 0,4wt.%Fe, powstające fazy żelaza nie stanowią istotnego wpływu na mikrostrukturę. Wchodzą w skład wielofazowych eutektyk typu a(Al)+(Mg2Si,Fe)+b(Si) lub a(Al)+(AlXFeYSiZ)+b(Si), które krystalizują po eutektyce a(Al)+b(Si). W zakresie od około 0,45 do 0,9wt.%Fe następuje przedeutektyczna krystalizacja faz żelaza, głównie płytkowo-iglastej b-Al5FeSi. Przy udziale ponad 0,9%mas.Fe, morfologia tej fazy staje się jeszcze bardziej niekorzystna (na skutek krystalizacji pierwotnej) i towarzyszą jej liczne skupiska porowatości skurczowej, co ma wpływ na zmniejszenie właściwości mechanicznych, zwłaszcza plastyczności.

EN

The increase in the share of secondary aluminum results not only from the need to protect the environment by reducing the energy consumption of production and the amount of waste and limiting greenhouse gas emissions and the consumption of natural resources, but also from the optimization of production costs. However, this is related to maintaining the required properties of castings and taking into account the influence of impurities on the formation of the structure of aluminum alloys. The research therefore concerns the crystallization process of the EN AC-AlSi7Mg alloy, to which iron was introduced (in the form of Al-Fe mortar - as a substitute for secondary alloy) with a content of approx. 0.5 to 1.5 wt.%. Analysis of cooling curves using the ATD method and microstructure studies of Al-Si-Mg alloys with variable iron content showed that up to approx. 0.4 wt.%Fe, the iron phases formed do not have a significant effect on the microstructure. They are part of multiphase eutectics of the (Al)+(Mg2Si,Fe)+ (Si) or (Al)+(AlXFeYSiZ)+ (Si), which crystallize after the (Al)+ (Si) eutectic. In the range from about 0.45 to 0.9 wt.%Fe, pre-eutectic crystallization of iron phases occurs, mainly plate-acicular -Al5FeSi. With a share of over 0.9 wt.%Fe, the morphology of this phase becomes even more unfavorable (due to primary crystallization) and is accompanied by numerous clusters of shrinkage porosity, which affects the reduction of mechanical properties, especially yield point.

5

Wady powierzchni surowej wielkogabarytowych odlewów ze stopów żelaza, innowacyjna metoda ich zapobiegania

Zych Jerzy S., Ptasznik Michał

Przegląd Odlewnictwa

|

2025

|

Vol. 75, nr 1-2

18--25

PL

Wytwarzanie masywnych odlewów ze stopów żelaza ma swoją specyfikę, w tym kształtowanie jakości powierzchni surowej odlewów. Na ogół od takich odlewów nie oczekuje się wysokiej gładkości powierzchni, dąży się jednak do wyeliminowania/ograniczenia typowych i uciążliwych wad. W pracy przedstawiono mechanizm tworzenie się grupy wad (strupy, przypalenia, wżarcia, nasiąki, żyłki) w przypadku technologii form opartej na masach furanowych i tradycyjnych powłoka ochronnych. Są to wady, które trudno jest usunąć z powierzchni odlewów inną metodą niż szlifowania, która jest: uciążliwa, pracochłonna, generująca wysokie hałas i zapylenie środowiska. Powstają na wielu powierzchniach, chociaż najbardziej intensywnie tworzą się w miejscach takich jak: wewnętrzne naroża i wnęki, smukłe kanały, kanały zamknięte i półotwarte. Mają strukturę kompozytów materiałowych, zbudowane z kwarcowej osnowy, które zatopionej w metalem – żeliwie lub staliwie. W pracy podjęto próbę wyjaśnienie mechanizmu ich powstawania. Usuwanie tych często wymaga stosowanie oprzyrządowania do prac szlifierskich, co czynie je uciążliwymi wadami. Na bazie blisko dwuletnich prac doświadczalnych realizowanych w Krakodlew SA autorzy wskazują, na istnienie możliwości skutecznego ograniczenie tworzenie się tej grupy wad. Osiąga się to na drodze stosowanie innowacyjnej metody ochrony i wzmocnienie roboczej warstwy formy lub rdzenia przez stosowania hybrydowych powłok ochronnych. Są to powłoki wielowarstwowe, zawierające w swojej strukturze przynajmniej jedną warstwę odpornej termicznie włókniny mineralnej, wytworzonej najczęściej z włókien szkła mineralnego. Opisana w pracy technologia charakteryzuje się wysoką skutecznością w ograniczaniu, a często i eliminacji tych wad, niskimi kosztami materiałowymi, niewielką pracochłonnością. Może być wdrożona w każdych warunkach technologicznych form wytwarzanych z mas wiązanych chemicznie. Rozwiązanie jest przedmiotem wynalazku – „Opis patentowy; PL245335B1; Udziel. 2024-04-17”.

EN

The production of massive castings from iron alloys has its own specifics, including the shaping of the raw surface quality of castings. In general, such castings are not expected to have a high surface smoothness, but it is aimed at eliminating/limiting typical and troublesome defects. The paper presents the mechanism of the formation of a group of defects (scabs, burns, indentations, soaking, veins) in the case of mould technology based on furan masses and traditional protective coatings. These are defects that are difficult to remove from the surface of castings using any other method than grinding, which is: troublesome, laborious, generates high noise and environmental dust. They appear on many surfaces, although they are most intensively formed in places such as: internal corners and recesses, slender channels, closed and semi-open channels. They have a structure of material composites, built of a quartz matrix, which is embedded in metal - cast iron or steel. The paper attempts to explain the mechanism of their formation. Removing these often requires the use of grinding equipment, which makes them troublesome defects. Based on nearly two years of experimental work carried out at Krakodlew SA, the authors indicate the possibility of effectively limiting the formation of this group of defects. This is achieved by using an innovative method of protection and strengthening the working layer of the mold or core by using hybrid protective coatings. These are multilayer coatings containing in their structure at least one layer of thermally resistant mineral nonwoven fabric, most often made of mineral glass fibers. The technology described in the paper is characterized by high effectiveness in limiting and often eliminating these defects, low material costs, and low labor intensity. It can be implemented in all technological conditions of molds manufactured from chemically bonded masses. The solution is the subject of patent application PL245335B1; dated 2024-04-17.

6

Status quo i perspektywy rozwoju odlewania pod ciśnieniem. Część I

Sobczak Jerzy J., Kowalczyk Wojciech, Purgert Robert M., Janus Karol, Dudek Piotr

Przegląd Odlewnictwa

|

2025

|

Vol. 75, nr 7-8

234--240

PL

W artykule przedstawiono współczesne trendy rozwojowe w odlewaniu pod ciśnieniem, ze szczególnym uwzględnieniem odlewnictwa ciśnieniowego stopów aluminium. Do najistotniejszych tendencji postępowych zaliczono rozwój technologii odlewów olbrzymów o masie do 200 kg wraz z rozwojem konstrukcji gigamaszyn ciśnieniowych o sile zwierania, dochodzącej do 16.000 ton wraz z kompleksową optymalizacją procesu, w tym innowacyjnymi sposobami wprowadzania ciekłego metalu do wnęki formy. Szczególną uwagę poświęcono nadzwyczajnej ekspansji metod odlewania pod ciśnieniem ze stanu półciekłego (rheocasting, thixocasting). Podkreślono rosnącą rolę technologii thixomoulding w produkcji wyrobów ze stopów ultralekkich ze zminimalizowanym udziałem ilości fazy ciekłej. Dokonano analizy znaczenia wzrastającej roli stopów magnezu w wytwarzaniu superlekkich wyrobów o specyficznym kompleksie właściwości, ich znaczeniu, zwłaszcza w przemyśle obronnym. Omówiono znaczenie badań podstawowych w rozwoju współczesnej inżynierii materiałowej z zastosowaniem unikatowej aparatury SMART do badań wysokotemperaturowego oddziaływania wzajemnego w układach ciekły (półciekły) metal/ciało stałe. Takie badania z zakresu wysokotemperaturowej inżynierii ciekłego metalu pozwalają na dalsze doskonalenie technologii odlewania w stanie półciekłym i mega odlewania w kierunku dualnych sposobów wytwarzania (dual use) wyrobów monolitycznych i heterogenicznych o wysokim kompleksie charakterystyk użytkowych, w tym także wyrobów kompozytowych i struktur funkcjonalnie gradialnych.

EN

Contemporary development trends in die casting were presented, with particular emphasis on die casting of aluminium alloys. Among the most significant progressive trends was the development of giant casting technology for castings weighing up to 200 kg, with the design of pressure gigamachines with pressing forces of up to 16,000 tonnes, together with comprehensive process optimisation, including innovative ways of introducing liquid metal into the mould cavity. Particular attention was paid to the extraordinary expansion of die casting methods from the semi-liquid state (rheocasting, thixocasting). The growing role of thixomoulding technology in the manufacture of ultralight alloy products with minimised liquid phase content was highlighted. The significance of the increasing role of magnesium alloys in the manufacture of super-lightweight products with a specific complex of properties, their importance, especially in the defence industry, was analysed. The importance of fundamental research in the development of modern materials engineering, using the unique SMART apparatus for the study of high-temperature interaction in liquid (semi-liquid) metal/solid systems was discussed. Such research in the field of high-temperature liquid metal engineering allows further refinement of semi-liquid casting and mega-casting technologies towards dual means of producing (dual use) monolithic and heterogeneous products with a high complex of performance characteristics, including composite products and functionally gradable structures.

7

Status quo i perspektywy rozwoju odlewania pod ciśnieniem. Część II

Sobczak Jerzy J., Kowalczyk Wojciech, Purgert Robert M., Dudek Piotr, Janus Karol

Przegląd Odlewnictwa

|

2025

|

Vol. 75, nr 9-10

302--313

PL

W artykule przedstawiono współczesne trendy rozwojowe w odlewaniu pod ciśnieniem, ze szczególnym uwzględnieniem odlewnictwa ciśnieniowego stopów aluminium. Do najistotniejszych tendencji postępowych zaliczono rozwój technologii odlewów olbrzymów o masie do 200 kg wraz z rozwojem konstrukcji gigamaszyn ciśnieniowych o sile zwierania, dochodzącej do 16.000 ton wraz z kompleksową optymalizacją procesu, w tym innowacyjnymi sposobami wprowadzania ciekłego metalu do wnęki formy. Szczególną uwagę poświęcono nadzwyczajnej ekspansji metod odlewania pod ciśnieniem ze stanu półciekłego (rheocasting, thixocasting). Podkreślono rosnącą rolę technologii thixomoulding w produkcji wyrobów ze stopów ultralekkich ze zminimalizowanym udziałem ilości fazy ciekłej. Dokonano analizy znaczenia wzrastającej roli stopów magnezu w wytwarzaniu superlekkich wyrobów o specyficznym kompleksie właściwości, ich znaczeniu, zwłaszcza w przemyśle obronnym. Omówiono znaczenie badań podstawowych w rozwoju współczesnej inżynierii materiałowej z zastosowaniem unikatowej aparatury SMART do badań wysokotemperaturowego oddziaływania wzajemnego w układach ciekły (półciekły) metal/ciało stałe. Takie badania z zakresu wysokotemperaturowej inżynierii ciekłego metalu pozwalają na dalsze doskonalenie technologii odlewania w stanie półciekłym i mega odlewania w kierunku dualnych sposobów wytwarzania (dual use) wyrobów monolitycznych i heterogenicznych o wysokim kompleksie charakterystyk użytkowych, w tym także wyrobów kompozytowych i struktur funkcjonalnie gradialnych.

EN

This paper presents contemporary development trends in die casting, with a particular focus on die casting of aluminium alloys. Among the most significant progressive trends is the development of giant casting technology for castings weighing up to 200 kg, with the design of pressure gigamachines with pressing forces of up to 16.000 tonnes, together with comprehensive process optimisation, including innovative ways of introducing liquid metal into the mould cavity. Particular attention has been paid to the extraordinary expansion of die casting methods from the semi-liquid state (rheocasting, thixocasting). The growing role of thixomoulding technology in the manufacture of ultralight alloy products with minimised liquid phase content is highlighted. The significance of the increasing role of magnesium alloys in the manufacture of super lightweight products with a specific complex of properties, their importance, especially in the defence industry, was analysed. There has been discussed the importance of fundamental research in the development of modern materials engineering, using the unique SMART apparatus for the study of high-temperature interaction in liquid (semi-liquid) metal/solid systems. Such research in the field of high-temperature liquid metal engineering allows further refinement of semi-liquid casting and mega-casting technologies towards dual means of producing (dual use) monolithic and heterogeneous products with a high complex of performance characteristics, including composite products and functionally gradable structures.

8

Opracowanie innowacyjnej technologii wytwarzania masywnych kadzi żużlowych o podwyższonych parametrach eksploatacji (SLAG LADLE TECH)

Paul Władysław, Piotrowski Krzysztof, Bednarczyk Paweł

Przegląd Odlewnictwa

|

2025

|

Vol. 75, nr 5-6

174--179

PL

W niniejszym artykule przedstawiona zostanie innowacyjna technologia wytwarzania masywnych kadzi żużlowych o podwyższonych parametrach eksploatacji. W żeliwie sferoidalnym przeznaczonym na masywne odlewy wielkogabarytowe o wadze powyżej 10 Mg, cnarakteryzujące się grubością ścian sięgającą 400 mm, w wyniku wydłużonego procesu krzepnięcia i stygnięcia metalu obserwuje się znaczne obniżenie własności mechanicznych. Proces technologiczny wytwarzania masywnych odlewów kadzi żużlowych cechuje się koniecznością doboru specjalnych parametrów. Jednym z takich parametrówjest temperatura zalewania odlewów, córa definiuje temperaturę uszlachetniania ciekłego metalu, zabieg sferoidyzacji i modyfikacji. Przedstawione badania obrazują efekt doboru parametrów procesu produkcyjnego na uzyskane własności mechaniczne żeliwa. Wpływ parametrów procesu na podwyższenie właściwości użytkowych odlewów, a także ograniczenie występowania wad powierzchniowych oraz porowatości w produkowanych odlewach. Poprawę własności mechanicznych żeliwa sferoidalnego uzyskano w wyniku opracowania odpowiedniego składu chemicznego żeliwa oraz zastosowania technologii uszlachetniania żeliwa wyjściowego metodą „Przewodu Elastycznego". Do procesu uszlachetniania ciekłego żeliwa metodą Przewodu elastycznego użyto nowatorskiego modyfikatora zapewniającego odpowiednią modyfikację żeliwa w obniżonej temperaturze procesu, mieszczącej się w zakresie 1330- 1370°C. Zastosowana technologia pozwoliła uzyskać podwyższone parametry eksploatacyjne masywnych kadzi żużlowych dla żeliwa sferoidalnego wynoszące: Rm min. 400 MPa, A5 min 10% (w wielkogabarytowych odlewach masywnych), porowatość max. 3%.

EN

This paper will present an innovative technolo¬gy for the manufacture of massive slag ladles with enhanced operating parameters. In ductile iron intended for massive large-volume castings weighing more than lOMg, characterised by wali thickness of up to 400mm, a significant reduction in mechanical properties is observed as a result of the prolonged solidification and cooling process of the metal. The technological process of manufacturing massive slag ladle castings is characterised by the need to select special parameters. One such parameter is the casting pour temperaturę, which defines the liquid metal refinement temperaturę, spheroidisation and modification procedurę. The research presented here illustrates the effect of the choice of production process parameters on the resulting mechanical properties of cast iron. Influence of process parameters on the enhancement of casting properties and the reduction of surface defects and porosity in produced castings. The improvement in the mechanical properties of ductile cast iron was achieved by developing an appropriate Chemical composition for the cast iron and applying the 'Flexible Duet' method in the cast iron refining technology. An innovative modifier was used for refining liquid cast iron using the Flexible Duet method, ensuring appropriate modification of the cast iron at a reduced process temperaturę within the rangę of 1330-1370°C. The technology used made it possible to obtain inereased performance parameters of massive slag ladles for ductile iron of: Rm min. 400 MPa, A5 min 10% - (in large-size massive castings), porosity max. 3%.

9

Nadstopy na osnowie niklu do zastosowań w przemyśle lotniczym - mikrostruktura i wybrane właściwości

Rakoczy Łukasz, Cygan Rafał

Przegląd Odlewnictwa

|

2025

|

Vol. 75, nr 11-12

378--387

PL

W najbliższych latach rozwój przemysłu lotniczego będzie obejmował procesy wytwarzania najbardziej odpowiedzialnych części silnika z nadstopów niklu. Kluczowym kierunkiem badań pozostaje doskonalenie technologii odlewania precyzyjnego, umożliwiającej produkcję komponentów o skomplikowanej geometrii, wysokiej czystości oraz kontrolowanej mikrostrukturze. Coraz większą rolę odgrywa optymalizacja procesów metalurgicznych oraz rozwój nowoczesnych metod kontroli jakości. Istotnym trendem jest także dążenie do zwiększenia wydajności produkcji poprzez automatyzację i robotyzację procesów odlewniczych. Integracja systemów monitorowania i analizy danych w czasie rzeczywistym umożliwia skuteczniejsze zarządzanie procesem, skrócenie cyklu produkcyjnego oraz redukcję kosztów wytwarzania.

EN

In the coming years, the aerospace industry will focus on producing critical engine parts made from heatresistant nickel-based superalloys. A primary area of research will be the enhancement of investment casting technology to enable the fabrication of components with complex geometry, high purity, and controlled microstructures. Improving metallurgical processes and developing modern quality control methods are becoming increasingly important. Another significant trend is the drive for greater production efficiency, achieved through the automation and robotization of casting processes. The integration of real-time monitoring and data analysis systems will facilitate more effective process management, shorten production cycles, and lower manufacturing costs.

10

Czy modyfikacja stopu aluminium jest zawsze skuteczna?

Wróbel J.

Przegląd Odlewnictwa

|

2025

|

Vol. 75, nr 3-4

100--104

PL

Modyfikacja stopu aluminium ma bardzo istotny wpływ na uzyskanie zwiększonych właściwości mechanicznych wytwarzanego stopu. W celu jej przeprowadzenia stosuje się najczęściej preparaty zawierające tytan, bor lub oba te pierwiastki jednocześnie, a także związki zawierające metale ziem rzadkich. W omawianym artykule przedstawiono szczegółowo próby technologiczne, podczas których odlane aluminium z gatunku EN-AC-44300 podano zabiegowi modyfikacji. Miała ona służyć polepszeniu wytrzymałości na rozciąganie (Rm) i plastyczność odlewów (Rp02). W toku badań wytworzonego materiału i jego oceny okazało się jednak, iż zabieg modyfikacji nie przyniósł oczekiwanych rezultatów. Badania próbek modyfikowanego stopu wykazały ponad 40% spadek wytrzymałości (Rm), a także prawie 27% spadek plastyczności (Rp02) oraz 3% spadek twardości. Analiza wyników pozwala postawić wniosek, iż to sposób pobrania próbek do badań lub zastosowany rodzaj modyfikatora odpowiadają za niekorzystny wpływ na otrzymane wyniki.

EN

Modification of the aluminum alloy has a very significant impact on obtaining increased mechanical properties of the produced alloy. In order to carry it out, preparations containing titanium, boron or both of these elements at the same time, as well as compounds containing rare earth metals, are most often used. The discussed article presents in detail technological tests during which cast aluminum of the EN-AC-44300 grade wassubjected to a modification procedure. It was to serve to improve the tensile strength (Rm) and yield strength of castings (Rp0.2). However, in the course of tests of the produced material and its evaluation, it turned out that the modification procedure did not bring the expected results. Tests of the modified alloy samples showed over 40% decrease in strength (Rm), as well as almost 27% decrease in yield strength (Rp0.2) and 3% decrease in hardness. Analysis of the results allows us to conclude that the method of taking samples for testing or the type of modifier used are responsible for the adverse effect on the obtained results.

11

Inżynier technolog Cyprian Marian Apanowicz, budowniczy i dyrektor elektroenergetyki częstochowskiej

Gąsiorski Aleksander Kazimierz

Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej

|

2024

|

nr 77

173--176

PL

W pracy pokazano tylko część biogramu inżyniera technologa Cypriana Mariana Apanowicza (ur. 1874 r., zm. 1954 r.) dotyczącą dzieciństwa, studiów i rodziny, zarysu działalności zawodowej oraz nie zrealizowanej Jego koncepcji rozwoju elektroenergetyki w Polsce po pierwszej wojnie światowej. Ściślej omówiono podejmowane przez niego trzykrotne próby, w latach 1919, 1939 i 1946 założenia Oddziału Stowarzyszenia Elektryków Polskich w Częstochowie. W pracy pominięto Jego działalność społeczną, szczegółową działalność techniczną w zakresie produkcji i rozprowadzania energii elektrycznej prądu stałego i prądu przemiennego trójfazowego oraz życie prywatne.

EN

The work shows only part of the biography of the technological engineer Cyprian Marian Apanowicz (born 1874, died 1954) regarding his childhood, studies and family, an outline of his professional activity and his unrealized concept of the development of electricity in Poland after the First World War. His three attempts, in 1919, 1939 and 1946, to establish a branch of the Association of Polish Electrical Engineers in Częstochowa were discussed in more detail. The work omitted his social activities, detailed technical activities in the field of production and distribution of direct current and three-phase alternating current electricity, and his private life.

12

Z dziejów "Fabryki Maszyn i Odlewnictwa Żelaza Adolfa Troetzera" w Warszawie

Skowron Marek

Przegląd Odlewnictwa

|

2024

|

Vol. 74, nr 1-2

32--36

PL

W artykule opisane zostały dzieje „Fabryki Maszyn i Odlewni Adolfa Troetzera" założonej w Warszawie w drugiej połowie XIX w. Specjalnością jej były rozmaite pompy, głównie dla przemysłu, jednak wizytówką fabryki stała się odmiana pomp służących bezpieczeństwu mieszkańców i ich mienia, czyli sikawki pożarne. Przedstawione zostało zatrudnienie i wartość produkcji w różnych okresach czasu, udział fabryki w wystawach i uzyskiwane nagrody, a także niektóre szczegóły konstrukcyjne sikawek. Omówiona została również działalność fabryki pod kierownictwem następcy Adolfa Troetzera - jego syna Józefa.

EN

The history of The Machinę Factory and Iron Foundry of Adolf Troetzer" founded in Warsaw in the second half of XIX century is described in the hereby paper. The speciality of this factory constituted various pumps, mainly for the industry. However the real showpiece of the foundry became the kind of pumps important for the safety of inhabitants and their properties, it means fire hoses. The employment and production values in various time periods, participations in exhibitions and awards obtained as well as some details of structure of fire hoses are presented. The factory operations under the management of the successor of Adolf Troetzer - his son Josef- is also described.

13

Sztuka w służbie odlewnictwa

Skowron Marek

Przegląd Odlewnictwa

|

2024

|

Vol. 74, nr 5-6

174--177

PL

Produkcja i zbyt odlewów, jak każdego innego wyrobu, podlega kapryśnym prawom rynku. Wiadomo również, że umiejętna reklama może pomóc w dotarciu do potencjalnych odbiorców. W artykule przedstawiony został udział polskich artystów plastyków okresu międzywojennego w promowaniu produktów największych polskich przedsiębiorstw przemysłu odlewniczego.

EN

The production and sales of casts, like any other product, are subject to the capricious laws of the market. It is also known that skilled advertisement may help to reach potential customers. This article presents the participation of Polish visual artists of the interwar period in promoting the products of the largest Polish casting industry companies.

14

Sposób na minimalizację kosztów wytopu - OPTWSAD - program optymalizacji wsadu metalowego pieca odlewniczego

Dąbrowski Sławomir, Liszka Katarzyna

Przegląd Odlewnictwa

|

2024

|

Vol. 74, nr 9-10

318--320

PL

Program optymalizacji wsadu metalowego pieca odlewniczego OPTWSAD powstał w oparciu o dostępne publikacje opisujące problematykę doboru optymalnego składu metalowego jako wsadu do pieca odlewniczego. Jest on praktycznym narzędziem, które zawiera w sobie wiedzę wielu teoretycznych opracowań na ten temat. Prezentowane rozwiązanie jest efektem konsultacji ze specjalistami z dziedziny odlewnictwa i zarządzania. Jest próbą wyjścia naprzeciw potrzebom odlewników, którzy w dzisiejszych realiach rynkowych muszą znaleźć tańsze, ale nie znaczy gorsze rozwiązania dla materiałów wsadowych.

EN

The programme for optimising the metal change of a foundry furnace, OPTWSAD, was developed based on available publications describing the problem of selecting the optimum metal composition as a charge for a foundry furnace. It is a practical tool that contains the knowledge of many theoretical studies on the subject. The prsented solution is the result of consultations with specialists in the field od foundry and management. It is an attempt to meet the needs of foundrymen who, in today's market reality, have to find lower-cost, but that does non mean worse, solutions for charge materials.

15

Polski przemysl odlewniczy czeka na ożywienie. Stan aktualny i prognozy na przyszłość

Liszka Katarzyna, Dobosz Witold

Przegląd Odlewnictwa

|

2024

|

Vol. 74, nr 11-12

372--378

PL

Rok 2023 r. przebiegał pod znakiem spowolnienia gospodarczego. Spowolnienie, będące efektem osłabienia gospodarczego w kraju i w strefie euro, doprowadziło do pogorszenia sytuacji wielu branż, najmocniej branż energochłonnych i metali, jak również tych będących głównymi odbiorcami odlewów. PKB Polski wzrósł zaledwie o 0,1%, co jednak i tak było dobrym wynikiem na tle innych, rozwiniętych gospodarczo, krajów europejskich.

EN

The year 2023 was marked by an economic slowdown. The slowdown, resulting from the economic weakening in the country and in the Eurozone, has led to a deterioration in the situation of many industries, most notably energy-intensive industries and metals, as well as those that are the main recipients of castings. The GDP of Poland has increased by only 0.1%, which was still a good result compared to other economically developed European countries.

16

Opti-Plan - inteligentna optymalizacja on-line procesu topienia i zlewania w Odlewni 4.0

Sawczuk Mariola, Kwilosz Wojciech

Przegląd Odlewnictwa

|

2024

|

Vol. 74, nr 9-10

308--312

PL

Artykuł jest dopełnieniem prezentacji MODUS Sp. z o.o., przedstawionej na XI Forum Prezesów i Dyrektorów Odlewni w Polsce. Inspiracją do napisania publikacji, były zagadnienia poruszane przez uczestników Forum. W ramach dyskusji, pojawiło się wiele bardzo istotnych pytań w kontekście istnienia, a tym bardziej dalszego rozwoju odlewni. Zastanawiano się w jaki sposób odlewnia, która jest przedsiębiorstwem energochłonnym, może dziś utrzymać przewagę konkurencyjną? Jak sobie poradzić z zewnętrznymi wyzwaniami, gdy coraz więcej klientów, partnerów i ustawodawców domaga się weryfikowalnych dowodów na podawany ślad węglowy produktów? Co należy zrobić, aby uczynić odlewnię bardziej zrównoważoną i energooszczędną?

EN

The article complements the presentation on MODUS sp. z o.o. (Ltd.), presented at the 11th Forum of Presidents and Directors of Foundries in Poland. The inspiracion to write the publication were the issues raised by the participants of the Forum. As part of the discussion, many very important questions arose in the context of the existence, and even more so the further development of the foundry. It was considered how a foundry, which is an energy-intensive enterprise, can maintain its competitive advantage today? How to deal with external challenges when more and more customers, partners and legislators are demanding verifiable evidence of the reported carbon footprint of products? What needs to be done to make a foundry more sustainable and energy-efficent?

17

Odlewanie felg samochodowych ze stopu AlSi7Mg

Piątkowski Jarosław, Chowaniec Leszek

Przegląd Odlewnictwa

|

2024

|

Vol. 74, nr 7-8

218--220

PL

Felgi ze stopów aluminium można produkować metodami: kucia, skręcania, odlewania grawitacyjnego i pod niskim ciśnieniem. Niezależnie od zalet i wad każdej z tych technologii, najczęściej stosowanym sposobem ich wytwarzania jest odlewanie niskociśnieniowe (do 0,2 MPa). Zapewnia ono uzyskanie wyrobów o dobrej jakości, wymaganych właściwościach mechanicznych i narzuconych przez klienta kształtach, przy relatywnie niskim koszcie produkcji. Odlewanie felg pod niskim ciśnieniem można umownie podzielić na procesy główne (topienie, odlewanie, obróbka cieplna i mechaniczna, polerowanie, lakierowanie) oraz pomocnicze (kontrola międzyoperacyjna, ocena wizualna, przygotowanie form odlewniczych, zarządzanie surowcami i logistyka wewnątrzzakładowa). Odlewanie felg samochodowych przedstawiono na przykładzie Superior Industries Production Poland sp. z o.o. Stalowa Wola.

EN

Aluminum alloy rims may be manufactured by the following methods: forging, twisting, gravity casting and low-pressure casting. Regardless of the advantages and disadvantages of each of these technologies, the most commonly used method of manufacturing them is low-pressure casting (up to 0.2 MPa). It ensures obtaining products of good quality, required mechanical properties and shapes imposed by the customer, at a relatively low production cost. Low-pressure casting of rims can be conventionally divided into main processes (melting, casting, heat and mechanical treatment, polishing, painting) and auxiliary processes (inter-operational inspection, visual assessment, preparation of casting molds, raw material management and in-house logistics). Casting of car rims is presented on the example of Superior Industries Production Poland Sp. z o.o. Stalowa Wola.

18

Młynek „Excelsior” systemu Schmeja

Skowron Marek

Przegląd Odlewnictwa

|

2024

|

Vol. 74, nr 11-12

368--371

PL

Cechą charakteryzującą przemysł na ziemiach polskich w drugiej połowie XIX w. był rozwój wytwórczości maszyn i narzędzi rolniczych. Jednym z powstałych wówczas urządzeń pomocniczych dla gospodarstw wiejskich był młynek „Excelsior”, który wynalazł Edmund Schmeja i opatentował w 1877 r. Początkowo używany do rozdrabniania zboża, z czasem stał się urządzeniem uniwersalnym mającym zastosowanie w innych dziedzinach przetwórstwa, w tym także w odlewniach. W artykule przedstawiona została historia powstania młynka „Excelsior” na tle losów jego twórcy. Opisane zostały także szczegóły konstrukcji młynka, jego odmiany oraz niektóre parametry

EN

A characteristic feature of industry in the Polish lands in the second half of the 19th century was the development of the manufacture of agricultural machinery and tools. One of the auxiliary devices for rural farms created at that time was the “Excelsior” grinder, which was invented by Edmund Schmeja and patented in 1877. Initially used for grinding grain, over time it became a universal device used in other areas of processing, including foundries. The article presents the history of the creation of the “Excelsior” grinder against the background of the fate of its creator. The details of the grinder’s design, its variants and some parameters are also described.

19

Quality management support model in foundry enterprises

Pacana Andrzej, Czerwińska Karolina

Zeszyty Naukowe Akademii Morskiej w Szczecinie

|

2023

|

nr 75 (147)

5--13

EN

The state of the technical infrastructure determines the degree to which the quality requirements of products are met and has a significant impact on occupational safety. The purpose of this study is to build a universal model for supporting quality management, which allows the effective implementation of a wide-ranging research path supporting the evaluation of the relationship between the degree of modernity of product processing technology and the quality of the final product and the level of occupational safety. The developed model is verified by its implementation in one of the turning stations. A practical test of the quality management support model confirms that the practice of conducting analyzes of the level of modernity of infrastructure with its application contributed to identifying critical machine components, examining factors affecting the quality of technological operations, reducing uncertainty and the risk of risky events, and conducting activities in line with the concept of continuous improvement. The course of action detailed in the model makes it possible to determine the relationships that exist between key categories of factors and critical product defects, and accidents and near-misses. This allows for the proposal of adequate improvement measures. Further studies concern the implementation of the model at other workstations in the foundry company.

20

Znaki fabryczne rządowych zakładów hutniczych w Królestwie Polskim w pierwszej połowie XIX wieku

Skowron Marek

Przegląd Odlewnictwa

|

2023

|

Vol. 73, nr 5-6

174--179

PL

W artykule przedstawione zostało zagadnienie cechowania wyrobów odlewanych przez rządowe zakłady hutnicze w Królestwie Polskim w pierwszej połowie XIX w. Omówione zostały powody wprowadzenia obowiązku stosowania znaków fabrycznych, a także opis stosowanych znaków. Podjęta została również próba odtworzenia ich wizerunku.

EN

The article presents the issue of branding products cast by governmental steelworks in the Kingdom of Poland in the first half of the 19th century. It discusses the reasons for imposing the duty to apply trademarks, and provides a description of the trademarks used. An attempt has also been undertaken to reconstruct their appearance.