Nowe metody oceny nośności wielowarstwowych laminatów z papierów i tektur

• Autorzy: Szewczyk W.
• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

Używane obecnie metody oceny mechanicznych właściwości wielowarstwowych laminatów wykonanych z papierów i tektur litych opierają się głównie na empirycznych zależnościach, które mają ograniczony zakres zastosowania i nie uwzględniają wszystkich zjawisk, decydujących o utracie nośności laminatów. Powoduje to, że aktualnie stosowane zależności służące do przewidywania wartości wskaźników wytrzymałościowych tektur falistych, w których wykorzystywane są właściwości materiałów użytych do ich produkcji, nie zawsze są przydatne w praktyce. Odpowiedni dobór materiałów włóknistych i parametrów geometrycznych, pozwalający zminimalizować koszty produkcji laminatów przy jednoczesnym zachowaniu pożądanych właściwości mechanicznych wymaga opracowania nowych, bardziej dokładnych metod oceny ich nośności, co jest przedmiotem niniejszej pracy. Pełny opis zachowań materiału włóknistego poddanego działaniu obciążeń, uwzględniający zarówno ich wartość, jak i czas działania, możliwy jest przy wykorzystaniu modeli Teologicznych. Jednak zastosowanie modeli reologicznych w praktyce nastręcza wiele problemów, głównie związanych z doborem właściwego modelu i identyfikacją jego parametrów. Przy aktualnym stanie wiedzy, traktowanie papieru jak materiału sprężystego daje w zastosowaniach praktycznych znacznie większe możliwości przewidywania jego zachowań, niż stosowanie modeli Teologicznych. Założenie dotyczące sprężystości materiału włóknistego pozwala na stosunkowo łatwy opis matematyczny zależności pomiędzy naprężeniami i odkształceniami, a jednocześnie wyznaczenie jego stałych sprężystych nie nastręcza tylu problemów, co wyznaczenie parametrów Teologicznych. Wspomniane względy praktyczne spowodowały, że w niniejszej pracy potraktowano papier jak cienką, sprężystą płytę ortotropową. W celu praktycznego wykorzystania założeń, dotyczących sprężystości papierów do oceny nośności wykonanych z nich laminatów, usystematyzowano i uzupełniono wiedzę dotyczącą tego tematu. W oparciu o informacje dostępne w literaturze, a także o wyniki badań własnych, przeanalizowano cechy sprężyste papierów i tektur. Między innymi określono wpływ zmian, zachodzących w strukturze włóknistej, poddanej działaniu naprężeń na wartość modułu Younga, a także porównano rozkład modułu w płaszczyźnie papieru z rozkładem charakterystycznym dla ciał ortotropowych. Uzyskane wyniki wykazały dużą zgodność zachowań papierów z zachowaniem ortotropowych materiałów sprężystych. Zbadano także jedno z podstawowych, a jednoczenie nie do końca opracowanych zagadnień, dotyczące określenia zakresu, w jakim materiał włóknisty może być traktowany jak ciało sprężyste. W ramach niniejszej pracy zaproponowano metodę określania zakresu, w którym dla papieru może być stosowane prawo Hooke'a, opartą na określeniu udziału odkształceń trwałych w całkowitym odkształceniu materiału.

EN

The methods presently used for evaluation of mechanical properties of multilayer laminates made of solid papers and boards are mainly based on empirical relationships which have limited application and do not take into account all the effects deciding on the loss of load capacity. It is connected with the fact, that the relationships for anticipation of strength parameters for corrugated boards which are based on properties of materials used for their production are not always useful in practice. To select properly fibrous materials and geometric parameters allowing to reduce production costs of laminates and maintain needed mechanical properties more precise methods for evaluation of their load capacity are required. And this is the subject of this research work. It is possible to describe how the fibrous material behaves under stress (including both its values and action time) with the use of rheological models. However, the application of rheological models causes many difficulties mainly connected with the selection of the right model and the identification of its parameters In the light of the latest developments, considering paper as the elastic body gives significantly better possibilities of anticipating its behaviour than the use of the rheological models. The assumption that the fibrous material is elastic, permits us to get easily a mathematical description of relations between stress and strain. At the same time, the determination of elastic constants for the fibrous material does not cause so many difficulties as the determination of the rheological parameters. The mentioned above practical factors contributed to the fact that this research work treats paper as a thin, elastic orthotropic plate. The practical application of elastic properties of papers for evaluation of load capacity of laminates was systematized and supplemented by the existing expertise in this field. On the basis of available literature and results of author's tests, the elastic properties of paper and board were examined. Among other things, the author determined the impact of changes appearing in the fibrous structure under influence of the stress on the value of Young's modulus as well as he compared modulus distribution in the paper plane with the distribution characteristic for orthotropic bodies. Obtained results demonstrated high similarity of paper behaviour to orthotropic elastic materials. One of the basic and not entirely examined issues is the determination of the range in which the fibrous material can be treated as the elastic body. Within this research work the author proposed the method for determination of the limit in which Hooke's law can be used for paper based on the determination of the share of plastic strain in entire material strain. The research results confirmed the possibility of treating the paper as the elastic body both in the case of high stresses of short duration, close to breaking stresses and long lasting stresses of low value. Using Burgers model to determine the range of paper elasticity, the particular attention was paid to the correct methodology for the determination of the rheological parameters of the model as it has a decisive impact on its practical application. Based on the measurement of individual types of paper strains, the proposed method for the determination of parameters allows to maintain physical significance of individual elements of the model. It is important when determining the limit of elasticity and it helps to use parameters for the description of paper behaviour under various types of stress. When selecting the method for determination of the elastic constants and identification of paper strength properties, the particular attention was paid to the methodology of Young's modulus determination. The author analysed the effect of conditions in which the measurements were made on obtained values of moduli and, based on research results, he confirmed that those values were the same with compression and stretching. Poisson's ratios are the material constants which are rarely determined for paper. The determination methods are very work- and time consuming or they need a complicated, non-standard measuring apparatus. Within this research work the new method was proposed, based on the results of typical laboratory tests of papers. When determining Poisson's ratio the relationship between velocity of ultrasonic wave propagation, material density and Young modulus was used. The obtained results confirmed the practicability of the proposed method. To determine the modulus of shape elasticity, the author proposed various mathematical relationships allowing to calculate its value on the basis of other material constants. The research results confirmed the possibility of using those relationships to calculate values of the shape elasticity modulus which can be used in engineering calculations. The important part of this research work is dedicated to the method for evaluation of load capacity of multilayer laminates made of paper and board. Assuming that the fibrous materials are elastic, the author calculated bending rigidity and the edge crush strength for the corrugated boards and the edge crush strength for the solid board angles. The obtained research results confirmed the practicability of the calculation method presented here and proved that the theoretical relationships (achieved through the assumption that paper and board are elastic) give better possibilities of examining the load capacity of laminates than empirical relationships commonly used in practice. Comparing the results of theoretical calculations and measurements, all the examined cases proved that, papers and boards can be treated as the elastic bodies in engineering calculations.

Słowa kluczowe

PL

wielowarstwowe laminaty z papieru; wielowarstwowe laminaty z tektury

EN

multilayer laminates made of solid papers

• Wydawca: Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej
• Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Rozprawy Naukowe / Politechnika Łódzka
• Rocznik: 2008
• Tom: Z. 372
• Strony: 3--204
• Opis fizyczny: Bibliogr. 207 poz., tab., wykr.

Twórcy

autor

Szewczyk W.

• Politechnika Łódzka. Instytut Papiernictwa i Poligrafii. Zakład Urządzeń Cieplnych i Przetwórczych

Bibliografia

• [1.1] Stera S.: Wpływ procesu wykończania na użytkowe oraz strukturalno-reologiczne własności papieru. Praca habilitacyjna, Politechnika Łódzka, Łódź, 1981.
• [1.2] Fulmański Z.: Badania nad własnościami reologicznymi warstw papieru poddanych działaniu naprężeń ściskających oraz wykorzystanie wyników tych badań w procesie wykonywania elastycznych walców kalandrowych. Praca doktorska, Politechnika Łódzka, Łódź, 1984.
• [1.3] Skowroński J., Szwarcsztajn E.: Badania lepko-sprężysto-plastycznych właściwości papieru. Przegl. Papiern. 35,7, s. 233-237,1979.
• [1.4] Rance H.F.: The Formulation of Methods and Objectives Appropriate to the Rheological Study of Paper. Tappi 39, (2), s. 104-105,1956.
• [1.5] Ivarsson B., Stenberg B.: Paper as visco-elastic body. Svensk Papperst. 50, (18), s. 419-432,1947.
• [1.6] Marcinkowski M.: Analiza własności mechanicznych papieru w oparciu o dwuwymiarowy model reologiczny. Praca doktorska, Politechnika Łódzka, Łódź, 2000.
• [1.7] Mc'Kee R.C., Ganger J.W., Watchuta J.R.: Compression Strength Formula for Corrugated Boxes. Paperboard Packaging, 1963.
• [1.8] Jakubiszyn M., Czechowski J.: Forecasting the properties of corrugated board and packing based on the correlations equations. Przegl. Papiern. 58, nr 5, s. 287-293, 2002.
• [1.9] Gurjew A.W., Komarow W.I.: Priedwaritielnaja ocienka żostkosti gofiirowannogo kartona na osnowie dieformacionnych i procznostnych charaktieristik jego komponientow, Celluloza Bumaga Karton 6, s. 23-26, 1998.
• [1.10] Gurjew A.W., Komarow W.I.: Swiaz' uprugich charaktieristik komponientow gofri rowannogo kartona s jego potriebitielskimi swojstwami Celluloza Bumaga Karton 5, s. 22-24, 1997.
• [1.11] Jones A.R.: An experimental investigation of the in-plane elastic moduli of paper. Tappi 51, nr 5 s. 203-209, 1968.
• [1.12] Setterholm V.C., Gertiejansen R.O.: Method of measuring the edgewise compressive properties of paper. Tappi 48, nr 5, s. 308-313,1965.
• [1.13] Jackson C.A., Koning J.W., Gatz W.A.: Edgewise compressive test of paperboard by a new method. Pulp & Paper Canada 77, nr 10, s. 43-46,1976.
• [1.14] Urbanik TJ.: Method analyzes analogue plots of paperboard stress-strain data. Tappi 65, nr4, s. 104-108, 1982.
• [1.15] Chalmers I.R.: The effect of humidity on packaging grade paper elastic modulus. Appita Journal 51, nr 1, s. 25-28,1998.
• [1.16] Brecht W., Knittweis H.J., Schmidt W.: Neuere Untersuchungen Uber das Dehnungsverhalten verschiedener Papiere. Wochbl. Papierfabr., nr 8, s. 287-292,1971.
• [1.17] Brecht W., Gottsching L., Baumgarten H.L.: Beitrage zur Rheologie des Papiers, Das Papier 25, nr 10, s. 569-582, 1971.
• [1.18] Bolam F.: The fundamental properties of paper related to its uses. s. 227-252, Londyn, 1976.
• [1.19] Łęcka M.: Teoretyczno-doświadczalne badanie sztywności i wytrzymałości struktur z tektury falistej. Praca doktorska, Politechnika Łódzka, Łódź, 2005.
• [1.20] Łęcka M., Mania R., Marynowski K.: Nowa metoda wyznaczania wytrzymałości na ściskanie pudeł z tektury falistej, Przegl. Papiern. 62, nr 3, s. 150-153, 2006.
• [1.21] Stenberg N., Fellers C., Östlund S.: Measuring the stress-strain properties of paperboard in the thickness direction. Journal of Pulp and Paper Science 27, nr 6, 2001.
• [1.22] Uesaka T., Murakami K., Imamura R. "Biaxial tensile behavior of paper". Tappi J62(8), s. 111-114, 1979.
• [1.23] Seo Y.B., Castagnede B., Mark R.: An optimalization approach for the determination of in-plane elastic constants of paper. Tappi J 75 (11), s. 209-214, 1992.
• [1.24] Mann R.W., Baum G.A., Habeger C.C.: Elastic wave propagation in paper. Tappi J62(8),s. 115-118, 1979.
• [1.25] Baum, G.A., Brennan D.C., Habeger C.C.: Ortothropic elastic constants of paper. Tappi 64 (8), s. 97-101, 1981.
• [3.1] Stera S.: Wpływ procesu wykończania na użytkowe oraz strukturalno-reologiczne własności papieru. Praca habilitacyjna, Politechnika Łódzka, Lódź, 1981.
• [3.2] Frolow M.B.: Strukturalnaja miechanika bumagi. Moskwa, 1982.
• [3.3] Stera S.: Wpływ odwodnienia oraz naciągów w części maszyny papierniczej na własności wytrzymałościowe wstęgi w stanie mokrym. Praca doktorska, Politechnika Łódzka, Łódź, 1966.
• [3.4] Seth R.S.: Optimizing reinforcement pulps by fracture toughness. Tappi Journal 79,1, s. 170-178, 1996.
• [3.5] Lu W., Carlsson L.A., Andersson Y.: Micro-model of paper. Tappi Journal 78,12, s. 155-164,1995.
• [3.6] Kang T., Paulapuro H., Hiltunen E.: Fracture mechanism in interfibre bond failure - microscopic observations. Appita Journal 57, 3, s. 199-203, 2004.
• [3.7] Skowroński J.: Wpływ stopnia związania włókien w papierze na pomiar samozerwalności przy zerowym wpięciu. Przegl. Papiern., 6, s. 264-266, 1977.
• [3.8] Niskanen K.J., Alava MJ., Sepälä E.T., Aström J.: Fracture energy in fibre and board failure. JPPS 25, 5, s. 167-169, 1999.
• [3.9] Swinehart E., Broek D.: Tenacity fracture mechanics, and unknown coater web breaks. Tappi Journal 79,2, s. 233-237,1996.
• [3.10] Szwarcsztajn E.: Technologia papieru, cz. 1. Warszawa, 1963.
• [3.11] Przybysz K., Napiórkowska-Żubrzak M.: Badania nad oznaczaniem wytrzymałości włókien papierniczych metodą wpięcia zerowego. Przegl. Papiern., nr 2, s. 47-49, 1978.
• [3.12] Szwarcsztajn E.: Przygotowanie masy papierniczej. Warszawa, 1991.
• [3.13] Przybysz K.: Technologia celulozy i papieru. Warszawa, 1983.
• [3.14] Kawka W., Ingielewicz H., Stępień K.: Formowanie i konsolidacja papierów i kartonów filtracyjnych. Przegl. Papiern., s. 464-468, 1993.
• [3.15] Stępień K., Kawka W.: Wytwarzanie wstęgi włóknistej na sicie ukośnym. Przegl. Papiern., s. 19-21, 1991.
• [3.16] Marcinkowski M.: Analiza własności mechanicznych papieru w oparciu o dwuwymiarowy model reologiczny. Praca doktorska, Politechnika Łódzka, Łódź, 2000.
• [3.17] Przybysz K.: Wiązania między włóknami w papierze, cz. l. Przegl. Papiern., 9, s. 342-345, 1977.
• [3.18] Przybysz K., Napiórkowska-Żubrzak M.: Wiązania między włóknami w papierze, cz. 2. Przegl. Papiern., 10, s. 460-462, 1977.
• [3.19] Skowroński J., Szwarcsztajn E., Gatecka U.: Wiązania między włóknami w papierze, cz. 1. Przegl. Papiern., nr 5, s. 173-177, 1977.
• [3.20] Biermann ChJ.: Handbook of pulping and papermaking. Academic Press, s. 163-174, 1996.
• [3.21] Flatie D.M.: Swojstwa bumagi. Lesnaja Promyszlennost', 1986.
• [3.22] Primakov S.P.: Proizwodstwo bumagi. Liesnaja Promyszlennost, 1987.
• [3.23] Skowroński J.: Badania nad sprezystoplastycznymi i strukturalnymi własnościami papieru. Praca doktorska, Politechnika Łódzka, Łódź, 1976.
• [3.24] Kärenlampi P.: Effect of distributions of fibre properites on tensile strength of paper: a closed-form theory. Journal of Pulp and Paper Science 21, nr 4, 1995.
• [3.25] Gates D.J., Westcott M.: On the work to pull out fibres via bond breakage during paper tearing. Journal of Pulp and Paper Science 27, 11, s. 369-372, 2001.
• [3.26] Praca zbiorowa: Formation and structure of paper. Page D.H., Tydeman P.A., Hunt M., The behaviour fibre to fibre bonds in sheets under dynamic conditions. s. 249-270, Londyn, 1962.
• [3.27] Praca zbiorowa: Formation and structure of paper. Rannger A.R., Hopkins L.F. A new theory of the tensile behaviour of paper, s. 277-310, Londyn, 1962.
• [3.28] Urruty J.P., Huchon R., Pouyet J.: Development of biaxial tensile testing machine and a nondisturbing displacement measurement method. Tappi Journal. 79, nr 3, s. 283-289, 1996.
• [3.29] McNown W.J.: Short-span compressive strength testing: procedures and tools for improved tester accuracy. Tappi Journal, 1, s. 83-86, 1992.
• [3.30] Rennie G.S.: Quantifying the relationship between the short span compression and ring crush tests. Tappi Journal 78,7, s 183-184, 1995.
• [3.31] Rzepa S.: Parametry papieru. From fibre to corrugated board - Sympozjum Mondi Packaging, Świecie, 1 -2 grudnia 2004.
• [3.32] Ridgway P.L., Russia R.E., Lafond E.F., Haberg C.C., Jackson T.: Laser ultrasonic system for on-line measurement of elastic properties of paper. JPPS 29, nr 9, s. 289-292, 2003.
• [3.33] Mann R.W., Baum G.A., Haberg C.C.: Elastic wave propagation in paper. Tappi 62, 8, s. 115-118,1979.
• [3.34] Lindblad G., Fürst T.: The ultrasonic measuring technology on paper and board. Lorentzen & Wettre, Kista, 2001.
• [3.35] Markström H.: Testing methods and instruments for corrugated boards. Lorentzen & Wettre, Kista, 1999.
• [3.36] Jakubiszyn M.: Tektura falista i tajniki jej wytwarzania. Część 6. Metody badań papierów do produkcji tektur falistych, gotowych tektur falistych i wytwarzanych z nich pudeł. Przegl. Papiern. 56, nr 7, str. 395-398 (2000).
• [3.37] Gurjew A.W., Djakovva E.W.: Wlijanije kompozicii, stiepieni pomola massy i rawnomiernosti struktury na charaktieristiku SCT kraft-łajniera. Celluloza Bumaga Karton 12, 2007.
• [3.38] KazakowJ.W., Suchanow A.W., Komarow W.I.: Razwitije lokalnych napriazenij w strukturie bumagi pri rastiazenii. Celluloza Bumaga Karton 12, s. 36-39, 2007.
• [4.1] Stera S.: Wpływ procesu wykończania papieru na użytkowe oraz strukturalno-reologiczne własności papieru workowego. Praca habilitacyjna, Politechnika Łódzka, Łódź, 1981.
• [4.2] Fulmański Z.: Badania nad własnościami reologicznymi warstw papierów poddanych działaniu naprężeń ściskających oraz wykorzystanie wyników tych badań w procesie wykonywania elastycznych walców kalandrowych. Praca doktorska, Politechnika Łódzka, Łódź, 1984.
• [4.3] Skowroński J.: Badania nad sprężystoplastycznymi i strukturalnymi właściwościami papieru. Praca doktorska, Politechnika Łódzka, Łódź, 1973.
• [4.4] Praca zbiorowa, pod red. Gullichsen J., Paulapuro H.: Papermaking science and technology, Papermaking Part 3, Finishing. Fapet Oy, s. 128-130, Helsinki, 1999.
• [4.5] Praca zbiorowa, pod red. Gullichsen J., Paulapuro H.: Papermaking science and technology, Part 16, Paper Physics. Fapet Oy, s. 261-268, Helsinki, 1998.
• [4.6] Czech M.: Badanie właściwości reologicznych papieru i preszpanu transformatorowego. Praca doktorska, Politechnika Białostocka, Białystok, 1973.
• [4.7] Fiejgin W.B.: Obrabotka bumagi dawlenijem. Lesnaja Promyszlennost', s. 55-69, Moskwa, 1989.
• [4.8] Frolow M.B.: Strukturalnaja miechanika bumagi. Moskwa, 1982.
• [4.9] Ranee H.F.: The formulation of methods and objectives appropriate to the rheological study of paper, Tappi 39, nr 2, s. 104-115, 1956.
• [4.10] Saliklis E.D., Kuskowski S.J.: Constitutive modeling of paper accounting for rate of load and transient relative humidity effects. Tappi Journal 81 (2), s. 181-188, 1998.
• [4.11] Marcinkowski M.: Analiza własności mechanicznych papieru w oparciu o dwuwymiarowy model reologiczny. Praca doktorska, Politechnika Łódzka, Łódź, 2000.
• [4.12] Himmelblau M.D.: Applied nonlinear programming. Me Graw-Hill, New York, 1972.
• [4.13] Szewczyk W.: Analiza naprężeń i odkształceń w papierze podczas jego przepuklnia. Praca doktorska, Politechnika Łódzka, Łódź, 1996.
• [5.1] Uesaka T., Murakami K., Imamura R.: Biaxial tensile behavior of paper. Tappi J 62 (8), s. 111-114,1979.
• [5.2] Seo Y.B., Castagnede B., Mark R.: An optymalization approach for the determination of in-plane elastic constants of paper. Tappi J 75 (11), s. 209-214,1992.
• [5.3] Mann R.W., Baum G.A., Habeger C.C.: Elastic wave propagation in paper. Tappi J 62 (8), s. 115-118, 1979.
• [5.4] Baum G.A., Brennan D.C., Habeger C.C.: Ortothropic elastic constants of paper, Tappi 64 (8), s. 97-101, 1981.
• [5.5] Baum G.A., Habeger C.C., Flejschman E.H.: Measurement of the ortothropic elastic constants of paper. 7th Fund. Res. Symp., Cambridge, 1981.
• [5.6] Brecht W., Gottsching L., Baumgarten H.L.: Beitrage zur Rheologie des Papiers. Das Papier 25, nr 10, s. 569-582, 1971.
• [5.7] Marcinkowski M.: Analiza własności mechanicznych papieru w oparciu o dwuwymiarowy model reologiczny. Praca doktorska, Politechnika Łódzka, Łódź, 2000.
• [5.8] Vargic L., Bakos D.: Kompozitne materialy na baze papiera. Papir a celuloza 45, nr 6, s. 35-38,1990.
• [5.9] Schulgasser K.: On in-plane elastic constants of paper. Fibre Science and Technology 9, s. 257-270,1981.
• [5.10] Jones A.R.: Experimental investigation of the in-plane elastic module of paper. Tappi J 51 (5), s. 203-209,1968.
• [5.11] Gabryszewski Z., Gronostajski J.: Mechanika procesów obróbki plastycznej. PWN, Warszawa, 1991.
• [5.12] Lechnickij S.G.: Anizotropnyje plastinki. Moskwa, 1957.
• [5.13] Frolow M.B.: Strukturalnaja miechanika bumagi. Moskwa, 1982.
• [5.14] Stenberg B.: Paper as a viscoelastic-body. I - General survey. Svensk Papperstidn. 50 (6), s. 127-140,1947.
• [5.15] Ivarsson B.: Paper as a viscoelastic-body. VI - Mechanical conditioning of paper and interpretation of stress-strain curves. Svensk Papperstidn. 51 (17), s. 383-388, 1948.
• [5.16] Stenberg N., Fellers C., Östlund S.: Measuring the stress-strain properties of paperboard in the thickness direction. Journal of Pulp and Paper Science 27, nr 6, s. 213-221, 2001.
• [5.17] Markström H.: Testing methods and instruments for corrugated boards. Lorentzen & Wettre, Kista, 1999.
• [5.18] Praca zbiorowa pod red. Gullichsen J., Paulapuro H.: Papermaking science and technology, Part 16, Paper physics. Fapet Oy, s. 261-268, Helsinki, 1998.
• [5.19] Skowroński J., Szwarcsztajn E.: Badania lepko-sprężysto-plastycznych właściwości papieru. Przegl. Papiem. 7 (426), str. 233-237, 1979.
• [5.20] Young B., Seo.B., Castagnede B., Mark R.: An optimalization approach for the determination of in-plane elastic constants of paper. Tappi J 75, nr 11, s. 209-214, 1992.
• [5.21] Szewczyk W., Marynowski K., Tarnawski W.: The analysis of Young's modulus distribution in paper plane. Fibers & Textiles in Eastern Europe 58, nr 4,2006.
• [6.1] Willems N., Easley J.T., Rolfe S.T.: Strength of materials. McGraw-Hill Book Company, New York, 1981.
• [6.2] Brecht W., Göttsching L., Baumgarten H.L.: Beiträge zur Rheologie des Papiers. Das Papier 25, nr 10, s. 569-582,1971.
• [6.3] Magnucki K., Szyc W.: Wytrzymałość materiałów w zadaniach. Pręty, płyty i powłoki obrotowe. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa-Poznań, 1999.
• [6.4] Uesaka T., Murakami K., Imamura R.: Biaxial tensile behavior of paper. Tappi J 62 (8), s. 111-114,1979.
• [6.5] Marcinkowski M.: Analiza własności mechanicznych papieru w oparciu o dwuwymiarowy model reologiczny. Praca doktorska, Politechnika Łódzka, Łódź, 2000.
• [6.6] Frolow M.B.: Strukturalnaja miechanika bumagi. Moskwa, 1982.
• [6.7] Vargic L., Bakos D.: Kompozitne materialy na baze papiera. Papir a celuloza 45, nr 6, s. 35-38, 1990.
• [6.8] Ivarsson B.: Paper as a viscoelastic-body. VI - Mechanical conditioning of paper and interpretation of stress-strain curves. Svensk Papperstidn. 51 (17), s. 383-388, 1948.
• [6.9] Stenberg N., Fellers C., Östlund S.: Measuring the stress-strain properties of paperboard in the thickness direction. Journal of Pulp and Paper Science 27, nr 6, s. 213-221, 2001.
• [6.10] Gullichsen J., Paulapuro H.: Papermaking science and technology. Book 16, Paper physics. Fapet Oy, Helsinki, 2000.
• [6.11] Stachowicz S., Kamieńska M.: Opakowania z tektury falistej. Opakowanie, 11, s. 36, 2005.
• [6.12] Urbanik T.J.: Method analyzes analogue plots of paperboard stress-strain data. Tappi 65, nr 4, s. 104-108,1982.
• [6.13] Stera S.: Wpływ procesu wykończania papieru na użytkowe oraz strukturalno-reologiczne własności papieru workowego. Praca habilitacyjna, Politechnika Łódzka, 1981.
• [6.14] Ranee H.F.: The formulation of methods and objectives appropriate to the rheological study of paper. Tappi 39, nr 2, s. 104-115,1956.
• [6.15] Andersson O., Sjöberg L.: Tensile studies of paper at different rates of elongation. Svensk Papperstidn. 56, nr 16, s. 615-624,1953.
• [6.16] Fulmanski Z.: Badania nad własnościami reologicznymi warstw papieru poddanych działaniu naprężeń ściskających oraz wykorzystanie wyników tych badań w procesie wykonywania elastycznych walców kalandrowych. Praca doktorska, Politechnika Łódzka, Łódź, 1984.
• [7.1] Setterholm V.C., Gertiejansen R.O.: Method of Measuring the Edgewise Compressive Properties of Paper. Tappi 48, nr 5, s. 308-313,1965.
• [7.2] Jackson C.A., Koning J.W., Gatz W.A.: Edgewise compressive test of paperboard by a new method. Pulp & Paper Canada. 77, nr 10, s. 43-46, 1976.
• [7.3] Urbanik TJ.: Method analyzes analogue plots of paperboard stress-strain data. Tappi 65, nr4, s. 104-108, 1982.
• [7.4] Chalmers I.R.: The effect of humidity on packaging grade paper elastic modulus. Appita Journal 51, nr 1, s. 25-28,1998.
• [7.5] Gordon J.E.: Structures: or why things don't fall down. Da Capo Press, 2003.
• [7.6] Schröeder A., Bensarsa D.: The Young's modulus of wet paper. Journal of Pulp & Paper Science 28, nr 12, s. 410-415,2002.
• [7.7] Nierychlewski T., Winczakiewicz A.: Badanie papieru workowego na zmiany zachodzace pod wpływem temperatury. Opracowanie ICP, 1978.
• [7.8] Flatie D.M.: Swojstwa bumagi. Lesnaja Promyszlennost', 1986.
• [7.9] Anderson O., Berkyto E.: Some factors affecting the stress-strain characteristics of paper. Svensk Papperstidn. 54, nr 13, 1951.
• [7.10] Urbańczyk G.W.: Fizyka włókna. WNT, Warszawa, 1985.
• [7.11] Stera S.: Wpływ procesu wykończania papieru na użytkowe oraz strukturalno-reologiczne własności papieru workowego. Praca habilitacyjna, Politechnika Łódzka, 1981.
• [7.12] PN-EN ISO 1924-2, Papier i tektura. Oznaczanie właściwości przy działaniu sił rozciągających. Badanie przy stałej prędkości rozciągania, sierpień 1998.
• [7.13] Markström H.: Testing methods and instruments for corrugated boards. Lorentzen & Wettre, Kista, 1999.
• [7.14] Ranee H.F.: The formulation of methods and objectives appropriate to the rheological study of paper. Tappi 39, nr 2, s. 104-115,1956.
• [7.15] Andersson O., Sjöberg L.: Tensile studies of paper at different rates of elongation. Svensk Papperstidn. 56, nr 16, s. 615-624, 1953.
• [7.16] Szewczyk W., Marynowski K., Tarnawski W.: Wyznaczanie modułu Younga papieru w próbie jednokierunkowego rozciągania. Przegl. Papiern. 62, nr 1, s. 47-51, 2006.
• [7.17] Bachanek E.: The interaction between humidity, temperature and mechanical properties of paper. Praca magisterska wykonana w oparciu o wyniki badań projektu. Modelling of the interaction between moisture content and mechanical properties of paper, wykonanego w holenderskim instytucie badawczo-rozwojowym w Apeldoorn, Łódź, 2006.
• [7.18] Stenberg N., Fellers C., Östlund S.: Measuring the stress-strain properties of paperboard in the thickness direction. Journal of Pulp and Paper Science 27, nr 6, s. 213-221, 2001.
• [7.19] Uesaka T., Murakami K., Imamura R.: Biaxial tensile behavior of paper. Tappi J 62, 8, p. 111-114, 1979.
• [7.20] Young B., Seo B., Castagnede B., Mark R.: An optimalization approach for the determination of in-plane elastic constants of paper. Tappi J 75, nr 11, s. 209-214, 1992.
• [7.21] Mann R.W., Baum G.A., Habeger C.C.: Elastic wave propagation in paper. Tappi J 62, nr 8, s. 115-118, 1979.
• [7.22] Szewczyk W., Marynowski K., Tarnawski W.: The analysis of Young's modulus distribution in paper plane. Fibers & Textiles in Eastern Europe 58, nr 4, 2006.
• [7.23] Lakes R.S.: Viscoelastic solids. Mechanical Engineering Series. CRC Press, 1998.
• [7.24] Lee T.A., Lakes R.S.: Anisotropic polyurethane foam with Poisson's ratio greater than 1. Journal of Materials Science 32,1997.
• [7.25] Evans K.: Auxtetic materials emerge into the real world. Industrial Technology 13, 3, s. 1-2,2000.
• [7.26] Marcinkowski M.: Analiza własności mechanicznych papieru w oparciu o dwuwymiarowy model reologiczny. Praca doktorska, Politechnika Łódzka, Łódź, 2000.
• [7.27] Brecht W., Wanka R.: Die Querkontraktion von Papieren. Das Papier 17, nr 4, s. 141-149, (1965).
• [7.28] Praca zbiorowa: Formation and structure of paper, Rannger A.R., Hopkins L.F., A new theory of the tensile behaviour of paper, s. 277-310, Londyn, 1962.
• [7.29] Jones A.R.: An experimental investigation of the in-plane elastic moduli of paper. Tappi 51, nr 5, s. 203-209,1968.
• [7.30] Szewczyk W., Kowalewski G., Marcinkowski M.: Badania współczynnika Poissona dla papierów. Przegl. Papiern. 53, nr 10, s. 629-633,1997.
• [7.31] Szewczyk W.: Analiza naprężeń i odkształceń w papierze podczas jego przepuklania. Praca doktorska, Politechnika Łódzka, Łódź, 1996.
• [7.32] Materiały niepublikowane, uzyskane od firmy ZWICK, 2007.
• [7.33] Evseev M.M., Makarenko A.A., Ploskonos W.G.: Modelirovanie kacestviennych pokazatelej bumagi, izgotovlennoj z dobavkami pigmentov, Celluloza Bumaga Karton 2, s. 40-47, 2007.
• [7.34] Urruty J.P., Huchon R., Pouyet J.: Development of biaxial tensile testing machine and a nondisturbing displacement measurement method. Tappi Journal 79, nr 3, s. 283-289, 1996.
• [7.35] Lindblad G., Fürst T.: The ultrasonic measuring technology on paper and board. Lorentzen & Wettre, Kista, 2001.
• [7.36] Guy A.G.: Wprowadzenie do nauki o materiałch. PWN, Warszawa, 1977.
• [7.37] Praca zbiorowa, pod red. Gullichsen J., Paulapuro H.: Papermaking science and technology, Part 16, Paper physics. Fapet Oy, Helsinki, 1998.
• [7.38] Ridgway P.L., Russio R.E., Lafond E.F., Haberg C.C., Jackson T.: Laser ultrasonic system for on-line measurement of elastic properties of paper. JPPS 29, nr 9, s. 289-292, 2003.
• [7.39] Zawadzki A., Hofmokl H.: Laboratorium fizyczne. PWN, Warszawa, 1968.
• [7.40] Castagnede B., Mark R.E., Seo Y.B.: New concepts and experimental implications in the description of the 3-D elasticity of paper. Part I General consideration. JPPS 15, nr 5, s. 178-182, 1989.
• [7.41] Castagnede B., Mark R.E., Seo Y.B.: New concepts and experimental implications in the description of the 3-D elasticity of paper. Part 2: Experimental results. JPPS 15, nr 6, s. 201-205,1989.
• [7.42] Schulgasser K.: On in-plane elastic constants of paper. Fiber Science and Technology 15, s. 257-270,1981.
• [7.43] Skowroński J.: Pomiar naprężeń wewnętrznych w papierze. Przegl. Papiern. 64, nr3, s. 153-156, 2008.
• [7.44] Timoshenko S., Wojnowski-Kriegier S.: Teoria płyt i powłok. Arkady, Warszawa 1962.
• [7.45] Baum G.A., Brennan D.C., Habeger C.C.: Ortotropic elastic constants of paper. Tappi Journal 64, nr 8, s. 97-101,1981.
• [7.46] Kazakow J.W., Suchanow A.W., Komarow W.I.: Razwitije lokalnych napriazenij w strukturie bumagi pri rastiazenii. Celluloza Bumaga Karton 12, s. 36-39,2007.
• [7.47] Jakubiszyn M.: Tektura falista i tajniki jej wytwarzania. Cz.VI. Metody badania papierów do produkcji tektur falistych, gotowych tektur i wytwarzanych z nich pudeł. Przegl. Papiern. 56, nr 7, s. 395-403, 2000.
• [7.48] McNown WJ.: Short-span compressive strength testing: procedures and tools for improved tester accuracy. Tappi Journal, nr 1, s. 83-85,1992.
• [7.49] Shallhorn P., Shuohui J.U., Norayr G.: A model for short-span compressive strength of paperboard. Nordic Pulp and Paper Research Journal 19, nr 2, s. 130-134, 2004.
• [7.50] Raubal H.G., Martens K.: Nowe aspekty w ocenie jakości papierów do produkcji tektury falistej oraz samych tektur falistych. Przegl. Papiern., s. 337-340,1989.
• [7.51] Motylewski M.: Wpływ wilgotności papieru i tektury na parametry wytrzymałościowe. From fibre to corrugated board. Sympozjum Mondi Packaging, Świecie, l-2grudnia2004.
• [7.52] Kärenlampi P.: Effect of distributions of fibre properties on tensile strength of paper: a closed-form theory. Journal of Pulp and Paper Science 21, nr 4, s. 138-142, 1995.
• [7.53] Kärenlampi P.: Tensile strength of paper: a simulation study. Journal of Pulp andPaper Science 21, nr 6, s. 209-214,1995.
• [7.54] Kane M.W.: Beating, fibre length distribution and tensile strength. Pulp Paper Canada 60,12, s. 359-365,1959.
• [7.55] Page D.H.: Theory for the tensile strength of paper. Tappi 52,4, s. 674-681,1969.
• [7.56] Shallhorn P., Karnis A.: Tear and tensile strength of mechanical pulps. Trans. Tech. Sect., CPPA 5,4, s. 92-99,1979.
• [7.57] Karenlampi P.: Nordic softwood alternatives for kraft pulps. Materiały konfer. Progress 93, SPP, Łódź, 1993.
• [7.58] Gates DJ., Westcott M.: On the work to pull out fibres via bond breakage during paper tearing. Journal of Pulp and Paper Science 27, nr 11, s. 369-372,2001.
• [7.59] Page D.H., MacLeod J.M.: Fiber strength and its impact on tear strength. Tappi Journal, 1, s. 172-174,1992.
• [7.60] Nazhad M.M., Kranchanapoo W., Palokangas A.: Some effects of fibre properties on formation and strength of paper. Appita Journal, 10, s. 61-65,2003.
• [7.61] Zauscher S., Caulfield D.F., Nissan A.: The influence of water on the elastic modulus of paper. Part 1: Extension of the H-bond theory. Tappi Journal, 12, s. 178-182, 1996.
• [7.62] Zauscher S., Caulfield D.F., Nissan A.: The influence of water on the elastic modulus of paper. Part 2: Verification of predictions of the H-bond theory". Tappi Journal, 1, s. 214-223,1997.
• [7.63] Baranek E., Janiga U.: Klimat a wytrzymałość opakowań papierowych. Przegl. Papiern. 59, 8,476-478, 2003.
• [7.64] Kubat J., Šedivy M.: Badania wytrzymałości na zgniatanie pudeł z tektury falistej i litej, Przegl. Papiern., s. 370-375,1961.
• [7.65] Leake C.H., Wojcik R.: Influence of the combining adhesive on box performance. Tappi Journal, 7, s. 61-65,1989.
• [7.66] Rigdahl M., Andersson H., Westerlind B., Hollmark H.: Elastic behaviour of low density paper described by network mechanics. Fibre Science and Technology, 19,8.127-144,1983.
• [7.67] Thorpe J.L.: Paper as an orthotropic thin plate. Tappi Journal 64, 3, s. 119-121, 1981.
• [7.68] Modrzejewski K., Olszewski J., Rutkowski J.: Metody badań w przemyśle celulozowo-papierniczym. Skrypt PŁ, Łódź, 1985.
• [7.69] Szwarcsztajn E.: Przygotowanie masy papierniczej. WNT, Warszawa, 1991.
• [7.70] Przybysz K.: Technologia celulozy i papieru. WSiP, Warszawa, 1983.
• [7.71] Kang T., Paulapuro H., Hiltunen E.: Fracture mechanism in interfibre bond failure-microscopic observations. Appita Journal 57, 3, s. 199-203, 2004.
• [7.72] Niskanen K.J., Alava MJ., Sepälä E.T., Aström J.: Fracture energy in fibre and board failure. JPPS 25, nr 5, s. 167-169,1999.
• [7.73] Swinehart E., Broek D.: Tenacity fracture mechanics, and unknown coaler web breaks. Tappi Journal 79, nr 2, s. 233-237,1996.
• [7.74] Zhang G., Laine J.E., Paulapuro H.: Characteristics of the strength properties of a mixture sheet under wet straining drying. Paperi ja Puu 84, nr 3, s. 169-173,2002.
• [8.1] PN-ISO5628 Papier i tektura. Oznaczanie sztywności przy zginaniu metodami statycznymi. Zasady ogólne, 1995.
• [8.2] Stachowicz S., Kamieńska M.: Opakowania z tektury falistej, Opakowanie, 11, s. 36, 2005.
• [8.3] Müller G., Daniłko G.: McKee-formula in practical use: parameters, interpretation and conclusions on the prediction of Box Crush Resistance of corrugated cardboard boxes, Konferencja INPAP-Rogowiec, Słok, 2004.
• [8.4] Baum G.A., Brennan D.C., Habeger C.C.: Orthotropic elastic constants of paper, TappiJ.64, 8,s.97-101,1981.
• [8.5] Raubal H.G.: Najnowsze osiągnięcia firmy Lorentzen & Wettre w zakresie badań tektury falistej, Postęp w produkcji tektury falistej i opakowań papierowych. Konfeencja Instytutu Celulozowo-Papierniczego, Stowarzyszenia Papierników Polskich i Krajowej Izby Opakowań, Łódź-Arturówek, 26-27.03.1998.
• [8.6] Dąbrowski J., Baranek E.: Sztywność półproduktów papierowych decyduje o właściwościach użytkowych tektury falistej oraz wytwarzanych z niej pudeł” Postęp w produkcji tektury falistej i opakowań papierowych. Konferencja Instytutu Celulozowo-Papierniczego, Stowarzyszenia Papierników Polskich i Krajowej Izby Opakowań, Łódź-Arturówek, 26-27.03.1998.
• [8.7] Kroeshell W.O.: The edge crush test, Tappi Journal 75,1, s. 79-82,1992.
• [8.8] Jakubiszyn M., Czechowski J.: Forecasting the properties of corrugated board and packing based on the correlations equations, Przegl. Papiern. 58, nr 5, s. 287-293, 2002.
• [8.9] Raubal H.G., Martens K.: Nowe aspekty w ocenie jakości papierów do produkcji tektur falistych oraz samych tektur falistych, Przegl. Papiern. 45, 9, s. 337-340, 1998.
• [8.10] Motylewski M.: Papier i tektura falista. From fibre to corrugated board. Sympozjum Mondi Packaging, Świecie, 1-2 grudnia 2004.
• [8.11] Łęcka M., Mania R., Marynowski K.: New method of the ECT index of Corrugated Board Determination. Przegl. Papiern. 62,4, s. 207-210, 2006.
• [8.12] Łęcka M.: Teoretyczno-doświadczalne badanie sztywności i wytrzymałości struktur z tektury falistej, Praca doktorska, Politechnika Łódzka, Łódź 2005.
• [8.13] Seth R.S.: Relationship between edgewise compressive strength of corrugated board and its components, Tappi Journal, 3, s. 98-101,1985.
• [8.14] Urbanik TJ.: Effect of corrugated flute shape on fibreboard edgewise crush strength and bending stiffness, Journal of Pulp and Paper Science, 27, s. 330-335, 2001.
• [8.15] Gilchrist A.C., Suhling J.C., Urbanik TJ.: Nonlinear finite element modelling of corrugated board. Mechanics of Cellulosic Materials, 85, s. 101-106,1999.
• [8.16] Kołakowski Z., Kowal-Michalska K.: Selected problems of instabilities in composite structures, Łódź, 1999.
• [8.17] Brzoska Z.: Statyka i stateczność konstrukcji prętowych i cienkościennych. PWN, 1965.
• [8.18] Praca zbiorowa, pod red. Gullichsen J., Paulapuro H.: Papermaking science and technology, Part 16, Paper physics. Fapet Oy, Helsinki, 1998.
• [8.19] Markstrom H.: Testing methods and instruments for corrugated board. Lorentzen &Wettre, Stockholm, 1988.
• [8.20] Drzewińska E., Czechowski J., Stanisławska A.: Technologia wytwarzania tektury falistej. Politechnika Łódzka, Łódź 2006.