Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne jako element zanieczyszczenia osadów dennych Kanału Gliwickiego

• Autorzy: Kostecki M. , Czaplicka M.

Warianty tytułu

EN

Polycyclic hydrocarbons as the pollutants of bottom sediments of Gliwice Channel

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

Przedstawiono wyniki pierwszych od chwili powstania w 1939 r. Kanału Gliwickiego, badań nad zawartością wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w jego osadach dennych. Substancje te stanowią istotny rodzaj zanieczyszczeń z punktu widzenia eksploatacji kanału i utylizacji usuwanych osadów dennych. W miarę oddalania się od portu w Gliwicach ogólna zawartość oznaczanych wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych zmniejszała się. Najsilniej zanieczyszczony jest odcinek pierwszych 10km. Najwyższe stężenia (7528ug/kg) stwierdzono w osadach dennych rzeki Kłodnicy w miejscu, gdzie przez jaz woda rzeki kierowana jest do portu w Gliwicach. Najniższe stężenia WWA w osadach stwierdzono na odcinku od 19,2 do 28,9 km osi kanału od śluzy w Rudzińcu do śluzy w Nowej Wsi. Zakres ich występowania wynosił od 175 do 700ug/kg. Odcinek kanału od ZCH Blachownia do portu w Koźlu cechował się znowu podwyższonymi stężeniami, od 946,88 do 2254,915ug/kg. Stwierdzono prawidłowość polegającą na wzroście zawartości węglowodorów na poszczególnych odcinkach kanału (od śluzy do śluzy) z osiągnięciem najwyższych wartości dla danego odcinka przed kolejną śluzą(podobieństwo do piły o stopniowo malejących zębach). Za czynnik odgrywający zasadniczą role w charakterystycznym rozmieszczeniu wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w osadach dennych należy uznać warunki hydrauliczne kanału, określające warunki sedymentacji zawiesin organicznych.

EN

The results of first investigation (from the formation in 1939) Gliwice Channel of polycyclic hydrocarbons concentration in bottom sediments was given. PAHs isa very important element of pollution for point of view of bottom deposits utilization. From the Gliwice Harbour during the channel concentrations of PAHs are reduce. The most polluted is section of first 10 km. The highest concentration (7528 ug/kg) was determined in the bottom sediments of Klodnica River, on the water intake to the channel. The smallest concentration was determined on the section from 19 to 28,9 km of channel (175 to 700 ug/kg). The section from chemical factory Blachownia to Kozle Harbour has concentrations 946,88 ug/kg to 2254,915 ug/kg. During the every flood-gate-sections the PAHs concentrations were increased. The hydraulic conditions are the agent determining the distribution of PAHs by influent on the organic suspended solids sedimentation.

Słowa kluczowe

PL

węglowodory aromatyczne; osad denny; Kanał Gliwicki

EN

polycyclic aromatic hydrocarbons; bottom sediments

• Wydawca: Institute of Environmental Engineering, Polish Academy of Sciences
• Czasopismo: Archiwum Ochrony Środowiska
• Rocznik: 2001
• Tom: Vol. 27, no.3
• Strony: 119--135
• Opis fizyczny: wykr., bibliogr. 15 poz.

Twórcy

autor

Kostecki M.

autor

Czaplicka M.

• Instytut Podstaw Inżynierii Środowiska PAN, ul. M.Skłodowskiej-Curie 34, 41-819 Zabrze