Narzędzia help

Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
cannonical link button

http://yadda.icm.edu.pl:80/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-article-BSW1-0051-0005

Czasopismo

Kwartalnik Architektury i Urbanistyki

Tytuł artykułu

Architektura kościołów katolickich i protestanckich w Poznaniu w XX wieku. Wzajemne relacje

Autorzy Osyra-Kwiecińska, N. 
Treść / Zawartość
Warianty tytułu
EN Architecture of catholic and protestant churches in Poznań in the XX century. Mutual relationships
Konferencja Konferencja "Poznań w latach 1900-1990. Architektura - urbanistyka - przestrzenie chronione. Poznań a inne miasta Polski" (24-25.11.2005 ; Poznań, Polska)
Języki publikacji PL
Abstrakty
PL Artykuł ten powstał na marginesie badań nad budownictwem sakralnym, prowadzonych w ramach grantu KBN pt. "Architektura i urbanistyka Poznania 1900-1989". Efekty tych badań zostały częściowo opublikowane w wydanej przez Wydawnictwo Miejskie książce pt. "Architektura i urbanistyka Poznania w XX wieku". Poniższy artykuł jest rozwinięciem niektórych problemów przedstawionych w wyżej wspomnianej publikacji ze szczególnym uwzględnieniem wzajemnych relacji pomiedzy architekturą kościołów katolickich i protestanckich. [...] Podobnie jak w wiekach poprzednich wpływ na dwudziestowieczne, katolicko-protestanckie relacje miały zmienne uwarunkowania polityczne. Cesarstwo Niemieckie wspierało wyznanie, będące jego własnym tworem - Kościół unijny - traktując budowę obiektów kultowych dla swoich obywateli jako zapewnienie im odpowiedniego poziomu cywilizacyjnego. Natomiast PRL represjonowała działalność religijną utrudniając wznoszenie obiektów sakralnych. Symptomatyczne jest jednak to, że mimo represji zarówno ze strony Państwa Pruskiego, jak i reżimu komunistycznego Kościół katolicki zdołał wznieść sporą liczbę nowych obiektów, a także przejął czołowe budowle sakralne wyznania protestanckiego. Pomimo różnic doktrynalnych i funkcjonujących w świadomości schematów związanych z postrzeganiem protestantów jako germanizacyjnego zagrożenia, to kościół katolicki wydawał się bardziej prężny i ofensywny w swej religijnej misji niż kościół ewangelicki. Jednak wzajemna konkurencja nie przeszkodziła we obustronnym zapożyczaniu funkcjonalnych i artystycznych wzorców między wyznaniami.
EN The article presents an outline of the problems regarding architectural dependencies between sacral construction of cathotics and protestants, in view of the complex and variable situation in the city. The catholic and protestant relationship were characterised by strong emotions which related to the cliché functioning from the XIX century: Pole-catholic and German-protestant. This division was related to the issue of exercising power in the city, occupied for some of the XX century, and the perception of protestants as occupants. The relationship between Protestants and Catholics was also influenced by the issues of ownership and takeover of some property - first the buildings of the Catholic Church by protestants, and, after World War II - of protestants' building by the Catholic Church. Despite perceiving, in general awareness, the architecture of evangelic churches as different and alien from the visual tradition of the catholic church, the architectural forms and spatial structures of erected buildings frequently demonstrate a mutual dependency. This results from the programmatic assumptions established for the evangelic church in the sixties of the XIX century (the Eisenach regulation), promoting conscious reference to the catholic construction. On the other hand, post-Council catholic churches, adapting the internal organisation of interim to the requirements of "community", resemble functional solutions used for a long time in evangelic churches. In parallel, we can observe the reverse process i.e. attempts of conscious formal differentiation (the Wiesbaden Program) and the idea of national style present in sacral architecture. At the threshold of the XXI century, in the panorama of sacral architecture of Poznan, the position of the catholic church is reflected in the number and general presence of the sacral buildings in the area of the entire city, and also the characteristic "availability" of these structures, frequently open an not fenced, whilst the few evangelic churches, often close and fenced for practical reasons (Grace of God Church) make an impression of enclaves, literally and symbolically closed, which do not enter into a spatial relationship with the surroundings and passers-by.
Słowa kluczowe
PL Poznań   architektura sakralna   kościoły katolickie   kościoły protestanckie  
EN Poznań   sacral architecture   catholic churches   protestant churches  
Wydawca Komitet Architektury i Urbanistyki PAN
Czasopismo Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, ISSN 0023-5865
Rocznik 2007
Tom T. 52, z. 1-4
Strony 44--53
Opis fizyczny fot.
Twórcy
autor Osyra-Kwiecińska, N.
Bibliografia
Kolekcja BazTech
Identyfikator YADDA bwmeta1.element.baztech-article-BSW1-0051-0005
Identyfikatory
BazTech ID BSW1-0051-0005