PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
Tytuł artykułu

Historyczne uwarunkowania konfliktów etniczno-politycznych na Kaukazie Południowym - wybrane zagadnienia

Autorzy
Treść / Zawartość
Identyfikatory
Warianty tytułu
EN
Historical conditions of ethnic and political conflicts in South Caucasus - selected problems
Języki publikacji
PL
Abstrakty
PL
Wybuch zbrojnych walk w Osetii Południowej w 1991 r. oraz w Górskim Karabachu i w Abchazji w 1992 r. był związany także z uwarunkowaniami historycznym. Podbój Kaukazu Południowego przez Rosję w XIX w. doprowadził do gruntownych zmian etnicznych w tych trzech regionach. Od 1918 do 1989 r. Abchazja oraz Osetia Południowa podlegały formalnie władzy Gruzji, Górski Karabach zwierzchnictwu Azerbejdżanu, natomiast w praktyce regiony te posiadały szeroką autonomię. Rozwój ruchu narodowego wśród Abchazów i Osetyjczyków w latach 80. XX w. spowodował, iż zaczęli oni domagać się większej autonomii. Postulatom tym sprzeciwiały się zarówno gruzińskie władze komunistyczne, jak i działacze opozycji, którzy w 1990 r. przejęli władzę w Gruzji. Wybuch wojny domowej w Gruzji w 1991 r. ułatwił ogłoszenie niepodległości Osetii Południowej u schyłku 1991 r. i uniezależnienie się Abchazji od Gruzji w pierwszej połowie 1992 r. Istniejące wśród Ormian przekonanie o silnych związkach Górskiego Karabachu z Armenią spowodowało, iż u schyłku lat 80. XX w. pojawiły się żądania przyłączenia tego regionu do Armenii. Przeciwko tym postawom występowały azerbejdżańskie władze komunistyczne oraz kształtujący się od 1988 r. ruch opozycyjny w tym kraju. Narastające napięcia ormiańsko-azerbejdżańskie zamieniły się w gwałtowne demonstracje polityczne w Azerbejdżanie, Armenii i Górskim Karabachu w latach 1988-1990. Ogłoszenie niepodległości przez Azerbejdżan i Armenię w 1991 r. zintensyfikowało konflikt o Górski Karabach, który w grudniu 1991 r. także ogłosił niepodległość.
EN
The main subject of this article is the presentation of the historical backgrounds of the contemporary conflicts over the Mountainous Karabagh, South Ossetia and Abkhazia. The author describes the history of these regions from the beginning of the 19th century till 1992. The conquest of the South Caucasus by Imperial Russia in the 19th century resulted in the immigrations of Armenians to the Mountainous Karabagh, Ossetians to South Ossetia and Georgians to Abkhazia. These immigrations completely changed the ethnic compositions of these region. The Russian authorities supported the immigrations of pro-Russian Armenians and Ossetians. The political situation in these regions changed in 1918, when the independence of Georgia, Armenia and Azerbaijan was declared. South Ossetia and Abkhazia were parts of independent Georgia, and the Mountainous Karabagh was dependent on Azerbaijan. Ossetians and Abkhazians resisted the Georgian authorities and Karabagh Armenians fought against Azerbaijan's rule. After the conquest of the South Caucasus by Soviet Russia in 1920-1921, the Mountainous Karabagh remained part of Soviet Azerbaijan, and South Ossetia and Abkhazia remained part of Soviet Georgia. The Autonomous Oblast of Nagorno-Karabagh was created in the Mountainous Karabagh in 1923. The authorities of the Mountainous Karabagh were dominated by Karabagh Armenians and this region was practically independent of Soviet Azerbaijan. A similar situation was in South Ossetia and Abkhazia, especially after 1956. The development of Abkhazian and Ossetian national movements at the end of the 1980s led to the situation in which Abkhazians and South Ossetians claimed the political autonomy of Abkhazia and South Ossetia in Georgia, and then the independence of these regions. The Georgian authorities were against these claims, as they considered these regions to constitute the historical parts of Georgia. The political hostility between Georgia and South Ossetia resulted in South Ossetian-Georgian armed fighting in January 1991, and South Ossetia proclaimed its independence in November 1991. Moreover, the political conflict between the Georgian government and the Abkhazian authorities in the first half of 1992 turned into open war in August 1992. Karabagh Armenians claimed the incorporation of the Mountainous Karabagh into Soviet Armenia because of historical, ethnic, cultural and regional connections between the Mountainous Karabagh and Armenia. These claims were very strong from the end of 1980s, but Azerbaijan's communist authorities and the Azerbaijan anticommunist movement wanted to retain the Karabagh region in Azerbaijan. The hostility between the local Armenian and Azerbaijan population of the Mountainous Karabagh turned into armed fighting in 1989. The Mountainous Karabagh proclaimed its independence in December 1991.
Twórcy
autor
Bibliografia
  • 1. Altstadt A. L., Azerbaijan’s struggle toward democracy, [w:] Conflict, cleavage and change in Central Asia and the Caucasus, pod red. K. Dawisha, B. Parrot, Cambridge 1997, s. 119-121.
  • 2. Bańbor J., Berny J., Kuziel D., Konflikty na Kaukazie, Warszawa 1997, s. 56.
  • 3. Baranowski B., Baranowski K., Historia Gruzji, Wrocław 1987, s. 141-142.
  • 4. Brinkley , G. A. The Volunteer Army and Allied Intervention in a South Russia 1917-1921. A Study in Politics and Diplomacy of the Russian Civil War, Notre Dame 1966, s. 146-147.
  • 5. Ciesielski S., Rosja-Czeczenia. Dwa stulecia konfliktu, Wrocław 2003, s. 119.
  • 6. Coppieters B., The Georgian-Abkhaz Conflict, [w:] Europeanization and Conflict Resolution. A Case Studies from the European Periphery, Gent 2004, s. 194.
  • 7. Czerwonaya S., Conflict in the Caucasus. Georgia, Abkhazia and the Russian Shadow, Glastonbury 1994, s. 9-10.
  • 8. Figes O., Tragedia narodu. Rewolucja rosyjska 1891-1924, Wrocław 2009, s. 586-587.
  • 9. Furier A., Droga Gruzji do niepodległości, Poznań 2000, s. 125-126.
  • 10. Górecki W., Abchaskie elity wobec niepodległości, Warszawa 1996, s. 7-8.
  • 11. Hille Ch. M. L., State Building in the Transcaucasus since 1917, b.m.w. 2003, s. 102.
  • 12. Hovannisian R. G., The Republic of Armenia, Vol. I: The First Year, 1918-1919, Berkeley 1971, s. 367.
  • 13. Janicki K., Abchazja. Stuletnia wojna o raj? (1864-1992), [w:] Źródła nienawiści. Konflikty etniczne w krajach komunistycznych, pod red. K.
  • 14. Janicki K., Osetia Południowa. Trzy ludobójstwa czy ratowanie ojczyzny? (do 1992), [w:] Źródła nienawiści. Konflikty etniczne w krajach komunistycznych, pod red. K. Janickiego, Kraków 2009, s. 211-212.
  • 15. Kardaś S., Wybrane aspekty prawnomiędzynardowe sporu wokół Górskiego Karabachu, [w:] Kaukaz w stosunkach międzynarodowych. Przeszłość, teraźniejszość, przyszłość, pod red. P. Olszewski, K. Borkowski, Piotrków Trybunalski 2008, s. 316, s. 321.
  • 16. Kazemzadeh F., The Struggle for Transcaucasia (1917-1921), New York 1951, s. 283-284.
  • 17. Kotchikian A., Armenia: hostage to geopolitics and history, [w:] Region Kaukazu w stosunkach międzynarodowych, pod red. K. Iwańczuk, T. Kapuśniak, Lublin 2008, s. 49-51.
  • 18. Kwiatkiewicz P., Azerbejdżan: ukształtowanie niepodległego państwa, Toruń 2009, s. 77-81.
  • 19. Materski W., Georgia Rediviva. Republika Gruzińska w stosunkach międzynarodowych 1918-1921, Warszawa 1994, s. 74-77.
  • 20. Materski W., Gruzja, Warszawa 2010
  • 21. Mouradian C., L’Arménie de Stalin à Gorbatchev. Histoire d’une République soviétique, Paris 1990, s. 414.
  • 22. Nowak A., Polska i trzy Rosje. Studium polityki wschodniej Józefa Piłsudskiego (do kwietnia 1920 roku), Kraków 2001, s. 113-113.
  • 23. Olszewski P., Konflikty zbrojne na Kaukazie południowym po I wojnie światowej, [w:] Konflikty na Kaukazie Południowym, pod red. P. Adamczewskiego, Poznań 2010, s. 105-106.
  • 24. Olszewski P., Od autorytaryzmu do totalitaryzmu. Wystąpienia antyradzieckie na Kaukazie w latach 20. i 30. XX w., [w:] Europa XX wieku między totalitaryzmem, autorytaryzmem a demokracją, pod red. A. Adamczyka, P. Binieckiej, K. Kaźmierczak, Piotrków Trybunalski 2011, s. 362-365.
  • 25. Olszewski P., Polityka państw Ententy wobec Zakaukazia w latach 1918-1921, Piotrków Trybunalski 2001, s. 35-36.
  • 26. Olszewski P., Rządy Rosji carskiej na Kaukazie do 1914 roku, [w:] Studia Słowianoznawcze, Kielce 2009, T. 8, s. 266.
  • 27. Panossian R., The Armenians. From Kings and Priests to Merchants and Commissars, London 2006, s. 121-122.
  • 28. Payaslian S., The History of Armenia. From the origins to the present, New York 2007, s. 112; A. L. Altstadt, The Azerbaijan Turks. Power and Identity under Russian Rule, Stanford 1992, s. 30-31.
  • 29. Serrano S., Géorgie Sortie d’empire, Paris 2007, s. 30-31, s. 38.
  • 30. Slider D., Democratization in Georgia, [w:] Conflict, cleavage and change in Central Asia and the Caucasus, pod red. K. Dawisha, B. Parrott, Cambridge 1997, s. 168-169.
  • 31. Suny R. G., Looking toward Ararat. Armenia in Modern History, Bloomington and Indianapolis 1993, s. 194.
  • 32. Suny R. G., The Making of Georgian Nation, Bloomington and Indianapolis 1994, s. 59.
  • 33. Świętochowski T., Azerbejdżan i Rosja. Kolonializm, islam i narodowość w podzielonym kraju, Warszawa 1998, s. 15, s. 27.
  • 34. Ter Minassian A., La République d’Arménie 1918-1920, Paris 1989, s. 130-132.
  • 35. Ter Minassian A., L’Arménie et l’eveil des nationalités, [w:] Histoire des Armeniens, sous la direct; G. Dedyan, Toulouse 1982, s. 444-445.
  • 36. Zakrzewska-Dubasowa M., Historia Armenii, Wrocław 1990, s. 166-167
  • 37. Zürcher CH., Georgia’s Time of Troubles, 1989-1993, [w:] Statehood and Security. Georgia after the Rose Revolution, pod red. B. Coppieters and R. Legvold, Cambridge Massachusetts 2005, s. 87.
  • 38. Бусуев С. К., Из истории внешнеполитических отношении в период присоедения Кавказа к России (20-70 годы XIX века), Москва 1955, s. 15-16.
  • 39. Воронович H., Межъ двухъ огней (Записки зеленаго), [w:] Архивъ Русской Революцій, t. VII, Берлинъ 1922, s. 83.
  • 40. Деникинъ А. И., Очерки Русской Смуты. Томъ третій: Бълое движеніе и борьба добровольческой арміи (dalej skrót: t. III), Берлинъ 1924, s. 48.
  • 41. Дзидзария Г. А., Махаджирство и проблемы истории Абхазии XIX столетия, Сухуми 1975, s. 33-34.
  • 42. Киняпина Н. С., Блиев М. М., Дегоев В. В., Кавказ и Средняя Азия во внешней политике России. Вторая половина XVIII – 80 годы XIX в., Москва 1984, s. 33.
  • 43. Лукосмкий А. С., Изъ воспоминаій, [w:] Архивъ Русской Революцій, t. VI, Берлинъ 1922, s. 119.
  • 44. Чхартишвили , С. Д. Советы Грузии в трех революциях (1905 – 1907, 1917 гг.), Тбилиси 1987, s. 143.
  • 45. Фадеев А. В., Россия и Кавказ первой трети XIX в., Москва b.r.w, s. 98-100.
  • 46. Шнирелъман В. А., Войны памяти. Мифы, идентичность и политика в Закавказъе, Москва 2003, s. 462.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.baztech-article-BPW6-0025-0067
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.