PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
Tytuł artykułu

Metodyka badania właściwości tribologicznych powłok nanoszonych techniką PVD.

Wybrane pełne teksty z tego czasopisma
Identyfikatory
Warianty tytułu
EN
A method for tribological testing of thin coatings deposited by the PVD process.
Konferencja
II Ogólnopolska Konferencja Naukowa "Nowe Technologie w Inżynierii Powierzchni", Łódź-Spała, 12-14 października 2000
Języki publikacji
PL
Abstrakty
PL
W wyniku przeprowadzonej analizy dostępnej literatury stwierdzono, że na wyniki badań tribologicznych cienkich, twardych powłok nanoszonych techniką PVD mają znaczący wpływ następujące czynniki: - podłoże (twardość, chropowatość), - grubość powłoki, - rodzaj ruchu (poślizg lub toczenie), - warunki testu (rodzaj materiału przeciwpróbki, wilgotność powietrza otaczającego, prędkość poślizgu, obciążenie, temperatura otoczenia, poziom drgań węzła tarcia). Praktycznie oznacza to, że można ze sobą porównywać tylko te wyniki, które uzyskane zostały w takich samych, bądź zbliżonych warunkach. W związku z tym opracowano metodykę badań tribologicznych cienkich, twardych powłok nanoszonych techniką PVD, ściśle definiując praktycznie wszystkie omawiane czynniki. Wybrano skojarzenie kula-tarcza pracujące w warunkach tarcia technicznie suchego. Badana powłoka TiN naniesiona została na stalową tarczę (stal WCL, twardość 50 HRC) i miała grubość 2 mikrometry. Do obracającej się w płaszczyźnie poziomej tarczy dociskana jest przeciwpróbka, czyli kulka wykonana z Al2O3. Parametry badań przyjęto w oparciu o normy ASTM G 99-90, DIN 50324 oraz założenia programu VAMAS TWA1. W badaniach wykorzystano urządzenie do precyzyjnego testowania cienkich powłok, oznaczone T-10. Zostało ono opracowane i jest wytwarzane w ITeE w Radomiu. Wykorzystując opracowaną metodykę zbadano także inne powłoki nanoszone techniką PVD, tj. CrN oraz Ti(C,N). Stwierdzono, że najlepszymi waściwościami przeciwzużyciowymi charakteryzuje się powłoka CrN, zaś najgorszymi - Ti(C,N). Prace wykonano w ramach projektu pt. "Badania porównawcze tribologicznych własności powłok przeciwzużyciowych" - program COST Akcja 516 Tribology.
EN
As a result of an overview of the literature, it is apparent that all of the below factors have a significant effect on the friction coefficient and/or wear obtained for thin hard coatings deposited by the PVD process: - substrate (hardness, roughness), - coating thickness, - kind of motion (sliding or rolling), - test conditions (counterbody material, air relative humidity, sliding speed, load, ambient temperature, friction pair vibrations). This practically means that only results obtained under identical or close test conditions are comparable. Taking the above conclusions into consideration, the authors have elaborated a method for tribological testing of thin hard coatings deposited by the PVD process. They have precisely defined almost all the mentioned factors. The authors chose the unlubricated ball-on-disk tribosystem. The investigated 2 micrometers thick TiN coating was deposited on the steel disk (WCL steel, hardness HRC 50). The counterbody, i.e. Al2O3 ball was pressed against the disc rotating in the horizontal plane. The test conditions generally conformed to the ASTM G 99-90 and DIN 50324 standards as well as VAMAS TWA1 project. The experiments were conducted using a ball-on-disc tribotester, known as T-10, intended for precise investigation of thin hard coatings. The T-10 tester has been designed and is manufactured at ITeE in Radom. The authors employed the developed method to investigate other PVD coatings, i.e. CrN and Ti(C,N). It was shown that CrN coatings exhibit much better antiwear properties than TiN, and Ti(C,N) - worse. This work has been carried out within the framework of the project: 'Comparison of tribological properties of ceramic coatings including studies of the repeatability of tests' - COST Action 516 Tribology.
Rocznik
Strony
344--348
Opis fizyczny
Twórcy
autor
  • Instytut Technologii Eksploatacji, Radom
Bibliografia
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.baztech-article-BOS1-0011-0002
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.