Klasyfikacja wytworów papierowych. Cz. 1

• Autorzy: Olejnik Konrad , Wysocka-Robak Agnieszka

Warianty tytułu

EN

Classification of paper products. Part 1

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

Współcześnie na świecie produkuje się setki różnego rodzaju materiałów papierowych, które można klasyfikować na różne sposoby: ze względu na gramaturę, przeznaczenie, właściwości użytkowe czy rodzaj surowca, z którego zostały wytworzone. Znajomość dostępnych na rynku rodzajów papieru i tektury wraz z ich przeznaczeniem i właściwościami jest niezbędna każdemu, kto profesjonalnie zajmuje się produkcją, przetwarzaniem, sprzedażą i użytkowaniem tych materiałów. Niestety obecnie nie istnieje jedna, ogólnie przyjęta i powszechnie akceptowalna klasyfikacja materiałów papierowych. W efekcie takiego stanu rzeczy, milcząco akceptuje się pewną dowolność w nazewnictwie papieru. W niektórych przypadkach może to prowadzić do powstawania nieporozumień, a nawet strat, jeżeli na skutek niewłaściwie dobranego papieru zostanie wykonany wadliwy produkt. Brak jednolitej klasyfikacji wynika z wielu, różnych, powodów. Jednym z nich jest dynamika rynku. Czynniki ekonomiczne, środowiskowe a także ciągły rozwój technologii powodują, że wciąż pojawiają się nowe rodzaje bądź odmiany już wcześniej istniejących papierów lub tektur. Mogą się także zmieniać obszary ich zastosowania. Część rodzajów papierów znika z rynku lub jest przekształcana w nowe odmiany, o nowych właściwościach, które niekoniecznie pasują do wcześniej przyjętej klasyfikacji. Innym czynnikiem jest fakt, iż często dany rodzaj papieru nie jest łatwy do jednoznacznej klasyfikacji, ponieważ – w zależności od przyjętego punktu odniesienia – może być zaliczony do różnych kategorii. Na przykład papier antykorozyjny może być zaliczony do grupy papierów opakowaniowych, choć ze względu na swoje dodatkowe, unikatowe właściwości, może być także potraktowany jako papier specjalny. Również tektury, w szczególności wielowarstwowe, posiadające jedną warstwę wykonaną z masy bielonej, można zaklasyfikować zarówno do papierów opakowaniowych, jak i graficznych, bowiem ich właściwości użytkowe obejmują cechy wytworów z obu tych grup. Aby unikąć dwuznaczności, w takich przypadkach najczęściej bierze się pod uwagę główne – lub inaczej – podstawowe przeznaczenie danego wytworu papierniczego. Kolejnym czynnikiem jest zróżnicowanie „geograficzne” – różne państwa stosują własne metody klasyfikacji, które często wynikają np. z obowiązującego prawa podatkowego czy celnego. Ten brak spójności widać również w obowiązujących normach branżowych – TAPPI oraz ISO. Kazżda z nich stosuje nieco inne definicje i inną klasyfikację. Niestety w każdej z nich można również znaleźć nieścisłości. W niniejszej publikacji chcemy przedstawić klasyfikację wytworów papierniczych opartą o obowiązujące normy, uwzględniającą obiektywne względy technologiczne i wynikającą z ogólnie przyjętych definicji różnego rodzaju materiałów papierowych. Klasyfikacja ta dotyczy materiałów, które są traktowane jako produkt, bowiem rozróżnianie rodzajów papieru i tektur na potrzeby recyklingu jest zupełnie inne.

Słowa kluczowe

PL

materiały papierowe; nazewnictwo papieru; klasyfikacja papierów; norma branżowa

EN

paper materials; paper nomenclature; paper classification; industry standard

• Wydawca: Wydawnictwo SIGMA-NOT
• Czasopismo: Przegląd Papierniczy
• Rocznik: 2025
• Tom: R. 81, nr 7
• Strony: 332--336
• Opis fizyczny: Bibliogr. 13 poz.

Twórcy

autor

Olejnik Konrad

• Politechnika Łódzka, Centrum Papiernictwa i Poligrafii, ul. Wólczańska 221, 93-005 Łódź

autor

Wysocka-Robak Agnieszka

• Politechnika Łódzka, Centrum Papiernictwa i Poligrafii, ul. Wólczańska 221, 93-005 Łódź

Bibliografia

• [1] ISO 4046-4:2016 Paper, board, pulps and related terms - Vocabulary Part 4: Paper and board grades and converted products. International Organization for Standardization, Geneva, Switzerland.
• [2] Jakucewicz S. 2005. „Tektury graficzne i opakowaniowe”. Ecco-Teka, Warszawa. ISBN 83-916715-1-8.
• [3] ISO 534:2011 Paper and board — Determination of thickness, density and specific volume. International Organization for Standardization, Geneva, Switzerland.
• [4] Tariff Concession Orders. Australian Border Force (https:// www.abf.gov.au/tariff-classification-subsite/Pages/Tariff-7 ConcessionOrders.aspx?ch=48. Dostęp: 14.07.2025)
• [5] U.S. tariff paperboard definition. Harmonized Tariff Schedule of the United States. Revision 16 (2025). (https://hts.usitc.gov/reststop/file?release=currentRelease &filename=Chapter%2048. Dostęp: 14.07.2025)
• [6] Pulp and Paper Industry - Definitions and Concepts. CEPI (Confederation of European Industries) 2021 (https://www. cepi.org/wp-content/uploads/2021/01/Cepi-Definitions-and-Concepts_2021-compressed.pdf. Dostęp: 14.07.2025)
• [7] Paulapuro H. 2000. “Paper and Board Grades. Papermaking Science and Technology”. Fapet Oy, Finland. ISBN 952-5216- 18-7
• [8] Ring G. J. F. 2004. “Papermaking. Paperboard Grades”. Editor(s): Jeffery Burley, Encyclopedia of Forest Sciences, Elsevier, 726-730, ISBN 9780121451608, https://doi. org/10.1016/B0-12-145160-7/00138-1.
• [9] TAPPI TIP 0404-36 Paper grade classifications. Revised 2013. Technical Association of the Pulp and Paper Industry, USA.
• [10] United Nations Economic Commission for Europe Reports: Forest Products Annual Market Review 2021-2022 (https://unece.org/sites/default/files/2023-02/2228765E_ Inside_final_signa_red.pdf. Dostęp: 14.07.2025)
• [11] ISO 12625-1:2019 Tissue paper and tissue products. Part 1: Vocabulary. International Organization for Standardization, Geneva, Switzerland.
• [12] Klepaczka A., Wysocka-Robak A., Olejnik K. 2000. „Postęp w wytwarzaniu papierów sanitarnych. Cz. I”. Przegląd Papierniczy 56 (2) : 67-69.
• [13] Klepaczka A., Wysocka-Robak A., Olejnik K. 2000. „Postęp w wytwarzaniu papierów sanitarnych. Cz. II”. Przegląd Papierniczy 56 (8) : 452-454.