PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
Tytuł artykułu

Zróżnicowanie zawartości pierwiastków śladowych w osadach torfowisk Otalżyno, Huczwa i Stoczek

Wybrane pełne teksty z tego czasopisma
Identyfikatory
Warianty tytułu
EN
Variability of trace element concentrations in the deposits of the Otalżyno, Huczwa and Stoczek peat bogs
Języki publikacji
PL
Abstrakty
PL
Badaniom poddano torfy z trzech torfowisk (torfowiska wysokiego Otalżyno oraz torfowisk niskich Huczwa i Stoczek). W próbkach torfu, po ich pełnym kwasowym roztworzeniu, określono zawartość pierwiastków śladowych (Li, Be, As, Se, Rb, Ag, Sb, Cs, Tl, Th, U, Ba, Cd, Co, Cr, Cu, Hg, Mo, Ni, Pb, Sn, Sr, Ti, V i Zn) i głównych (Al, S, Ca, Fe, K, Mg, Mn, Na, P i TOC). Najniższą ­zawartością pierwiastków śladowych odznaczały się torfy z torfowiska Otalżyno, a najwyższą – torfy z torfowiska Stoczek. Zróżnicowanie stężenia pierwiastków jest ściśle związane ze składem chemicznym skał występujących na terenach przyległych. Zawartość pierwiastków śladowych wykazuje wysoką korelację z zawartością Al, Fe i S, niższą z P, jeszcze niższą z Ca, a najniższą z TOC.
EN
Studies of peat from three peat bogs (Otalżyno bog, Huczwa and Stoczek fens) were conducted. In peat samples, after the total acid digestion, the content of trace (Li, Be, As, Se, Rb, Ag, Sb, Cs, Tl, Th, U, Ba, Cd, Co, Cr, Cu, Hg, Mo, Ni, Pb, Sn, Sr, Ti, V and Zn) and major (Al, S, Ca, Fe, K, Mg, Mn, Na, P and TOC) elements were determined. The lowest contents of trace elements were found in the raised peat bog Otalżyno. The peat from the Stoczek fen shows the highest contents of trace elements. Differences in the content of elements in the peat are strictly dependent on the chemistry of the rocks occurring in the area surrounding the bog. Trace elements display a significant correlation with the content of Al, Fe and S, a weaker correlation with P, even slightly weaker with Ca, and the weakest with TOC.
Słowa kluczowe
Rocznik
Tom
Strony
5--16
Opis fizyczny
Bibliogr. 32 poz., tabl., wykr.
Twórcy
  • Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, ul. Rakowiecka 4, 00-975 Warszawa
Bibliografia
  • 1. BINDLER R., 2003 — Estimating the natural background atmospheric deposition rate of mercury utilizing ombrotrophic bogs in southern Sweden. Environ. Sci. Technol., 37: 40–46.
  • 2. BINDLER R., 2006 — Mired in the past – looking to the future: geochemistry of peat and the analysis of past environmental changes. Global Planet. Change, 53: 209–221.
  • 3. BOJAKOWSKA I., LECH D., 2008 — Zróżnicowanie zawartości pierwiastków śladowych w torfach występujących na obszarze Polski. Zesz. Nauk. P. Śl., Górnictwo, 285: 31–41.
  • 4. BOJAKOWSKA I., SOKOŁOWSKA G., 2001 — Rtęć w kopalinach wydobywanych w Polsce jako potencjalne źródło zanieczyszczenia środowiska. Biul. Państw. Inst. Geol., 394: 5–54.
  • 5. CABALA J., SMIEJA-KRÓL B., JABLONSKA M., CHROST L., 2013 — Mineral components in a peat deposit: looking for signs of early mining and smelting activities in Silesia-Cracow region (Southern Poland). Environ. Earth Sci., 69: 2559–2568.
  • 6. CHRISTANIS K., GEORGAKOPOULOS A., FERNÁNDEZ-TURIEL J.L., BOUZINOS A., 1998 — Geological factors influencing the concentration of trace elements in the Philippi peatland, eastern Macedonia, Greece. Int. J. Coal Geol., 36, 3/4: 295–313.
  • 7. COGGINS A.M., JENNINGS S.G., EBINGHAUS R., 2006 — Accumulation rates of the heavy metals lead, mercury and cadmium in ombrotrophic peatlands in the west of Ireland. Atm. Env., 40: 260–278.
  • 8. DE VLEESCHOUWER F., GERARD L., GOORMAGHTIGH C., MATTIELLI N., LE ROUX G., FAGEL N., 2007 — Atmospheric lead and heavy metal pollution records from a Belgian peat bog spanning the last two millennia: human impact on regional to global scale. Sci. Total Env., 377, 2/3: 282–295.
  • 9. FARMER J.G., ANDERSON P., CLOY J.M., GRAHAM M.C., MACKENZIE A.B., COOK G.T., 2009 — Historical accumulation rates of mercury in four Scottish ombrotrophic peat bogs over the past 2000 years. Sci. Total Env., 407, 21: 5578–5588.
  • 10. FERRAT M., WEISS D.J., SPIRO B., LARGE D., 2012 — The inorganic geochemistry of a peat deposit on the eastern Qinghai-Tibetan Plateau and insights into changing atmospheric circulation in central Asia during the Holocene. Geochim. Cosmochim. Acta, 91: 7–31.
  • 11. FITZGERALD W., ENGSTROM D.R., LAMBORG C.H., TSENG C.-M., BALCOM P.H., HAMMERSCHMIDT C.R., 2005 — Modern and historic atmospheric mercury fluxes in northern Alaska: global sources and Arctic depletion. Env. Sci. Technol., 39: 557–568.
  • 12. GAMZIKOV G.P., MARMULEV A.N., 2007 — Agrochemical assessment of bog phosphates in western Siberia. Eurasian Soil Sci., 40, 9: 986–992.
  • 13. KABATA-PENDIAS A., MUKHERJEE A.B., 2007 — Trace elements from soil to human. Springer, Berlin–Heidelberg.
  • 14. KALAITZIDIS S., CHRISTANIS K., GEORGAKOPOULOS A., FERNÁNDEZ-TURIEL J.L., PAPAZISIMOU S., 2002 — Influence of geological conditions during peat accumulation on trace element affinities and their behavior during peat combustion. Energy & Fuels, 16: 1476–1482.
  • 15. KRACHLER M., MOHL C., EMONS H., SHOTYK W., 2003 — Two thousand years of atmospheric rare earth element (REE) deposition as revealed by an ombrotrophic peat bog profile, Jura Mountains, Switzerland. J. Environ. Monit., 5, 1: 111–121.
  • 16. ŁOZIŃSKA-STĘPIEŃ H., RYTEL A., SALIŃSKI P., 1986 — Objaśnienia do Szczegółowej Mapy Geologicznej Polski 1:50 000, ark. Leszkowice (677). Wyd. Geol., Warszawa.
  • 17. MARTÍNEZ-CORTIZAS A., PONTEVEDRA-POMBAL X., GARCÍA-RODEJA E., NÓVOA-MUÑOZ J., SHOTYK W., 1999 — Mercury in a Spanish peat bog: archive of climate change and atmospheric metal deposition. Science, 284: 939–942.
  • 18. MEZHIBOR A., ARBUZOV S., RIKHVANOV L., GAUTHIER-LAFAYE F., 2011 — History of the pollution in Tomsk Region (Siberia, Russia) according to the study of high-moor peat formations. Int. J. Geosci., 2, 4: 493–501.
  • 19. ORRU H., ORRU M., 2006 — Sources and distribution of trace elements in Estonian peat. Global Planet. Change, 53, 4: 249–258.
  • 20. OSTRZYŻEK S., DEMBEK W., 1996 — Zlokalizowanie i charakterystyka złóż torfowych w Polsce spełniających kryteria potencjalnej bazy zasobowej z ustaleniem i uwzględnieniem wymogów związanych z ochroną i kształtowaniem środowiska. Narod. Arch. Geol. PIG-PIB, Warszawa.
  • 21. PRUSSAK W., GŁOWNIAK J., 2002 — Szczegółowa Mapa Geologiczna Polski 1:50 000, ark. Kartuzy (25) z objaśnieniami. Narod. Arch. Geol. PIG-PIB, Warszawa.
  • 22. RYDELEK P., 2011 — Geneza i skład części mineralnych wybranych złóż torfów niskich Wysoczyzny Lubartowskiej. Woda Środ. Obsz. Wiej., 11, 2: 135–149.
  • 23. SAVVIN S.B., AKHMET’EVA N.P., MIKHAILOVA A.V., ERMOLAEVA V.N., PODKOLZIN I.V., 2013 — Rare earth elements in the peats of Moscow and Tver oblasts. Doklady Earth Sci., 448, 1: 64–66.
  • 24. SHOTYK W., 1988 — Review of the inorganic geochemistry of peats and peatland waters.Earth-Sci. Rev., 25, 2: 95–176.
  • 25. SHOTYK W., WEISS D., KRAMERS J.D., FREI R., CHEBURKIN A.K., GLOOR M., REESE S., 2001 — Geochemistry of the peat bog at Etang de la Gruère, Jura Mountains, Switzerland, and its record of atmospheric Pb and lithogenic trace metals (Sc, Ti, Y, Zr, and REE) since 12,370 14C yr BP. Geochim. Cosmochim. Acta, 65, 14: 2337–2360.
  • 26. SHOTYK W., GOODSITE M.E., ROOS-BARRACLOUGH F., FREI R., HEINEMEIER J., ASMUND G., LOHSE C., HANSEN T.S., 2003 — Anthropogenic contributions to atmospheric Hg, Pb and As accumulation recorded by peat cores from southern Greenland and Denmark dated using the 14C “bomb pulse curve”. Geochim. Cosmochim. Acta, 67, 21: 3991–4011.
  • 27. SMIEJA-KRÓL B., FIAŁKIEWICZ-KOZIEŁ B., SIKORSKI J., PALOWSKI B., 2010 — Heavy metal behaviour in peat – a mineralogical perspective. Sci. Total Env., 408, 23: 5924–5931.
  • 28. STEINMANN P., SHOTYK W., 1997 — Geochemistry, mineralogy, and geochemical mass balance on major elements in two peat bog profiles (Jura Mountains, Switzerland). Chem. Geol., 138: 25–53.
  • 29. TANG S., HUANG Z., LIU J., YANG Z., LIN Q., 2012 — Atmospheric mercury deposition recorded in an ombrotrophic peat core from Xiaoxing’an Mountain, Northeast China. Env. Res., 118: 145–148.
  • 30. UKONMAANAHO L., NIEMINEN T.M., RAUSCH N., SHOTYK W., 2004 — Heavy metals and arsenic profiles in ombrogenous peat cores from four differently loaded areas in Finland. Water, Air, Soil Poll., 158: 277–294.
  • 31. ZAREMBA A., 1958 — Dokumentacja geologiczna złóż torfu „Dolina rzeki Huczwa” (na odcinku Justynówka–Łaszczów) (podkategoria badań C2). Arch. IMUZ, Falenty.
  • 32. ZUNA M., ETTLER V., ŠEBEK O., MIHALJEVIČ M., 2012 — Mercury accumulation in peatbogs at Czech sites with contrasting pollution histories. Sci. Total Env., 424: 322–330.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.baztech-625a1112-dcd5-4a14-828a-549149943ca6
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.