Narzędzia help

Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
first last
cannonical link button

http://yadda.icm.edu.pl:80/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-5bba6500-977a-451d-bb23-12e38f681f9d

Czasopismo

Przegląd Górniczy

Tytuł artykułu

Ukierunkowane hydroszczelinowanie skał - nowe rozwiązania i zastosowania

Autorzy Myszkowski, Jacek  Makówka, Janusz  Merta, Grzegorz 
Treść / Zawartość
Warianty tytułu
Directed fracturing of rocks – new solutions and applications
Języki publikacji PL
Abstrakty
PL Metody ukierunkowanego szczelinowania skał (UHS – ukierunkowane hydroszczelinowanie skał i USS – ukierunkowane szczelinowanie strzelnicze), których istotą jest wytworzenie w górotworze szczelin dzielących warstwy skalne na bloki czy płyty o określonych wymiarach i kształtach powstały w latach 90. ubiegłego wieku. Od tego czasu, metody te były szeroko stosowane w kopalniach węgla kamiennego jako aktywne metody profilaktyki tąpaniowej lub też dla potrzeb związanych z poprawą stateczności wyrobisk górniczych, znajdujących się w strefach oddziaływania wysokich naprężeń. Z początkiem roku 2018 odnotowano wyraźny wzrost zainteresowania zastosowaniem metody ukierunkowanego szczelinowania skał. W kilku kopalniach zdecydowano się zastosować tę metodę dla ochrony wyrobisk przyścianowych, jak również dla uzyskania wyprzedzającej destrukcji warstw stropowych w rejonach prowadzonej eksploatacji ścianowej oraz w celu poprawy rabowalności stropu. W większości przypadków stosowano wersję hydrauliczną metody. W artykule przytoczono przykłady udanych zastosowań z kilku miesięcy 2018 roku, wraz ze szczegółami projektów UHS. Pewną niedogodnością w stosowaniu metod UHS i USS jest konieczność wykonywania szczeliny zarodnikowej na dnie otworu wiertniczego. Prowadzone nieustannie prace nad udoskonaleniem technologii ukierunkowanego szczelinowania zaowocowały w ostatnich miesiącach zaprojektowaniem i wykonaniem nowego typu urządzenia, pozwalającego na wycinanie szczelin zarodnikowych w dowolnym miejscu otworu wiertniczego. W artykule zaprezentowano powstałe w ostatnim czasie rozwiązania urządzeń do łatwego wykonywania wielu szczelin w jednym otworze wiertniczym.
EN Methods of directed rock fracturing (UHS - directed hydraulic rock fracturing and USS – directed rock fracturing by blasting), the idea of which is the create of fractures in the rock mass dividing rock strata into blocks or slabs of specific dimensions and shapes, created in the 90s of the last century. Since then, these methods have been widely used in hard coal mines as active rock burst prevention methods, or for the purposes related to the improvement of the stability of mining excavations located in high stress zones. At the beginning of 2018, there was a marked increase in interest in the application of the method of directed rock fracturing. In several mines, it was decided to apply this method for the protection of longwall headings, as well as for obtaining pre-destructive roof layers in the areas of longwall mining and to improve the caving of roof strata. In most cases, the hydraulic version of the method was used. The article provides examples of successful applications from several months of 2018, along with details of UHS projects. One of disadvantages of using the UHS and USS methods is the need to make an initial fracture at the bottom of the borehole. Continued work on improving the technology of directed fracturing has resulted in the design and construction of a new type of device in recent months, allowing the cutting of initial fractures anywhere in the borehole. The article presents recently created solutions for the easy execution of multiple fractures in a single well.
Słowa kluczowe
PL górnictwo węgla kamiennego   prewencja zagrożeń naturalnych   zagrożenie tąpaniami   metody profilaktyki tąpaniowej   ukierunkowane szczelinowanie  
EN hard coal mining   natural hazards prevention   rockburst hazard   rockburst prevention methods   directional fracturing  
Wydawca Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Górnictwa
Czasopismo Przegląd Górniczy
Rocznik 2019
Tom T. 75, nr 5
Strony 43--50
Opis fizyczny Bibliogr. 14 poz., fot., rys.
Twórcy
autor Myszkowski, Jacek
  • Główny Instytut Górnictwa, Katowice
autor Makówka, Janusz
  • Główny Instytut Górnictwa, Katowice
autor Merta, Grzegorz
  • Główny Instytut Górnictwa, Katowice
Bibliografia
[1] BILIŃSKI A. i in. 1980 - Wyniki eksperymentalnego stosowania metody geofizycznej GOS-1 dla oceny skuteczności odprężenia górotworu w wytypowanej kopalni. Dokumentacja pracy badawczo-rozwojowej GIG, nr 01,4,01,02/87/2, Katowice. Praca niepublikowana.
[2] DRZEWIECKI J., MYSZKOWSKI J., PIERNIKARCZYK A. 2017 - Stymulacja destrukcji pokładu węgla z zastosowaniem urządzenia do wykonywania zespołu szczelin zarodnikowych. „Przegląd Górniczy” nr 2, s. 18-23.
[3] DRZEWIECKI J., MYSZKOWSKI, J. 2016 - Nowe rozwiązania konstrukcji urządzeń do ukierunkowanego szczelinowania skał. „Przegląd Górniczy” nr 4, s. 25-30.
[4] DUBIŃSKI J., KONOPKO W. 2000 - Tąpania – ocena – prognoza – zwalczanie. Wydawnictwo GIG, Katowice.
[5] FADJEJEW A. B. 1972 - Drobjaszczeje i sejsmiczeskoje dejstwie wzrywow na karierach. Moskwa, Izdatelstwo „Niedra”.
[6] KONOPKO W. 1991 - Ukierunkowane Hydroszczelinowanie Skał (UHS). „Przegląd Górniczy” nr 6.
[7] KONOPKO W. i in. 1997 - Ukierunkowane hydroszczelinowanie skał i możliwości jego wykorzystania. Prace naukowe GIG nr 824, Katowice.
[8] KONOPKO W., MYSZKOWSKI J. 2005 - Wyprzedzająca aktywna profilaktyka tąpaniowa. „Przegląd Górniczy” nr 9.
[9] MYSZKOWSKI J. i in 1997 - Badania skuteczności ukierunkowanegoszczelinowania skał techniką strzelniczą (USS). Dokumentacja pracy wykonanej w ramach działalności statutowej GIG, nr 11105017-140, Katowice, praca niepublikowana
[10] MYSZKOWSKI J. 2007 - Metoda ukierunkowanego szczelinowania skał. Część 1. Istota metody i badania laboratoryjne jej skuteczności. „Przegląd Górniczy” nr 9, s. 11-15.
[11] MYSZKOWSKI J. 2007a - Metoda ukierunkowanego szczelinowania skał. Część 2. Badania poligonowe skuteczności metody ukierunkowanego szczelinowania skał. „Przegląd Górniczy” nr 10, s. 1-5.
[12] MYSZKOWSKI J. 2007b - Metoda ukierunkowanego szczelinowania skał. Część 3. Zasady projektowania ukierunkowanego szczelinowania. „Przegląd Górniczy” nr 11, s. 21-25.
[13] PAWŁOWICZ K. 1972 - Badania nad urabianiem węgla odstrzałem długich otworów i nad mechanizmem jego działania na caliznę pokładu. Prace GIG – komunikat nr 561, Katowice.
[14] PAWŁOWICZ K. 2005 - Strzelania torpedujące. Projektowanie i wyznaczanie parametrów strzelań. Wydawnictwo GIG, Katowice.
Uwagi
Opracowanie rekordu w ramach umowy 509/P-DUN/2018 ze środków MNiSW przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę (2019).
Kolekcja BazTech
Identyfikator YADDA bwmeta1.element.baztech-5bba6500-977a-451d-bb23-12e38f681f9d
Identyfikatory