Remote procedural activities using video in modern criminal proceedings in the light of the proposed legislative solutions by the Criminal Law Codification Commission

• Autorzy: Czarnecki Paweł

Identyfikatory

DOI

10.35467/cal/214607

Warianty tytułu

PL

Wideokonferencja w nowoczesnym procesie karnym w świetle projektowanych rozwiązań legislacyjnych autorstwa Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

Celem artykułu jest analiza zmian legislacyjnych zaprojektowanych przez powołaną w kwietniu 2024 r. przez Ministra Sprawiedliwości Komisję Kodyfikacyjną Procesu Karnego w zakresie wideokonferencji w postępowaniu karnym. Przedstawione rozwiązania stanowią odpowiedź na potrzebę dalszej cyfryzacji wymiaru sprawiedliwości oraz zwiększenia efektywności postępowania przy jednoczesnym zachowaniu gwarancji procesowych stron, w szczególności oskarżonego. W artykule, posługując się metodą formalno dogmatyczną przedstawiono główne założenia projektowanych regulacji, obejmujące m.in. rozszerzenie możliwości przeprowadzania czynności procesowych na odległość, w tym przesłuchań, posiedzeń sądowych oraz czynności dowodowych, z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej w czasie rzeczywistym. W opracowaniu omówiono zarówno zalety proponowanych rozwiązań (skrócenie czasu postępowań, obniżenie kosztów finansowych i organizacyjnych oraz zwiększenie dostępności uczestników postępowania), ale także wskazano ich potencjalne wady, (ryzyko ograniczenia zasady bezpośredniości, problemy techniczne i zagrożenia dla prawa do obrony). Autor wysoko ocenia projekt, ale niekiedy zgłasza ponadto własne propozycje w zakresie stosowania wideokonferencji. Artykuł ma na celu zatem wskazanie kierunków równoważących potrzebę modernizacji procedur z zachowaniem gwarancyjnej procesu karnego.

EN

The aim of this article is to analyze the legislative amendments proposed by the Codification Commission for Criminal Procedure, established in April 2024 by the Minister of Justice, concerning the use of videoconferencing in criminal proceedings, The pro-posed solutions respond to the growing need for further digitalization of the justice system and for enhancing procedural efficiency while safeguarding the procedural guaran-tees of the parties, particularly those of the accused. The article outlines the main assumptions underlying the draft regulations, which include, inter alia, the extension of possibilities for conducting procedural actions remotely - such as hearings, court sessions, and evidentiary activities - through the use of real-time electronic communication technologies. Drawing on the author’s professional experience, the paper discusses both the advantages of the proposed solutions (such as shortening the duration of proceedings, reducing financial and organizational costs, and improving accessibility for participants) and their potential drawbacks (including the risk of limiting the principle of immediacy, technical challenges, and threats to the right to defense). While the author evaluates the draft positively, he also offers his own proposals concerning the use of videoconferencing. The article thus seeks to indicate directions for balancing the need to modernize procedural mechanisms with the preservation of the fundamental guarantees of criminal procedure.

Słowa kluczowe

PL

wideokonferencja; postępowanie karne; czynności procesowe; zasada cyfryzacji; Komisja Kodyfikacyjna Procesu Karnego; uczciwy proces

EN

videoconference; criminal procedure; procedural measures; digitalization principle; Codification Commission on Criminal Procedure; right to a fair trial

• Wydawca: Akademia Sztuki Wojennej
• Czasopismo: Cybersecurity and Law
• Rocznik: 2025
• Tom: Vol. 13 (1)
• Strony: 83--96
• Opis fizyczny: Bibliogr. 14 poz.

Twórcy

autor

Czarnecki Paweł

• Uniwersytet Jagielloński

• https://orcid.org/0000-0002-0905-2996

Bibliografia

• 1. Brzezowski Ł., Udział prokuratora w rozprawie i posiedzeniu zdalnym, „Prokuratura i Prawo” 2021, nr 3.
• 2. Czarnecki P., Rozprawa sądowa w Internecie. Postulat wprowadzenia możliwości transmisji (streamingu) rozpraw sądowych w rzetelnym procesie karnym, „Prokuratura i Prawo” 2025, nr 3.
• 3. Czarnecki P., Zasada elektronizacji (cyfryzacji) procesu karnego, [w:] D. Szumiło-Kulczycka (red.), W pogoni za rzetelnym procesem karnym. Księga dedykowana prof. Stanisławowi Waltosiowi, Warszawa 2022.
• 4. Dziedzic Ł., Zasada cyfryzacji procesu karnego – dyrektywa nowoczesnego postępowania karnego [w:] S. Głogowska, P. Czarnecki (red.), Nowoczesny e-proces karny. Między teraźniejszością a przyszłością, Warszawa 2024.
• 5. Głogowska S., Krok w nowoczesność, czyli zdalny udział stron w czynnościach procesowych w postępowaniu przygotowawczym, „Prokuratura i Prawo” 2025, nr 3.
• 6. Kosowski J., Kierunki skutecznej elektronizacji procesu karnego, „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego” 2022, t. XVII, 19 (1).
• 7. Krysztofiuk G., Cyfryzacja postępowania karnego a naczelne zasady tego postępowania – doświadczenia Polski, Chorwacji i Unii Europejskiej, „Law Education Security” 2023, nr 1.
• 8. Lach A., Realizacja prawa do obrony w związku z przesłuchaniem oraz udziałem na odległość w rozprawie i posiedzeniu aresztowym w świetle orzecznictwa ETPC, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2024, nr 2.
• 9. Sakowicz A. (red). Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2025.
• 10. Skorupka J. (red.), Proces karny, Warszawa 2022.
• 11. Waltoś S., Hofmański P., Proces karny. Zarys systemu, Warszawa 2023.
• 12. Wiliński P. (red.), Polski proces karny, Warszawa 2020.
• 13. Wiliński P. (red.), Rzetelny proces karny w orzecznictwie sądów polskich i międzynarodowych, Warszawa 2009.
• 14. Zagrodnik J. (red.), Proces karny, Warszawa 2019.

Uwagi

Opracowanie rekordu ze środków MNiSW, umowa nr POPUL/SP/0154/2024/02 w ramach programu "Społeczna odpowiedzialność nauki II" - moduł: Popularyzacja nauki (2026).