Narzędzia help

Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
first last
cannonical link button

http://yadda.icm.edu.pl:80/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-2186c343-17b9-49cb-8099-fb2a1c6f42e1

Czasopismo

Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego

Tytuł artykułu

Wyznaczanie porowatości ogólnej i parametrów szkieletowych utworów węglanowych na podstawie pomiarów prędkości fal sprężystych i gęstości

Autorzy Jarzyna, J.  Puskarczyk, E.  Ogórek, E.  Motyka, J. 
Treść / Zawartość http://biuletynpig.pl/resources/html/cms/MAINPAGE
Warianty tytułu
EN Total porosity and matrix parameters of carbonate rocks based on the elastic wave velocity and density measurements
Języki publikacji PL
Abstrakty
PL Badania wykonano w celu wykazania zależności między prędkościami fal sprężystych uzyskanymi w wyniku pomiarów laboratoryjnych a parametrami otrzymanymi w badaniach hydrogeologicznych (porowatością i gęstością objętościową). Pomiary przeprowadzono na 73 próbkach skalnych, pochodzących w większości z poziomów wodonośnych z rejonu Olkusza. Informacja o prędkościach fal sprężystych w połączeniu z parametrami zbiornikowymi (porowatością, współczynnikiem filtracji i gęstością) dostarczyła dodatkowych informacji o badanych skałach. Zestawienie prędkości fali podłużnej P oraz gęstości objętościowej z porowatością otwartą, obliczoną w badaniach hydrogeologicznych, dało informację o zakresie zmian prędkości oraz gęstości szkieletowej w badanych skałach, które następnie wprowadzono do wzorów na obliczenie porowatości ogólnej badanych próbek. Na podstawie prędkości fal sprężystych, zmierzonych na próbkach wyciętych z rdzeni w dwóch prostopadłych kierunkach, wykonano także analizę anizotropii, co pozwoliło zidentyfikować szczeliny w skale. Analiza wyników hydrogeologicznych i petrofizycznych pokazała, że łącząc ze sobą różnorodne parametry można uzyskać dodatkowe informacje o właściwościach zbiornikowych poziomów wodonośnych.
EN The purpose of the research was to find relationship between elastic waves velocities obtained from lab measurements and parameters from hydrogeological research. Measurements were conducted on 73 rock samples originating mostly from Jurassic limestone of the Olkusz area. Additional information about the rock samples was obtained when the elastic wave velocities were compared with reservoir parameters such as porosity, permeability and density. Plots of elastic waves velocities vs. porosity and bulk density vs. porosity gave information about the range of P wave velocities from the boundary velocity to the values when porosity is equal to zero. Matrix velocity and density values were introduced into the formulas used to calculate porosity. Anisotropy analysis was made on the basis of elastic wave velocities measured on cores cut in two perpendicular directions. This allowed for identification of fractures in rocks. Results showed that by comparing various petrophysical parameters it was possible to get better information about reservoir properties of aquifers.
Słowa kluczowe
PL ULT-100 P&S Ultrasonic Velocity Measurement   fale sprężyste   obrazy falowe   parametry petrofizyczne   gęstość objętościowa   wapienie jurajskie   Olkusz  
EN ULT-100 P&S Ultrasonic Velocity Measurement   elastic waves   acoustic waveforms   petrophysical parameters   bulk density   Olkusz   Jurassic limestones  
Wydawca Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy
Czasopismo Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Rocznik 2018
Tom nr 473
Strony 13--25
Opis fizyczny Bibliogr. 16 poz., tab., wykr., zdj.
Twórcy
autor Jarzyna, J.
  • AGH Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska, al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków, jarzyna@agh.edu.pl
autor Puskarczyk, E.
  • AGH Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska, al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków, puskar@agh.edu.pl
autor Ogórek, E.
  • AGH Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska, al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków
autor Motyka, J.
  • AGH Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska, al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków, motyka@agh.edu.pl
Bibliografia
1. CATS, 1994–2004 – Ultrasonics 1.95. User’s Guide and Reference. Geotechnical Consulting & Testing Systems, United States.
2. CHOQUETTE P.W., PRAY L.C., 1970 – Geologic nomenclature and classification of porosity in sedimentary carbonates. Bull. Am. Assoc. Petrol. Geol., 54, 2: 207–250.
3. BIPM, IEC, IFCC, ISO, IUPAC, IUPAP, OIML, 1999 – Wyrażanie niepewności pomiaru. Przewodnik. Główny Urząd Miar, Warszawa.
4. JARZYNA J., BAŁA M., ZORSKI T., 1999 – Metody geofizyki otworowej: pomiary i interpretacja. Wydaw. Nauk.-Dydakt. AGH, Kraków.
5. JUŚKO K., MOTYKA J., POSTAWA A., 2015 – Porowatość matrycy wapieni i margli jury górnej w rejonie Olkusza. Prz. Geol., 63, 10–1: 801–804.
6. MOTYKA J., WILK Z., 1976 – Pionowe zróżnicowanie wodoprzepuszczalności węglanowych skał triasowych w świetle statystycznej analizy wyników próbnych pompowań (monoklina śląsko-krakowska). Kwart. Geol., 20, 2: 381–399.
7. MOTYKA J., 1998 – A conceptual model of hydraulic networks in carbonate rocks, illustrated by examples from Poland. Hydrogeol. J., 6, 4: 469–482.
8. MOTYKA J., PULDO-BOSCH A., BORCZAK S., GISBERT J., 1998 – Matrix hydrogeological properties of Devonian carbonate rocks of Olkusz (Southern Poland). J. Hydrol., 211: 140–150.
9. OGÓREK E., 2017 – Pomiary prędkości fal sprężystych na wybranych próbkach skał i interpretacja wyników w połączeniu z innymi parametrami petrofizycznymi. Bibl. WGGiOŚ AGH, Kraków [pr. magister.].
10. PLEWA M., PLEWA S., 1992 – Petrofizyka. Wydaw. Geol., Warszawa.
11. SCHÖN J., 2015 – Physical properties of rocks. Fundamentals and principles of petrophysics. Second edition. Elsevier, Austria.
12. STAŚKO S., 1992 – Wody podziemne w węglanowych utworach triasu opolskiego. Pr. Geol.-Miner. UWr, 32: 1–74.
13. TIAB D., DONALDSON E., 1996 – Petrophysics: Theory and Practice of Measuring Reservoir Rocks and Fluid Transport Properties. Gulf Publishing Company, Houston, Texas.
14. WILK Z., MOTYKA J., BORCZAK S., MAKOWSKI Z., 1985 – Własności mikrohydrauliczne utworów wapienia muszlowego i retu południowej części Monokliny Śląsko-Krakowskiej. Ann. Soc. Geol. Pol., 55, 3/4: 485–508.
15. WYLLIE M.R., GREGORY R.J., GARDNER H.F., 1956 – Elastic waves velocities in heterogeneous and porous media. Geophysics, 21, 1: 41–70.
16. ŻUREK A., CZOP M., MOTYKA J., 2010 – Azotany w wodach jurajskiego piętra wodonośnego w rejonie Olkusza. Geol. AGH, 36, 1: 109–134.
Uwagi
Opracowanie rekordu w ramach umowy 509/P-DUN/2018 ze środków MNiSW przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę (2019)
Kolekcja BazTech
Identyfikator YADDA bwmeta1.element.baztech-2186c343-17b9-49cb-8099-fb2a1c6f42e1
Identyfikatory
DOI 10.5604/01.3001.0012.7707